Luận văn thạc sĩ tác động của quan hệ chính trị ngoại giao đến quan hệ kinh tế việt nam hoa kỳ giai đoạn 1995 2010

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tác động của quan hệ chính trị ngoại giao đến quan hệ kinh tế việt nam hoa kỳ giai đoạn 1995 2010, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Hồ Ngọc Vinh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Nam Tiến
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quan hệ quốc tế
• Đề tài: Tác Động Của Quan Hệ Chính Trị Đến Kinh Tế Việt Nam - Hoa Kỳ Giai Đoạn 1995 - 2010
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quan Hệ Chính Trị Kinh Tế Việt Nam Hoa Kỳ

Quan hệ giữa chính trị và kinh tế là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hóa. Sự tác động qua lại giữa hai yếu tố này ảnh hưởng đến sự phát triển của mỗi quốc gia. Nghiên cứu về mối quan hệ này, đặc biệt giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, giai đoạn 1995-2010, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn lớn. Mười lăm năm là đủ để nhận thấy tác động của quan hệ chính trị đến quan hệ kinh tế hai nước. Từ chỗ không có quan hệ kinh tế trước 1995, sau bình thường hóa, thương mại và đầu tư phát triển nhanh chóng. Tuy nhiên, vẫn còn hạn chế trong quan hệ chính trị, tạo rào cản cho quan hệ kinh tế. Nghiên cứu này xem xét tác động này trong giai đoạn 1995-2010, đánh giá thực trạng, đo lường tác động và kiến nghị giải pháp.

1.1. Lý Do Chọn Nghiên Cứu Quan Hệ Chính Trị Kinh Tế

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, quan niệm về sức mạnh quốc gia đã thay đổi. Chính trị, kinh tế và quân sự gắn bó mật thiết. Vì thế, cần nghiên cứu kỹ mối quan hệ giữa chúng. Xét quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ, thấy rõ tương quan này. Sự bình thường hóa quan hệ ngoại giao và ký kết các văn kiện quan trọng như Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ (BTA) và Quy chế Quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn (PNTR) đã thúc đẩy giao lưu thương mại và đầu tư. Đề tài này có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, góp phần định hình rõ hơn sự thúc đẩy quan hệ giữa hai nước trong thời gian vừa qua.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Quan Hệ Việt Nam Hoa Kỳ

Mục tiêu của nghiên cứu là phản ánh khách quan, khoa học và chân thực tiến trình quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ trên cả hai phương diện chính trị và kinh tế trong giai đoạn 1995-2010. Từ đó, xác định thực trạng quan hệ hai nước. Nghiên cứu phân tích sự tác động của quan hệ chính trị đến quan hệ kinh tế, xác định vai trò của chính trị đối với kinh tế trong từng thời kỳ. Đồng thời, chỉ ra mặt tích cực, tiêu cực của sự tác động và hệ quả đối với quan hệ kinh tế. Kiến nghị giải pháp thúc đẩy quan hệ chính trị phát triển theo hướng tạo ra tác động tích cực đến quan hệ kinh tế.

II. Hiệp Định BTA Bước Ngoặt Kinh Tế Việt Nam Hoa Kỳ

Hiệp định Thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ (BTA) là một dấu mốc quan trọng trong quan hệ kinh tế giữa hai nước. Sau khi BTA có hiệu lực, thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ tăng trưởng vượt bậc. Đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam cũng tăng lên đáng kể. BTA tạo điều kiện cho Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, BTA cũng đặt ra những thách thức cho Việt Nam, như sự cạnh tranh gay gắt hơn từ các doanh nghiệp nước ngoài. Theo Phạm Xanh (2009), BTA đã mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức.

2.1. Tác Động Của BTA Đến Xuất Nhập Khẩu Việt Nam

BTA đã tác động mạnh mẽ đến xuất nhập khẩu Việt Nam - Hoa Kỳ. Kim ngạch thương mại hai chiều tăng trưởng nhanh chóng. Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ chủ yếu là hàng dệt may, da giày, thủy sản và nông sản. Ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Hoa Kỳ máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu và hóa chất. Theo Nguyễn Thiết Sơn (2004), BTA đã tạo ra một cú hích lớn cho xuất khẩu của Việt Nam.

2.2. Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Từ Hoa Kỳ Sau BTA

BTA đã thu hút một lượng lớn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Hoa Kỳ vào Việt Nam. Các dự án FDI của Hoa Kỳ tập trung vào các lĩnh vực như sản xuất, dịch vụ, tài chính và bất động sản. Đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam góp phần tạo công ăn việc làm, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp Việt Nam.

2.3. Cải Cách Kinh Tế Việt Nam Sau Hiệp Định Thương Mại

BTA là đòn bẩy thúc đẩy đổi mới kinh tế ở Việt Nam. Để đáp ứng các yêu cầu của BTA, Việt Nam đã tiến hành nhiều cải cách về thể chế, chính sách và pháp luật. Các cải cách này nhằm tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và cạnh tranh hơn. Theo Nguyễn Mại (2008), BTA đã góp phần quan trọng vào quá trình tự do hóa thương mại và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.

III. Chính Sách Đối Ngoại Việt Nam Ảnh Hưởng Kinh Tế 1995 2010

Chính sách đối ngoại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quan hệ kinh tế với Hoa Kỳ. Việt Nam chủ trương đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại, trong đó Hoa Kỳ là một đối tác quan trọng. Chính sách kinh tế đối ngoại của Việt Nam tập trung vào việc thu hút đầu tư nước ngoài, mở rộng thị trường xuất khẩu và tham gia các hiệp định thương mại tự do. Quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hoa Kỳ sau bình thường hóa đã tạo tiền đề cho hợp tác kinh tế sâu rộng.

3.1. Đa Dạng Hóa Quan Hệ Đối Ngoại Của Việt Nam

Việt Nam đã thực hiện chính sách đa dạng hóa quan hệ đối ngoại nhằm giảm sự phụ thuộc vào một thị trường hoặc đối tác duy nhất. Việt Nam tăng cường quan hệ với các nước lớn, các tổ chức quốc tế và các khu vực khác nhau trên thế giới. Chính sách này giúp Việt Nam tận dụng tối đa các cơ hội hợp tác kinh tế và giảm thiểu rủi ro từ các biến động bên ngoài.

3.2. Chính Sách Thu Hút Đầu Tư Nước Ngoài Của Việt Nam

Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi nhằm thu hút đầu tư nước ngoài, như giảm thuế, đơn giản hóa thủ tục hành chính và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư. Chính sách đầu tư nước ngoài của Việt Nam tập trung vào các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ và cơ sở hạ tầng. Kết quả là đầu tư nước ngoài đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam.

3.3. Tham Gia Các Hiệp Định Thương Mại Tự Do

Việt Nam tích cực tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA) với các đối tác quan trọng, như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu. Các FTA giúp Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu, giảm thuế và tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại và đầu tư. Việc tham gia các FTA là một phần quan trọng trong chiến lược hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.

IV. Ảnh Hưởng Chính Trị Đến Thương Mại Việt Nam Hoa Kỳ 1995 2010

Quan hệ chính trị có ảnh hưởng lớn đến thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ. Các quyết định chính trị, như việc dỡ bỏ cấm vận, bình thường hóa quan hệ và trao quy chế PNTR, đã tạo ra những thay đổi lớn trong quan hệ kinh tế hai nước. Tuy nhiên, những khác biệt về chính trị và các vấn đề nhân quyền đôi khi gây ra căng thẳng và ảnh hưởng tiêu cực đến quan hệ thương mại. Cù Chí Lợi (2010) nhận định, tiến tới mối quan hệ chiến lược là mục tiêu lâu dài.

4.1. Dỡ Bỏ Cấm Vận Và Bình Thường Hóa Quan Hệ

Việc dỡ bỏ cấm vận và bình thường hóa quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ năm 1995 là bước ngoặt quan trọng, mở đường cho thương mại và đầu tư song phương phát triển. Quyết định này đã loại bỏ rào cản chính trị lớn nhất và tạo ra một môi trường thuận lợi cho hợp tác kinh tế. Trước đó, quan hệ kinh tế gần như không tồn tại do các lệnh cấm vận.

4.2. Quy Chế Quan Hệ Thương Mại Bình Thường Vĩnh Viễn PNTR

Việc Hoa Kỳ trao quy chế PNTR cho Việt Nam năm 2006 là một bước tiến quan trọng khác, giúp Việt Nam được hưởng các ưu đãi thương mại tương tự như các thành viên khác của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). PNTR đã tạo ra sự ổn định và predictability cho quan hệ thương mại song phương.

4.3. Vấn Đề Nhân Quyền Và Ảnh Hưởng Đến Thương Mại

Vấn đề nhân quyền đôi khi gây ra căng thẳng trong quan hệ chính trị Việt Nam - Hoa Kỳ và có thể ảnh hưởng đến thương mại. Các tổ chức nhân quyền và một số thành viên Quốc hội Hoa Kỳ thường chỉ trích Việt Nam về các vấn đề như tự do tôn giáo, tự do ngôn luận và quyền của người lao động. Những chỉ trích này có thể dẫn đến các biện pháp trừng phạt thương mại hoặc hạn chế hợp tác kinh tế.

V. Phân Tích Tác Động Chính Trị Đến Đầu Tư Hoa Kỳ Tại Việt Nam

Đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam chịu ảnh hưởng trực tiếp từ quan hệ chính trị giữa hai nước. Môi trường chính trị ổn định và quan hệ song phương tốt đẹp tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư Hoa Kỳ. Ngược lại, căng thẳng chính trị hoặc sự thiếu tin tưởng có thể làm giảm đầu tư. Việc bảo hộ đầu tư và giải quyết tranh chấp cũng là yếu tố quan trọng. Lê Văn Quang (2005) phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quan hệ Việt - Mỹ sau chiến tranh lạnh.

5.1. Môi Trường Chính Trị Ổn Định Thu Hút Đầu Tư

Một môi trường chính trị ổn định, minh bạch và dễ dự đoán là yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư Hoa Kỳ vào Việt Nam. Các nhà đầu tư muốn đảm bảo rằng các quy định pháp luật được thực thi nghiêm chỉnh, rằng họ sẽ không phải đối mặt với tham nhũng hoặc sự can thiệp chính trị vào hoạt động kinh doanh của mình.

5.2. Thỏa Thuận Bảo Hộ Đầu Tư Song Phương

Các thỏa thuận bảo hộ đầu tư song phương giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư. Các thỏa thuận này thường bao gồm các điều khoản về bồi thường trong trường hợp bị quốc hữu hóa, giải quyết tranh chấp thông qua trọng tài quốc tế và đảm bảo quyền chuyển lợi nhuận về nước.

5.3. Cơ Chế Giải Quyết Tranh Chấp Đầu Tư

Một cơ chế giải quyết tranh chấp đầu tư hiệu quả và công bằng là yếu tố quan trọng để tạo niềm tin cho các nhà đầu tư Hoa Kỳ. Các nhà đầu tư muốn có một cơ chế mà họ có thể sử dụng để giải quyết các tranh chấp với chính phủ Việt Nam hoặc các đối tác địa phương một cách nhanh chóng và công bằng.

VI. Triển Vọng Quan Hệ Kinh Tế Việt Nam Hoa Kỳ Đến 2010

Đến năm 2010, quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ đã đạt được những thành tựu đáng kể. Thương mại và đầu tư song phương tiếp tục tăng trưởng, và Việt Nam trở thành một đối tác quan trọng của Hoa Kỳ trong khu vực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức và cơ hội phía trước. Quan hệ chính trị tiếp tục đóng vai trò then chốt. Nguyễn Ngọc Mạnh (2009) phân tích quan hệ kinh tế Việt - Mỹ trong bối cảnh mới.

6.1. Cơ Hội Hợp Tác Kinh Tế Mới

Việt Nam và Hoa Kỳ có nhiều cơ hội hợp tác kinh tế mới trong các lĩnh vực như năng lượng, công nghệ cao, nông nghiệp và dịch vụ. Hai nước có thể hợp tác để phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, chuyển giao công nghệ tiên tiến và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp Việt Nam.

6.2. Thách Thức Từ Toàn Cầu Hóa

Toàn cầu hóa tạo ra cả cơ hội và thách thức cho quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ. Việt Nam phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt hơn từ các nước khác và phải thích ứng với các quy định và tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, toàn cầu hóa cũng mang lại cơ hội để Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu và thu hút đầu tư và công nghệ mới.

6.3. Vai Trò Của Quan Hệ Chính Trị Trong Tương Lai

Quan hệ chính trị tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc định hình quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ trong tương lai. Một mối quan hệ chính trị ổn định và tin cậy sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại, đầu tư và hợp tác kinh tế song phương phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về sự tác động của quan hệ chính trị đến quan hệ kinh tế Việt Nam – Hoa Kỳ. Chương này tập trung làm rõ các khái niệm có liên quan, đồng thời trình bày các lý luận khác nhau về vấn đề này; từ đó rút ra nhận xét và lựa chọn cở sở lý luận khách quan, khoa học và toàn diện nhất. Đồng thời, chương này cũng trình bày những cơ sở về mặt thực tiễn cho sự tác động của quan hệ chính trị đến quan hệ kinh tế giữa hai bên.

Thực tiễn sự tác động của quan hệ chính trị đến quan hệ kinh tế Việt Nam – Hoa Kỳ giai đoạn 1995 – 2010. Đây là chương trọng tâm của luận văn. Chương này tổng hợp, phân tích, đánh giá sự tác động của quan hệ chính trị đến quan hệ kinh tế Việt Nam – Hoa Kỳ qua 3 phân đoạn chính. Qua đó, những biểu hiện và khuynh hướng đặc trưng của sự tác động ấy được nhận ra.

Sự tác động của quan hệ chính trị đến quan hệ kinh tế Việt Nam – Hoa Kỳ: đặc điểm và triển vọng. Chương này rút ra những đặc trưng của sự tác động. Đồng thời, nhận định về khuynh hướng của sự tác động trong thời gian tới. Thêm vào đó, kiến nghị về những giải pháp nhằm thúc đẩy chiều hướng tác động tích cực, cũng như hạn chế mặt tiêu cực của sự tác động từ quan hệ chính trị đến quan hệ kinh tế hai nước cũng được nêu lên.2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Cơ sở lý luận và thực tiễn về sự tác động của quan hệ chính trị đến quan hệ kinh tế Việt Nam – Hoa Kỳ  1. Khái niệm về chính trị và quan hệ chính trị Từ “chính trị” có rất nhiều định nghĩa khác nhau. Xét đến những quan niệm khác nhau về chính trị trước chủ nghĩa Marx: Trước hết, ở phương Tây, chính trị trong tiếng Hy Lạp gọi là “Politica”, có gốc từ thuật ngữ “polis” (thành bang). Trong thời kỳ Hy Lạp cổ đại, người ta cho rằng chính trị là công việc của nhà nước.

Triết gia Aristotle (384 – 322 TCN) quan niệm rằng chính trị là khoa học kiến trúc xã hội, là khoa học lãnh đạo con người. Và, con người là “động vật chính trị” [45, tr. Hay nói cách khác, đó là một “nghệ thuật cung đình” [43, tr. Bước vào thời kỳ phục hưng, chính trị được quan niệm như “những hoạt động nhằm điều tiết hành động của những các nhân trong xã hội” [59, tr.

Nhiệm vụ của nó là giúp hình thành một “khế ước” nhằm tạo ra khuôn khổ của một xã hội dân sự với hệ thống các quy định mà mọi người sống trong đó. Trong thời kỳ này, có khi chính trị được ví như một “nhà hát” mà mỗi con người đều tham gia một vai diễn của chính mình. Tấm kịch ấy tuy được đạo diễn về mặt tổng thể, nhưng mỗi nhân vật, trong quá trình “biểu diễn”, đều có thể có những ngẫu hứng của riêng mình. Trong giai đoạn đầu thế kỷ XX, triết gia người Đức Max Weber (1881 – 1961) định nghĩa rằng chính trị là khác vọng tham gia vào quyền lực, “sự phân chia quyền lực giữa các quốc gia, bên trong quốc gia, giữa các tập đoàn người trong một quốc gia” [59, tr.

Mặt khác, các nhà khoa học Mỹ thì cho rằng chính trị không gì khác hơn là một sự tìm kiếm các giải pháp nhằm thực hiện phân phối lợi ích. Ở phương Đông, trước hết là Trung Quốc cổ đại, tuy có nhiều hệ tương tưởng khác nhau, nhưng tất cả đều cho rằng chính trị được là sự sắp xếp, quản lý 13 (LUAN.2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 làm sao để xã hội luôn ở trong khuông phép, trật tự, kỷ cương. Các nhà tư tưởng kinh điển đều tìm cách thực hiện chính trị theo quan niệm ấy. Khổng Tử (551 – 479 TCN) cho rằng chính trị là chính đạo, chính danh: “bất tại kỳ vị, bất mưu kỳ chính” [43, tr.

Nghĩa là ai cũng phải làm tốt bổn phận của chính mình. Bởi lẽ, theo Khổng Tử “danh không chính thì ngôn không thuận, ngôn không thuận thì việc bất thành, việc bất thành thì mọi điều lễ nhạc không gây lại được, không gây được lễ nhạc thì hình phạt sai trệt cả, hình phạt không đúng thì dân sẽ bó tay” [44, tr. Lão Tử (sống cùng thời với Khổng Tử) thì chủ trương “vô vi nhi trị” nghĩa là đem cái tự nhiên dể giúp một cách tự nhiên theo cách “ta không làm mà dân tự hóa, ta thức yên mà dân tự chính, tạ vô sự mà dân hộ giàu, ta ham muốn mà dân thật thà” [45, tr. Còn Hàn Phi Tử (280 -232 TCN) lại phủ nhận cả 2 tư tưởng của Nho Gia và Đạo gia.

Tư tưởng của ông về chính trị là sự kết hợp 3 nội dung: pháp, thế và thuật. Đến thời cận đại, Tôn Trung Sơn đưa ra cách nhìn riêng của mình về chính trị trong chủ nghĩa Tam dân, theo đó chính trị là quản lý việc của dân chúng. “Chính là việc của dân chúng, trị là quản lý” [59, tr. Về phía các nhà nghiên cứu Nhật Bản, họ cho rằng chính trị là hoạt động áp đạt quyền lực, thỏa mãn lợi ích.

Chủ nghĩa Marx - Lenin ra đời với cách nhìn nhận toàn diện, đúng đắn về chính trị thông qua phép biện chứng duy vật của mình đã khắc phục những nhược điểm của các quan niệm trước nó. Theo quan điểm của chủ nghĩa Marx – Lenin, chính trị là lợi ích, quan hệ lợi ích giữa các giai cấp. Chính trị là sự tham gia của nhân dân vào công việc nhà nước. Vấn đề cơ bản của chính trị là việc tổ chức chính quyền nhà nước.

Ngoài ra, chính trị chính là biểu hiện tập trung của kinh tế. Nó vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật. Xuất phát từ quan điểm ấy, các nhà khoa học Liên Xô đã định nghĩa chính trị như sau: “Chính trị theo nguyên nghĩa của nó là những công việc của nhà nước, là phạm vi hoạt động gắn với quan hệ giai cấp, dân tộc, và các nhóm xã hội khác nhau mà hạt nhân của nó là vấn đề giành, giữ và sử dụng quyền lực nhà nước” [1, tr. Nói một cách tổng quát, chính trị là mối quan hệ giữa các giai cấp, dân tộc, quốc gia, các lực lượng xã hội trong việc giành, giữ và thực thi quyền lực chính trị, mà tập trung ở quyền lực nhà nước” [60, tr.

Suy rộng ra, quan hệ chính trị giữa 14 (LUAN.2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 hai quốc gia chính là các hoạt động liên quan đến việc giành, giữ và thực thi quyền lực chính trị của quốc gia mình với quốc gia kia. Khái niệm kinh tế và quan hệ kinh tế Tương tự như khái niệm về “chính trị”, phạm trù “kinh tế” với cách nhìn qua những lăng kính khách nhau cũng sẽ khác nhau, cho đến nay vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất. Dưới góc độ thỏa mãn nhu cầu của con người, thì kinh tế chính là hoạt động tạo ra của cải vật chất cho con người và xã hội. Dưới góc độ quan hệ giữa con người với con người, kinh tế được xem là tổng hợp những quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của một hình thái kinh tế xã hội nhất định.

Theo quan niệm của kinh tế học (mà Adam Smith là cha đẻ với tác phẩm "An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations", ra đời năm 1776) thì kinh tế chính là hành vi của con người trong mối quan hệ giữa nhu cầu vô hạn với những nguồn lực có hạn cần được lựa chọn để sử dụng. Chính sự khan hiếm các nguồn lực luôn đặt loài người đứng trước sự lựa chọn, cách thức tiến hành các lựa chọn này, cũng như hậu quả của chúng. Kinh tế học là khoa học của sự lựa chọn, nó nghiên cứu 3 vấn đề cơ bản của kinh tế, đó là: sản xuất cái gì và bao nhiêu? Sản xuất cho ai? Sản xuất như thế nào? Về phía các nhà nghiên cứu lịch sử kinh tế thì kinh tế được quan niệm là: “tổng thể các ngành sản xuất và dịch vụ sản xuất của một nước, có liên quan với nhau bởi sự phân công lao động xã hội. Kinh tế quốc dân bao gồm những ngành lao động, và sản xuất vật chất như công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải, thương mại, dịch vụ và các lĩnh vực lưu thông tiền tệ, tài chính, tín dụng phục vụ các ngành đó” [34, tr.

Theo quan điểm của chủ nghĩa Marx – Lenin, kinh tế là sự tổng hòa các quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển nhất định của lực lượng sản xuất. Quan hệ sản xuất ấy bao gồm: quan hệ sở hữu tư liệu sản xuất, quan hệ tổ chức, quản lý sản xuất, và quan hệ phân phối sản phẩm. Như vậy, kinh tế là toàn bộ các quan hệ sản xuất và trao đổi của cải vật chất trong xã hội loài người. Nó là một chuỗi liên tục từ khâu sản xuất, đến khâu phân phối, trao đổi, tiêu dùng của xã hội.

Từ đó, khái 15 (LUAN.2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 niệm “quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia” có thể được hiểu là “tổng thể các mối quan hệ kinh tế đối ngoại” [84, tr. 5] của hai nước đó với nhau. Nội dung của lĩnh vực kinh tế đối ngoại rất đa dạng, bao gồm: quan hệ ngoại thương (mua bán trao đổi hàng hóa vô hình, hữu hình); quan hệ dịch vụ quốc tế (du lịch quốc tế, giao thông vận tải, bảo hiểm quốc tế…); quan hệ đầu tư quốc tế (đầu tư trực tiếp, gián tiếp, tín dụng quốc tế); lĩnh vực tài chính quốc tế (vay nợ, thanh toán quốc tế); quan hệ trong lĩnh vực chuyển giao công nghệ… 1. Các quan điểm khác nhau về mối quan hệ giữa chính trị và kinh tế Quan điểm của chủ nghĩa xã hội dân chủ Tư tưởng này không những chỉ trích chủ nghĩa tư bản, mà giờ đây còn lên án cả chủ nghĩa xã hội.

Những người ủng hộ quan điểm này tuyên bố đi theo con đường thứ 3, với một xã hội họ mong muốn xây dựng dựa trên nguyên tắc: “dân chủ chính trị, dân chủ kinh tế, dân chủ xã hội” [59, tr. Họ không đồng thuận với quan điểm của chủ nghĩa xã hội và cho rằng đó là một xã hội được xây dựng với hệ thống chính quyền quan liêu, và đặc biệt là có sự khác biệt trong quan hệ phân phối (do có đặc quyền đặc lợi). Quan điểm của chủ nghĩa xã hội dân chủ khẳng định rằng chủ nghĩa xã hội chính là kẻ thù của nền hòa bình dân chủ; và chuyên chính vô sản sẽ “xóa bỏ mọi nền dân chủ”.