Luận văn thạc sĩ ueh tác động của kiều hối và giải ngân oda lên chính sách tài khóa tại các quốc gia đang phát triển ở châu á

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh tác động của kiều hối và giải ngân oda lên chính sách tài khóa tại các quốc gia đang phát triển, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Nguyễn Anh Yến Nhi
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hồng Thắng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Kiều Hối Và Giải Ngân ODA Lên Chính Sách Tài Khóa Tại Các Quốc Gia Đang Phát Triển Ở Châu Á
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa thực tiễn đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Kiều hối
• 2.2. Nguồn vốn ODA và sự không thể dự báo tỷ lệ giải ngân
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG, MÔ HÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Sơ lược tình hình kiều hối và hỗ trợ phát triển chính thức ODA tại các quốc gia đang phát triển ở châu Á
• 3.2. Sự không thể dự báo mức độ giải ngân ODA
• 3.3. Thâm hụt ngân sách tại các quốc gia đang phát triển
• 3.4. Giới thiệu mô hình
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Kết quả phân tích hồi quy
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Kết luận
• 5.2. So sánh với kết quả các nghiên cứu trước đây
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của kiều hối và ODA đến chính sách tài khóa ở châu Á

Châu Á là một trong những khu vực có sự gia tăng mạnh mẽ về kiều hối và ODA trong những năm gần đây. Kiều hối không chỉ là nguồn thu ngoại tệ quan trọng mà còn có tác động lớn đến chính sách tài khóa của các quốc gia đang phát triển. ODA, với vai trò là nguồn vốn hỗ trợ phát triển, cũng ảnh hưởng đến cách thức các quốc gia này điều chỉnh ngân sách và chi tiêu công. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa kiều hối, ODA và chính sách tài khóa, từ đó đưa ra những nhận định về tác động của chúng đến sự phát triển kinh tế xã hội.

1.1. Kiều hối và ODA Định nghĩa và vai trò trong phát triển

Kiều hối được định nghĩa là khoản tiền mà người lao động ở nước ngoài gửi về cho gia đình tại quê hương. ODA là nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức từ các quốc gia phát triển. Cả hai nguồn vốn này đều đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế, giảm nghèo và cải thiện đời sống người dân tại các quốc gia đang phát triển ở châu Á.

1.2. Tình hình kiều hối và ODA tại các quốc gia châu Á

Trong những năm qua, kiều hối vào các quốc gia châu Á đã tăng trưởng đáng kể, với nhiều quốc gia như Việt Nam, Ấn Độ, và Philippines là những nước nhận kiều hối lớn nhất. ODA cũng đóng góp một phần quan trọng trong ngân sách của các quốc gia này, giúp thực hiện các dự án phát triển cơ sở hạ tầng và xã hội.

II. Vấn đề và thách thức trong việc quản lý kiều hối và ODA

Mặc dù kiều hối và ODA mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc quản lý và sử dụng chúng cũng gặp phải nhiều thách thức. Tình trạng không thể dự báo mức độ giải ngân ODA và sự phụ thuộc vào kiều hối có thể dẫn đến những rủi ro cho chính sách tài khóa. Các quốc gia cần có những biện pháp hiệu quả để quản lý nguồn vốn này một cách bền vững.

2.1. Sự không thể dự báo mức độ giải ngân ODA

Tỷ lệ giải ngân ODA thường không đạt được như cam kết, gây khó khăn cho việc lập kế hoạch ngân sách. Nhiều yếu tố như quy trình phê duyệt chậm, thiếu minh bạch trong quản lý và sự thay đổi chính sách của nhà tài trợ có thể ảnh hưởng đến khả năng giải ngân ODA.

2.2. Tác động của kiều hối đến chính sách tài khóa

Kiều hối có thể tạo ra áp lực gia tăng tổng phương tiện thanh toán trong nền kinh tế, dẫn đến tình trạng lạm phát và đô-la hóa. Điều này có thể làm khó khăn cho Ngân hàng Trung ương trong việc kiểm soát chính sách tiền tệ và tài khóa.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của kiều hối và ODA

Nghiên cứu này sử dụng mô hình hồi quy để phân tích mối quan hệ giữa kiều hối, ODA và chính sách tài khóa. Dữ liệu được thu thập từ nhiều quốc gia châu Á trong giai đoạn 2000-2013, nhằm cung cấp cái nhìn sâu sắc về tác động của các yếu tố này đến chính sách tài khóa.

3.1. Mô hình hồi quy và dữ liệu nghiên cứu

Mô hình hồi quy được sử dụng để kiểm định mối quan hệ giữa kiều hối, ODA và các biến số tài khóa. Dữ liệu được thu thập từ các nguồn chính thức như Ngân hàng Thế giới và các tổ chức tài chính quốc tế.

3.2. Phân tích hồi quy và kết quả dự đoán

Kết quả phân tích hồi quy cho thấy có mối quan hệ tích cực giữa kiều hối và ODA với việc điều chỉnh chính sách tài khóa. Điều này cho thấy rằng các quốc gia có lượng kiều hối cao thường có khả năng điều chỉnh ngân sách linh hoạt hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy kiều hối và ODA có tác động tích cực đến chính sách tài khóa tại các quốc gia đang phát triển ở châu Á. Các nhà hoạch định chính sách cần xem xét các yếu tố này khi xây dựng ngân sách và các chương trình phát triển.

4.1. Tác động tích cực của kiều hối đến ngân sách nhà nước

Kiều hối đã giúp cải thiện tình hình tài chính của nhiều quốc gia, cung cấp nguồn lực cho các chương trình phát triển xã hội và kinh tế. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của kiều hối trong việc hỗ trợ ngân sách nhà nước.

4.2. Kết quả nghiên cứu và khuyến nghị chính sách

Nghiên cứu khuyến nghị các quốc gia cần có chính sách rõ ràng để quản lý kiều hối và ODA, nhằm tối ưu hóa lợi ích từ các nguồn vốn này. Cần tăng cường minh bạch trong quản lý ODA và cải thiện quy trình giải ngân để đảm bảo hiệu quả sử dụng.

V. Kết luận và tương lai của chính sách tài khóa ở châu Á

Tác động của kiều hối và ODA đến chính sách tài khóa là một vấn đề quan trọng cần được nghiên cứu và xem xét. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế, các quốc gia châu Á cần có những chiến lược phù hợp để tận dụng tối đa nguồn lực từ kiều hối và ODA.

5.1. Tương lai của kiều hối và ODA trong phát triển kinh tế

Dự báo rằng kiều hối sẽ tiếp tục tăng trưởng trong tương lai, đặc biệt là khi các quốc gia châu Á tiếp tục mở rộng thị trường lao động. ODA cũng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển bền vững.

5.2. Đề xuất chính sách cho các quốc gia đang phát triển

Các quốc gia cần xây dựng các chính sách tài khóa linh hoạt, có khả năng thích ứng với sự biến động của kiều hối và ODA. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và các tổ chức quốc tế để tối ưu hóa nguồn lực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2000–2013, các nền kinh tế đang phát triển tại khu vực châu Á chứng kiến sự chuyển dịch sâu sắc của các dòng tài chính quốc tế. Theo số liệu từ Ngân hàng Thế giới, lượng kiều hối gửi về các nước đang phát triển đã tăng vọt từ mức 332 tỷ USD năm 2010 lên 372 tỷ USD năm 2011 và đạt kỷ lục tại nhiều quốc gia, điển hình như Việt Nam với 12 tỷ USD năm 2014. Trái ngược với sự gia tăng mạnh mẽ của kiều hối, nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) lại đối mặt với tình trạng biến động và khó lường. Mặc dù các quốc gia thuộc Ủy ban Hỗ trợ Phát triển (DAC) cam kết dành 0,70% tổng thu nhập quốc dân (GNI) cho viện trợ, thực tế tỷ lệ giải ngân trung bình chỉ đạt khoảng 0,30% đến 0,35% GNI.

Khoảng cách chênh lệch lớn giữa cam kết và giải ngân thực tế tạo ra tình trạng không thể dự báo mức độ giải ngân ODA, đặt gánh nặng lớn lên cán cân ngân sách trong bối cảnh thâm hụt tài khóa triền miên. Điển hình tại Việt Nam, mức thâm hụt ngân sách bình quân đã tăng từ 1,30% GDP giai đoạn 2003–2007 lên 2,70% GDP giai đoạn 2008–2012, đẩy tỷ lệ nợ công từ 40,00% GDP năm 2007 lên hơn 57,00% GDP năm 2010. Mục tiêu trọng tâm của luận văn là nhận diện, lượng hóa tác động của kiều hối và sự không thể dự báo mức độ giải ngân ODA đến việc điều chỉnh chính sách tài khóa tại 18 quốc gia đang phát triển châu Á trong giai đoạn 14 năm (2000–2013). Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn cao, cung cấp cơ sở khoa học để các nhà hoạch định chính sách kiểm soát thâm hụt ngân sách, ổn định tỷ lệ nợ công và thiết lập cơ chế quản trị tài khóa thích ứng linh hoạt trước những biến động của dòng vốn ngoại tệ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng dựa trên các lý thuyết kinh tế vĩ mô hiện đại về điều chỉnh chính sách tài khóa và dòng vốn quốc tế. Khung lý thuyết cốt lõi tích hợp mô hình điều chỉnh tài khóa của Alesina và Ardagna (2010), khung phân tích điều chỉnh dần dần của Heylen cùng mô hình dự báo phân phối trễ dòng viện trợ của Levy (1987). Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng lý thuyết hành vi tiêu dùng và tiết kiệm từ kiều hối của Griffin (1970) kết hợp với các luận điểm của Ratha (2003) và Chami (2008).

Năm khái niệm then chốt được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm:

1. Kiều hối (Remittances): Nguồn thu ngoại tệ chuyển giao đơn phương từ lao động xuất khẩu về nước xuất xứ không tạo gánh nặng nợ quốc gia.
2. Sự không thể dự báo mức độ giải ngân ODA (ODA Unpredictability): Mức sai lệch giữa dòng giải ngân ODA ròng thực tế và dòng cam kết ODA kỳ vọng dựa trên dữ liệu phân phối trễ từ 1 đến 4 năm.
3. Điều chỉnh tài khóa nhanh (FCA): Trạng thái cán cân ngân sách cơ bản cải thiện tối thiểu 1,50% GDP trong vòng một năm tài khóa.
4. Điều chỉnh tài khóa dần dần (FCH): Trạng thái cán cân ngân sách cơ bản cải thiện tối thiểu 0,25% GDP ở năm đầu tiên, duy trì liên tục tối thiểu 2 năm và tổng mức cải thiện đạt từ 2,00% GDP trở lên.
5. Thâm hụt ngân sách cơ bản: Chênh lệch giữa tổng thu ngân sách và tổng chi tiêu công loại trừ chi trả lãi vay nước ngoài.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng mẫu dữ liệu bảng (panel data) gồm 18 quốc gia đang phát triển tại khu vực châu Á trong chuỗi thời gian 14 năm từ năm 2000 đến năm 2013, tạo ra bộ dữ liệu gồm 252 quan sát đồng nhất. Dữ liệu được trích xuất từ các nguồn uy tín: Chỉ số Phát triển Thế giới (WDI - World Bank), Cơ sở dữ liệu Thống kê Tài chính Quốc tế (IFS - IMF), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) và Bộ Chỉ số Quản trị Toàn cầu (WGI).

Phương pháp chọn mẫu toàn diện bao phủ các nền kinh tế đại diện cho khu vực như Ấn Độ, Trung Quốc, Indonesia, Philippines, Sri Lanka, Thái Lan và Việt Nam. Về kỹ thuật phân tích, luận văn sử dụng mô hình Logit hiệu ứng cố định có điều kiện (Conditional Fixed-Effects Logit Model). Phương pháp này được lựa chọn vì tính ưu việt trong việc loại bỏ các yếu tố tác động bất biến theo thời gian của từng quốc gia mà không gây thiên lệch ước lượng tham số đối với biến phụ thuộc nhị phân. Để xử lý triệt để hiện tượng nội sinh (endogeneity) giữa kiều hối, ODA và chính sách tài khóa, nghiên cứu kết hợp phương pháp hồi quy hai giai đoạn (2SLS) sử dụng biến trễ bậc 1 và phân tích phần dư để đảm bảo tính vững của các hệ số hồi quy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Mô hình thực nghiệm mang lại bốn phát hiện trọng tâm về mối quan hệ giữa các dòng vốn nước ngoài và chính sách tài khóa:

Thứ nhất, dòng kiều hối (LnRemit) có mối tương quan dương với xác suất thực hiện điều chỉnh chính sách tài khóa ở cả hai hình thức nhanh (FCA) và dần dần (FCH). Khi tỷ lệ kiều hối trên GDP tăng 1,00%, xác suất quốc gia thực hiện củng cố tài khóa tăng tương ứng với mức ý nghĩa thống kê 5,00%.

Thứ hai, tính bất định trong giải ngân ODA (Unpredictability) tạo ra cú sốc ngân sách tiêu cực. Khi mức giải ngân thực tế sụt giảm so với cam kết ban đầu trên 15,00%, chính phủ buộc phải thực hiện các biện pháp thắt chặt chi tiêu hoặc tăng thuế khẩn cấp để bù đắp thâm hụt, gia tăng tần suất điều chỉnh tài khóa thụ động.

Thứ ba, các yếu tố cấu thành ngân sách nội địa thể hiện vai trò điều tiết rõ rệt. Nợ công trong nước (Domesdebt) và chi tiêu cơ bản (Primaryexpend) gia tăng 1,00% GDP làm tăng đáng kể áp lực thực hiện FCA, trong khi tỷ lệ thu thuế (Taxrevenue) cao hơn 2,00% GDP giúp giảm 12,50% nguy cơ phải cắt giảm ngân sách đột ngột.

Thứ tư, chất lượng quản trị quốc gia (QoG) tính theo 6 chỉ số WGI và việc tham gia các chương trình giám sát phi khủng hoảng của IMF làm gia tăng tính kỷ luật ngân sách, giúp các nước duy trì thành công điều chỉnh tài khóa dần dần kéo dài trên 2 năm.

Thảo luận kết quả

Cơ chế tác động của kiều hối lên chính sách tài khóa được giải thích qua kênh tiêu dùng tư nhân và cơ cấu nguồn thu thuế. Kiều hối chảy thẳng vào hộ gia đình làm gia tăng chi tiêu nội địa, mở rộng gián tiếp cơ sở thu thuế giá trị gia tăng và thuế nhập khẩu, đồng thời giảm bớt gánh nặng trợ cấp y tế, giáo dục của khu vực công theo lập luận của Ziesemer (2008). Điều này tạo dư địa tài khóa thuận lợi để chính phủ cam kết tái lập cân bằng ngân sách, tương đồng với các kết luận của Abdih và cộng sự (2009).

Ngược lại, sự không thể dự báo của ODA gây xáo trộn kế hoạch đầu tư công trung hạn. Đúng như cảnh báo của Bulir và Hamann (2008), các cam kết viện trợ từ các nước phát triển thường không được giải ngân đầy đủ, buộc các nước tiếp nhận phải cắt giảm vốn đối ứng hoặc hoãn các công trình hạ tầng.

Để tối ưu hóa trực quan, dữ liệu nghiên cứu có thể được biểu diễn qua hai công cụ:

• Biểu đồ phân tán (Scatter Plot) kết hợp đường xu hướng phi tuyến tính giữa logarit kiều hối và xác suất điều chỉnh tài khóa nhằm minh họa ngưỡng kích hoạt điều chỉnh ngân sách.
• Bảng ma trận tương quan và kiểm định nhân tử phóng đại phương sai (VIF với giá trị trung bình dưới 3,50) chứng minh mô hình không vi phạm hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả định lượng, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể được đề xuất nhằm tối ưu hóa nguồn lực tài chính vĩ mô:

1. Hoàn thiện cơ chế thu hút và phát triển các kênh chuyển giao kiều hối chính thức: Ngân hàng Nhà nước phối hợp với các tổ chức tín dụng thương mại hạ mức phí giao dịch chuyển tiền quốc tế từ 6,00%–7,00% hiện nay xuống dưới 3,00%. Lộ trình thực hiện trong giai đoạn 2025–2027 nhằm duy trì tốc độ tăng trưởng kiều hối chính thức đạt tối thiểu 8,00% đến 10,00%/năm, đồng thời nghiên cứu phát hành trái phiếu kiều bào để dẫn dòng vốn vào hạ tầng năng lượng và giao thông.

2. Nâng cao năng lực dự báo và quản trị hiệu quả giải ngân vốn ODA: Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng các Ban Quản lý dự án chuẩn hóa quy trình giải phóng mặt bằng, rút ngắn 30,00% thời gian phê duyệt thủ tục giải ngân vốn ODA trong chu kỳ 3 năm tới. Mục tiêu giảm thiểu sai số dự báo giải ngân thực tế so với cam kết xuống dưới mức 10,00%, hạn chế rủi ro hụt thu ngân sách đối ứng.

3. Hiện đại hóa hệ thống quản lý thuế và mở rộng cơ sở thuế gián thu: Tổng cục Thuế và Bộ Tài chính mở rộng diện bao phủ hóa đơn điện tử đối với các hoạt động thương mại bán lẻ và dịch vụ tiêu dùng – lĩnh vực hấp thụ phần lớn dòng kiều hối. Target nâng tỷ lệ động viên thuế gián thu trên GDP thêm 1,50% đến 2,00% trong giai đoạn 2026–2030 mà không làm tăng gánh nặng thuế suất danh nghĩa.

4. Thiết lập khuôn khổ kỷ luật tài khóa và trần nợ công trung hạn: Chính phủ và Quốc hội xây dựng kế hoạch tài chính trung hạn (MTEF) nghiêm ngặt, khống chế chỉ tiêu thâm hụt ngân sách bình quân ở mức dưới 3,00% GDP và giữ trần nợ công không vượt quá 60,00% GDP cho chu kỳ 5 năm, tạo bộ đệm tài khóa dự phòng trước các cú sốc dòng vốn quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và mô hình phân tích của luận văn mang lại giá trị tham khảo chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cơ quan hoạch định chính sách kinh tế và tài chính công: Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước sử dụng các chỉ số định lượng về kiều hối và ODA để xây dựng kịch bản dự báo thu ngân sách, điều hành chính sách tỷ giá thực hiệu lực (REER) và xác định thời điểm thực hiện điều chỉnh tài khóa tối ưu.

2. Cơ quan quản lý hợp tác quốc tế và nhà tài trợ vốn: Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng các định chế phát triển như Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) ứng dụng công thức tính mức độ không thể dự báo để cải tiến quy trình đàm phán, thu hẹp khoảng cách giải ngân 38,00% vốn vay ưu đãi so với kế hoạch ban đầu.

3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Cộng đồng nghiên cứu kinh tế lượng ứng dụng có thể khai thác khung phân tích Conditional Logit và kỹ thuật xử lý biến nội sinh 2SLS cho các đề tài nghiên cứu liên quan đến dòng vốn FPI, FDI và bền vững nợ công trên mẫu dữ liệu bảng từ 10 đến 20 quốc gia.

4. Định chế tài chính trung gian và doanh nghiệp dịch vụ kiều hối: Các ngân hàng thương mại phát triển các gói sản phẩm tài chính liên kết kiều hối - tiết kiệm đầu tư, đón đầu dung lượng thị trường kiều hối quy mô trên 10 tỷ USD mỗi năm tại các quốc gia đang phát triển.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Dòng kiều hối gia tăng hỗ trợ việc điều chỉnh chính sách tài khóa của chính phủ thông qua những kênh truyền dẫn nào? Kiều hối kích thích trực tiếp tổng cầu tư nhân, giúp mở rộng cơ sở thu thuế gián thu như thuế giá trị gia tăng và thuế nhập khẩu thêm khoảng 1,50%–2,00% GDP. Nguồn thu này cải thiện cán cân ngân sách cơ bản, tạo điều kiện thuận lợi để chính phủ thực hiện củng cố tài khóa mà không phải cắt giảm đột ngột các dịch vụ an sinh công cộng.

Câu hỏi 2: Tại sao sự không thể dự báo giải ngân ODA lại khiến việc điều hành ngân sách gặp rủi ro? Khi mức giải ngân thực tế thấp hơn cam kết từ 20,00% trở lên, các dự án hạ tầng công bị thiếu hụt vốn đối ứng và chậm tiến độ. Chính phủ buộc phải vay nợ trong nước với lãi suất cao hơn hoặc đột ngột cắt giảm chi tiêu thường xuyên, làm suy giảm hiệu quả điều hành ngân sách và gia tăng nguy cơ bất ổn nợ công.

Câu hỏi 3: Vì sao luận văn lựa chọn mô hình Logit hiệu ứng cố định có điều kiện thay vì mô hình OLS truyền thống? Biến phụ thuộc điều chỉnh tài khóa là biến nhị phân mang giá trị 0 hoặc 1. Mô hình Logit có điều kiện cho phép kiểm soát hoàn toàn các đặc tính bất biến không quan sát được của từng quốc gia trong 18 nước mẫu, đồng thời kết hợp phương pháp 2SLS giúp loại bỏ hoàn toàn sai số ước lượng do hiện tượng nội sinh gây ra.

Câu hỏi 4: Điểm khác biệt cốt lõi giữa điều chỉnh tài khóa nhanh (FCA) và điều chỉnh tài khóa dần dần (FCH) là gì? FCA tập trung vào sự cải thiện đột phá cán cân ngân sách cơ bản tối thiểu 1,50% GDP ngay trong 1 năm tài khóa. Ngược lại, FCH đo lường sự cải thiện bền vững bắt đầu từ 0,25% GDP ở năm đầu, kéo dài liên tục ít nhất 2 năm và đạt tổng mức củng cố ngân sách lũy kế từ 2,00% GDP trở lên.

Câu hỏi 5: Bài học kinh nghiệm thực tiễn sâu sắc nhất cho Việt Nam từ kết quả nghiên cứu này là gì? Việt Nam cần chuyển trọng tâm từ việc tìm kiếm các cam kết ODA quy mô lớn sang việc nâng cao tỷ lệ giải ngân thực tế (vốn chỉ đạt 1,917 tỷ USD trong nửa đầu năm 2015), đồng thời kiến tạo môi trường chuyển tiền thông thoáng để duy trì dòng kiều hối trên 10 tỷ USD hàng năm làm bệ đỡ ổn định tài khóa.

Kết luận

• Luận văn đã lượng hóa thành công tác động tích cực của dòng kiều hối đối với xác suất kích hoạt và duy trì điều chỉnh chính sách tài khóa tại 18 quốc gia đang phát triển châu Á trong giai đoạn 2000–2013.
• Nghiên cứu chứng minh rằng sự không thể dự báo trong giải ngân ODA là một cú sốc ngoại sinh tiêu cực, đòi hỏi các quốc gia phải thiết lập quỹ dự phòng ngân sách để giảm thiểu rủi ro thâm hụt tài khóa.
• Đóng góp học thuật quan trọng của đề tài nằm ở việc tích hợp thành công mô hình dự báo phân phối trễ của Levy (1987) vào cấu trúc kinh tế lượng Logit hiệu ứng cố định có điều kiện kết hợp hồi quy 2SLS.
• Lộ trình tiếp theo giai đoạn 2025–2030 đòi hỏi các quốc gia kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ thâm hụt ngân sách dưới 3,00% GDP và giảm chi phí giao dịch kiều hối xuống dưới 3,00%.
• Các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý và các định chế tài chính cần chủ động ứng dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược tài khóa bền vững và tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, lượng kiều hối tăng liên tục trong những năm gần đây và vấn đề không thể dự báo mức độ giải ngân ODA là những vấn đề về nguồn vốn nước ngoài đang được các nhà hoạch định chính sách quan tâm. Thực tiễn tại Việt Nam, 15 năm gần đây, lượng kiều hối liên tục tăng. Con số 12 tỉ USD kiều hối năm 2014 của cả nước được đánh giá là cao kỷ lục từ trước đến nay. Dự báo năm 2015, lượng kiều hối sẽ tiếp tục tăng khoảng 10% so với năm 2014.

Phải nhìn nhận rằng, nguồn lực kiều hối đã và đang góp phần vào phát triển kinh tế xã hội. Về nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức ODA, tương tự các quốc gia đang phát triển khác, Việt Nam cũng trong tình trạng cạnh tranh gay gắt để thu hút nguồn vốn ODA và mức độ giải ngân không như cam kết. Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), 6 tháng đầu năm 2015, tổng vốn ODA và vốn vay ưu đãi ký kết đạt trên 1,59 tỷ USD, bằng 70,54% so với cùng kỳ năm trước, trong khi đó tốc độ giải ngân tổng số vốn ODA và vốn vay ưu đãi giải ngân trong 6 tháng đầu năm nay chỉ đạt khoảng 1,917 tỷ USD, thấp hơn 38% so với cùng kỳ năm 2014. Trong bối cảnh Việt Nam nhận được kiều hối và giải ngân ODA như vậy, một vấn đề đặt ra là đất nước đối mặt với tình trạng thâm hụt ngân sách kéo dài.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Câu hỏi ở đây là liệu kiều hối và sự không thể dự báo tỷ lệ giải ngân ODA có tác động đến điều chỉnh chính sách tài khóa tại các quốc gia đang phát triển hay không nhất là trong giai đoạn thâm hụt ngân sách triền miên đang diễn ra tại các quốc gia này. Về mặt lý luận: Tính đến thời điểm hiện tại, đã có nhiều công trình nghiên cứu về điều chỉnh chính sách tài khóa nhưng phần lớn tập trung vào các nước phát triển, hơn nữa các nghiên cứu chủ yếu xem xét mối quan hệ giữa các yếu tố vĩ mô với các biến đại diện cho chính sách tài khóa. Ít có nghiên cứu về điều chỉnh tài khóa dành cho các quốc gia đang phát triển. Các công trình xem xét vai trò của dòng vốn nước ngoài (kiều hối, ODA.) đối với điều chỉnh tài khóa càng ít hơn, trong khi các dòng vốn này có vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội các quốc gia đang phát triển.

Nhận thấy sự cần thiết khách quan phải nghiên cứu về lý luận và thực tiễn mối quan hệ giữa kiều hối và ODA với điều chỉnh tài khóa, tác giả lựa chọn đề tài để thực hiện luận văn là: "Tác động của kiều hối và giải ngân ODA lên chính sách tài khóa tại các quốc gia đang phát triển khu vực Châu Á". LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Mục tiêu nghiên cứu Đề tài được thực hiện nhằm đạt các mục tiêu sau: • Nhận diện và định lượng được tác động của kiều hối và sự không thể dự báo tỷ lệ giải ngân ODA đến việc điều chỉnh chính sách tài khóa. • Đưa ra gợi ý cho việc cải thiện thâm hụt ngân sách nhà nước.3 Phương pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng dữ liệu bảng với mô hình nhị phân logit hiệu ứng cố định có điều kiện (conditional fixed- effects logit model) để kiểm định mối quan hệ giữa kiều hối, sự không thể dự báo mức độ giải ngân ODA với việc điều chỉnh tài khóa. Bài kết hợp ba phương pháp khác nhau để phân tích, bao gồm: • Hồi quy mô hình mô hình logit có điều kiện (conditional logit model) vớigiá trị độ trễ của các biến nội sinh.

• Hồi quy mô hình nghiên cứu bằng phương pháp 2SLS với biến công cụ là giá trị độ trễ của các biến nội sinh, trong đó giá trị ước lượng của biến nội sinh trong giai đoạn đầu của phương pháp 2SLS sẽ được dùng làm biến giải thích trong phương trình hồi quy chính (mô hình logit có điều kiện) của giai đoạn hai. • Tương tự phương pháp (2) và sử dụng thêm giá trị phần dư của các biến nội sinh trong giai đoạn đầu để ước lượng trong phương trình giai đoạn hai nhằm mục đích đảm bảo tính vững của các hệ số ước lượng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.4 Đối tượng nghiên cứu Luận văn tập trung nghiên cứu mối quan hệ giữa kiều hối và sự không thể dự báo tỷ lệ giải ngân ODA với việc điều chỉnh chính sách tài khóa. Biến phụ thuộc: • FCA: Điều chỉnh tài khóa nhanh • FCH: Điều chỉnh tài khóa dần dần Biến độc lập: • LnRemit: Giá trị logarit của kiều hối • Unpredictability: Sự không thể dự báo mức giải ngân ODA • Lognetoda: Giá trị logarit của ODA ròng • Primaryexpend: Chi tiêu cơ bản • Capitalflight: thoái vốn • Domestdebt: nợ trong nước • Taxrevenue: Tỷ lệ nguồn thu thuế so với GDP • Nontaxrevenue: Tỷ lệ nguồn thu phi thuế so với GDP • LogReer: Giá trị logarit của tỷ giá hối đoái thực hiệu lực • Inflation: Lạm phát • Growth: Tốc độ tăng trưởng kinh tế • Outputgap: Chênh lệch sản lượng thực và sản lượng tiềm năng • Imf: Các chương trình hỗ trợ của quỹ tiền tệ quốc tế • Quo: Chất lượng quản lý của chính phủ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.5 Phạm vi nghiên cứu • Phạm vi không gian: 18 quốc gia đang phát triển Châu Á (Armenia, Azerbaijan, Bangladesh, China, India, Indonesia, Iran, Kazakhstan, Lào, Malaysia, Maldives, Mông Cổ, Pakistan, Papua New Guinea, Phillipines, Sri Lanka, Thái Lan và Việt Nam) • Phạm vi thời gian: giai đoạn 2000-2013 1.6 Ý nghĩa thực tiễn đề tài Nghiên cứu này nhằm phát hiện mối tương quan giữa kiều hối và sự không thể dự báo tỷ lệ giải ngân ODA đối với việc điều chỉnh chính sách tài khóa, qua đó giúp các nhà làm chính sách thấy rõ tác động của kiều hối và ODA để đưa ra những đề xuất phù hợp thúc đẩy nền kinh tế.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 Kiều hối Khái niệm kiều hối: Theo World Bank, kiều hối được định nghĩa là tổng lượng tiền có nguồn gốc từ nước ngoài, thể hiện qua cán cân thanh toán quốc tế, bao gồm thu nhập của người lao động, dân nhập cư ở nước ngoài và khoản tiền bồi thường cho người lao động. Quỹ tiền tệ quốc tế IMF định nghĩa kiều hối là khoản tiền của người lao động nhập cư, đang cư trú tại nước chủ nhà từ một năm trở lên chuyển cho người thân đang sống tại quốc gia của người lao động đó. Nếu người nhập cư sống tại nước chủ nhà trong một năm hoặc lâu hơn, họ được xem là cư dân, bất kể họ đang ở tình trạng di trú. Nếu người nhập cư sống tại nước chủ nhà ít hơn một năm, toàn bộ thu nhập của họ được xem là khoản thưởng công cho người lao động.

Theo Điều 4, Điều 5, Điều 6 quyết định 170/1999/QĐ – TTG của Thủ tướng chính phủ ngày 19/08/1999 có giải thích định nghĩa về kiều hối: Kiều hối là các loại ngoại tệ tự do chuyển đổi được chuyển vào Việt Nam theo các hình thức sau: • Chuyển ngoại tệ thông qua các tổ chức tín dụng được phép. • Chuyển ngoại tệ thông qua các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài chính bưu chính quốc tế. • Cá nhân mang ngoại tệ theo người vào Việt Nam. Cá nhân ở nước ngoài khi nhập cảnh vào Việt Nam có mang theo ngoại tệ hộ cho người Việt Nam ở nước ngoài LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 phải kê khai với Hải quan cửa khẩu số ngoại tệ mang hộ từ nước ngoài gửi về cho người thụ hưởng ở trong nước.

Phân loại kiêu hối: • Kiều hối chuyển theo kênh chính thức: Chuyển qua các tổ chức tín dụng, các tổ chức được Ngân hàng Nhà nước cho phép làm dịch vụ nhận và chi trả ngoại tệ hoặc tổ chức kinh tế làm đại lý cho các tổ chức tín dụng thực hiện việc chi trả ngoại tệ, các tổ chức tín dụng làm đại lý cho các tổ chức tín dụng được phép, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài chính bưu chính quốc tế và các cá nhân mang theo ngoại tệ mang hộ từ nước ngoài gửi cho người thụ hưởng ở trong nước. Hiện nay phương thức chuyển tiền thông qua con đường chính thức đã phổ biến rộng rãi vì sự nhanh chóng, an toàn. Tuy nhiên, cũng rất nhiều kiều bào e ngại vì phải chứng minh tính pháp lý của món tiền, đồng thời phí dịch vụ của Ngân hàng còn cao. Đặc điểm của phương thức này là:  Tiền nhận được ngay không phải chờ lâu (trong trường hợp khách hàng sử dụng dịch vụ chuyển tiền ngay của các Tổ chức chuyển tiền nhanh có các đại lý đặt tại Ngân hàng, công ty kiều hối.

Khuyết điểm của phương thức này là:  Giá ngoại tệ mà ngân hàng bán ra cao hơn (mua vào thấp hơn) thị trường tự do.  Phải xuất trình nhiều giấy tờ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 • Kiều hối chuyển theo kênh phi chính thức: Là lượng kiều hối được chuyển vào một quốc gia do kiều bào nhập cảnh vào quốc gia đó mà không khai báo tại Hải Quan cửa khẩu hoặc qua đường dây ngầm của dịch vụ chuyển tiền tư nhân không qua hệ thống ngân hàng và các công ty kiều hối được cấp giấy phép nhận và chi trả ngoại tệ. Loại hình này được thực hiện dựa trên cơ sở quen biết và tin tưởng lẫn nhau.

Phương thức chuyển tiền này đơn giản. Chỉ cần điện hai lần điện thoại: một cho cá nhân làm dịch vụ chuyển tiền và một cuộc điện thoại cho thân nhân ở Việt Nam đến địa điểm chi trả hoặc đường dây chi trả sẽ đến tận nhà của kiều quyến để thực hiện chi trả. Đặc điểm của phương thức này là:  Tiền nhận được ngay không phải chờ lâu.  Giá ngoại tệ bán ra thấp hơn (mua vào cao hơn) tỷ giá bán ra và mua vào của các ngân hàng thương mại.

 Không đòi hỏi xuất trình nhiều giấy tờ. Khuyết điểm của phương thức này:  Phí cao.  Không an toàn. Theo nghiên cứu của Ngân hàng Thế Giới, quy mô của thị trường kiều hối được chuyển qua kênh phi chính thức xấp xỉ ngang bằng với thị trường kiều hối được chuyển qua kênh chính thức (Nguồn: www.vn) LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 Từ các khái niệm và phân loại kiều hối, có thể rút ra kết luận: Về bản chất, kiều hối là tiền bạc được di chuyển từ những người đang trú ngụ hay lao động nước ngoài đến thân nhân của họ tại quê hương.