Tác động của các cú sốc ngoại sinh chính sách điều hành kinh tế vĩ mô ở các thị trường mới nổi đông nam á luận văn thạc sĩ

Nghiên cứu tác động của cú sốc ngoại sinh đến chính sách kinh tế vĩ mô tại các thị trường mới nổi Đông Nam Á, cung cấp cái nhìn sâu sắc và phân tích chi tiết.

• Tác giả: Huỳnh Thị Phượng Lan
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Định
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Cú Sốc Ngoại Sinh Đến Chính Sách Điều Hành Kinh Tế Vĩ Mô Ở Các Thị Trường Mới Nổi Đông Nam Á
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2. CHƯƠNG 2: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Biến và nguồn thu thập dữ liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của cú sốc ngoại sinh đến kinh tế vĩ mô Đông Nam Á

Khu vực Đông Nam Á đã trải qua nhiều biến động kinh tế do các cú sốc ngoại sinh. Những cú sốc này không chỉ ảnh hưởng đến từng quốc gia mà còn tác động đến toàn bộ khu vực. Việc hiểu rõ về tác động của các cú sốc này là rất quan trọng để xây dựng chính sách kinh tế hiệu quả. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố chính ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô của các nước trong khu vực.

1.1. Định nghĩa và phân loại cú sốc ngoại sinh

Cú sốc ngoại sinh được định nghĩa là những biến động không thể kiểm soát từ bên ngoài, ảnh hưởng đến nền kinh tế. Các loại cú sốc này có thể bao gồm cú sốc giá cả hàng hóa, lãi suất, và chính sách tiền tệ từ các quốc gia lớn như Mỹ.

1.2. Tình hình kinh tế vĩ mô Đông Nam Á hiện nay

Kinh tế vĩ mô Đông Nam Á đang trong giai đoạn phục hồi sau các cú sốc trước đó. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào các nền kinh tế lớn như Mỹ vẫn là một thách thức lớn. Các quốc gia trong khu vực cần có những chính sách linh hoạt để ứng phó với các cú sốc này.

II. Vấn đề và thách thức từ cú sốc ngoại sinh đối với kinh tế vĩ mô

Các cú sốc ngoại sinh gây ra nhiều thách thức cho chính sách kinh tế vĩ mô của các nước Đông Nam Á. Những thách thức này bao gồm sự biến động của tỷ giá, lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Việc nhận diện và đánh giá đúng mức độ tác động của các cú sốc này là rất cần thiết.

2.1. Tác động của cú sốc giá cả hàng hóa

Cú sốc giá cả hàng hóa có thể dẫn đến lạm phát cao, ảnh hưởng đến sức mua của người tiêu dùng. Các quốc gia Đông Nam Á, với nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu hàng hóa, sẽ chịu tác động mạnh mẽ từ biến động này.

2.2. Tác động của chính sách tiền tệ Mỹ

Chính sách tiền tệ của Mỹ, đặc biệt là lãi suất, có thể ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư vào Đông Nam Á. Sự thay đổi lãi suất có thể dẫn đến sự dịch chuyển dòng vốn, gây ra biến động lớn trong thị trường tài chính khu vực.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của cú sốc ngoại sinh

Nghiên cứu này sử dụng mô hình VAR cấu trúc để phân tích tác động của các cú sốc ngoại sinh đến kinh tế vĩ mô Đông Nam Á. Mô hình này cho phép đánh giá mối quan hệ giữa các biến số vĩ mô và cú sốc từ bên ngoài.

3.1. Mô hình VAR cấu trúc

Mô hình VAR cấu trúc được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa các biến số kinh tế vĩ mô. Mô hình này giúp xác định cách mà các cú sốc ngoại sinh ảnh hưởng đến các biến như lãi suất, tỷ giá và sản lượng.

3.2. Dữ liệu và nguồn số liệu

Dữ liệu được thu thập từ Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) và Cục dự trữ liên bang Mỹ. Thời gian nghiên cứu từ năm 1995 đến 2012, bao gồm các quốc gia như Việt Nam, Singapore, và Indonesia.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của cú sốc ngoại sinh

Kết quả nghiên cứu cho thấy các cú sốc ngoại sinh có tác động rõ rệt đến chính sách kinh tế vĩ mô của các nước Đông Nam Á. Mức độ ảnh hưởng khác nhau giữa các quốc gia, với Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng mạnh nhất.

4.1. Tác động đến lãi suất và lạm phát

Nghiên cứu chỉ ra rằng lãi suất và lạm phát là hai biến số chịu ảnh hưởng mạnh nhất từ các cú sốc ngoại sinh. Sự thay đổi trong chính sách tiền tệ của Mỹ có thể dẫn đến sự biến động lớn trong lãi suất nội địa.

4.2. Tác động đến tăng trưởng kinh tế

Các cú sốc ngoại sinh cũng ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế của các nước trong khu vực. Sự phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài có thể làm giảm khả năng phục hồi của nền kinh tế trong bối cảnh khủng hoảng.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng cú sốc ngoại sinh có tác động lớn đến kinh tế vĩ mô Đông Nam Á. Các quốc gia cần có những chính sách linh hoạt để ứng phó với các cú sốc này. Hướng phát triển tương lai có thể mở rộng nghiên cứu sang các cú sốc từ Nhật Bản và Trung Quốc.

5.1. Đề xuất chính sách

Các quốc gia cần xây dựng chính sách kinh tế linh hoạt, có khả năng ứng phó nhanh chóng với các cú sốc ngoại sinh. Việc tăng cường hợp tác kinh tế trong khu vực cũng là một giải pháp hiệu quả.

5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu có thể mở rộng sang các cú sốc từ Nhật Bản và Trung Quốc, nhằm đánh giá tác động của các nền kinh tế lớn khác đến khu vực Đông Nam Á. Điều này sẽ giúp hiểu rõ hơn về mối quan hệ kinh tế toàn cầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, các nền kinh tế mới nổi Đông Nam Á ngày càng chịu ảnh hưởng sâu rộng từ các cú sốc ngoại sinh, đặc biệt là các biến động chính sách kinh tế vĩ mô của Mỹ. Từ quý 1 năm 1995 đến quý 4 năm 2012, khu vực này đã trải qua nhiều biến động kinh tế lớn, trong đó có hai cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997-1998 và khủng hoảng cho vay dưới chuẩn Mỹ 2007-2008. Theo ước tính, mức độ ảnh hưởng của các cú sốc này đến các nền kinh tế mới nổi có sự khác biệt rõ rệt, phụ thuộc vào độ mở tài chính và mức độ phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia với Mỹ.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định tác động của các cú sốc ngoại sinh có nguồn gốc từ Mỹ đến chính sách điều hành kinh tế vĩ mô của sáu nền kinh tế mới nổi Đông Nam Á gồm Việt Nam, Singapore, Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan. Nghiên cứu tập trung phân tích ảnh hưởng của năm biến số vĩ mô Mỹ (lãi suất FED, cung tiền M2, chỉ số giá cả hàng hóa thế giới, sản lượng công nghiệp và chỉ số giá bán buôn) đến bốn biến số vĩ mô chính của các nước Đông Nam Á (chỉ số CPI, tỷ giá, lãi suất và sản lượng công nghiệp).

Phạm vi nghiên cứu được giới hạn trong giai đoạn 1995-2012 với dữ liệu theo quý, thu thập từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED). Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng định lượng về mức độ ảnh hưởng của các cú sốc Mỹ đến chính sách kinh tế vĩ mô Đông Nam Á, từ đó góp phần hỗ trợ hoạch định chính sách kinh tế phù hợp nhằm giảm thiểu rủi ro và tăng cường ổn định kinh tế khu vực.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết về truyền dẫn các cú sốc ngoại sinh trong kinh tế vĩ mô, đặc biệt là mô hình VAR cấu trúc (Structural Vector Autoregressive - SVAR) được phát triển bởi Bartosz Mackowiak (2003, 2007). Mô hình này cho phép phân tích tác động đồng thời và tương tác giữa các biến số nội sinh trong nền kinh tế và các cú sốc ngoại sinh từ bên ngoài, cụ thể là các biến số vĩ mô của Mỹ.

Ba khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm:

• Cú sốc ngoại sinh (Exogenous shocks): Các biến động kinh tế phát sinh từ bên ngoài nền kinh tế, không bị ảnh hưởng bởi các biến nội sinh trong mô hình.
• Chính sách điều hành kinh tế vĩ mô: Bao gồm các biến số như lãi suất, tỷ giá, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và sản lượng công nghiệp, phản ánh các quyết định điều hành của chính phủ và ngân hàng trung ương.
• Mô hình VAR cấu trúc (SVAR): Mô hình kinh tế lượng cho phép ước lượng các mối quan hệ động giữa các biến số và phân tách các cú sốc theo nguồn gốc nội sinh và ngoại sinh.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ IMF và FED, bao gồm 5 biến ngoại sinh của Mỹ (lãi suất FED, cung tiền M2, chỉ số giá cả hàng hóa thế giới trừ năng lượng, sản lượng công nghiệp và chỉ số giá bán buôn) và 4 biến vĩ mô của 6 nước Đông Nam Á (CPI, tỷ giá, lãi suất, sản lượng công nghiệp hoặc GDP đối với Việt Nam). Dữ liệu theo quý từ Q1/1995 đến Q4/2012 với tổng số 72 quan sát cho mỗi quốc gia.

Phương pháp phân tích chính là mô hình SVAR, được lựa chọn vì khả năng phân tích các tác động đồng thời và phân tách các cú sốc ngoại sinh và nội sinh. Cỡ mẫu gồm 6 quốc gia đại diện cho Đông Nam Á mới nổi, được chọn dựa trên tính đầy đủ của dữ liệu và mức độ giao thương với Mỹ.

Quy trình phân tích dữ liệu gồm các bước: kiểm định tính dừng của chuỗi số liệu bằng phương pháp ADF, xác định độ trễ tối ưu của mô hình VAR, kiểm định sự tương quan phần dư, ước lượng mô hình VAR và SVAR, phân rã Choleski để phân tích các cú sốc ngoại sinh, và cuối cùng là phân tích kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của cú sốc giá cả hàng hóa thế giới:
   Ảnh hưởng đến tỷ giá và GDP của Việt Nam thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực, trong khi lãi suất và lạm phát lại phản ứng mạnh hơn. Trong ngắn hạn (3 tháng), lãi suất Việt Nam giảm khoảng 19,77% trong khi lạm phát tăng tới 95,1%. Ở khu vực Đông Nam Á, cú sốc này gây biến động ngược chiều với tỷ giá (-0,621%), lãi suất (-3,97%) và sản lượng công nghiệp (-0,824%) trong 3-6 tháng.

2. Tác động của cú sốc lãi suất FED:
   Lãi suất và lạm phát Việt Nam chịu ảnh hưởng mạnh, với lãi suất tăng 13,7% và lạm phát giảm 43,17% trong ngắn hạn. Tỷ giá biến động nhẹ (-0,152%). Ở khu vực, tỷ giá biến động ngược chiều với cú sốc lãi suất FED, tăng mạnh lên 274,55% ở tháng thứ 6, sau đó giảm dần. Lãi suất các nước biến động nhỏ trong ngắn hạn nhưng tăng mạnh trong dài hạn.

3. Tác động của cú sốc cung tiền M2 của Mỹ:
   Ảnh hưởng thấp đến tỷ giá và sản lượng Việt Nam, nhưng lãi suất và lạm phát biến động mạnh hơn so với các nước trong khu vực. Trong 3 tháng đầu, cung tiền M2 tăng làm giảm tỷ giá (-0,053%) và sản lượng công nghiệp (-0,674%), đồng thời tăng lãi suất và lạm phát (lên tới 15,1%).

4. Tác động của cú sốc lạm phát Mỹ:
   Lãi suất và lạm phát Việt Nam biến động cùng chiều và rất mạnh trong 6 tháng đầu (lãi suất tăng 69,5%, lạm phát tăng 298,5%). Tỷ giá và sản lượng chịu ảnh hưởng nhỏ. Ở khu vực, cú sốc lạm phát Mỹ có tác động rõ ràng nhất đến lạm phát các nước, đặc biệt là Indonesia.

5. Tác động của cú sốc sản lượng công nghiệp Mỹ:
   Lạm phát Việt Nam tăng mạnh (220,7%) trước cú sốc này, trong khi các biến nội sinh khác biến động nhỏ. Ở khu vực, cú sốc sản lượng công nghiệp Mỹ tác động cùng chiều với lạm phát trong 3-9 tháng, sau đó giảm dần. Sản lượng công nghiệp các nước phản ứng ngược chiều trong ngắn hạn nhưng cùng chiều trong dài hạn.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy các cú sốc ngoại sinh Mỹ có ảnh hưởng rõ rệt đến chính sách kinh tế vĩ mô của các nước Đông Nam Á mới nổi, nhưng mức độ và tính chất tác động khác nhau giữa các quốc gia và loại cú sốc. Đặc biệt, cú sốc lãi suất FED có tác động mạnh nhất và lâu dài đến các biến số vĩ mô, phù hợp với các nghiên cứu trước đây của Calvo, Canova, Genberg và Mackowiak.

Việt Nam có phản ứng nhạy cảm hơn về lãi suất và lạm phát so với tỷ giá và sản lượng, cho thấy chính sách tiền tệ và kiểm soát lạm phát là trọng tâm trong điều hành kinh tế trước các cú sốc ngoại sinh. Các biến động tỷ giá và sản lượng công nghiệp có xu hướng biến động nhỏ hơn, phản ánh mức độ mở cửa và hội nhập kinh tế còn hạn chế so với các nước trong khu vực.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ phản ứng (impulse response functions) minh họa sự biến động của từng biến số theo thời gian sau cú sốc, giúp trực quan hóa mức độ và thời gian tác động. Bảng ước lượng chi tiết cũng cung cấp các con số phần trăm biến động cụ thể theo từng quốc gia và biến số.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giám sát và dự báo các cú sốc ngoại sinh:
   Các cơ quan quản lý kinh tế cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm dựa trên các mô hình kinh tế lượng để nhận diện và đánh giá tác động của các cú sốc từ Mỹ, đặc biệt là biến động lãi suất FED, nhằm chủ động điều chỉnh chính sách tiền tệ và tài khóa.

2. Điều chỉnh chính sách tiền tệ linh hoạt:
   Ngân hàng trung ương các nước Đông Nam Á nên áp dụng chính sách tiền tệ linh hoạt, tập trung kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá trong bối cảnh biến động lãi suất và cung tiền Mỹ, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.

3. Đa dạng hóa đối tác thương mại và nguồn vốn:
   Các quốc gia cần giảm sự phụ thuộc quá mức vào Mỹ bằng cách mở rộng quan hệ thương mại và đầu tư với các đối tác khác như Nhật Bản, Trung Quốc, nhằm giảm thiểu rủi ro từ các cú sốc ngoại sinh đơn lẻ.

4. Tăng cường hợp tác khu vực:
   ASEAN và các tổ chức liên quan nên thúc đẩy phối hợp chính sách kinh tế vĩ mô giữa các quốc gia thành viên để tạo ra cơ chế ứng phó chung trước các cú sốc toàn cầu, nâng cao khả năng chống chịu và ổn định kinh tế khu vực.

Các giải pháp trên nên được triển khai trong vòng 1-3 năm tới, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành, ngân hàng trung ương và các tổ chức quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách kinh tế:
   Giúp hiểu rõ tác động của các cú sốc ngoại sinh Mỹ đến chính sách vĩ mô, từ đó xây dựng các chiến lược điều hành phù hợp nhằm ổn định kinh tế quốc gia.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế vĩ mô và tài chính quốc tế:
   Cung cấp cơ sở lý thuyết và phương pháp luận ứng dụng mô hình SVAR trong phân tích tác động của cú sốc ngoại sinh, đồng thời bổ sung dữ liệu thực nghiệm cho khu vực Đông Nam Á.

3. Ngân hàng trung ương và các tổ chức tài chính:
   Hỗ trợ trong việc dự báo biến động thị trường tiền tệ, lãi suất và lạm phát, từ đó điều chỉnh chính sách tiền tệ và quản lý rủi ro hiệu quả.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế:
   Hiểu được ảnh hưởng của các biến động kinh tế Mỹ đến thị trường Đông Nam Á, giúp đưa ra quyết định đầu tư và kinh doanh phù hợp trong môi trường biến động toàn cầu.

Câu hỏi thường gặp

1. Các cú sốc ngoại sinh Mỹ ảnh hưởng như thế nào đến tỷ giá của các nước Đông Nam Á?
   Các cú sốc lãi suất FED thường gây biến động ngược chiều với tỷ giá trong ngắn hạn, nhưng trong dài hạn có thể dẫn đến hiệu ứng phá giá tiền tệ, làm tăng tỷ giá nội tệ so với USD. Ví dụ, tỷ giá khu vực tăng tới 274,55% ở tháng thứ 6 sau cú sốc lãi suất FED.

2. Tại sao lãi suất và lạm phát của Việt Nam phản ứng mạnh hơn so với tỷ giá và sản lượng?
   Việt Nam có chính sách tiền tệ và kiểm soát lạm phát chặt chẽ hơn, trong khi tỷ giá và sản lượng chịu ảnh hưởng hạn chế do mức độ mở cửa và hội nhập kinh tế còn thấp hơn so với các nước khác trong khu vực.

3. Mô hình SVAR có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   SVAR cho phép phân tách rõ ràng các cú sốc nội sinh và ngoại sinh, đồng thời phân tích tác động động thời gian của các biến số vĩ mô, giúp hiểu sâu sắc cơ chế truyền dẫn của các cú sốc từ Mỹ đến Đông Nam Á.

4. Tác động của cung tiền M2 của Mỹ đến các nền kinh tế Đông Nam Á ra sao?
   Cung tiền M2 tăng của Mỹ có tác động làm giảm tỷ giá và sản lượng công nghiệp trong ngắn hạn, đồng thời làm tăng lãi suất và lạm phát, tuy nhiên mức độ biến động thường nhỏ ngoại trừ lạm phát có phản ứng khá nhạy.

5. Nghiên cứu có giới hạn gì và hướng phát triển tiếp theo là gì?
   Giới hạn chính là quy mô mẫu nhỏ (6 quốc gia, 72 quan sát) và chỉ tập trung vào cú sốc Mỹ. Hướng phát triển tiếp theo là mở rộng nghiên cứu so sánh tác động của các cú sốc từ Nhật Bản, Trung Quốc và các quốc gia phát triển khác đến các nền kinh tế mới nổi Đông Nam Á.

Kết luận

• Các cú sốc ngoại sinh Mỹ có ảnh hưởng rõ rệt đến chính sách điều hành kinh tế vĩ mô của các nước Đông Nam Á mới nổi, với mức độ và tính chất khác nhau giữa các quốc gia và loại cú sốc.
• Cú sốc lãi suất FED là yếu tố có tác động mạnh nhất và lâu dài đến các biến số vĩ mô như lãi suất, lạm phát và tỷ giá.
• Việt Nam phản ứng nhạy cảm hơn về lãi suất và lạm phát so với tỷ giá và sản lượng, cho thấy trọng tâm điều hành chính sách tiền tệ và kiểm soát lạm phát.
• Mô hình SVAR là công cụ hiệu quả để phân tích các tác động đồng thời và phân tách các cú sốc ngoại sinh và nội sinh trong nghiên cứu kinh tế vĩ mô.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo nên mở rộng quy mô mẫu và so sánh tác động của các cú sốc từ các nền kinh tế lớn khác như Nhật Bản và Trung Quốc.

Để nâng cao hiệu quả điều hành chính sách, các nhà hoạch định cần áp dụng các giải pháp dự báo và ứng phó kịp thời với các cú sốc ngoại sinh, đồng thời tăng cường hợp tác khu vực và đa dạng hóa đối tác kinh tế. Đọc và áp dụng kết quả nghiên cứu này sẽ giúp các bên liên quan có cái nhìn sâu sắc hơn về cơ chế truyền dẫn và tác động của các cú sốc toàn cầu đến kinh tế Đông Nam Á.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ----------------- HUỲNH THỊ PHƢỢNG LAN TÁC ĐỘNG CỦA CÁC CÚ SỐC NGOẠI SINH ĐẾN CHÍNH SÁCH ĐIỀU HÀNH KINH TẾ VĨ MÔ Ở CÁC THỊ TRƢỜNG MỚI NỔI ĐÔNG NAM Á LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO LỜI TRƯỜNG ĐẠI CAMKINH HỌC ĐOANTẾ TP.HCM ----------------- Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi, có sự hỗ trợ từ Giáo viên hướng dẫn là PGS. Nguyễn Ngọc Định. Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công HUỲNH THỊ PHƢỢNG LAN trình nghiên cứu nào trước đây. Các số liệu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét và đánh giá được thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi trong phần mô tả biến và nguồn số liệu nghiên cứu.

TÁC ĐỘNG Nếu phát hiện có bất kỳCỦA CÁC sự gian lận CÚ nào tôi xin hoàn SỐC NGOẠI toàn chịu trách nhiệm trước Hội đồng. SINH ĐẾN CHÍNH SÁCH TP.HCM,ĐIỀU HÀNH ngày 22 tháng 07 năm 2013 Tác giả KINH TẾ VĨ MÔ Ở CÁC THỊ TRƢỜNG MỚI NỔI ĐÔNG NAM Á Huỳnh Thị Phượng Lan Chuyên ngành : Tài chính - Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN NGỌC ĐỊNH TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng đây là công trình nghiên cứu của tôi, có sự hỗ trợ từ Giáo viên hướng dẫn là PGS.

Nguyễn Ngọc Định. Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nghiên cứu nào trước đây. Các số liệu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét và đánh giá được thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi trong phần mô tả biến và nguồn số liệu nghiên cứu. Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Hội đồng.HCM, ngày 22 tháng 07 năm 2013 Tác giả Huỳnh Thị Phượng Lan LỜI CẢM ƠN Trước tiên, tôi xin cảm ơn các Thầy Cô Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, những người đã tận tình truyền đạt kiến thức cho tôi trong suốt khóa học vừa qua.

Xin cảm ơn Giáo viên hướng dẫn PGS. Nguyễn Ngọc Định và PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa đã tận tình hướng dẫn và góp ý cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn thạc sĩ này. Cuối cùng, xin cảm ơn gia đình và những người thân của tôi luôn động viện và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này.

MỤC LỤC Trang DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT.i DANH MỤC CÁC BẢNG.ii DANH MỤC BIỂU ĐỒ.Tổn g quan về các nghiên cứu trƣớc đây. Dữ liệu và phƣơng pháp nghiên cứu. Biến và nguồn thu thập dữ liệu. Mô hình nghiên cứu.

Quy trình phân tích dữ liệu. Kết quả nghiên cứu các cú sốc ngoại sinh đến các nƣớc Đông Nam Á mới nổi.1 Kết quả kiểm định tính dừng bằng phương pháp ADF. Kiểm định độ trễ của mô hình. K ết quả nghiên cứu tác động của các cú sốc ngoại sinh Mỹ đến các nước Đông Nam Á mới nổi.

Kết quả về tác động của cú sốc giá cả hàng hóa thế giới. K ết quả về tác động của cú sốc lãi suất của Cục dự trữ liên bang Mỹ .Kết quả về tác động của cú sốc cung tiền M2 của Mỹ. Kết quả về tác động của cú sốc chỉ số giá (lạm phát) của Mỹ. Kết quả về tác động của cú sốc sản lượng công nghiệp của Mỹ.

32 Tài liệu tham khảo.37 i DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ADF Kiểm tính dừng ADF (Augmented Dikey -Fuller) AIC Kiểm định AIC ( Akaike Info Criterion) ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam á CPI Chỉ số giá tiêu dùng FED Cục dự trữ liên bang Mỹ IMF Quỹ tiền tệ quốc tế VAR Mô hình tự hồi quy véc tơ SVAR Mô hình VAR cấu trúc OECD Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (Organization for Economic Cooperation and Development) ii DANH MỤC CÁC BẢNG Tên bảng Trang Bảng 3.1 Mô tả các biến và nguồn số liệu nghiên cứu.1a Mô tả các biến ngoại sinh.1b Mô tả các biến vĩ mô của 6 nước Đông Nam Á.2 Ma trận cấu trúc Ao.3 Mô hình biểu diễn mối quan hệ các phần dư ei và ui.1 Kiểm định tính dừng ADF.2 Bảng kết quả kiểm định độ trễ tối ưu.1 Bảng ước lượng cú sốc giá cả hàng hóa thế giới.2 Bảng ước lượng cú sốc Cục dự trữ Liên bang Mỹ.3 Bảng ước lượng cú sốc cung tiền M2 của Mỹ.4 Bảng ước lượng cú sốc lạm phát Mỹ.5 Bảng ước lượng cú sốc tăng trưởng kinh tế Mỹ (sản lượng).31 iii DANH MỤC BIỂU ĐỒ Tên biểu đồ Trang PL 1.1 Biểu đồ phản ứng của Malaysia.2 Biểu đồ phản ứng của Philippines.3 Biểu đồ phản ứng của Singapore.4 Biểu đồ phản ứng của Thái Lan.5 Biểu đồ phản ứng của Indonesia.6 Biểu đồ phản ứng của Việt Nam.42 1 Tóm tắt Lý do chọn đề tài: Trong thời gian gần đây, chúng ta nghe nói nhiều về vai trò của các cú sốc ngoại sinh đối với sự biến động kinh tế vĩ mô của các nền kinh tế mới nổi. Đặc biệt, các cú sốc có nguồn gốc từ Mỹ rất được các học giả quan tâm và nghiên cứu. Phải chăng độ mở tài chính càng cao, tính phụ thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế mới nổi càng sâu rộng và mức độ giao thương giữa các quốc gia với Mỹ càng nhiều chính là nguyên nhân khiến các nền kinh tế này dễ bị tổn thương trước các cú sốc chính sách của Mỹ. Vì vậy việc tìm hiểu “Tác động của các cú sốc ngoại sinh đến chính sách điều hành kinh tế vĩ mô ở các thị trường mới nổi Đông Nam Á” nhằm góp phần củng cố nhận định các cú sốc Mỹ ngày càng có vai trò quan trọng đến chính sách điều hành kinh tế vĩ mô ở các nền kinh tế Đông Nam Á mới nổi.

Mục tiêu nghiên cứu: Tác giả xem xét liệu các cú sốc ngoại sinh có ảnh hưởng đến chính sách điều hành kinh tế vĩ mô ở các nền kinh tế Đông Nam Á mới nổi hay không? Mức độ ảnh hưởng của các cú sốc này đến các nền kinh tế mới nổi như thế nào? Câu hỏi nghiên cứu: Các cú sốc ngoại sinh có nguồn gốc từ Mỹ có ảnh hưởng đến chính sách điều hành kinh tế vĩ mô ở các nền kinh tế Đông Nam Á mới nổi hay không? Và nếu có thì mức độ ảnh hưởng của các cú sốc ngoại sinh này đến các nền kinh tế Đông Nam Á mới nổi như thế nào? Phạm vi nghiên cứu: Tác giả sử dụng dữ liệu theo quý từ Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), Cục dự trữ liên bang Mỹ từ Q1/1995 đến Q4/2012 của 07 nước là Mỹ, Singapore, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam. 2 Phương pháp nghiên cứu: Tác giả đã ứng dụng mô hình VAR cấu trúc theo Battosz Máckowiak (2003 & 2007) để ước tính ảnh hưởng của các biến ngoại sinh (05 biến số vĩ mô của Mỹ: Lãi suất, cung tiền M2, chỉ số giá cả hàng hoá thế giới trừ năng lượng, sản lượng công nghiệp và chỉ số giá bán buôn) đến các chính sách kinh tế vĩ mô (4 biến số vĩ mô : Chỉ số CPI, tỷ giá, lãi suất, sản lượng công nghiệp) của 06 nước Đông Nam Á. Tóm tắt kết quả đề tài : Sử dụng mô hình VAR cấu trúc trong giai đoạn Q1/1995 đến Q4/2012 để nghiên cứu tác động của các cú sốc ngoại sinh Mỹ đến 06 nước mới nổi Đông Nam Á. Kết quả cho thấy các cú sốc ngoại sinh đều có tác động đến chính sách vĩ mô của từng quốc gia, tuy nhiên mức độ chịu ảnh hưởng sốc ở các quốc gia mới nổi thì không giống nhau.

Có 02 kết luận chính: Đối với Việt Nam, các cú sốc ngoại sinh Mỹ đều có tác động đến chính sách kinh tế vĩ mô nhưng lãi suất và lạm phát chịu ảnh hưởng mạnh nhất; Đối với khu vực Đông Nam Á thì cú sốc về lãi suất FED có tác động mạnh đến các biến nội sinh của các quốc gia Đông Nam Á trong khi đó tác động của các cú sốc giá cả hàng hóa thế giới, cung tiền M2, sản lượng công nghiệp và chỉ số giá bán buôn Mỹ có tác động khá ít và trong phạm vi hẹp đến các chính sách vĩ mô của các nước Asean. Bố cục của đề tài: 1. Tổng quan về các nghiên cứu trước đây 3. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu 4.

Kết quả nghiên cứu 5. Kết luận Đóng góp của đề tài: Điểm mới của bài nghiên cứu này so với các nghiên cứu trước đây không phải nằm ở phương pháp nghiên cứu (vẫn sử dụng mô 3 hình VAR cấu trúc) mà là sự bổ sung cho nhận định các cú sốc ngoại sinh Mỹ ngày càng có sức ảnh hưởng mạnh đến biến động kinh tế vĩ mô ở các quốc gia Đông Nam Á mới nổi. Hạn chế của bài nghiên cứu Thứ nhất, hạn chế về quy mô mẫu Thứ hai, chưa so sánh được tác động của các cú sốc ngoại sinh khác ngoài Mỹ có tác động đến chính sách kinh tế vĩ mô của các nước Đông Nam á mới nổi hay không? Hướng phát triển của đề tài: Nhật và Trung Quốc cũng là những đối tác thương mại quan trọng của các nước Đông Nam Á mới nổi. Hướng phát triển tiếp theo có thể mở rộng theo hướng so sánh các cú sốc ngoại sinh có nguồn gốc từ Nhật, Trung Quốc và Mỹ tác động như thế nào đến các nền kinh tế mới nổi ở Đông Nam Á.

Giới thiệu Với lực lượng lao động dồi dào, Đông Nam Á trở thành một trong những thị trường quan trọng và là một trung tâm kinh tế phát triển năng động. Tuy nhiên, trong vòng chưa đầy 20 năm (từ 1995 đến 2012), Châu Á nói chung và khu vực Đông Nam Á nói riêng đã gánh chịu 02 cuộc khủng hoảng lớn: đó là cuộc khủng hoảng tài chính Châu Á năm 1997-1998 và gần đây là cuộc khủng hoảng cho vay dưới chuẩn của Mỹ năm 2007 - 2008. Mức độ ảnh hưởng của mỗi quốc gia tuy khác nhau nhưng ít nhiều đều gánh chịu hậu quả của khủng hoảng. Tại sao khủng hoảng nổ ra ở Châu Á mà điểm xuất phát là Thái Lan lại có thể gây biến động kinh tế ở Nga, ở Mỹ ? Hay cuộc khủng hoảng cho vay dưới chuẩn ở Mỹ kéo theo cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu? Theo (Corsetti et al.1999) là do độ mở tài chính của các quốc gia và theo (Kaminsky et al.

2003) là do tính phụ thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế.