Tác động của chính sách khoa học và công nghệ đến hoạt động của Đại học Thái Nguyên

Luận án phân tích tác động của chính sách khoa học và công nghệ đến hoạt động tại Đại học Thái Nguyên, thúc đẩy hình thành đại học nghiên cứu.

• Tác giả: Trần Thị Hồng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Xuân Hằng
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
• Đề tài: Tác động của chính sách khoa học và công nghệ đến hoạt động khoa học và công nghệ trong các trường đại học để thúc đẩy hình thành đại học nghiên cứu (Nghiên cứu trường hợp Đại học Thái Nguyên)
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN CHỦ ĐỀ LUẬN ÁN
• 1.1. Các công trình khoa học đã công bố ở nước ngoài liên quan đến chủ đề luận án
• 1.2. Các công trình khoa học đã công bố ở trong nước liên quan đến chủ đề luận án
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ĐẾN HOẠT ĐỘNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỂ THÚC ĐẨY HÌNH THÀNH ĐẠI HỌC NGHIÊN CỨU
• 2.1. Một số khái niệm cơ bản được sử dụng trong luận án
• 2.2. Hoạt động khoa học và công nghệ. Tổ chức khoa học và công nghệ. Chính sách
• 2.3. Chính sách công
• 2.4. Chính sách khoa học và công nghệ
• 2.5. Tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong tổ chức khoa học và công nghệ
• 2.6. Lý luận về đại học nghiên cứu
• 2.7. Lý luận về sự tác động của chính sách
• 2.8. Cách tiếp cận và phương pháp đánh giá tác động chính sách
• 2.9. Khung đánh giá tác động chính sách khoa học và công nghệ. Vai trò của chính sách khoa học và công nghệ đến hoạt động KH&CN trong trường ĐH để thúc đẩy hình thành đại học nghiên cứu
• 2.10. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: HIỆN TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ ĐẾN HOẠT ĐỘNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỂ THÚC ĐẨY HÌNH THÀNH ĐẠI HỌC NGHIÊN CỨU (Nghiên cứu trường hợp Đại học Thái Nguyên)
• 3.1. Khái quát về mẫu khảo sát. Về cơ cấu tổ chức
• 3.2. Về đội ngũ cán bộ, giảng viên. Tác động của nhóm chính sách khoa học và công nghệ đến phát triển hoạt động khoa học và công nghệ trong Đại học Thái Nguyên
• 3.3. Thực trạng hoạt động khoa học và công nghệ của Đại học Thái Nguyên
• 3.4. Tổng quan về Nghị định 99/2014/NĐ-CP. Quá trình triển khai Nghị định số 99/2014 ở Đại học Thái Nguyên
• 3.5. Tình hình thực hiện Nghị định 99/2014 tại Đại học Thái Nguyên
• 3.6. Tình hình NCKH của giảng viên Đại học Thái Nguyên sau khi áp dụng Nghị định 99/2014
• 3.7. Kết quả thực hiện hoạt động khoa học và công nghệ tại Đại học Thái Nguyên sau khi áp dụng Nghị định 99/2014
• 3.8. Đánh giá tác động của Nghị định số 99/2014 đến hoạt động khoa học và công nghệ trong trường đại học
• 3.9. Tác động của nhóm chính sách khoa học và công nghệ đến quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về khoa học và công nghệ trong Đại học Thái Nguyên
• 3.10. Tình hình thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về KH&CN theo tinh thần của Nghị định 115/2005/NĐ-CP; Nghị định 43/2006/NĐ-CP và Nghị định 16/2015/NĐ-CP ở Đại học Thái Nguyên
• 3.11. Năng lực tự chủ, tự chịu trách nhiệm về khoa học và công nghệ tại Trường ĐHSP, Trường ĐHNL và Trường ĐHCNTT&TT thuộc Đại học Thái Nguyên
• 3.12. Đánh giá tác động của nhóm chính sách khoa học và công nghệ đến quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về khoa học và công nghệ ở Đại học Thái Nguyên
• 3.13. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CHẤT LƯỢNG MỘT SỐ CHÍNH SÁCH LỰA CHỌN NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỂ THÚC ĐẨY HÌNH THÀNH ĐẠI HỌC NGHIÊN CỨU
• 4.1. Quan điểm cho việc đề xuất giải pháp
• 4.2. Đại học nghiên cứu là tất yếu ở Việt Nam
• 4.3. Nghiên cứu khoa học là một chức năng cơ bản của đại học nghiên cứu
• 4.4. Chính sách khoa học và công nghệ là yếu tố quyết định đến hiệu quả hoạt động khoa học và công nghệ trong trường đại học
• 4.5. Những giải pháp tăng cường chất lượng chính sách khoa học và công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động khoa học và công nghệ trong trường đại học
• 4.6. Những giải pháp cơ bản
• 4.7. Giải pháp tăng cường chất lượng của nhóm chính sách tác động đến phát triển hoạt động khoa học và công nghệ trong trường đại học
• 4.8. Giải pháp tăng cường chất lượng nhóm chính sách tác động đến thiết chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm về khoa học và công nghệ trong trường đại học
• 4.9. Đề xuất giải pháp tăng cường hàm lượng NCKH cho ĐHTN
• 4.10. Kiện toàn các đơn vị nghiên cứu trong ĐHTN
• 4.11. Phát triển các NNC mạnh trong ĐHTN
• 4.12. Nâng cao năng lực nghiên cứu cho đội ngũ cán bộ của ĐHTN
• 4.13. Tăng cường và đa dạng hóa nguồn kinh phí cho hoạt động KH&CN
• 4.14. Kết luận chương 4
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chính sách khoa học và công nghệ

Chính sách khoa học và công nghệ (KH&CN) đóng vai trò quan trọng trong việc định hình hoạt động của các trường đại học nghiên cứu. Đặc biệt, Đại học Thái Nguyên (ĐHTN) là một ví dụ điển hình cho sự ảnh hưởng này. Chính sách KH&CN không chỉ thúc đẩy nghiên cứu mà còn cải thiện chất lượng giáo dục đại học. Nghiên cứu cho thấy rằng, việc áp dụng các chính sách phù hợp có thể tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển bền vững của các hoạt động nghiên cứu trong các trường đại học.

1.1. Khái niệm và vai trò của chính sách KH CN

Chính sách KH&CN được hiểu là các quy định, hướng dẫn nhằm thúc đẩy hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ. Vai trò của chính sách này là tạo ra khung pháp lý và điều kiện cần thiết để các trường đại học có thể phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực nghiên cứu.

1.2. Tình hình hiện tại của Đại học Thái Nguyên

Đại học Thái Nguyên hiện đang áp dụng nhiều chính sách KH&CN nhằm nâng cao chất lượng nghiên cứu. Các chương trình đào tạo và nghiên cứu tại đây đã có những bước tiến đáng kể, nhờ vào sự hỗ trợ từ các chính sách của nhà nước.

II. Vấn đề và thách thức trong việc thực hiện chính sách KH CN

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng việc thực hiện chúng tại Đại học Thái Nguyên vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu, và sự thiếu hụt trong việc hợp tác quốc tế là những yếu tố cản trở sự phát triển của hoạt động nghiên cứu.

2.1. Thiếu nguồn lực và cơ sở hạ tầng

Nhiều trường đại học, bao gồm cả ĐHTN, vẫn gặp khó khăn trong việc huy động nguồn lực cho nghiên cứu. Cơ sở hạ tầng chưa đủ mạnh để hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu quy mô lớn.

2.2. Hạn chế trong hợp tác quốc tế

Hợp tác quốc tế là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nghiên cứu. Tuy nhiên, ĐHTN vẫn chưa tận dụng được hết tiềm năng từ các mối quan hệ quốc tế, dẫn đến việc thiếu hụt trong việc tiếp cận công nghệ và tri thức mới.

III. Phương pháp và giải pháp nâng cao hiệu quả chính sách KH CN

Để nâng cao hiệu quả của chính sách KH&CN tại Đại học Thái Nguyên, cần áp dụng một số phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc cải thiện cơ sở hạ tầng, tăng cường hợp tác quốc tế và nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên là những yếu tố then chốt.

3.1. Cải thiện cơ sở hạ tầng nghiên cứu

Đầu tư vào cơ sở hạ tầng nghiên cứu là cần thiết để tạo ra môi trường thuận lợi cho các hoạt động nghiên cứu. Các phòng thí nghiệm hiện đại và trang thiết bị đầy đủ sẽ giúp nâng cao chất lượng nghiên cứu.

3.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Việc thiết lập các mối quan hệ hợp tác với các trường đại học và tổ chức nghiên cứu quốc tế sẽ giúp ĐHTN tiếp cận được nhiều nguồn tài nguyên và tri thức mới, từ đó nâng cao chất lượng nghiên cứu.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Đại học Thái Nguyên

Kết quả nghiên cứu tại Đại học Thái Nguyên cho thấy rằng, việc áp dụng chính sách KH&CN đã mang lại nhiều lợi ích. Số lượng công bố quốc tế của giảng viên đã tăng lên đáng kể, và nhiều dự án nghiên cứu đã được triển khai thành công.

4.1. Tăng cường công bố quốc tế

Sự gia tăng trong số lượng công bố quốc tế cho thấy rằng các giảng viên tại ĐHTN đã có những bước tiến lớn trong việc nâng cao chất lượng nghiên cứu. Điều này không chỉ nâng cao uy tín của trường mà còn góp phần vào sự phát triển của khoa học và công nghệ trong nước.

4.2. Các dự án nghiên cứu thành công

Nhiều dự án nghiên cứu tại ĐHTN đã được triển khai thành công, góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn trong xã hội. Những kết quả này không chỉ mang lại lợi ích cho trường mà còn cho cộng đồng và nền kinh tế.

V. Kết luận và tương lai của chính sách KH CN tại Đại học Thái Nguyên

Chính sách KH&CN có tác động lớn đến hoạt động nghiên cứu tại Đại học Thái Nguyên. Để tiếp tục phát triển, cần có những điều chỉnh và cải tiến trong chính sách nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tiễn. Tương lai của ĐHTN sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới trong việc thực hiện các chính sách này.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Đại học Thái Nguyên cần xác định rõ định hướng phát triển trong tương lai, tập trung vào việc nâng cao chất lượng nghiên cứu và đào tạo. Việc này sẽ giúp trường trở thành một trong những trung tâm nghiên cứu hàng đầu tại Việt Nam.

5.2. Cải cách chính sách KH CN

Cần có những cải cách trong chính sách KH&CN để phù hợp với xu thế phát triển của thế giới. Điều này sẽ giúp ĐHTN không chỉ nâng cao chất lượng nghiên cứu mà còn tạo ra những giá trị bền vững cho xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách mạng công nghiệp lần thứ tư, khoa học và công nghệ (KH&CN) đóng vai trò là động lực cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh và sự tăng trưởng bền vững của quốc gia. Giáo dục đại học không còn đơn thuần thực hiện chức năng truyền thụ tri thức mà đã chuyển dịch mạnh mẽ thành trung tâm sản xuất tri thức mới và chuyển giao công nghệ. Jamil Salmi (2007) đã khẳng định: "Trong hệ thống GDĐH, các trường ĐHNC có vai trò cốt yếu trong đào tạo chuyên môn, đào tạo các nhà khoa học và các nhà nghiên cứu là những lực lượng cần thiết cho việc kiến tạo tri thức lẫn hỗ trợ đổi mới và phát triển kinh tế quốc gia". Tại Việt Nam, Nghị quyết số 20/NQ/TW khóa XI và Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP ngày 02/11/2005 của Chính phủ đặt mục tiêu: "Nâng cao rõ rệt qui mô và hiệu quả hoạt động KH&CN trong các trường ĐH. Các trường ĐH lớn phải là các trung tâm NCKH mạnh của cả nước, nguồn thu từ hoạt động KH&CN, sản xuất và dịch vụ đạt tối thiểu 25% tổng nguồn thu của các trường ĐH vào năm 2020", kết hợp Quyết định số 121/2007/QĐ-TTg phấn đấu đưa ít nhất một trường đại học Việt Nam lọt vào nhóm 200 trường hàng đầu thế giới.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi xuất phát từ thực tiễn: dù hệ thống chính sách KH&CN liên tục được ban hành, sự tác động hai mặt (dương tính và âm tính) của các chính sách này lên các cơ sở giáo dục đại học công lập, đặc biệt là các đại học vùng mang tính đa ngành và tổ chức hai cấp, vẫn chưa được lượng hóa và đánh giá hệ thống. Luận án giải quyết câu hỏi nghiên cứu chủ đạo: Chính sách KH&CN của Việt Nam hiện nay có tác động như thế nào đến hoạt động KH&CN trong trường đại học nhằm thúc đẩy hình thành đại học nghiên cứu?

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu cụ thể bao gồm:

1. Những nhóm chính sách KH&CN cụ thể nào tạo ra tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất đến hoạt động KH&CN trong trường đại học?
2. Chính sách KH&CN được lựa chọn tác động theo chiều hướng dương tính và âm tính như thế nào lên hoạt động nghiên cứu và quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học?
3. Những giải pháp nào cần được thực thi để tăng cường chất lượng của chính sách KH&CN nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học, đáp ứng các tiêu chuẩn của đại học nghiên cứu?

Hệ thống giả thuyết nghiên cứu tương ứng:

• Giả thuyết chủ đạo (H0): Chính sách KH&CN đã tạo hành lang pháp lý ban đầu cho hoạt động KH&CN nhưng bộc lộ nhiều điểm nghẽn thể chế cần điều chỉnh để nâng cao hàm lượng nghiên cứu trong tiến trình tiếp cận tiêu chuẩn đại học nghiên cứu.
• Giả thuyết 1 (H1): Nhóm chính sách đầu tư tiềm lực (Nghị định 99/2014/NĐ-CP) và nhóm chính sách thể chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm (Nghị định 115/2005/NĐ-CP, Nghị định 96/2010/NĐ-CP, Nghị định 43/2006/NĐ-CP, Nghị định 16/2015/NĐ-CP) là hai lực đẩy pháp lý chi phối toàn diện cấu trúc hoạt động KH&CN của trường đại học.
• Giả thuyết 2 (H2): Chính sách KH&CN vừa tạo động lực gia tăng công bố học thuật (tác động dương tính), vừa tạo ra rào cản hành chính hóa và bất cập tài chính (tác động âm tính).
• Giả thuyết 3 (H3): Việc đồng bộ hóa khung khổ pháp lý vĩ mô với việc nâng cao năng lực tự chủ vi mô tại các trường đại học là điều kiện tiên quyết để gia tăng hàm lượng nghiên cứu khoa học.

Khung lý thuyết của luận án tích hợp Lý thuyết Chuỗi kết quả chính sách (Policy Result Chain), Lý thuyết Thể chế (Institutional Theory) và Lý thuyết Quản trị Đại học Nghiên cứu của Humboldt và Altbach. Phạm vi nghiên cứu thực nghiệm tập trung vào Đại học Thái Nguyên (ĐHTN) – một trong ba đại học vùng trọng điểm quốc gia, khảo sát chuyên sâu tại 3 trường thành viên: Trường ĐH Nông Lâm (ĐHNL), Trường ĐH Sư phạm (ĐHSP), và Trường ĐH Công nghệ Thông tin và Truyền thông (ĐHCNTT&TT) trong giai đoạn 2010 – 2016, với quy mô mẫu 185 phiếu điều tra hợp lệ, 25 cuộc phỏng vấn sâu và tham vấn 3 chuyên gia chính sách.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế cho thấy ba luồng nghiên cứu chủ đạo. Luồng thứ nhất phân tích sự can thiệp của chính sách quốc gia đến định hướng nghiên cứu hàn lâm. Mowery và Rosenberg (1989) trong nghiên cứu "National Science Policy and Universities" đã chứng minh sự chuyển dịch của khoa học từ một công cụ thụ động sang trung tâm chiến lược kinh tế thông qua cơ chế tài trợ và sở hữu trí tuệ. Nghiên cứu thực nghiệm của Bozeman và cộng sự (2007) về Sáng kiến Công nghệ Nano Quốc gia Hoa Kỳ (The Impact of Scientific and Technological Policy Interventions on University Research: Evidence from the National Nano-Technology Initiative) chỉ ra rằng chính sách can thiệp trực tiếp của chính phủ làm gia tăng nhanh chóng lượng sáng chế và liên kết doanh nghiệp nhưng lại làm thu hẹp phổ nghiên cứu cơ bản tự do. Arocena và Sutz (2005) trong "Policies and Universities in Knowledge in Developing Countries" đưa ra khái niệm "Đại học phát triển" tại Uruguay, chỉ rõ vai trò của chính sách dân chủ hóa tri thức trong hệ thống đổi mới quốc gia.

Luồng thứ hai tập trung vào tiêu chuẩn và hiệu suất của đại học nghiên cứu. Huang và Lin (2006) khi phân tích "Research Assessment of Research-Oriented Universities in Taiwan" đã phát triển các chỉ số tần suất trích dẫn trung bình để định lượng tác động học thuật thay vì chỉ đếm số lượng công bố đơn thuần. Ahmad và cộng sự (2011) qua công trình "Funding trends of research universities in Malaysia" phân tích mô hình cấp ngân sách cạnh tranh tại 5 đại học nghiên cứu hàng đầu Malaysia, chứng minh vai trò quyết định của đa dạng hóa nguồn tài chính ngoài ngân sách nhà nước.

Luồng thứ ba tại Việt Nam gắn liền với các công trình của Vũ Cao Đàm (1995, 2008, 2011) về phương pháp luận nghiên cứu chính sách và phản biện thể chế. Ông nhận định sắc bén trong bài viết "Nghị định 115: Thiếu nhất quán giữa mục đích và phương tiện" rằng hệ thống KH&CN Việt Nam tồn tại nghịch lý: nhà nước giữ vị thế độc tôn làm khoa học còn cộng đồng khoa học bị đẩy vào vai trò người làm thuê, tạo ra căn bệnh hành chính hóa triệt tiêu sáng tạo. Các công trình của Đinh Việt Bách (2010), Đỗ Nam (2012) và Hoàng Vũ Quang (2014) lần lượt khai thác cơ chế tự chủ và tuyển chọn nhiệm vụ KH&CN nhưng chưa kết nối các phát hiện này với mục tiêu chuyển đổi mô hình viện - trường sang đại học nghiên cứu.

Tranh luận học thuật quốc tế hiện nay chia thành hai quan điểm đối lập: Mô hình kiểm soát nhà nước định hướng nhiệm vụ (Dirigiste/State-directed Model) ưu tiên tập trung nguồn lực công vào các mục tiêu ứng dụng trước mắt, đối lập với Mô hình tự trị học thuật Humboldt (Humboldtian Academic Autonomy) bảo vệ quyền tự do nghiên cứu thuần túy và tài trợ gián tiếp theo cơ chế quỹ cạnh tranh độc lập. Luận án định vị chính xác tại điểm giao thoa này: đánh giá sự va đập thực chứng giữa các văn bản chính sách vĩ mô của Việt Nam và năng lực hấp thụ thể chế của các trường đại học vùng, từ đó xác lập con đường chuyển tiếp phù hợp cho các nền kinh tế đang phát triển.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án kế thừa và phát triển định nghĩa nền tảng của Vũ Cao Đàm: "Chính sách là một tập hợp biện pháp được thể chế hóa, mà một chủ thể quyền lực hoặc chủ thể quản lý đưa ra, trong đó tạo sự ưu đãi một nhóm xã hội, kích thích vào động cơ hoạt động của nhóm này, định hướng hoạt động của họ nhằm thực hiện một mục tiêu ưu tiên nào đó trong chiến lược phát triển của một hệ thống xã hội".

Trên nền tảng đó, nghiên cứu đóng góp vào lý thuyết quản lý KH&CN thông qua việc hệ thống hóa khái niệm "Đại học nghiên cứu" phù hợp với bối cảnh chuyển đổi thể chế. Luận án tiếp thu tinh thần của Tuyên ngôn Hợp Phì (AAU, G8, LERU, C9): "Các trường ĐHNC được định nghĩa bởi những cam kết nghiêm túc và xuyên suốt của họ với hoạt động nghiên cứu khoa học; bởi sự ưu tú, bởi bề rộng và khối lượng những kết quả nghiên cứu của họ; và bởi cách thức văn hóa khoa học thẩm thấu, lan tỏa trong mọi hoạt động của họ...". Đồng thời, tác giả mở rộng khái niệm tự chủ KH&CN thành cấu trúc hai chiều: tự chủ về quyền hạn pháp lý (de jure autonomy) và năng lực tự chủ thực thi (de facto capacity), bao gồm 4 cấu phần: nhân lực, tài lực, tin lực và vật lực.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       KHUNG ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CHÍNH SÁCH                     |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|   ĐẦU VÀO CHÍNH SÁCH        HOẠT ĐỘNG TRIỂN KHAI        KẾT QUẢ & TÁC ĐỘNG    |
|  +---------------------+   +---------------------+   +---------------------+  |
|  | - Nghị định 99/2014 |-->| - Đề tài/Dự án      |-->| - Công bố quốc tế   |  |
|  |   (Phát triển tiềm  |   | - Nhóm nghiên cứu   |   | - Chuyển giao CN    |  |
|  |   lực KH&CN)        |   | - Đầu tư PTN/Cơ sở  |   | - Nguồn thu KH&CN   |  |
|  |                     |   |   vật chất          |   | - Năng lực tự chủ   |  |
|  | - Nghị định 115/2005|   | - Hợp tác quốc tế   |   |                     |  |
|  |   Nghị định 16/2015 |   +---------------------+   +----------+----------+  |
|  |   (Thể chế tự chủ,  |                                        |             |
|  |   tự chịu TN)       |                                        v             |
|  +---------------------+                             +---------------------+  |
|                                                      | TIÊU CHÍ ĐẠI HỌC    |  |
|                                                      | NGHIÊN CỨU          |  |
|                                                      | - Hàm lượng NCKH    |  |
|                                                      | - Đào tạo sau ĐH    |  |
|                                                      | - Hội nhập quốc tế  |  |
|                                                      +---------------------+  |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án dựa trên việc tích hợp Chuỗi kết quả chính sách (Policy Result Chain) gồm 5 mắt xích: Đầu vào (Inputs) $\rightarrow$ Hoạt động (Activities) $\rightarrow$ Đầu ra (Outputs) $\rightarrow$ Kết quả (Outcomes) $\rightarrow$ Tác động (Impacts). Điểm đột phá của khung phân tích là tách bạch rõ ràng giữa:

• Tác động dương tính: Gia tăng số lượng công bố quốc tế (ISI/Scopus), phát triển nhóm nghiên cứu, mở rộng nguồn kinh phí đầu tư cơ sở vật chất từ ngân sách và quỹ KH&CN nội bộ.
• Tác động âm tính / Ngoại biên tiêu cực: Sự gia tăng áp lực hành chính, cơ chế thanh quyết toán cứng nhắc làm suy giảm động lực nghiên cứu mạo hiểm, mất cân đối giữa đào tạo và nghiên cứu, xung đột giữa cơ chế quản lý biên chế sự nghiệp công lập với sự linh hoạt của kinh tế thị trường.

Khung phân tích đặt ra giới hạn biên rõ ràng: áp dụng đối với mô hình đại học công lập đa ngành hoạt động theo cơ chế quản trị hai cấp tại các vùng kinh tế - xã hội đặc thù của Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận dụng thế giới quan của chủ nghĩa Hiện thực phê phán (Critical Realism) kết hợp phương pháp luận Thực chứng (Positivism), sử dụng thiết kế nghiên cứu hỗn hợp tuần tự (Sequential Mixed Methods Design). Thiết kế nghiên cứu đa tầng bậc (Multi-level design) được cấu trúc chặt chẽ qua 3 cấp độ:

• Cấp độ vĩ mô: Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (Nghị quyết 20-NQ/TW, Nghị định 99/2014/NĐ-CP, Nghị định 115/2005/NĐ-CP, Nghị định 96/2010/NĐ-CP, Nghị định 43/2006/NĐ-CP, Nghị định 16/2015/NĐ-CP).
• Cấp độ trung mô: Đại học Thái Nguyên và 3 trường đại học thành viên đại diện cho các khối ngành đặc thù: Trường ĐH Nông Lâm (khoa học nông - lâm - môi trường), Trường ĐH Sư phạm (khoa học cơ bản và khoa học giáo dục), Trường ĐH Công nghệ Thông tin và Truyền thông (kỹ thuật và công nghệ ứng dụng).
• Cấp độ vi mô: Cán bộ quản lý, giảng viên và nhà nghiên cứu trực tiếp chịu tác động của chính sách.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                    THIẾT KẾ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU HỖN HỢP                   |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|  +------------------------+      +--------------------+                       |
|  | NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG  |      | NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH|                       |
|  | - Mẫu khảo sát: N=185  |      | - Phỏng vấn sâu:   |                       |
|  |   (Phát ra 210)        |      |   N=25 đối tượng   |                       |
|  | - 3 trường ĐH          |      | - 3 chuyên gia     |                       |
|  | - Xử lý bằng SPSS      |      |   chính sách       |                       |
|  +-----------+------------+      +---------+----------+                       |
|              |                             |                                  |
|              +--------------+--------------+                                  |
|                             |                                                 |
|                             v                                                 |
|              +------------------------------+                                 |
|              | TAM GIÁC HÓA DỮ LIỆU         |                                 |
|              | Đối chiếu tài liệu thứ cấp   |                                 |
|              | (Báo cáo KH&CN 2010-2016)    |                                 |
|              +------------------------------+                                 |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Quy trình nghiên cứu rigorous

Chiến lược chọn mẫu kết hợp ngẫu nhiên phân tầng theo học hàm, học vị và vị trí công tác. Tổng cộng 210 phiếu trưng cầu ý kiến được phát đều cho 3 trường (70 phiếu/trường), thu về 185 phiếu hợp lệ (tỷ lệ phản hồi hợp lệ đạt 88,1%; 25 phiếu bị loại do khuyết thiếu thông tin). Cơ cấu mẫu khảo sát chi tiết:

• Giới tính: 105 nữ (56,7%), 80 nam (43,3%).
• Độ tuổi: Dưới 35 tuổi chiếm 17,8% (33 người); 35 - 45 tuổi chiếm đa số với 73,5% (136 người); 46 - 55 tuổi chiếm 5,4% (10 người); trên 55 tuổi chiếm 3,3%.
• Trình độ chuyên môn: Học vị Thạc sĩ chiếm 56,2%; Tiến sĩ chiếm 35,1% (65 người); Cử nhân chiếm 2,2% (4 người). Về học hàm, Phó Giáo sư chiếm 5,4%, Giáo sư chiếm 1,1% (tổng số cán bộ có học hàm là 12 người, chiếm 6,5%).
• Thâm niên công tác: Dưới 10 năm chiếm 48,1%; từ 10 đến 20 năm chiếm 47,0%; trên 20 năm chiếm 4,9%.
• Vị trí công tác: Giảng viên trực tiếp giảng dạy và nghiên cứu có 171 người (92,4%); cán bộ quản lý và quản lý KH&CN có 14 người (7,6%).

Quy trình phỏng vấn sâu được tiến hành trên 25 đối tượng: 15 giảng viên trực tiếp làm nghiên cứu; 5 nhà quản lý cấp cao (01 Phó Giám đốc ĐHTN, 02 Hiệu trưởng trường thành viên, 02 Trưởng khoa); 5 cán bộ quản lý chuyên trách KH&CN (01 Phó Trưởng ban KH&CN ĐHTN, 04 Trưởng/Phó phòng KH&CN cấp trường), cùng 3 cuộc tham vấn chuyên gia chính sách độc lập. Luận án thực hiện tam giác hóa dữ liệu (data triangulation) bằng cách đối chiếu thông tin điều tra, biên bản phỏng vấn sâu với số liệu thống kê thứ cấp từ báo cáo tài chính và báo cáo hoạt động KH&CN giai đoạn 2010 – 2016 của ĐHTN.

Data và phân tích

Dữ liệu định lượng được làm sạch, mã hóa và xử lý bằng phần mềm SPSS. Các kỹ thuật phân tích thống kê mô tả (tần số, tỷ lệ phần trăm, giá trị trung bình) được kết hợp với phương pháp so sánh đối chứng (Comparative Analysis) giữa hai giai đoạn: trước và sau khi áp dụng Nghị định 99/2014/NĐ-CP và Nghị định 16/2015/NĐ-CP. Các biến số trọng yếu bao gồm: quy mô kinh phí nghiên cứu trích từ nguồn thu học phí (yêu cầu tối thiểu 5% - 8%), số lượng đề tài cấp cơ sở/Bộ/Nhà nước, tỷ trọng bài báo công bố trên tạp chí quốc tế và tạp chí trong nước, số lượng hợp đồng chuyển giao công nghệ và nguồn thu dịch vụ KH&CN.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Thứ nhất, chính sách đầu tư tiềm lực theo Nghị định 99/2014/NĐ-CP tạo ra cú hích rõ nét về số lượng công bố quốc tế nhưng bộc lộ giới hạn nghiêm trọng về cơ chế tài chính. Sau khi triển khai Nghị định 99/2014/NĐ-CP, tỷ trọng các bài báo khoa học đăng trên tạp chí quốc tế của 3 trường đại học thành viên tăng trưởng đáng kể. Tuy nhiên, tỷ lệ giảng viên thực hiện đề tài KH&CN các cấp còn thấp, hoạt động nghiên cứu vẫn mang tính cá nhân, phân tán, thiếu vắng các nhóm nghiên cứu mạnh liên ngành đủ sức chủ trì các chương trình quốc gia.

Thứ hai, tồn tại sự đứt gãy giữa trao quyền tự chủ danh nghĩa và năng lực thực thi tự chủ thực tế theo tinh thần Nghị định 115/2005/NĐ-CP và Nghị định 16/2015/NĐ-CP. Dù văn bản pháp luật cho phép các tổ chức KH&CN tự chủ về tài chính và tổ chức nhân sự, nhưng thực tế tại ĐHTN cho thấy các trường thành viên vẫn bị ràng buộc chặt chẽ bởi các quy định hành chính về định mức biên chế viên chức, khung lương và thủ tục phân bổ ngân sách theo cơ chế "xin - cho". Quyền tự chủ học thuật bị triệt tiêu bởi quy trình phê duyệt đề tài nhiều tầng nấc.

Thứ ba, nguồn thu từ hoạt động KH&CN và chuyển giao công nghệ chưa đạt mục tiêu chiến lược. Mặc dù Trường ĐH Nông Lâm đã triển khai một số hợp đồng dịch vụ KH&CN và CGCN phục vụ các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc, tỷ trọng nguồn thu từ KH&CN trên tổng nguồn thu của toàn ĐHTN giai đoạn 2011 – 2015 vẫn ở mức rất thấp, cách xa mục tiêu 25% đặt ra trong Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP.

Thứ tư, hiệu ứng ngoại biên tiêu cực từ quy định trích lập kinh phí nghiên cứu. Nghị định 99/2014/NĐ-CP quy định cơ sở giáo dục đại học phải dành tối thiểu từ 5% đến 8% từ nguồn thu học phí cho hoạt động KH&CN. Tuy nhiên, việc thực thi tại các trường (như ĐHSP, ĐHCNTT&TT) gặp nhiều lúng túng do quy chế chi tiêu nội bộ chưa đồng bộ, dẫn đến tình trạng chi không hết nguồn hoặc giải ngân mang tính hình thức, chưa chuyển hóa thành các công trình nghiên cứu đột phá.

Implications đa chiều

• Về mặt lý luận: Bổ sung cơ sở khoa học về đánh giá tác động hai mặt của chính sách KH&CN, chứng minh rằng chính sách chỉ phát huy tác dụng khi có sự tương thích giữa công cụ chính sách (policy instruments) và năng lực tiếp nhận (absorption capacity) của tổ chức khoa học.
• Về mặt phương pháp luận: Thiết lập quy trình đánh giá tác động chính sách KH&CN tại cơ sở giáo dục đại học kết hợp định lượng SPSS và phỏng vấn sâu, có khả năng nhân rộng cho các hệ thống đại học vùng khác tại Việt Nam.
• Về mặt thực tiễn và chính sách:
  1. Đối với cấp vĩ mô (Bộ KH&CN, Bộ GD&ĐT): Cần chuyển đổi phương thức tài trợ từ cấp phát dự toán sang cơ chế đặt hàng và khoán chi đến sản phẩm cuối cùng; bãi bỏ các thủ tục thanh quyết toán hóa đơn hành chính phức tạp; hoàn thiện quy chế công nhận và ưu đãi cho các nhóm nghiên cứu mạnh.
  2. Đối với Đại học Thái Nguyên và các trường thành viên: Kiện toàn mô hình tổ chức, sáp nhập các viện nghiên cứu phân tán để hình thành các trung tâm nghiên cứu xuất sắc; ban hành quy chế trích thưởng thỏa đáng từ nguồn thu thương mại hóa sáng chế cho nhà khoa học; xây dựng lộ trình nâng cao tỷ lệ giảng viên có trình độ Tiến sĩ và chức danh Giáo sư, Phó Giáo sư để đáp ứng tiêu chí đại học nghiên cứu vào năm 2030.

Limitations và Future Research

Luận án thừa nhận một số giới hạn nghiên cứu:

• Giới hạn không gian và mẫu khảo sát: Khảo sát thực nghiệm mới tập trung vào 3 trường thành viên thuộc Đại học Thái Nguyên, chưa mở rộng so sánh trực tiếp với Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh hay các đại học nghiên cứu quốc tế trong khu vực Đông Nam Á.
• Giới hạn thời gian của dữ liệu: Chuỗi số liệu phân tích tập trung trong giai đoạn 2010 – 2016, chưa phản ánh đầy đủ tác động của Luật Giáo dục đại học sửa đổi năm 2018 (Luật số 34/2018/QH14) và các nghị định hướng dẫn tự chủ thế hệ mới.
• Giới hạn phương pháp phân tích: Chưa ứng dụng các mô hình kinh tế lượng nâng cao như Mô hình sai biệt kép (Difference-in-Differences - DID) hay Mô hình phương trình cấu trúc (SEM) để kiểm định định lượng mức độ tác động nhân quả thuần túy của chính sách.

Chương trình nghiên cứu tương lai (10-year agenda) cần tập trung:

1. Đánh giá tác động dài hạn của Luật GDĐH sửa đổi 2018 lên cơ chế tự chủ tài chính toàn diện tại các đại học công lập.
2. Xây dựng mô hình kinh tế lượng đo lường hiệu quả đầu tư nghiên cứu (ROI of Academic Research) và tác động lan tỏa kinh tế - xã hội của các công nghệ chuyển giao từ trường đại học sang khối doanh nghiệp tư nhân.
3. Nghiên cứu so sánh xuyên quốc gia (Comparative cross-country study) về chính sách thúc đẩy đại học nghiên cứu giữa Việt Nam và các quốc gia ASEAN-4 (Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Philippines).

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật (Academic Impact): Luận án là công trình tiên phong tại Việt Nam tiếp cận trực diện vấn đề đánh giá tác động của chính sách KH&CN đến tiến trình hình thành đại học nghiên cứu dưới góc độ khoa học quản lý, cung cấp tài liệu tham khảo cho các chương trình đào tạo sau đại học chuyên ngành Quản lý KH&CN và Quản lý Giáo dục.
• Tác động chính sách (Policy Influence): Cung cấp các luận cứ thực chứng độc lập phục vụ quá trình tổng kết, sửa đổi Nghị định 99/2014/NĐ-CP và xây dựng các cơ chế đặc thù cho các đại học vùng trọng điểm quốc gia.
• Tác động kinh tế - xã hội (Socio-economic Benefits): Góp phần thúc đẩy các giải pháp gia tăng chuyển giao công nghệ phục vụ trực tiếp tái cơ cấu nông nghiệp, bảo vệ môi trường và chuyển đổi số tại vùng trung du và miền núi phía Bắc.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giới học thuật: Tiếp cận khung lý thuyết chuỗi kết quả chính sách và hệ thống tiêu chí định lượng về đại học nghiên cứu để phát triển các đề tài chuyên sâu.
• Lãnh đạo và Nhà quản lý giáo dục đại học: Vận dụng các phát hiện thực chứng để tái cấu trúc bộ máy nghiên cứu, ban hành chính sách kích cầu nghiên cứu khoa học nội bộ và quy chế tự chủ phù hợp.
• Nhà hoạch định chính sách (Bộ KH&CN, Bộ GD&ĐT, Bộ Tài chính): Sử dụng các kiến nghị để tháo gỡ rào cản tài chính - nhân sự, chuyển từ cơ chế kiểm soát đầu vào sang quản trị theo kết quả đầu ra.
• Khu vực doanh nghiệp và R&D công nghiệp: Tìm kiếm cơ hội liên kết thương mại hóa sản phẩm khoa học từ các nhóm nghiên cứu mạnh của trường đại học.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì? Luận án đã mở rộng lý thuyết chính sách KH&CN của Vũ Cao Đàm và lý thuyết đại học nghiên cứu của Philip Altbach bằng việc xây dựng Khung đánh giá tác động hai chiều (dương tính và âm tính) tích hợp Chuỗi kết quả chính sách, làm rõ mối quan hệ giữa thể chế tự chủ và năng lực tự chủ nội tại của cơ sở giáo dục đại học vùng.

2. Điểm đổi mới phương pháp luận khi so sánh với các nghiên cứu trước đây? So với nghiên cứu của Đỗ Nam (2012) chỉ đánh giá tác động tích cực của cơ chế tuyển chọn, hay nghiên cứu của Đinh Việt Bách (2010) mang tính thuần túy định tính, luận án kết hợp phương pháp hỗn hợp tuần tự: xử lý dữ liệu định lượng SPSS từ 185 phiếu khảo sát phân tầng ngẫu nhiên với 25 cuộc phỏng vấn sâu đa tầng (lãnh đạo ĐH vùng, hiệu trưởng, trưởng phòng KH&CN, giảng viên) và tam giác hóa với báo cáo thứ cấp giai đoạn 2010 - 2016.

3. Phát hiện bất ngờ nhất (counter-intuitive finding) từ dữ liệu thực nghiệm là gì? Quy định bắt buộc trích 5% - 8% nguồn thu học phí cho KH&CN theo Nghị định 99/2014/NĐ-CP không tự động làm tăng năng suất nghiên cứu thực chất, mà tạo ra điểm nghẽn giải ngân do các ràng buộc hành chính của quy chế quản lý tài chính công, dẫn đến tình trạng nghiên cứu phân tán để hợp thức hóa nguồn tiền thay vì hình thành các dự án lớn.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân rộng (replication protocol) không? Có. Toàn bộ bảng hỏi chuẩn hóa, thang đo nhận thức của giảng viên về NCKH, ma trận phỏng vấn sâu và khung phân tích chuỗi tác động đều được thiết kế thành bộ công cụ chuẩn hóa, cho phép lặp lại nghiên cứu tại bất kỳ cơ sở giáo dục đại học công lập nào tại Việt Nam.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tiếp theo được định hình như thế nào? Chương trình tập trung vào việc lượng hóa mô hình kinh tế tri thức: đo lường tác động lan tỏa của sáng chế đại học đối với năng suất doanh nghiệp vùng; đánh giá tác động của cơ chế tự chủ toàn diện theo Luật GDĐH 2018; và xây dựng mô hình xếp hạng đại học nghiên cứu phù hợp với thực tiễn các nước đang phát triển.

Kết luận

1. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về tác động của chính sách KH&CN đối với sự phát triển của trường đại học theo định hướng nghiên cứu trong nền kinh tế chuyển đổi.
2. Xây dựng thành công khung phân tích đánh giá tác động hai mặt (dương tính và âm tính) của chính sách KH&CN đối với các cơ sở giáo dục đại học công lập.
3. Cung cấp bức tranh thực chứng sâu sắc về thực trạng hoạt động KH&CN và quyền tự chủ tại Đại học Thái Nguyên giai đoạn 2010 – 2016 thông qua mẫu khảo sát 185 giảng viên, cán bộ quản lý và 25 phỏng vấn sâu.
4. Nhận diện chính xác các nút thắt thể chế cốt lõi: sự thiếu đồng bộ giữa chính sách đầu tư KH&CN với chính sách quản lý tài chính công và biên chế viên chức.
5. Đề xuất hệ thống giải pháp khả thi, đồng bộ từ hoàn thiện khung khổ pháp lý vĩ mô đến xây dựng nhóm nghiên cứu mạnh và đa dạng hóa nguồn tài chính vi mô, tạo nền tảng vững chắc để phát triển mô hình đại học nghiên cứu tại Việt Nam đến năm 2030.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về các công trình khoa học đã được công bố có liên quan đến chủ đề luận án. Chương 2: Cơ sở lý luận về sự tác động của chính sách KH&CN đến hoạt động KH&CN trong trường ĐH. Chương 3: Hiện trạng tác động của chính sách KH&CN đến hoạt động hoạt động KH&CN trong trường ĐH (Nghiên cứu trường hợp Đại học Thái Nguyên). Đề xuất giải pháp tăng cường chất lượng của một số chính sách lựa chọn nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động KH&CN (nhất là hàm lượng NCKH) trong trường ĐH để góp phần hình thành ĐHNC.

18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN CHỦ ĐỀ LUẬN ÁN 1. Các công trình khoa học đã công bố ở nƣớc ngoài liên quan đến chủ đề luận án Qua nghiên cứu tài liệu nước ngoài, tác giả nhận thấy đã có những công trình nghiên cứu được công bố bàn về một số nội dung liên quan đến chủ đề của luận án. Trước hết, phải kể đến công trình nghiên cứu có tên “National Science Policy and Universities” [70]. Công trình nghiên cứu này đã cho thấy khoa học từ chỗ bị bỏ quên được biết đến như một công cụ quản lý, ở giai đoạn khoa học bị bỏ quên, các trường ĐH nhận được tài trợ từ Chính phủ cho nghiên cứu như nhà ở, thiết bị và vật liệu nhưng trên thực tế không có một chính sách khoa học nào được tuyên bố, chỉ đến khi mối quan hệ giữa các trường ĐH với nhà nước và các ngành trong xã hội, đặc biệt là công nghiệp và thương mại ngày càng được khẳng định thì sự đổi mới, phát triển về công nghệ mới được nhìn nhận là phụ thuộc trực tiếp hơn và thường gắn liền với thực hành khoa học.

Một chính sách đã được ban hành nhằm khuyến khích, tăng cường mối quan hệ chặt chẽ giữa các trường ĐH và các doanh nghiệp. Chính sách nhấn mạnh đến vai trò của các trường ĐH trong sự phát triển của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, được xem là nguồn đổi mới công nghệ và khuyến khích các doanh nghiệp hợp tác trong lĩnh vực giáo dục cũng như nghiên cứu, một loạt mục tiêu lớn trong chính sách được thiết kế để đưa các trường ĐH và doanh nghiệp gần nhau hơn nhằm khuyến khích các ngành công nghiệp chiếm phần lớn trong tài trợ cho nghiên cứu trong các trường ĐH để giảm sự phụ thuộc vào quỹ công. Các Chính phủ đã thiết lập hướng rõ ràng hơn cho chính sách GDĐH và khoa học: Yêu cầu các trường ĐH đệ trình các kế hoạch nghiên cứu và đã cho phép các viện nghiên cứu và trường ĐH được tự do hơn về vấn đề học thuật. Điều này được minh chứng bằng việc thay đổi trong Luật về Sở hữu trí tuệ, các trường ĐH được giải phóng, yêu cầu bồi thường quyền sở hữu trí tuệ đối với những kiến thức mới được phát triển trong tài trợ của nhà nước.

Các chính sách khoa học dựa trên ý tưởng về kiến thức nền kinh tế đang ngày càng lan rộng khắp thế giới, bao gồm cả trong các nền kinh tế đang phát triển của Mỹ Latinh, Ấn Độ, Trung Quốc và các nước khác trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, các chính sách khoa học này là những yếu tố chính gây nên sự thay đổi 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trong chức năng của trường ĐH ở các quốc gia trên thế giới. Mặc dù, nghiên cứu đã cho thấy vai trò của nhà nước trong việc gắn kết trường ĐH với các doanh nghiệp, nhằm thúc đẩy hoạt động nghiên cứu của trường ĐH nhưng lại chưa bàn tới sự tác động của các chính sách, nhất là chính sách KH&CN đến hoạt động KH&CN trong trường ĐH nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động KH&CN của trường ĐH (nhất là hàm lượng NCKH) để từ đó thúc đẩy hình thành ĐHNC. Công trình nghiên cứu về ảnh hưởng của chính sách đến nghiên cứu của trường ĐH đó là nghiên cứu “The Impact of Scientific and Technological Policy Interventions on University Research: Evidence from the National Nano-Technology Initiative” [74]. Nghiên cứu này đã xem xét sáng kiến công nghệ Nano quốc gia (NNI) như là một sự can thiệp chính sách nhằm mục đích thương mại hóa công nghệ và một hướng nghiên cứu tập trung để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia.

Nghiên cứu cũng cho thấy NNI có mang lại những hậu quả không lường trước được trong dòng chảy kiến thức của ngành ĐH và đặc điểm của nghiên cứu ĐH về công nghệ Nano, thông qua phân tích các bằng sáng chế về NNI của Hoa Kỳ được đệ trình từ năm 1996 đến năm 2007, các trường ĐH đã tăng đáng kể lưu lượng tri thức từ ngành công nghiệp, giảm sự phân nhánh nhưng NNI lại thu hẹp phạm vi nghiên cứu, và ít có khả năng tạo ra công nghệ. Nghiên cứu cũng đã cho thấy những phát hiện mới: Ít nhất trong trường hợp của NNI, các chương trình KH&CN của Chính phủ có thể làm tăng hiệu quả nghiên cứu của trường ĐH. Đây là nghiên cứu gần với chủ đề luận án, nghiên cứu đã đề cập đến sự tác động can thiệp của chính sách cụ thể (chính sách về NNI) vào nghiên cứu của trường ĐH, một số khái niệm liên quan đến chủ đề luận án cũng được đề cập trong nghiên cứu như: tác động; chính sách; chính sách KH&CN. Tuy nhiên, nghiên cứu này mới chỉ tập trung phân tích sự tác động của chính sách về NNI đến bản chất nghiên cứu của trường ĐH, sự can thiệp của nhà nước bằng chính sách này nhằm thương mại hóa các sản phẩm công nghệ của trường ĐH mà chưa chỉ ra tác động của chính sách này đến việc hình thành ĐHNC.

Hay nghiên cứu“Research Universities: The core of the US system of science and technology” [66]. Nghiên cứu này bàn về chính sách hỗ trợ tài chính của Chính phủ cho nghiên cứu của trường ĐH từ năm 1950 đến giữa những năm 1970, thông qua việc thành lập các chương trình nhằm khuyến khích hợp tác NCKH với trường ĐH và coi đây như là một phương 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tiện để thiết lập mối quan hệ giữa các trường ĐH và ngành công nghiệp, tuy nhiên lại phải đối mặt với một số thách thức đáng kể để có thể tiếp tục giữ vị trí hàng đầu trong việc tìm kiếm kiến thức. Có thể thấy, nghiên cứu mới chỉ tiếp cận dưới góc độ chính sách tài chính mà chưa bàn đến các chính sách khác có liên quan nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nghiên cứu của trường ĐH, tuy nhiên nghiên cứu cũng đã đề cập đến một số khái niệm liên quan đến chủ đề của luận án như KH&CN, chính sách tài chính. Nghiên cứu có tên “Policies and Universities in Knowledge in Developing Countries: Inclusive Development and" Developmental Universities” [67], lại đề cập đến loại chính sách được gọi là "dân chủ hóa các chính sách tri thức" và chỉ ra cách chính sách này hoạt động trong thực tiễn và khám phá cách mà trường ĐH, một phần quan trọng của bất kỳ hệ thống đổi mới quốc gia nào, có thể đóng một vai trò trong sự nổi lên và củng cố sự dân chủ hóa tri thức.

Các trường ĐH nắm lấy vai trò đó có thể được coi là các trường ĐH phát triển. Nghiên cứu đã đi phân tích tại một trường hợp ở Uruguay minh họa một sự chuyển đổi liên tục hướng tới một trường ĐH phát triển. Kết quả đạt của nghiên cứu này đã chỉ ra được vai trò của chính sách dân chủ hóa tri thức của trường ĐH trong hệ thống đổi mới quốc gia nhưng nghiên cứu này lại chưa bàn đến tác động của chính sách KH&CN đến hoạt động KH&CN để thúc đẩy hiệu quả hoạt động KH&CN của trường ĐH. Cũng đã có những công trình bàn về vai trò của trường ĐH trong hệ thống giáo dục quốc gia, đầu tiên phải kể đến công trình nghiên cứu có tên“Educational Activity of National Research Universities as a Basis for Integration of Science, Education and Industry in Regional Research and Educational Complexes” [72].

Nghiên cứu này đã bàn đến việc hội nhập các cơ sở giáo dục chuyên nghiệp, KH&CN ở Nga, thông qua nghiên cứu khảo sát trường hợp cụ thể về hoạt động giáo dục tại hai trường ĐH quốc gia - ĐH Tomsk và ĐH Bách khoa Tomsk. Nghiên cứu chỉ ra được sự gắn kết trường ĐH và các cơ sở nghiên cứu nhằm thực hiện cải cách hệ thống giáo dục của liên bang Nga và có đề cập đến một số khái niệm liên quan đến chủ đề của luận án như khái niệm khoa học; ĐHNC, nhưng lại không đề cập đến chính sách KH&CN nào, cũng như tác động của chính sách KH&CN đến trường ĐH để thúc đẩy hình thành thành ĐHNC. Hay“Research of university science and 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] technology innovation system based on low-carbon economy” [77], nghiên cứu này bàn về một số vấn đề đổi mới KH&CN của trường ĐH hiệu quả hơn, thông qua việc đề xuất xây dựng hệ thống đổi mới công nghệ quốc gia. Để làm được điều đó, các trường ĐH cần xây dựng đội ngũ sáng tạo và tổ chức học tập trên nền tảng phần cứng sáng tạo cũng như tăng cường nền tảng phần mềm để các trường ĐH là những hệ thống sáng tạo có sự tham gia của các nhà khoa học và quản lý tri thức.

Nghiên cứu này đã có nhắc tới một số khái niệm liên quan đến chủ đề của luận án đó là KH&CN. Tuy nhiên, nghiên cứu mới chỉ dừng lại ở việc xem xét hệ thống đổi mới KH&CN của các trường ĐH mà chưa có sự đánh giá tác động của hệ thống đổi mới KH&CN đến hoạt động nghiên cứu của trường ĐH. Ngoài ra, còn phải kể đến các tác giả Muskin J., Jack Coteen (Anh), Wu. L, Cristopher John Hull (Hoa Kỳ).

Các công trình nghiên cứu của các tác giả kể trên tập trung vào các vấn đề: Chức năng của trường ĐH về KH&CN; đặc điểm công tác KH&CN trong trường ĐH, các hình thức tổ chức hoạt động KH&CN trong trường ĐH, các mối liên kết của trường ĐH với các khu vực công nghiệp qua việc xây dựng các khu khoa học, đặc khu công nghệ, dịch vụ tư vấn CGCN trong trường ĐH, các cơ sở và phương tiện cho NCKH, đánh giá chất lượng nghiên cứu, cơ chế hoạt động tự chủ của trường ĐH trong hoạt động KH&CN. Cũng có những công trình nghiên cứu về ĐHNC, trước hết là nghiên cứu có tên “Research Assessment of Research-Oriented Universities in Taiwan from 1993 to 2003” [71]. Nghiên cứu này xem xét các hiệu suất ấn phẩm học thuật của các trường ĐH định hướng nghiên cứu và được minh họa bằng việc sử dụng số lượng trích dẫn, các trích dẫn trung bình bài báo.