Tác động của cạnh tranh đến sự ổn định hệ thống ngân hàng Việt Nam

Nghiên cứu tác động của cạnh tranh đến sự ổn định hệ thống ngân hàng Việt Nam, khóa luận đại học chuyên ngành tài chính ngân hàng 2023.

• Tác giả: Nguyen Luong Ngoc Nhi
• Người hướng dẫn: TS. Do Thi Ha Thuong
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Cạnh Tranh Đến Sự Ổn Định Hệ Thống Ngân Hàng Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của cạnh tranh đến hệ thống ngân hàng Việt Nam

Cạnh tranh trong ngành ngân hàng Việt Nam đang gia tăng mạnh mẽ. Điều này không chỉ thúc đẩy sự phát triển của các ngân hàng mà còn đặt ra nhiều thách thức cho sự ổn định của hệ thống tài chính. Sự cạnh tranh có thể tạo ra động lực cho các ngân hàng cải thiện dịch vụ và sản phẩm, nhưng cũng có thể dẫn đến rủi ro gia tăng trong hoạt động. Việc hiểu rõ tác động của cạnh tranh đến sự ổn định của hệ thống ngân hàng là rất quan trọng.

1.1. Định nghĩa và vai trò của cạnh tranh trong ngân hàng

Cạnh tranh trong ngân hàng được hiểu là sự ganh đua giữa các ngân hàng trong việc thu hút khách hàng và tối ưu hóa lợi nhuận. Vai trò của cạnh tranh không chỉ dừng lại ở việc cải thiện dịch vụ mà còn ảnh hưởng đến sự ổn định của toàn bộ hệ thống tài chính.

1.2. Tình hình cạnh tranh ngân hàng tại Việt Nam hiện nay

Thị trường ngân hàng Việt Nam hiện đang chứng kiến sự gia tăng của các ngân hàng mới và sự phát triển của công nghệ tài chính. Điều này đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt, ảnh hưởng đến cách thức hoạt động của các ngân hàng truyền thống.

II. Vấn đề và thách thức từ cạnh tranh trong hệ thống ngân hàng

Cạnh tranh gia tăng trong ngành ngân hàng có thể dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng. Một trong những thách thức lớn nhất là việc gia tăng rủi ro trong hoạt động ngân hàng. Khi các ngân hàng cố gắng thu hút khách hàng bằng cách giảm lãi suất hoặc cung cấp các sản phẩm rủi ro cao, điều này có thể dẫn đến sự mất ổn định trong hệ thống tài chính.

2.1. Rủi ro trong ngành ngân hàng do cạnh tranh

Cạnh tranh có thể dẫn đến việc các ngân hàng chấp nhận rủi ro cao hơn để duy trì thị phần. Điều này có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho sự ổn định của hệ thống tài chính.

2.2. Tác động của chính sách ngân hàng đến sự ổn định

Chính sách ngân hàng cần phải được điều chỉnh để đảm bảo rằng sự cạnh tranh không dẫn đến những hành vi rủi ro. Việc quản lý rủi ro trong hoạt động ngân hàng là rất quan trọng để duy trì sự ổn định của hệ thống.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của cạnh tranh đến ngân hàng

Để phân tích tác động của cạnh tranh đến sự ổn định của hệ thống ngân hàng, nghiên cứu sử dụng các phương pháp định lượng. Các chỉ số như chỉ số Boone được áp dụng để đo lường mức độ cạnh tranh trong thị trường ngân hàng Việt Nam. Phân tích hồi quy cũng được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa cạnh tranh và sự ổn định của ngân hàng.

3.1. Chỉ số Boone và cách đo lường cạnh tranh

Chỉ số Boone là một công cụ hữu ích để đo lường mức độ cạnh tranh trong ngành ngân hàng. Chỉ số này cho thấy mối quan hệ giữa chi phí biên và thị phần của các ngân hàng.

3.2. Phân tích hồi quy trong nghiên cứu

Phân tích hồi quy được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc. Điều này giúp làm rõ tác động của cạnh tranh đến sự ổn định của hệ thống ngân hàng.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của cạnh tranh đến ngân hàng

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng mức độ cạnh tranh trong hệ thống ngân hàng Việt Nam còn thấp hơn so với các quốc gia phát triển. Điều này dẫn đến sự ổn định trong hoạt động của các ngân hàng, nhưng cũng làm gia tăng rủi ro trong môi trường cạnh tranh cao. Các ngân hàng cần phải cải thiện khả năng quản lý rủi ro để duy trì sự ổn định.

4.1. Mức độ cạnh tranh và sự ổn định ngân hàng

Nghiên cứu chỉ ra rằng sự cạnh tranh thấp có thể dẫn đến sự ổn định trong hoạt động của ngân hàng. Tuy nhiên, khi cạnh tranh gia tăng, rủi ro cũng tăng theo.

4.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự ổn định

Các yếu tố như tỷ lệ vốn, tỷ lệ nợ xấu và quy mô ngân hàng đều có tác động đến sự ổn định của hệ thống ngân hàng. Việc quản lý tốt các yếu tố này là rất quan trọng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của hệ thống ngân hàng

Tương lai của hệ thống ngân hàng Việt Nam phụ thuộc vào khả năng quản lý cạnh tranh và rủi ro. Các ngân hàng cần phải tìm ra cách cân bằng giữa việc duy trì sự cạnh tranh và đảm bảo sự ổn định. Chính sách ngân hàng cần được điều chỉnh để hỗ trợ sự phát triển bền vững của ngành.

5.1. Đề xuất chính sách cho sự ổn định ngân hàng

Cần có các chính sách khuyến khích sự cạnh tranh lành mạnh và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động ngân hàng. Điều này sẽ giúp duy trì sự ổn định của hệ thống tài chính.

5.2. Triển vọng phát triển của ngành ngân hàng

Ngành ngân hàng Việt Nam có tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Tuy nhiên, cần phải có sự quản lý chặt chẽ để đảm bảo rằng sự phát triển này không đi kèm với rủi ro cao.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) giữ vai trò then chốt trong nền kinh tế với chức năng cung ứng vốn, phân bổ hiệu quả các nguồn lực tài chính, thực hiện trung gian thanh toán, tạo tiền và là kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước. Tuy nhiên, hệ thống này cũng tiềm ẩn nguy cơ truyền dẫn rủi ro và gây bất ổn vĩ mô khi xuất hiện những cú sốc thanh khoản, gián đoạn cơ chế thanh toán liên ngân hàng hoặc tình trạng đóng băng tiền gửi. Đặc biệt, sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007–2009, mối quan hệ giữa mức độ cạnh tranh thị trường và sự ổn định của hệ thống ngân hàng trở thành trọng tâm thu hút sự chú ý của giới học thuật lẫn các nhà hoạch định chính sách.

Về mặt lý thuyết và thực nghiệm quốc tế, tác động của cạnh tranh đến sự ổn định ngân hàng tồn tại hai luồng quan điểm trái ngược:

1. Quan điểm "Cạnh tranh – Bất ổn" (Competition – Fragility): Cạnh tranh gia tăng làm suy giảm tỷ suất lợi nhuận và giá trị đặc quyền kinh doanh (charter value), thúc đẩy các NHTM thực hiện hành vi chấp nhận rủi ro cao hơn, nới lỏng chuẩn tín dụng để thu hút khách hàng, dẫn đến nguy cơ gia tăng nợ xấu và bất ổn toàn hệ thống (Keeley, 1990; Allen và Gale, 2000; Berger và cộng sự, 2008; Fungáčová và cộng sự, 2010).
2. Quan điểm "Cạnh tranh – Ổn định" (Competition – Stability): Cạnh tranh lành mạnh đóng vai trò là động lực buộc các ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động, tối ưu hóa chi phí, phát triển sản phẩm tài chính đa dạng và giảm lãi suất cho vay, từ đó giảm áp lực trả nợ cho bên đi vay và hạn chế rủi ro phá sản (Boyd và cộng sự, 2006; Tabak và cộng sự, 2012; Schaeck và Cihák, 2013).

Tại Việt Nam, sau khi gia nhập WTO (2007), số lượng tổ chức tín dụng gia tăng nhanh chóng khiến áp lực cạnh tranh gay gắt, làm bộc lộ các tổ chức yếu kém và nợ xấu gia tăng, dẫn đến việc triển khai Đề án cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011–2015 (Đề án 254) và các đợt sáp nhập, tái cấu trúc ngân hàng. Đến cuối năm 2019, đại dịch COVID-19 tiếp tục gây ra những biến động đáng kể cho nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, các nghiên cứu thực nghiệm trong nước trước đây chủ yếu sử dụng chỉ số Lerner hoặc chỉ số HHI, chưa áp dụng thước đo mang tính động như chỉ số Boone kết hợp phương pháp Phân tích biên ngẫu nhiên (SFA) để đánh giá toàn diện tác động của cạnh tranh đến sự ổn định. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Lương Ngọc Nhi thực hiện nhằm giải quyết khoảng trống nghiên cứu này.

Mục tiêu nghiên cứu

• Mục tiêu tổng quát: Phân tích tác động của cạnh tranh đến sự ổn định của hệ thống NHTM Việt Nam, từ đó đề xuất các khuyến nghị chính sách cạnh tranh và quản lý giám sát nhằm nâng cao sự ổn định hệ thống.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Phân tích tác động của cạnh tranh đến sự ổn định của hệ thống NHTM Việt Nam.
  2. Nghiên cứu mức độ tác động của cạnh tranh (cao, trung bình, thấp) đến sự ổn định của hệ thống NHTM Việt Nam.
  3. Đề xuất các hàm ý chính sách liên quan đến cạnh tranh nhằm gia tăng sự ổn định cho hệ thống ngân hàng.

Câu hỏi nghiên cứu

1. Cạnh tranh có tác động đến sự ổn định hệ thống ngân hàng Việt Nam hay không?
2. Mức độ tác động của cạnh tranh đến sự ổn định hệ thống ngân hàng Việt Nam như thế nào?
3. Hàm ý chính sách nào cần thực hiện để gia tăng sự ổn định hệ thống ngân hàng Việt Nam thông qua cạnh tranh?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Tác động của cạnh tranh đến sự ổn định của hệ thống ngân hàng Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 2009 – 2020 (12 năm), bao quát giai đoạn hậu gia nhập WTO, quá trình tái cơ cấu và giai đoạn đầu chịu tác động của dịch COVID-19.
• Phạm vi không gian và mẫu quan sát: 23 NHTM cổ phần tại Việt Nam (thu thập từ tổng số 31 NHTMCP tính đến ngày 30/06/2021; loại bỏ các quan sát thiếu dữ liệu). Bộ dữ liệu cuối cùng là dữ liệu bảng không cân bằng gồm 243 quan sát cấp ngân hàng – năm (firm-year observations).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình đo lường

Khóa luận xây dựng cơ sở lập luận dựa trên hai nhánh tiếp cận chính trong kinh tế học công nghiệp và lý thuyết tài chính ngân hàng:

• Tiếp cận cấu trúc (Mô hình SCP & Giả thuyết Hiệu quả – Cấu trúc của Demsetz, 1973): Đánh giá mối quan hệ giữa cấu trúc thị trường, hành vi và kết quả hoạt động, phản ánh qua các chỉ số tập trung như HHI.
• Tiếp cận phi cấu trúc (NEIO): Sử dụng các chỉ số phản ánh hành vi cạnh tranh thực tế như chỉ số Lerner, thống kê H của Rosse-Panzar (1987) và chỉ số Boone (2008). Trong đó, tác giả lựa chọn chỉ số Boone vì tính chất tiếp cận dạng động (Dynamic approach), cho phép theo dõi sự tiến hóa của cạnh tranh theo thời gian dựa trên nguyên lý: ngân hàng hoạt động hiệu quả hơn (chi phí biên thấp hơn) sẽ giành được nhiều thị phần và lợi nhuận hơn.
• Lý thuyết phi hiệu quả X (Leibenstein, 1966) và Phân tích biên ngẫu nhiên (SFA) của Fang và cộng sự (2011): Thước đo ổn định truyền thống Z-score (Roy, 1952) chỉ đo lường rủi ro phá sản tĩnh mà không phản ánh được hiệu quả tối ưu trong việc đạt được mức ổn định tiềm năng. Tác giả sử dụng SFA để ước lượng biến phụ thuộc $STABILITY$ đại diện cho mức độ ổn định được điều chỉnh theo rủi ro.

Quy trình và mô hình kinh tế lượng

Quy trình định lượng được tác giả thực hiện qua 3 giai đoạn:

1. Ước lượng Chi phí biên ($MC$) và Chỉ số Boone: Hàm chi phí Translog được ước lượng với 3 yếu tố đầu vào: giá vốn tiền gửi ($w_1$), giá vốn vật chất ($w_2$) và giá lao động ($w_3$), tương ứng với tổng tài sản sinh lời ($Q$): $$\ln C_{it} = \beta_0 + \beta_1 \ln Q_{it} + \frac{\beta_2}{2} (\ln Q_{it})^2 + \sum_{k=1}^3 \theta_k \ln w_{k,it} + \sum_{k=1}^3 \gamma_k \ln Q_{it} \ln w_{k,it} + \frac{1}{2} \sum_{k=1}^3 \sum_{j=1}^3 \beta_{kj} \ln w_{k,it} \ln w_{j,it}$$ Chi phí biên ($MC_{it}$) được tính: $$MC_{it} = \frac{C_{it}}{Q_{it}} \left[ \beta_1 + \beta_2 \ln Q_{it} + \sum_{k=1}^3 \theta_k \ln w_{k,it} \right]$$ Chỉ số Boone ($\beta_t$) được ước lượng theo từng năm qua phương trình: $$\ln(MS_{it}) = \alpha + \sum_{t=2009}^{2020} \beta_t \ln(MC_{it})$$ (Trong đó $MS_{it}$ là thị phần cho vay của ngân hàng $i$ tại năm $t$. Biến $BOONE$ trong mô hình hồi quy chính được lấy đối dấu ($-\beta_t$) để thuận chiều với mức độ cạnh tranh).

2. Ước lượng Biến phụ thuộc Sự ổn định ($STABILITY$) bằng SFA: Kế thừa mô hình Fang và cộng sự (2011): $$\ln(Z){it} = \alpha_0 + \sum{j=1}^4 \alpha_j \ln y_{jit} + \sum_{k=1,3} \beta_k \ln\left(\frac{w_k}{w_1}\right){it} + \frac{1}{2} \sum{j=1}^4 \sum_{k=1}^4 \gamma_{jk} \ln y_{jit} \ln y_{kit} + \frac{1}{2} \sum_{j=1,3} \sum_{k=1,3} \delta_{jk} \ln\left(\frac{w_j}{w_1}\right){it} \ln\left(\frac{w_k}{w_1}\right){it} + \sum_{j=1}^4 \sum_{k=1,3} \theta_{jk} \ln y_{jit} \ln\left(\frac{w_k}{w_1}\right){it} + STABILITY{it}$$ (Với $Z$ là Z-score; $y_1$ là tổng dư nợ cho vay; $y_2$ là tổng tiền gửi; $y_3$ là tài sản khác; $y_4$ là thu nhập khác; $w_1$ là chi phí lãi/tổng tiền gửi; $w_3$ là chi phí lương/tổng tài sản).

3. Hồi quy Đa biến phân tích tác động: Kế thừa khung nghiên cứu của Tabak và cộng sự (2012): $$STABILITY_{it} = \beta_0 + \beta_1 BOONE_{it} + \beta_2 LLP_{it} + \beta_3 CAP_{it} + \beta_4 SIZE_{it} + \beta_5 LIQ_{it} + \beta_6 GDP_t + \beta_7 INF_t + \beta_8 PRI_{it} + \varepsilon_{it}$$ Bên cạnh biến $BOONE$, tác giả xây dựng 3 mô hình phụ với các biến giả phản ánh mức độ cạnh tranh: $HIGHCOMP$ (cạnh tranh cao), $AVGCOMP$ (cạnh tranh trung bình) và $LOWCOMP$ (cạnh tranh thấp).

Tên biến	Ký hiệu	Công thức / Đo lường	Nguồn dữ liệu
Sự ổn định (Biến phụ thuộc)	$STABILITY$	Ước lượng qua mô hình SFA dựa trên chỉ số Z-score và hàm chi phí	Tính toán từ BCTC
Cạnh tranh (Biến độc lập chính)	$BOONE$	Đối số của hệ số hồi quy Boone ($-\beta_t$)	Tính toán từ BCTC
Cạnh tranh cao / TB / Thấp	$HIGHCOMP, AVGCOMP, LOWCOMP$	Biến giả phân loại mức độ cạnh tranh theo độ lệch chuẩn quanh giá trị trung bình của chỉ số Boone	Tính toán từ chỉ số Boone
Dự phòng rủi ro cho vay	$LLP$	Dự phòng rủi ro cho vay khách hàng / Tổng dư nợ cho vay	Bảng CĐKT ngân hàng
Tỷ lệ vốn chủ sở hữu	$CAP$	Vốn chủ sở hữu / Tổng tài sản	Bảng CĐKT ngân hàng
Quy mô ngân hàng	$SIZE$	Logarit tự nhiên của tổng tài sản: $\ln(\text{Tổng tài sản})$	Bảng CĐKT ngân hàng
Rủi ro thanh khoản	$LIQ$	Tài sản lưu động thanh khoản / Tổng tài sản	Bảng CĐKT ngân hàng
Tăng trưởng kinh tế	$GDP$	Tốc độ tăng trưởng GDP thực tế hàng năm (%)	The World Bank
Tỷ lệ lạm phát	$INF$	Chỉ số giảm phát GDP / Tỷ lệ lạm phát hàng năm (%)	The World Bank
Cơ cấu sở hữu tư nhân	$PRI$	Biến giả: = 1 nếu không có vốn nhà nước; = 0 nếu có vốn nhà nước	Báo cáo thường niên

Phương pháp xử lý dữ liệu

Khóa luận sử dụng phần mềm Stata 13 để thực hiện ước lượng dữ liệu bảng qua các mô hình Pooled OLS, FEM (Fixed Effects Model) và REM (Random Effects Model). Sau khi thực hiện các kiểm định lựa chọn mô hình (Kiểm định F, Kiểm định Hausman) và kiểm định khuyết tật (đa cộng tuyến qua VIF, tự tương quan qua kiểm định Wooldridge, phương sai sai số thay đổi qua kiểm định Modified Wald), phương pháp Bình phương nhỏ nhất tổng quát khả thi (FGLS - Feasible Generalized Least Squares) được áp dụng để khắc phục triệt để các khuyết tật mô hình.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu đề tài

Chương 1 thiết lập tính cấp thiết của nghiên cứu trong bối cảnh hệ thống NHTM Việt Nam đang tái cấu trúc. Tác giả xác định rõ mục tiêu tổng quát và 3 mục tiêu cụ thể, đặt ra 3 câu hỏi nghiên cứu, làm rõ đối tượng và phạm vi nghiên cứu (23 NHTMCP, giai đoạn 2009–2020 với 243 quan sát), tóm lược phương pháp nghiên cứu và trình bày bố cục tổng thể gồm 5 chương.

Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu đề xuất

Chương 2 phân tích chuyên sâu các khái niệm về cạnh tranh và sự ổn định của NHTM. Tác giả đối chiếu phương pháp tiếp cận cấu trúc (SCP, HHI) với phương pháp phi cấu trúc (Lerner, Rosse-Panzar, Boone), làm rõ ưu thế vượt trội của chỉ số Boone. Về sự ổn định, chương phân tích tính hạn chế của Z-score tĩnh và sự cần thiết của phương pháp SFA. Tác giả tổng hợp các công trình quốc tế (Berger et al., 2008; Fungáčová et al., 2010; Tabak et al., 2012; Schaeck & Cihák, 2013) và trong nước (Võ Xuân Vinh & Đặng Bửu Kiếm, 2016; Nguyễn Đức Trường et al., 2018; Phạm Thủy Tú & Đào Lê Kiều Oanh, 2021). Cuối chương, tác giả xây dựng mô hình thực nghiệm và đưa ra các giả thuyết nghiên cứu về chiều hướng tác động của các biến vi mô và vĩ mô.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 trình bày chi tiết quy trình nghiên cứu, mô tả mẫu nghiên cứu và phương thức thu thập dữ liệu thứ cấp từ BCTC kiểm toán và World Bank. Tác giả thiết lập công thức xác định các hàm Translog chi phí biên, phương trình xác định chỉ số Boone qua 12 năm, phương trình SFA đo lường $STABILITY$, cùng các kỹ thuật hồi quy (Pooled OLS, FEM, REM, FGLS) và hệ thống kiểm định khuyết tật kinh tế lượng.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương 4 công bố các phát hiện định lượng:

• Phân tích thực trạng chỉ số Boone: Mức độ cạnh tranh của thị trường ngân hàng Việt Nam thấp hơn so với các thị trường phát triển; chỉ số Boone qua từng năm có xu hướng tăng dần (nghĩa là mức độ cạnh tranh có chiều hướng giảm dần trong giai đoạn 2009–2020).
• Thống kê mô tả và ma trận tương quan giữa các biến.
• Kết quả kiểm định lựa chọn mô hình và phát hiện khuyết tật (phương sai sai số thay đổi và tự tương quan xuất hiện ở mô hình FEM/REM).
• Ước lượng FGLS cho 4 mô hình:
  • Biến $BOONE$ có hệ số âm và có ý nghĩa thống kê ở mức 1%, khẳng định cạnh tranh làm giảm tính ổn định.
  • Các biến giả mức độ cạnh tranh: $HIGHCOMP$ và $AVGCOMP$ tác động tiêu cực đến sự ổn định, trong khi $LOWCOMP$ tác động tích cực.
  • Các biến kiểm soát: Tỷ lệ dự phòng rủi ro cho vay ($LLP$), tỷ lệ vốn chủ sở hữu ($CAP$), và ngân hàng tư nhân ($PRI$) tác động dương (+) có ý nghĩa thống kê đến sự ổn định; tỷ lệ lạm phát ($INF$) tác động âm (-) có ý nghĩa thống kê.

Chương 5: Kết luận và hàm ý chính sách

Chương 5 đúc kết kết quả nghiên cứu, giải đáp 3 câu hỏi nghiên cứu ban đầu. Tác giả đề xuất hệ thống 11 khuyến nghị chính sách về cạnh tranh và các giải pháp quản trị điều hành liên quan đến kiểm soát dự phòng ($LLP$), nâng cao năng lực vốn tự có ($CAP$), ổn định chính sách tiền tệ/kiểm soát lạm phát ($INF$), và tái cơ cấu sở hữu/ứng dụng công nghệ số ($PRI$). Cuối chương nêu rõ 3 hạn chế của đề tài và định hướng mở rộng nghiên cứu tiếp theo.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả định lượng chính

Mô hình hồi quy FGLS trên mẫu dữ liệu bảng 23 NHTMCP Việt Nam (giai đoạn 2009–2020) mang lại các phát hiện thực nghiệm quan trọng:

1. Mức độ cạnh tranh thị trường: Mức độ cạnh tranh tại thị trường ngân hàng Việt Nam thấp hơn so với các nước phát triển. Xu hướng cạnh tranh qua từng năm giảm dần (chỉ số Boone tăng dần), phản ánh sự gia tăng liên kết và hợp tác giữa các ngân hàng.
2. Tác động của cạnh tranh đến sự ổn định: Biến $BOONE$ tác động ngược chiều (-) đến $STABILITY$ ở mức ý nghĩa thống kê 1%. Kết quả này ủng hộ quan điểm "Cạnh tranh – Bất ổn" (Competition – Fragility), chỉ ra rằng trong môi trường cạnh tranh quá gay gắt, các NHTM Việt Nam có xu hướng gia tăng hành vi chấp nhận rủi ro, nới lỏng kiểm soát tín dụng, dẫn đến suy giảm sự ổn định toàn hệ thống.
3. Phân hóa theo mức độ cạnh tranh:
   • Trong môi trường cạnh tranh thấp ($LOWCOMP$), hệ thống hoạt động ổn định hơn (hàm ý sự liên kết, đồng thuận giữa các NHTM mang lại trạng thái an toàn).
   • Trong môi trường cạnh tranh cao ($HIGHCOMP$) và cạnh tranh trung bình ($AVGCOMP$), tính bất ổn và hành vi chấp nhận rủi ro tăng cao.
4. Tác động của các yếu tố kiểm soát:
   • Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro cho vay ($LLP$): Tác động cùng chiều (+) có ý nghĩa thống kê đến sự ổn định, chứng minh việc trích lập dự phòng đầy đủ giúp tạo bộ đệm hấp thụ rủi ro tín dụng hiệu quả.
   • Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản ($CAP$): Tác động cùng chiều (+) có ý nghĩa thống kê, khẳng định tiềm lực vốn tự có vững mạnh giúp gia tăng mức độ an toàn tài chính.
   • Ngân hàng không có sở hữu nhà nước ($PRI$): Tác động cùng chiều (+) đến sự ổn định so với nhóm có sở hữu nhà nước, thể hiện tính linh hoạt và chủ động trong quản trị rủi ro của khối ngân hàng cổ phần tư nhân.
   • Tỷ lệ lạm phát ($INF$): Tác động ngược chiều (-) có ý nghĩa thống kê, cho thấy áp lực lạm phát làm suy giảm khả năng trả nợ của người vay, gây rủi ro thanh khoản và mất ổn định hệ thống.

Biến số	Tác động thực nghiệm (FGLS)	Mức ý nghĩa thống kê	Hàm ý kinh tế thực nghiệm
$BOONE$	Âm (-)	1%	Cạnh tranh gia tăng làm giảm sự ổn định (Ủng hộ giả thuyết Cạnh tranh – Bất ổn)
$HIGHCOMP$	Âm (-)	Có ý nghĩa	Môi trường cạnh tranh cao làm gia tăng hành vi chấp nhận rủi ro
$AVGCOMP$	Âm (-)	Có ý nghĩa	Môi trường cạnh tranh trung bình vẫn gây áp lực làm giảm tính ổn định
$LOWCOMP$	Dương (+)	Có ý nghĩa	Môi trường cạnh tranh thấp hỗ trợ duy trì trạng thái ổn định hệ thống
$LLP$	Dương (+)	Có ý nghĩa	Trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ giúp củng cố bộ đệm an toàn
$CAP$	Dương (+)	Có ý nghĩa	Vốn tự có cao giúp hấp thụ các cú sốc tài chính tốt hơn
$PRI$	Dương (+)	Có ý nghĩa	Khối NHTM tư nhân thể hiện sự chủ động, linh hoạt trong duy trì ổn định
$INF$	Âm (-)	Có ý nghĩa	Lạm phát cao làm suy giảm khả năng trả nợ và an toàn thanh khoản

Đề xuất và giải pháp của tác giả

Dựa trên kết quả nghiên cứu, tác giả đưa ra các nhóm khuyến nghị cụ thể:

Đối với chính sách cạnh tranh (11 khuyến nghị chính):

1. Hoạch định chính sách cạnh tranh phải bám sát đặc thù ngành ngân hàng.
2. Phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách thúc đẩy cạnh tranh và các quy định an toàn hoạt động.
3. Ban hành chính sách khuyến khích đa dạng hóa sản phẩm tài chính, giảm bớt áp lực cạnh tranh trực tiếp trên các mảng sản phẩm truyền thống.
4. Rà soát, giảm thiểu rào cản gia nhập ngành hợp lý nhằm thu hút các ngân hàng có tiềm lực tài chính, năng lực quản trị tham gia thị trường.
5. Giám sát liên tục và can thiệp kịp thời đối với các méo mó thị trường trong quá trình tái cấu trúc; xử lý dứt điểm các tổ chức tín dụng yếu kém và nợ xấu gia tăng.
6. Ngân hàng Nhà nước tăng cường thanh tra, giám sát thường xuyên để duy trì cạnh tranh lành mạnh và phát triển bền vững.
7. Các NHTM tránh tập trung tín dụng cục bộ vào một số lĩnh vực rủi ro cao để ngăn ngừa khủng hoảng lan truyền.
8. Ban lãnh đạo và người điều hành NHTM phải đề cao trách nhiệm thực thi nghiêm túc các quy định an toàn của NHNN.
9. Đa dạng hóa sản phẩm gắn liền với xu hướng phát triển xã hội và nhu cầu thực tế của khách hàng.
10. Nâng cao chất lượng dịch vụ nhằm tạo dựng thương hiệu, giá trị khách hàng và củng cố vị thế cạnh tranh bền vững.
11. Kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu vào, tối ưu nguồn lực, thẩm định nghiêm ngặt tài sản bảo đảm và trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ.

Đối với các yếu tố vi mô và vĩ mô khác:

• Về quản trị nợ và trích lập dự phòng ($LLP$): Đánh giá nợ khách quan, trích lập dự phòng chung và dự phòng cụ thể theo đúng phân loại nợ; đảm bảo tính thanh khoản sẵn sàng xử lý rủi ro tín dụng.
• Về nâng cao năng lực vốn ($CAP$): Hạn chế sử dụng vốn lãng phí; tối ưu hóa chi phí sử dụng vốn; gia tăng vốn chủ sở hữu thông qua phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, thu hút cổ đông chiến lược nước ngoài hoặc chi trả cổ tức bằng cổ phiếu.
• Về điều hành vĩ mô và lạm phát ($INF$): Ngân hàng Nhà nước duy trì ổn định chính sách tiền tệ, điều tiết cung tiền và tăng trưởng tín dụng hợp lý để kiềm chế lạm phát, ổn định tâm lý người gửi tiền.
• Về cơ cấu sở hữu và công nghệ ($PRI$): Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại phục vụ khách hàng trẻ, năng động; từng bước giảm tỷ lệ sở hữu nhà nước tại các ngân hàng thương mại, mở rộng thu hút vốn tư nhân và quốc tế để nâng cao năng lực quản trị, giảm thiểu sự ỷ lại vào vai trò "Người cho vay cứu cánh cuối cùng" của NHNN đối với các ngân hàng lớn ("Too big to fail").

Đóng góp của đề tài

• Về mặt học thuật: Cung cấp thêm bằng chứng thực nghiệm khẳng định quan điểm "Cạnh tranh – Bất ổn" tại một thị trường tài chính đang phát triển như Việt Nam.
• Về mặt phương pháp luận: Là công trình tiên phong tại Việt Nam áp dụng kết hợp chỉ số Boone dạng động để đo lường mức độ cạnh tranh và phương pháp Phân tích biên ngẫu nhiên (SFA) để ước lượng sự ổn định được điều chỉnh theo rủi ro của hệ thống NHTM.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài

Tác giả đã chỉ ra 3 hạn chế chính trong quá trình thực hiện khóa luận:

1. Giới hạn về dữ liệu mẫu: Bộ dữ liệu chỉ thu thập được 23 trong tổng số 31 NHTMCP tại Việt Nam trong giai đoạn 2009–2020 do nhiều ngân hàng chưa công bố đầy đủ thông tin báo cáo tài chính và báo cáo thường niên.
2. Phương pháp đo lường cạnh tranh đơn nhất: Khóa luận mới chỉ áp dụng chỉ số Boone để đại diện cho sự cạnh tranh mà chưa đối chiếu đồng thời với các chỉ số phi cấu trúc khác.
3. Chưa xem xét tác động tương tác: Mô hình chưa đưa vào phân tích tác động riêng lẻ/tương tác của tỷ lệ vốn chủ sở hữu và quy mô ngân hàng đối với mối quan hệ giữa cạnh tranh và sự ổn định.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

Để mở rộng đề tài, các nghiên cứu tiếp theo có thể:

1. Mở rộng quy mô mẫu ngân hàng (tiếp cận toàn bộ hệ thống NHTM) và kéo dài chuỗi thời gian nghiên cứu (bổ sung giai đoạn trước 2008 và sau 2020).
2. Bổ sung các phương pháp đo lường cạnh tranh khác như chỉ số Lerner, chỉ số thống kê H (Rosse-Panzar) để kiểm tra tính vững của kết quả.
3. Đưa thêm các biến tương tác giữa mức độ cạnh tranh với quy mô ngân hàng và tỷ lệ vốn tự có nhằm theo dõi biến động đa chiều của cạnh tranh lên sự ổn định hệ thống.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu này mang lại giá trị tham khảo chuyên môn và thực tiễn cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo chuẩn mực về cấu trúc và phương pháp thực hiện khóa luận định lượng kinh tế lượng tài chính, đặc biệt là cách triển khai hàm chi phí Translog, chỉ số Boone và kỹ thuật phân tích biên ngẫu nhiên (SFA).
• Người nghiên cứu kinh tế lượng ứng dụng: Cung cấp quy trình xử lý dữ liệu bảng hoàn chỉnh trên phần mềm Stata, từ các mô hình cơ bản (Pooled OLS, FEM, REM) đến các kiểm định khuyết tật (đa cộng tuyến, tự tương quan, phương sai thay đổi) và cách khắc phục bằng FGLS.
• Cán bộ quản trị rủi ro tại các NHTM: Tham khảo cơ sở thực nghiệm về mối quan hệ giữa mức độ chấp nhận rủi ro, chính sách định giá/chi phí biên và yêu cầu an toàn vốn ($CAP$), trích lập dự phòng rủi ro tín dụng ($LLP$).
• Chuyên viên phân tích và hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước: Cung cấp thông tin thực nghiệm phục vụ việc xây dựng chính sách điều tiết cạnh tranh ngành ngân hàng, cân đối giữa mục tiêu nâng cao hiệu quả thị trường và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính quốc gia.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng phương pháp nào để đo lường mức độ cạnh tranh và vì sao lại chọn phương pháp đó?

Khóa luận sử dụng chỉ số Boone (2008), được ước lượng qua độ co giãn của thị phần cho vay theo chi phí biên derived từ hàm chi phí Translog 3 yếu tố đầu vào (vốn tiền gửi, vốn vật chất, lao động). Tác giả lựa chọn chỉ số này vì đây là phương pháp tiếp cận dạng động (Dynamic approach), khắc phục được hạn chế tĩnh của chỉ số Lerner và chỉ số HHI, cho phép theo dõi sự tiến hóa và mức độ đào thải/phân bổ lại thị phần theo hiệu quả chi phí qua từng năm.

2. Biến phụ thuộc đo lường sự ổn định ngân hàng ($STABILITY$) được xác định như thế nào?

Thay vì sử dụng Z-score đơn thuần (vốn chỉ đo lường trạng thái rủi ro tĩnh), khóa luận kế thừa phương pháp của Fang và cộng sự (2011) áp dụng Phân tích biên ngẫu nhiên (SFA) trên nền tảng lý thuyết phi hiệu quả X (Leibenstein, 1966). Phương pháp này sử dụng Z-score kết hợp các yếu tố đầu ra (cho vay, tiền gửi, tài sản khác, thu nhập khác) và giá đầu vào để ước lượng mức độ ổn định tiềm năng tối ưu được điều chỉnh theo rủi ro của từng ngân hàng theo thời gian.

3. Kết quả hồi quy cho thấy cạnh tranh tác động như thế nào đến sự ổn định của hệ thống ngân hàng Việt Nam?

Kết quả hồi quy FGLS cho thấy biến $BOONE$ có hệ số âm và có ý nghĩa thống kê ở mức 1%, đồng nghĩa với việc cạnh tranh gia tăng làm suy giảm sự ổn định của hệ thống NHTM Việt Nam. Kết quả này ủng hộ quan điểm "Cạnh tranh – Bất ổn" (Competition – Fragility), phản ánh thực trạng khi cạnh tranh gay gắt, các ngân hàng dễ nới lỏng chuẩn cấp tín dụng và gia tăng hành vi chấp nhận rủi ro.

4. Mức độ cạnh tranh (Cao, Trung bình, Thấp) ảnh hưởng khác nhau ra sao đến tính ổn định?

Khi phân loại mức độ cạnh tranh qua các biến giả, kết quả chỉ ra rằng: môi trường cạnh tranh thấp ($LOWCOMP$) tác động tích cực đến sự ổn định (ngụ ý trạng thái liên kết, thỏa hiệp giữa các ngân hàng giúp hạn chế rủi ro), trong khi môi trường cạnh tranh cao ($HIGHCOMP$) và cạnh tranh trung bình ($AVGCOMP$) đều làm gia tăng hành vi chấp nhận rủi ro và làm giảm mức độ ổn định của các NHTM.

5. Những biến kiểm soát nào có ý nghĩa thống kê trong mô hình FGLS và chiều hướng tác động của chúng là gì?

Mô hình FGLS xác định 4 biến kiểm soát có ý nghĩa thống kê:

• Tỷ lệ dự phòng rủi ro cho vay ($LLP$): Tác động dương (+) đến sự ổn định.
• Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản ($CAP$): Tác động dương (+) đến sự ổn định.
• Ngân hàng không có vốn nhà nước ($PRI$): Tác động dương (+) đến sự ổn định.
• Tỷ lệ lạm phát ($INF$): Tác động âm (-) đến sự ổn định.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Lương Ngọc Nhi đã thực hiện phân tích định lượng chuyên sâu về tác động của cạnh tranh đến sự ổn định của 23 NHTMCP Việt Nam giai đoạn 2009–2020 bằng sự kết hợp giữa chỉ số Boone, phương pháp SFA và mô hình hồi quy FGLS. Kết quả thực nghiệm khẳng định cạnh tranh tác động tiêu cực đến sự ổn định hệ thống ngân hàng, cung cấp bằng chứng ủng hộ quan điểm "Cạnh tranh – Bất ổn" trong bối cảnh thị trường tài chính Việt Nam. Công trình đã đề xuất 11 nhóm giải pháp điều tiết cạnh tranh cùng các khuyến nghị quản trị vốn, dự phòng và kiểm soát lạm phát, tạo nguồn tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cao cho công tác nghiên cứu và hoạch định chính sách tiền tệ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề và tính cấp thiết cúa đề tài nghiên cúu, thông qua đó xác định mục tiêu nghiên cúu tong quát và các mục tiêu nghiên cúu cụ the, theo đó xác định các câu hói nghiên cúu twơng úng, phạm vi và đoi twợng nghiên cúu. Ngoài ra, chwơng 1 cũng sẽ trình bày nguon dũ li u và phwơng pháp nghiên cúu, kết thúc chwơng này, khóa lu¾n sẽ trình bày bo cục tong the cúa đề tài.1 LÝ DO CHON ÐE TÀI H thong ngân hàng đóng vai trò mau chot trong vi c cung ứng von và phân bo hi u quả các nguon lực tài chính đen các đoi tượng có nhu cầu. Bên cạnh các chức năng như trung gian tín dụng, trung gian thanh toán, tạo tien, ngân hàng còn là môi trường đe thực hi n chính sách tien t của Ngân hàng Trung ơng. Tuy nhiên, h thong ngân hàng cũng là một kênh truyen dan sự bat on đoi với các lĩnh vực khác của nen kinh te khi xuat hi n sự bien động ve cơ che thanh toán trong thị trường liên ngân hàng cũng như nguon cung tín dụng sụt giảm do sự tháo chạy bat ngờ của nhà đầu tư hoặc tình trạng đóng băng tien gửi.

Từ đó gây nên sự khủng hoảng k o dài, mat nhieu thời gian và chi phí cho vi c khac phục khủng hoảng tài chính, song song là tâm lý e ngại, không còn tin vào ngân hàng của khách hàng, bước đầu trong vi c huy động tien gửi hoặc phát hành công cụ nợ rat khó khăn đoi với các ngân hàng. Vì v y, sự on định của ngân hàng luôn là ưu tiên hàng đầu trong các hoạt động của ngân hàng, đặc bi t sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2007 – 2009, các hoc giả và nhà hoạch định chính sách đặt nhieu sự quan tâm đen các yeu to làm ảnh hưởng sự on định của h thong ngân hàng. Một trong những yeu to có the dan đen sự bat on định của h thong ngân hàng là sự cạnh tranh vì có moi quan h chặt chẽ với các hành vi chap nh n rủi ro của ngân hàng. Bởi lẽ, các ngân hàng cũng là một doanh nghi p hoạt động vì lợi nhu n, nên vi c bat chap cung cap tín dụng dưới chuẩn đe thu hút khách hàng cũng là đieu de hieu.

Ðieu này xảy ra trong một môi trường thieu sự quản lý, giám sát chặt chẽ hoặc các chính sách an toàn trong hoạt động chưa thực sự bảo đảm. Tuy nhiên, sự cạnh tranh cũng có the là nguon động lực đe nâng cao hi u quả hoạt động, phát trien 3 các sản phẩm tài chính, tăng khả năng tiep c n tài chính đe phục vụ khách hàng. Làm the nào đe cân b ng và duy trì một h thong ngành vừa có sự cạnh tranh lành mạnh vừa đảm bảo được sự on định trong hoạt động các ngân hàng là van đe thu hút được nhieu tranh lu n. Thực te, hi n nay, các hoc giả đã thực hi n nghiên cứu trên nhieu khu vực ở những giai đoạn khác nhau cho ra hai quan điem ve sự cạnh tranh (i) sự cạnh tranh ảnh hưởng tiêu cực đen sự on định của h thong ngân hàng (Keeley, 1990; Sauders và Wilson, 1996; Hellman và cộng sự, 2000; Allen và Gale, 2000; Besanko và Thakor, 2004; Berger và cộng sự, 2008; Carletti và Vives, 2009; Fungáčová và cộng sự, 2010; Nguyen Ðức Trường, Hà Tú Anh và Nguyen Thị Thanh Bình, 2018); (ii) sự cạnh tranh ảnh hưởng tích cực đen sự on định của h thong ngân hàng (Boyd và các cộng sự, 2006; De Nicolo và Loukoianova, 2007; Uhde và Heimeshoff, 2009; Tabak và cộng sự, 2012; Schaeck và Cihák, 2013; Võ Xuân Vinh và Ðặng Bửu Kiem, 2016).

Qua đây, đe tài “Tác động của cạnh tranh đến sự ổn định hệ thống ngân hàng Việt Nam” cung cap thêm một b ng chứng thực nghi m ve ảnh hưởng của cạnh tranh. Cuoi cùng, là đưa ra các khuyen nghị và đe xuat cần thiet làm thông tin tham khảo cho các nhà hoạch định chính sách khi nghiên cứu ve ảnh hưởng của sự cạnh tranh.2 MỤC TIÊU ÐE TÀI 1.1 Mục tiêu tong quát Mục tiêu nghiên cứu chung là phân tích tác động của cạnh tranh đen sự on định của các ngân hàng Vi t Nam, qua đó, đe xuat, đưa ra các khuyen nghị ve chính sách cạnh tranh và hoạt động quản lý giám sát cho các nhà hoạch định chính sách và NHTM đe góp phần nâng cao sự on định cho h thong ngân hàng.2 Mục tiêu cụ the Ðe thực hi n mục tiêu tong quát, khóa lu n nghiên cứu sẽ t p trung vào các mục tiêu cụ the như sau: 4  Một à, phân tích tác động của cạnh tranh đen sự on định của h thong ngân hàng Vi t Nam.  Hai à, nghiên cứu mức độ tác động của cạnh tranh đen sự on định của h thong ngân hàng Vi t Nam.  a à, đe xuat các hàm ý chính sách liên quan đen cạnh tranh nh m nâng cao sự on định của h thong ngân hàng Vi t Nam.3 CÂU HÕI NGHIÊN CÚU Qua các mục tiêu nghiên cứu đã xác định, khóa lu n nghiên cứu cần làm rõ những câu h i nghiên cứu được đặt ra cụ the như sau:  Câu hõi thứ nh t, cạnh tranh có tác động đen sự on định h thong ngân hàng Vi t Nam hay không?  Câu hõi thứ hai, mức độ tác động của cạnh tranh đen sự on định h thong ngân hàng Vi t Nam như the nào?  Câu hõi thứ ba, hàm ý chính sách nào cần thực hi n đe gia tăng sự on định h thong ngân hàng Vi t Nam thông qua cạnh tranh? 1.4 ÐỐI TƯ NG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CÚU 1.1 Ðoi tvợng nghiên cúu Ðoi tượng nghiên cứu của khóa lu n là tác động của cạnh tranh đen sự on định h thong ngân hàng Vi t Nam.2 Phạm vi nghiên cúu  V th i gian: Giai đoạn thực hi n nghiên cứu cho đe tài là từ năm 2009 đen năm 2020 (12 năm).

Cụ the là từ sau khi gia nh p WTO năm 2007 thì sự gia nh p vào ngành của các ngân hàng tăng nhanh, sự cạnh tranh gay gat dan đen ton tại các to chức tín dụng hoạt động yeu k m, nợ xau gia tăng. Sau khi có sự xuat hi n các làn sóng sáp nh p ngân hàng và vi c thực hi n các đe án tái cơ cau ngành ngân hàng (đe án 254). Thị trường dần dần on định trở lại, tuy nhiên, đen cuoi năm 2019, nen kinh te chịu ảnh hưởng nặng ne ve dịch covid 19. Như v y, trong giai đoạn này 5 phản ánh những thay đoi của ngành nói riêng và nen kinh te nói chung, góp phần đưa ra các cột moc và dan chứng cụ the liên quan đen đe tài khi phân tích xu hướng của sự cạnh tranh qua các năm và tác động của cạnh tranh đen sự on định của h thong ngân hàng Vi t Nam.

Từ đó, khóa lu n nghiên cứu lựa chon moc thời gian nghiên cứu từ năm 2009 đen năm 2020.  V hông gian: H thong ngành của Vi t Nam hi n có 31 ngân hàng thương mại co phần tính đen thời điem 30/06/2021 (Nguon: Ngân hàng Nhà nước Vi t Nam), tuy nhiên vì lý do công bo thông tin không đầy đủ nên đe tài thu th p dữ li u thứ cap từ báo cáo tài chính, báo cáo thường niên của 23 ngân hàng thương mại co phần Vi t Nam. Ngoài ra, dữ li u ve chỉ so vĩ mô được thu th p từ Ngân hàng the giới (The World Bank).  Tóm lại, thời gian nghiên cứu là từ năm từ năm 2009 đen năm 2020.

Những quan sát ở cap độ công ty (firm-year observation) không có đủ các bien so được quan tâm sẽ bị loại kh i bộ dữ li u. Vì v y, bộ dữ li u cuoi cùng là dữ li u bảng không cân bang, gom có 243 quan sát ở cap độ công ty của 23 ngân hàng.5 PHƯQNG PHÁP NGHIÊN CÚU 1. Nguon dũ li u Khóa lu n nghiên cứu được thực hi n trên cơ sở dữ li u thứ cap là báo cáo tài chính, báo cáo thường niên của 23 ngân hàng thương mại co phần tại Vi t Nam từ năm 2009 đen năm 2020. Ngoài ra, dữ li u ve các chỉ so vĩ mô được thu th p từ Ngân hàng the giới (The World Bank).

Phvơng pháp và công cụ nghiên cúu Khóa lu n sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng, thu th p mau dữ li u của 23 NHTM tại Vi t Nam trong giai đoạn từ năm 2009 đen năm 2020. Khóa lu n nghiên cứu sử dụng phần mem Stata 13 đe chạy hoi quy theo phương pháp Pooled OLS, phương pháp tác động ngau nhiên (REM), phương pháp tác động co định (FEM) và phương pháp ước lượng bình phương toi thieu tong quát khả thi FGLS (Feasible generalised least square). Ket quả của mô hình sẽ được kiem định và so 6 sánh đe tìm ra phương pháp phù hợp thông qua kiem định hi n tượng đa cộng tuyen, tự tương quan và phương sai sai so thay đoi từ đó đưa ra phân tích tác động của cạnh tranh đen sự on định h thong ngân hàng Vi t Nam. Ngoài ra, khóa lu n nghiên cứu có sử dụng phương pháp hân tích biên ngau nhiên (SFA) đe xác định bien phụ thuộc.6 BỐ CỤC CỦA KHÓA LU N Ðe tài khoá lu n nghiên cứu bao gom 05 chương với bo cục như sau: CHƯQNG 1: GI I THI U ÐE TÀI Chwơng này sẽ trình bày đặt vấn đề và tính cấp thiết cúa đề tài nghiên cúu, tong quan vấn đề nghiên cúu, thông qua đó xác định mục tiêu nghiên cúu tong quát và các mục tiêu nghiên cúu cụ the, theo đó xác định các câu hói nghiên cúu twơng úng, phạm vi và đoi twợng nghiên cúu.

Đong thời xác định phwơng pháp nghiên cúu và bo cục cúa khoá lu¾n. CHƯQNG 2: CQ S LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CÚU ÐE XUAT Chwơng này sẽ trình bày một so khái ni m; ý nghĩa; lý lu¾n chung về sn cạnh tranh; lý lu¾n chung về sn on định cúa h thong ngân hàng và; các nghiên cúu thnc nghi m liên quan đến đề tài tác động cúa cạnh tranh đến sn on định h thong ngân hàng Vi t Nam. CHƯQNG 3: MÔ HÌNH VÀ PHƯQNG PHÁP NGHIÊN CÚU Dna trên cơ sở lý thuyết và bằng chúng thnc nghi m nwớc ngoài cũng nhw tại Vi t Nam đã trình bày ở chwơng 2. Chwơng 3 sẽ xây dnng mô hình nghiên cúu, đề xuất các giả thuyết cũng nhw dấu dn kiến về tác động cúa các biến vi mô và vĩ mô.