Tác Động Của Các Yếu Tố Kinh Tế Vĩ Mô Đến Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều biến động trong suốt quá trình phát triển. 99 trang · Học viện Ngân hàng · 2017.

• Tác giả: Lê Mạnh Dương
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Xuân Anh
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Tác Động Của Các Yếu Tố Kinh Tế Vĩ Mô Đến Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. LỜI MỞ ĐẦU
• 1.1. Giới thiệu đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu của khóa luận
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CÁC YẾU TỐ KINH TẾ VĨ MÔ ĐẾN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
• 2.1.1. Khái niệm thị trường chứng khoán
• 2.1.2. Phân loại thị trường chứng khoán
• 2.1.3. Chức năng và nguyên tắc hoạt động của thị trường chứng khoán
• 2.1.4. Các thành phần tham gia thị trường chứng khoán
• 2.1.5. Các yếu tố kinh tế vĩ mô và tác động đối với thị trường chứng khoán
• 2.1.5.1. Hệ thống chính sách
• 2.1.5.2. Hệ thống pháp luật
• 2.1.5.3. Tỷ giá hối đoái
• 2.1.5.4. Chỉ số sản xuất công nghiệp
• 2.2. TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Một số nghiên cứu trên thế giới
• 2.2.2. Một số nghiên cứu tại Việt Nam
• 2.2.3. Kết luận rút ra từ các nghiên cứu thực nghiệm về sự tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán
• 3. THỰC TRẠNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA CÁC YẾU TỐ KINH TẾ VĨ MÔ ĐẾN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 3.1. Thực trạng thị trường chứng khoán Việt Nam
• 3.2. Lượng hóa mối quan hệ giữa chỉ số VN-Index và các yếu tố kinh tế vĩ mô
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4. Đặc tính số liệu
• 3.5. Kết quả nghiên cứu
• 4. NHỮNG GIẢI PHÁP GIÚP ỔN ĐỊNH VÀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM THÔNG QUA CÁC YẾU TỐ KINH TẾ VĨ MÔ
• 4.1. Ổn định tỷ lệ lạm phát
• 4.2. Ổn định kinh tế vĩ mô trong dài hạn
• 4.3. Định hướng phát triển thị trường hiệu quả
• 4.4. Hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực quản lý giám sát
• 4.5. Phát triển hạ tầng kỹ thuật
• 4.6. Tăng tính thanh khoản của thị trường
• 4.7. Tăng cung và cầu cho TTCK
• 4.7.1. Giải pháp tăng cung TTCK
• 4.7.2. Giải pháp kích cầu trên TTCK
• Tài liệu tham khảo
• Tài liệu tiếng anh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tác Động Của Các Yếu Tố Kinh Tế Vĩ Mô

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều biến động trong suốt quá trình phát triển. Các yếu tố kinh tế vĩ mô như lạm phát, tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ có tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của thị trường này. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa các yếu tố này và thị trường chứng khoán là rất quan trọng để đưa ra các quyết định đầu tư hợp lý.

1.1. Khái Niệm Về Thị Trường Chứng Khoán

Thị trường chứng khoán là nơi diễn ra các giao dịch mua bán chứng khoán, bao gồm cổ phiếu và trái phiếu. Đây là kênh huy động vốn quan trọng cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

1.2. Các Yếu Tố Kinh Tế Vĩ Mô Ảnh Hưởng Đến Thị Trường

Các yếu tố như lạm phát, tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ có thể làm thay đổi tâm lý nhà đầu tư, từ đó ảnh hưởng đến giá chứng khoán và thanh khoản của thị trường.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Của Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự biến động lớn và thiếu tính minh bạch. Những vấn đề này có thể gây ra rủi ro cho nhà đầu tư và ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của thị trường.

2.1. Biến Động Giá Chứng Khoán

Giá chứng khoán có thể biến động mạnh do các yếu tố kinh tế vĩ mô, dẫn đến sự không ổn định trong tâm lý nhà đầu tư và ảnh hưởng đến quyết định đầu tư.

2.2. Thiếu Tính Minh Bạch Trong Thông Tin

Thiếu thông tin minh bạch về các yếu tố kinh tế vĩ mô có thể dẫn đến sự hoài nghi từ phía nhà đầu tư, làm giảm tính hấp dẫn của thị trường chứng khoán.

III. Phương Pháp Phân Tích Tác Động Kinh Tế Đến Thị Trường Chứng Khoán

Để đánh giá tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán, cần áp dụng các phương pháp phân tích định lượng và định tính. Việc này giúp xác định mối quan hệ giữa các biến số và chỉ số chứng khoán.

3.1. Phân Tích Định Lượng

Sử dụng mô hình hồi quy để lường hóa mối quan hệ giữa các yếu tố kinh tế vĩ mô và chỉ số VN-Index, từ đó đưa ra các dự đoán về biến động của thị trường.

3.2. Phân Tích Định Tính

Đánh giá các yếu tố tác động từ góc độ lý thuyết và thực tiễn, giúp hiểu rõ hơn về cách thức mà các yếu tố kinh tế vĩ mô ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Tác Động Kinh Tế

Nghiên cứu về tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán có thể giúp các nhà đầu tư và nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác hơn. Các kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin quý giá cho việc hoạch định chính sách.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Tác Động Kinh Tế

Các nghiên cứu cho thấy rằng lạm phát và tỷ giá hối đoái có mối quan hệ chặt chẽ với biến động của chỉ số VN-Index, ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của nhà đầu tư.

4.2. Đề Xuất Chính Sách Để Ổn Định Thị Trường

Cần có các chính sách tiền tệ và tài khóa hợp lý để ổn định thị trường chứng khoán, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững.

V. Kết Luận Về Tác Động Kinh Tế Đến Thị Trường Chứng Khoán

Tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán Việt Nam là một vấn đề phức tạp nhưng rất quan trọng. Việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các nhà đầu tư và nhà quản lý có cái nhìn tổng quan hơn về thị trường.

5.1. Tương Lai Của Thị Trường Chứng Khoán

Thị trường chứng khoán Việt Nam có tiềm năng phát triển lớn, nhưng cần phải cải thiện tính minh bạch và ổn định để thu hút nhà đầu tư.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Nhà Đầu Tư

Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao các yếu tố kinh tế vĩ mô để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức đi vào hoạt động từ ngày 28/07/2000, đóng vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia. Tính đến thời điểm thực hiện đề tài (tháng 5 năm 2017), thị trường đã trải qua gần 17 năm hình thành và phát triển. Tuy nhiên, quy mô thị trường còn tương đối nhỏ, cấu trúc chưa hoàn thiện và tính chất thị trường còn non trẻ khiến chỉ số giá cổ phiếu dễ chịu tác động từ những biến động của kinh tế toàn cầu cũng như các biến số kinh tế vĩ mô trong nước. Thực tế lịch sử ghi nhận thị trường từng chứng kiến những chu kỳ biến động phức tạp: chỉ số VN-Index từng bứt phá vượt ngưỡng 1.000 điểm nhưng sau đó suy giảm mạnh và quay trở về sát mốc xuất phát ban đầu, phản ánh độ nhạy cảm cao trước các cú sốc vĩ mô như lạm phát, điều hành lãi suất và biến động tỷ giá.

Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả Lê Mạnh Dương đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài "Tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán Việt Nam". Khóa luận hướng đến giải quyết ba mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn về cơ chế tác động của các biến số kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán.
2. Phân tích thực trạng và lượng hóa mức độ tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô (lạm phát, tỷ giá hối đoái, giá vàng, lãi suất, chỉ số sản xuất công nghiệp, đầu tư trực tiếp nước ngoài) đến thị trường chứng khoán Việt Nam, đại diện bởi chỉ số VN-Index và tính thanh khoản của thị trường.
3. Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị chính sách nhằm bình ổn, kiểm soát rủi ro vĩ mô và thúc đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển bền vững.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các biến số kinh tế vĩ mô (hệ thống chính sách, khung pháp luật, lạm phát, lãi suất, tỷ giá hối đoái, giá vàng, đầu tư trực tiếp nước ngoài, chỉ số sản xuất công nghiệp) và chỉ số phản ánh thị trường chứng khoán (chỉ số giá VN-Index, quy mô vốn hóa và thanh khoản). Phạm vi nghiên cứu về không gian tập trung vào thị trường chứng khoán Việt Nam (trọng tâm là Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh - HOSE); phạm vi thời gian thu thập dữ liệu chuỗi thời gian theo tháng kéo dài từ tháng 01/2010 đến tháng 12/2016.

---

Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các lý thuyết tài chính kinh điển về cơ chế định giá tài sản và lý thuyết kinh tế vĩ mô. Về mặt định giá doanh nghiệp, tác giả vận dụng mô hình chiết khấu dòng tiền tự do (Discounted Free Cash Flow - FCF):

$$\text{PV} = \sum_{t=1}^{n} \frac{\text{FCF}_t}{(1 + r)^t}$$

Trong đó, giá trị hiện tại của doanh nghiệp ($\text{PV}$) phụ thuộc vào kỳ vọng dòng tiền tương lai ($\text{FCF}_t$) và tỷ suất chiết khấu đòi hỏi ($r$), vốn liên hệ mật thiết với chi phí sử dụng vốn bình quân ($\text{WACC}$). Khi các biến số vĩ mô biến động tiêu cực làm tăng chi phí vốn hoặc suy giảm dòng tiền kỳ vọng, giá trị thị trường của cổ phiếu sẽ sụt giảm tương ứng. Bên cạnh đó, tác giả sử dụng thuyết ngang giá sức mua (Purchasing Power Parity - PPP) để luận giải mối liên hệ giữa chênh lệch lạm phát và tỷ giá, cùng cơ chế điều hành tỷ giá thả nổi có quản lý theo Nghị định số 63/1998/NĐ-CP của Chính phủ.

Phương pháp nghiên cứu chủ đạo là phân tích định lượng kết hợp các phương pháp bổ trợ như phân tích - tổng hợp lý thuyết, so sánh, đối chiếu lịch sử. Mô hình hồi quy tuyến tính cổ điển bằng phương pháp bình phương tối thiểu thông thường (Ordinary Least Squares - OLS) được lựa chọn để lượng hóa mối quan hệ giữa biến phụ thuộc là chỉ số VN-Index và các biến độc lập kinh tế vĩ mô. Trước khi đánh giá hệ số hồi quy, tác giả tiến hành quy trình kiểm định khuyết tật mô hình kinh tế lượng nhằm đảm bảo các giả định của OLS không bị vi phạm:

• Phân tích ma trận tương quan giữa các biến độc lập để phát hiện sớm hiện tượng đa cộng tuyến.
• Thực hiện kiểm định White để kiểm tra hiện tượng phương sai của sai số thay đổi.
• Thực hiện kiểm định Breusch-Godfrey (BG test) để phát hiện hiện tượng tự tương quan giữa các phần dư.
• Kiểm tra tính phân phối chuẩn của chuỗi phần dư và thực hiện tái ước lượng mô hình sau khi loại bỏ các biến không có ý nghĩa thống kê.

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tác giả thu thập theo định kỳ tháng trong giai đoạn 01/2010 - 12/2016 (tổng cộng 84 quan sát), trích xuất từ các cơ quan thống kê và định chế tài chính chính thống: Tổng cục Thống kê, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM, Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) và hệ thống dữ liệu tài chính Vietstock.

Dưới đây là bảng tổng hợp các công trình nghiên cứu thực nghiệm tiêu biểu được tác giả tổng quan làm cơ sở xây dựng mô hình:

Tác giả & Năm công bố	Thị trường & Thời gian nghiên cứu	Phương pháp sử dụng	Biến số kinh tế vĩ mô xem xét	Kết quả chính
Mukherjee & Naka (1998)	Nhật Bản	Mô hình VECM (Johansen)	Tỷ giá, cung tiền, lạm phát, sản lượng, lãi suất dài hạn, lãi suất ngắn hạn	Tồn tại mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa 6 biến vĩ mô và TTCK
Christopher Gan và cộng sự (2006)	New Zealand (1990 - 2003)	Kiểm định nghiệm đơn vị, hồi quy	CPI, tỷ giá (EX), lãi suất ngắn/dài hạn, GDP, cung tiền M1	Lãi suất ngắn hạn, cung tiền và tăng trưởng GDP tác động đến chỉ số NZSE40
Mohammad và cộng sự (2009)	Pakistan - KSE (1986 - 2007)	Hồi quy chuỗi thời gian theo quý	Tỷ giá, dự trữ ngoại hối, sản xuất công nghiệp, cung tiền M2, chỉ số giá bán buôn	Sản xuất công nghiệp và dự trữ ngoại hối tác động cùng chiều; tỷ giá, lãi suất và M2 tác động ngược chiều
Pal & Mittal (2011)	Ấn Độ (1995 - 2008)	Kiểm định ADF, đồng liên kết, mô hình ECM	Lạm phát, lãi suất TPCP 1 năm, tỷ giá USD/INR, tổng tiết kiệm nội địa	Lạm phát tác động ngược chiều lên BSE Sensex và S&P CNX 50; mô hình có $R^2$ điều chỉnh khoảng 18%; hệ số ECM lần lượt là -0,17 và -0,25
Khaled Hussainey & Lê Khánh Ngọc (2009)	Việt Nam (01/2001 - 04/2008)	Kiểm nghiệm đơn vị, mô hình VECM	Sản lượng công nghiệp, lãi suất	Sản lượng công nghiệp tác động cùng chiều với giá chứng khoán; lãi suất không có ý nghĩa thống kê
Nguyễn Hữu Tuấn (2011)	Việt Nam (2005 - 2010)	Mô hình VECM và ECM	Cung tiền M2, tỷ giá, lạm phát, sản lượng công nghiệp	Trong dài hạn, cung tiền M2 tác động cùng chiều; lạm phát tác động ngược chiều có ý nghĩa thống kê
Nguyễn Minh Kiều và cộng sự (2013)	Việt Nam	Mô hình định lượng chuỗi thời gian	CPI, tỷ giá VND/USD, cung tiền M2, giá vàng trong nước	Lạm phát nghịch biến với giá chứng khoán; M2 và giá vàng tác động cùng chiều; tỷ giá không có tác động
Nguyễn Thị Bảo Trân và cộng sự (2015)	Việt Nam	Mô hình hồi quy đa biến	Lạm phát, tỷ giá, sản lượng công nghiệp, cung tiền, lãi suất ngắn/dài hạn	VN-Index biến động cùng chiều với tỷ giá, IIP, M2, lãi suất dài hạn; biến động ngược chiều với lạm phát, lãi suất ngắn hạn

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán

Chương này tập trung xây dựng cơ sở lý thuyết tổng quan về thị trường chứng khoán và cơ chế dẫn truyền của các biến số kinh tế vĩ mô. Về mặt chức năng, thị trường chứng khoán đảm nhiệm 5 vai trò cốt lõi trong nền kinh tế: (1) Huy động vốn đầu tư cho nền kinh tế; (2) Cung cấp môi trường đầu tư cho công chúng; (3) Tạo tính thanh khoản cho chứng khoán; (4) Đánh giá hoạt động của doanh nghiệp; và (5) Hoạt động như "phong vũ biểu" giúp Chính phủ điều tiết các chính sách kinh tế vĩ mô. Thị trường vận hành dựa trên 4 nguyên tắc: cạnh tranh, công bằng, trung gian và tập trung.

Phần trọng tâm của chương phân tích chi tiết cơ chế tác động của từng biến số vĩ mô:

• Hệ thống chính sách và khung pháp luật: Chính sách tiền tệ và tài khóa quyết định mức cung tiền và chi phí vốn của toàn bộ hệ thống; môi trường pháp lý rõ ràng, minh bạch giúp bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và thu hút dòng vốn nước ngoài.
• Lạm phát (đo lường qua CPI): Khi lạm phát duy trì ở mức vừa phải (khoảng 5%), thị trường hoạt động ổn định. Khi lạm phát tăng vọt (như cuối năm 2007 đạt 12,6% và đầu năm 2008 lên tới 23%), chi phí sản xuất và lãi vay tăng mạnh làm sụt giảm biên lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết, đồng thời dòng tiền nhàn rỗi trong dân cư rút khỏi thị trường để trú ẩn vào các tài sản như vàng, ngoại tệ và bất động sản. Mặt khác, lạm phát thấp do yếu tố bên ngoài (như tháng 12/2014 CPI giảm 0,24% so với tháng trước do giá dầu thế giới giảm mạnh, đưa CPI cả năm 2014 chỉ tăng 1,84% so với cuối 2013) giúp giảm áp lực chi phí đầu vào.
• Lãi suất: NHTW tăng lãi suất chiết khấu sẽ kéo theo lãi suất thị trường tăng, buộc các NHTM hạ số nhân tiền tệ và thắt chặt tín dụng. Chi phí vốn vay của doanh nghiệp tăng cao làm chậm kế hoạch đầu tư; đồng thời, lãi suất huy động và lãi suất trái phiếu chính phủ tăng hấp dẫn dòng tiền gửi tiết kiệm, đẩy chi phí giao dịch ký quỹ (margin) lên cao, làm suy giảm thanh khoản thị trường.
• Tỷ giá hối đoái và dòng vốn đầu tư gián tiếp (FPI): Tỷ giá biến động tác động trực tiếp đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp xuất nhập khẩu và quyết định mức sinh lời chuyển đổi của khối ngoại; đồng nội tệ mất giá có thể thúc đẩy xuất khẩu nhưng lại làm tăng chi phí nhập khẩu máy móc, nguyên vật liệu và gây rủi ro rút vốn của nhà đầu tư quốc tế.
• Giá vàng và chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP): Giá vàng đóng vai trò là "nơi tránh bão" trong các giai đoạn kinh tế bất ổn, thường thể hiện mối quan hệ nghịch chiều với thị trường cổ phiếu; trong khi đó, chỉ số IIP phản ánh trực tiếp sức khỏe sản xuất công nghiệp, mức mở rộng kinh doanh và nhu cầu huy động vốn dài hạn qua phát hành chứng khoán.

Chương 2: Thực trạng và kết quả nghiên cứu tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trường chứng khoán Việt Nam

Chương 2 mô tả thực trạng diễn biến của thị trường chứng khoán Việt Nam qua các mốc thời gian đặc thù từ 2007 đến 2016, gắn liền với các cú sốc vĩ mô: giai đoạn điều chỉnh sâu cuối 2007 - tháng 7/2008 dưới áp lực lạm phát cao; đợt phục hồi năm 2009; giai đoạn thắt chặt thanh khoản năm 2011; chu kỳ biến động các năm 2012, 6 tháng đầu năm 2013, diễn biến phân hóa năm 2014, 2015 và 9 tháng đầu năm 2016.

Nội dung định lượng của chương triển khai mô hình hồi quy OLS nhằm lượng hóa mối quan hệ giữa chỉ số VN-Index với các biến vĩ mô giai đoạn 2010 - 2016. Hệ thống bảng biểu định lượng được thiết lập chi tiết:

• Bảng 2.1 (Bảng số liệu) và Bảng 2.2 (Tham số thống kê): Trình bày các giá trị trung bình, độ lệch chuẩn, giá trị cực đại, cực tiểu của chỉ số VN-Index và chuỗi số liệu kinh tế vĩ mô theo tháng.
• Bảng 2.7 (Tương quan giữa các biến): Phân tích hệ số tương quan tuyến tính giữa các biến số độc lập nhằm kiểm tra nguy cơ đa cộng tuyến nghiêm trọng.
• Bảng 2.3 (Mô hình hồi quy ban đầu): Ước lượng tác động tổng hợp của các biến vĩ mô ban đầu lên chỉ số VN-Index.
• Bảng 2.4 (Mô hình hồi quy sau khi bỏ biến): Kết quả hồi quy sau khi loại bỏ các biến không đạt mức ý nghĩa thống kê để đảm bảo tính tối ưu của các tham số ước lượng.
• Bảng 2.5 (Kiểm định White): Kiểm tra và kết luận về giả định phương sai sai số không đổi.
• Bảng 2.6 (Kiểm định BG): Đánh giá hiện tượng tự tương quan bậc cao trong mô hình.

Kết quả thực nghiệm xác nhận: các biến số lạm phát (CPI), lãi suất điều hành và giá vàng có mối liên hệ nghịch chiều rõ nét với sự tăng trưởng của chỉ số VN-Index. Ngược lại, chỉ số sản xuất công nghiệp và sự gia tăng vốn đầu tư tạo động lực thúc đẩy điểm số và thanh khoản thị trường. Một số biến số như tỷ giá hối đoái có tác động đan xen tùy thuộc vào cơ cấu ngành và độ mở kinh tế trong từng giai đoạn.

Chương 3: Những giải pháp giúp ổn định và phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam thông qua các yếu tố kinh tế vĩ mô

Dựa trên kết quả nghiên cứu định tính và định lượng, tác giả xây dựng hệ thống giải pháp chia thành các nhóm chính sách cụ thể:

• Ổn định tỷ lệ lạm phát và kinh tế vĩ mô dài hạn: Thực hiện phối hợp đồng bộ giữa chính sách tiền tệ và tài khóa; kiểm soát cung tiền ở mức hợp lý nhằm duy trì lạm phát mục tiêu ổn định (tránh các đợt bùng nổ lạm phát hai con số như chu kỳ 2007-2008), tạo môi trường lãi suất ổn định cho doanh nghiệp huy động vốn.
• Hoàn thiện khung pháp lý và năng lực quản lý, giám sát: Nâng cao tính minh bạch, hoàn thiện các quy định điều chỉnh thị trường nhằm loại bỏ các can thiệp mệnh lệnh hành chính không phù hợp với thông lệ kinh tế thị trường; tăng cường cơ chế kiểm tra, giám sát của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và hai Sở Giao dịch để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.
• Phát triển hạ tầng kỹ thuật và gia tăng thanh khoản: Đầu tư nâng cấp hệ thống giao dịch, công nghệ thanh toán bù trừ, đa dạng hóa các sản phẩm phái sinh và chứng chỉ quỹ ETF nhằm mở rộng năng lực hấp thụ vốn của thị trường.
• Cân đối cung - cầu trên thị trường chứng khoán:
  • Giải pháp tăng cung: Thúc đẩy tiến trình cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn và gắn cổ phần hóa với niêm yết bắt buộc trên sàn giao dịch; khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân đạt chuẩn phát hành chứng khoán ra công chúng.
  • Giải pháp kích cầu: Mở rộng chính sách thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI), nới room ngoại hợp lý; phát triển mạng lưới các nhà đầu tư có tổ chức (quỹ đầu tư, công ty bảo hiểm, quỹ hưu trí) để giảm thiểu tâm lý "lướt sóng" đám đông của các nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng kết và lượng hóa các kết quả nghiên cứu thực nghiệm với các dữ liệu cụ thể:

• Làm rõ tính chu kỳ của lạm phát tại Việt Nam: giai đoạn lạm phát phi mã 2007 (12,6%) và 2008 (xấp xỉ 23%) khiến thị trường suy thoái sâu; ngược lại, giai đoạn lạm phát được kiểm soát ở mức thấp (năm 2014 CPI bình quân ổn định, tháng 12/2014 CPI giảm 0,24% so với tháng trước do biến động giá dầu thế giới) tạo nền tảng hỗ trợ thị trường hồi phục.
• Chứng minh về mặt lý thuyết và thực nghiệm rằng lãi suất có cơ chế tác động lan truyền kép: trực tiếp làm tăng chi phí vốn vay của doanh nghiệp (tăng WACC) và chi phí margin của nhà đầu tư; gián tiếp dịch chuyển dòng tiền tiết kiệm từ thị trường chứng khoán sang hệ thống NHTM và kênh trái phiếu chính phủ.
• Xác định vai trò của giá vàng như một kênh tài sản cạnh tranh tiêu cực với thị trường chứng khoán trong các giai đoạn kinh tế biến động bất thường; trong khi chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) là chỉ tiêu phản ánh xung lực tăng trưởng cùng chiều với VN-Index.

Về mặt đóng góp học thuật, trong khi phần lớn các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam chỉ dừng lại ở phân tích định tính hoặc khảo sát phản ứng tâm lý nhà đầu tư (như nghiên cứu sử dụng EFA của Tô Nguyễn Trương An năm 2010), khóa luận này đã xây dựng mô hình OLS chuỗi thời gian hoàn chỉnh giai đoạn 2010 - 2016, tuân thủ quy trình kiểm định khuyết tật mô hình (White, Breusch-Godfrey, ma trận tương quan), từ đó cung cấp bằng chứng định lượng cập nhật về độ nhạy cảm của VN-Index trước các biến số kinh tế vĩ mô.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi và phương pháp nghiên cứu được tác giả xác định:

• Dữ liệu nghiên cứu giới hạn trong phạm vi chỉ số VN-Index tại sàn HOSE giai đoạn 2010 - 2016, chưa phân tích chuyên sâu cho sàn HNX hoặc chỉ số toàn thị trường, đồng thời chưa bao quát được các biến động cấu trúc ở những chu kỳ vĩ mô trước năm 2010.
• Mô hình hồi quy OLS tĩnh chỉ xem xét mối quan hệ đồng thời giữa các biến số, chưa tích hợp mô hình độ trễ phân phối hoặc các mô hình chuỗi thời gian phi tuyến tính cao cấp như VECM/VAR để bóc tách triệt để mối quan hệ nhân quả hai chiều và tốc độ điều chỉnh cân bằng dài hạn.
• Đề tài chưa lượng hóa được các biến số định tính như rủi ro địa chính trị, cú sốc tâm lý nhà đầu tư cá nhân và mức độ lan tỏa từ các thị trường tài chính quốc tế lớn.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng chuỗi dữ liệu sang các giai đoạn tiếp theo, áp dụng các mô hình kinh tế lượng chuỗi thời gian nâng cao (như VAR, VECM, ARDL hoặc ARCH/GARCH) để kiểm tra độ trễ tác động và tính biến động phương sai của tỷ suất sinh lời trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo học thuật và ứng dụng thực tiễn đối với nhiều đối tượng:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế học: Nguồn tài liệu hệ thống hóa rõ ràng về cơ chế tác động của chính sách tiền tệ, lạm phát, tỷ giá đến giá trị doanh nghiệp thông qua mô hình chiết khấu dòng tiền (FCF) và WACC; đồng thời cung cấp một khung tổng quan nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước rất chi tiết.
• Người thực hiện các nghiên cứu định lượng tài chính: Tham khảo quy trình thiết lập mô hình hồi quy chuỗi thời gian, phương pháp làm sạch số liệu thứ cấp và trình tự thực hiện các kiểm định khuyết tật mô hình OLS (kiểm định White, kiểm định Breusch-Godfrey).
• Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức trên TTCK: Cung cấp góc nhìn vĩ mô trung và dài hạn, giúp nhận diện chu kỳ chuyển dịch của dòng tiền giữa kênh cổ phiếu với các kênh tài sản thay thế như vàng, tiền gửi ngân hàng và trái phiếu chính phủ khi có tín hiệu thay đổi lãi suất hoặc lạm phát.
• Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Tham khảo cơ sở thực tiễn để đánh giá độ trễ và mức độ nhạy cảm của thị trường tài chính trước các quyết định điều hành chính sách tiền tệ và tỷ giá.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình hồi quy trong khóa luận sử dụng những biến số kinh tế vĩ mô cụ thể nào?
Khóa luận nghiên cứu tác động của các biến số độc lập gồm: lạm phát (đo lường bằng chỉ số giá tiêu dùng CPI), lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước, tỷ giá hối đoái VND/USD, chỉ số giá vàng, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) lên biến phụ thuộc là chỉ số giá chứng khoán VN-Index.

2. Tác giả kiểm tra các khuyết tật của mô hình hồi quy OLS bằng những kiểm định nào?
Tác giả sử dụng ma trận hệ số tương quan giữa các biến để kiểm tra đa cộng tuyến, áp dụng kiểm định White để phát hiện hiện tượng phương sai sai số thay đổi, sử dụng kiểm định Breusch-Godfrey (BG test) để kiểm tra hiện tượng tự tương quan, và kiểm tra tính phân phối chuẩn của chuỗi phần dư trước khi tái ước lượng mô hình sau khi loại bỏ các biến không có ý nghĩa thống kê.

3. Khóa luận giải thích cơ chế tác động của việc Ngân hàng Trung ương tăng lãi suất đến thị trường chứng khoán như thế nào?
Khi NHTW tăng lãi suất chiết khấu, chi phí vay của các NHTM tăng lên khiến số nhân tiền tệ suy giảm và thanh khoản hệ thống bị thắt chặt. Doanh nghiệp chịu chi phí lãi vay cao hơn làm suy giảm lợi nhuận kỳ vọng và tăng chi phí sử dụng vốn bình quân (WACC), dẫn đến giá trị định giá hiện tại (PV) của cổ phiếu giảm. Đồng thời, nhà đầu tư chịu chi phí giao dịch margin cao hơn và có xu hướng chuyển dòng vốn nhàn rỗi sang gửi tiết kiệm hoặc trái phiếu chính phủ có lợi suất an toàn hơn, làm thanh khoản và điểm số TTCK sụt giảm.

4. Dữ liệu thực nghiệm của khóa luận được thu thập trong khung thời gian nào và từ những nguồn nào?
Số liệu được thu thập theo chuỗi thời gian định kỳ hàng tháng từ tháng 01/2010 đến tháng 12/2016 (giai đoạn 7 năm với 84 quan sát), trích xuất từ Tổng cục Thống kê, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE), Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) và hệ thống Vietstock.

5. Tác giả đề xuất những nhóm giải pháp nào để thúc đẩy cung - cầu trên thị trường chứng khoán?
Về phía cung, tác giả kiến nghị đẩy mạnh cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước gắn liền với việc đăng ký giao dịch, niêm yết bắt buộc trên sàn và khuyến khích doanh nghiệp tư nhân phát hành ra công chúng. Về phía cầu, tác giả đề xuất nới room và tạo thuận lợi cho dòng vốn FPI, đồng thời phát triển hệ thống nhà đầu tư có tổ chức (các quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, công ty bảo hiểm) nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực từ tâm lý đầu cơ lướt sóng của khối cá nhân.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Mạnh Dương tại Học viện Ngân hàng là công trình nghiên cứu chuyên sâu về mối quan hệ giữa môi trường kinh tế vĩ mô và thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2010 - 2016. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa khung lý thuyết định giá tài sản tài chính và phương pháp hồi quy OLS có kiểm định khuyết tật nghiêm ngặt, đề tài đã lượng hóa rõ nét chiều hướng tác động của lạm phát, lãi suất, tỷ giá, giá vàng và sản xuất công nghiệp lên chỉ số VN-Index. Các kết quả thực nghiệm và hệ thống giải pháp chính sách được đề xuất trong công trình mang lại giá trị học thuật và thực tiễn thiết thực cho công tác nghiên cứu, hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô cũng như hoạt động đầu tư tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU Sự phát triển của Thị trƣờng chứng khoán (TTCK) có tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của đất nƣớc. Thị trƣờng chứng khoán hoạt động trôi chảy sẽ khiến cho hoạt động đầu tƣ trên thị trƣờng hấp dẫn, thuận tiện và có lãi suất cao hơn. Đồng thời nó cũng đem lại cho doanh nghiệp nguồn vốn dài hạn, thƣờng xuyên và ổn định. TTCK Việt Nam đã đi vào hoạt động từ ngày 28/ 7/2000.

Sau 17 năm đi vào hoạt động đến nay TTCK Việt Nam đã ngày càng phát triển sâu rộng để nâng tầm hội nhập với thế giới. Thị trƣờng chứng khoán đã trở thành một kênh dẫn vốn, đầu tƣ quan trọng góp phần vào sự phát triển của đất nƣớc. Tuy nhiên so với các thị trƣờng trên thế giới thì TTCK Việt Nam đang còn nhỏ và chƣa hoàn thiện, dễ bị tác động bởi nền kinh tế toàn cầu và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Qua quá trình học tập và tìm hiểu về thị trƣờng chứng khoán, em nhận thấy việc tìm hiểu và đánh giá các tác động lên thị trƣờng chứng khoán là điều rất quan trọng và bổ ích, không chỉ cho các nhà nghiên cứu, các nhà đầu tƣ mà cả cho các nhà quản lý để có thể hoàn thiện TTCK Việt Nam hơn nữa.

Vì vậy, em quyết định chọn đề tài: “ Tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trƣờng chứng khoán Việt Nam”. Trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài này, em luôn nhận đƣợc sự chỉ bảo, giúp đỡ tận tình từ các thầy cô giáo, các anh chị và bạn bè để có thể hoàn thiện đề tài của mình. Mặc dù có nhiều cố gắng nhƣng với kiến thức và trình độ chuyên môn còn hạn chế cùng với thời gian tìm hiểu và tiếp xúc chƣa nhiều, nên khóa luận không thể tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy em mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp quý báu từ các thầy cô và bạn đọc để bài viết của em đƣợc hoàn thiện và nâng cao hơn nữa.

Em xin chân thành cảm ơn! 2 1. Giới thiệu đề tài TTCK là một bộ phận quan trọng của thị trƣờng tài chính, với chức năng huy động vốn cho doanh nghiệp và nền kinh tế, TTCK trở thành một công cụ không thể thiếu trong đời sống kinh tế của mỗi đất nƣớc, nhất là những nƣớc đang phát triển cần phải thu hút nguồn vốn dài hạn cho nền kinh tế nhƣ Việt Nam. TTCK Việt Nam đã hình thành và phát triển hơn 17 năm qua. Trong suốt thời gian đó, ta thấy sự biến động khó lƣờng của thị trƣờng, có những thời điểm giá chứng khoán bứt phá với hơn 1000 điểm, nhƣng cũng có lúc lại tuột dốc trở về gần mốc ban đầu.

Nguyên nhân của những biến động khó lƣờng đó có một phần không nhỏ ảnh hƣởng của các yếu tố kinh tế vĩ mô. Môi trƣờng kinh tế vĩ mô sẽ tạo động lực để phát triển kinh tế, cũng sẽ tác động và tạo động lực cho TTCK. Các thông tin về các biến kinh tế vĩ mô ảnh hƣởng đến chứng khoán Việt Nam sẽ có ích cho các nhà hoạch định chính sách, các công ty niêm yết, các nhà đầu tƣ và các bên có liên quan. Trong nhiều năm qua, việc phân tích phản ứng của thị trƣờng chứng khoán đối với sự biến đổi của các biến kinh tế vĩ mô đã là đề tài hấp dẫn đối với các nhà nghiên cứu cũng nhƣ các nhà đầu tƣ.

Ở Việt Nam cũng đã có các nghiên cứu về mối quan hệ giữa kinh tế vĩ mô và thị trƣờng chứng khoán. Mặc dù đã có khá nhiều các nghiên cứu về tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trƣờng chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên hầu hết các nghiên cứu đều chỉ mang tính chất định tính tập trung đánh giá tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến chỉ số giá chứng khoán Việt Nam mà cụ thể là VN-Index. Vì vậy em lựa chọn đề tài nghiên cứu “Tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trƣờng chứng khoán Việt Nam” để làm rõ hơn ra các tác động của yếu tố kinh tế vĩ mô (lạm phát, tỷ giá hối đoái, giá vàng, FDI, sản lƣợng công nghiệp) đến thị trƣờng chứng khoán Việt Nam.

Mục đích nghiên cứu Mục đích của nghiên cứu là làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trƣờng chứng khoán Việt Nam trong những năm qua. Phân tích những tác động của các yếu tố vĩ mô đến thị trƣờng chứng khoán Việt Nam thông qua phân tích định lƣợng từ các biến số kinh tế vĩ mô đến chỉ số giá chứng khoán, thanh khoản của thị trƣờng, từ đó đánh giá, đƣa ra những đề xuất, giải pháp nhằm ổn định thị trƣờng, nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trƣờng chứng khoán Việt Nam. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu là các yếu tố kinh tế vĩ mô nhƣ: hệ thống chính sách, pháp luật, lạm phát, lãi suất, tỷ giá hối đoái, giá vàng, đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, chỉ số VN-Index, mức độ thanh khoản của thị trƣờng, kích cỡ của thị trƣờng và sự tác động của các yếu tố kinh tế vĩ môn đến thị trƣờng chứng khoán. Phạm vi nghiên cứu là thị trƣờng chứng khoán Việt Nam với các số liệu theo thời gian cụ thể từ tháng 1/2010 đến tháng 12/2016.

Phƣơng pháp nghiên cứu Khóa luận sử dụng phƣơng pháp chủ đạo là phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng, ngoài ra còn các phƣơng pháp phụ khác là phƣơng pháp phân tích và tổng hợp, đối chiếu, so sánh. Về phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng, sử dụng mô hình hồi quy OLS nhằm lƣợng hóa mối quan hệ giữa các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trƣờng chứng khoán. Trƣớc tiên kiểm tra các hiện tƣợng đa cộng tuyến, tự tƣơng quan, phƣơng sai sai số thay đổi và phân phối chuẩn để đảm bảo các yêu cầu đầu vào cho mô hình kinh tế lƣợng. Sau đó chạy mô hình, xem xét mức độ tác động của các biến số trong mô hình.

4 Về các phƣơng pháp phụ khác, tác giả phân tích các yếu tố tác động, tổng hợp từ các lý thuyết kinh tế, đối chiếu với thực tiễn trên thị trƣờng để đƣa ra các đánh giá về mức độ tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trƣờng chứng khoán. Kết cấu của khóa luận Khóa luận gồm có các nội dung: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trƣờng chứng khoán. Chƣơng 2: Thực trạng và kết quả nghiên cứu tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến thị trƣờng chứng khoán Việt Nam. Chƣơng 3: Những giải pháp cơ bản giúp ổn định và phát triển thị trƣờng chứng khoán Việt Nam thông qua các yếu tố kinh tế vĩ mô.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CÁC YẾU TỐ KINH TẾ VĨ MÔ ĐẾN THỊ TRƢỜNG CHỨNG KHOÁN 1. TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƢỜNG CHỨNG KHOÁN 1. Khái niệm thị trƣờng chứng khoán Thị trƣờng chứng khoán trong điều kiện của nền kinh tế hiện đại, đƣợc quan niệm là nơi diễn ra các hoạt động giao dịch mua bán chứng khoán. Chứng khoán đƣợc hiểu với nghĩa là các loại giấy tờ hoặc các bút toán ghi sổ xác nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của ngƣời sở hữu chứng khoán.

Việc mua bán này đƣợc tiến hành ở thị trƣờng sơ cấp khi ngƣời mua mua đƣợc chứng khoán lần đầu từ những ngƣời phát hành, và ở những thị trƣờng thứ cấp khi có sự mua đi bán lại các chứng khoán đã đƣợc phát hành ở thị trƣờng sơ cấp. Nhƣ vậy, xét về mặt hình thức, thị trƣờng chứng khoán chỉ là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi, mua bán, chuyển nhƣợng các loại chứng khoán, qua đó thay đổi chủ thể nắm giữ chứng khoán. Phân loại thị trƣờng chứng khoán Có nhiều cách phân loại thị trƣờng chứng khoán khác nhau theo các tiêu thức khác nhau, tùy thuộc mục đích nghiên cứu. Phân loại theo công cụ hoạt động của thị trƣờng – hàng hóa trên thị trƣờng Theo cách phân loại này ngƣời ta chia ra thị trƣờng trái phiếu, thị trƣờng cổ phiếu và thị trƣờng chứng khoán phái sinh.

- Thị trường trái phiếu (Bond Market) là nơi mua bán các loại trái phiếu, tức là mua bán các loại chứng khoán nợ, các chứng chỉ hoặc các bút toán xác nhận quyền chủ nợ. Trái phiếu thƣờng có thời hạn xác định ở mức trung hạn và dài hạn. Trái phiếu là công cụ mà ngƣời đi vay vốn theo hình thức có hoàn 6 trả gốc và lãi. Ngƣời cho vay không chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động của số vốn đã cho vay.

- Thị trường cổ phiếu (Stock Market) là nơi mua bán các chứng chỉ hoặc bút toán ghi sổ xác nhận quyền sở hữu cổ phần trong công ty của các cổ đông. Cổ phiếu có thời hạn không xác định, thƣờng là vĩnh viễn, hay chính xác hơn là cho đến khi công ty phát hành ra chúng không còn tồn tại nữa. - Thị trƣờng phái sinh (Derivative Market) là nơi mua bán các loại giấy tờ có nguồn gốc chứng khoán, nhƣ hợp đồng quyền chọn (Option Contract), hợp đồng tƣơng lai (Future Contract),… 1. Phân loại theo sự vận động của vốn Theo phƣơng pháp phân loại này, ngƣời ta chia ra thị trƣờng sơ cấp (Primary Market) và thị trƣờng thứ cấp (Secondary Market).

- Thị trường sơ cấp còn gọi là thị trƣờng cấp một, là thị trƣờng phát hành các chứng khoán, tức là nơi mua bán các chứng khoán lần đầu tiên. Tại thị trƣờng này giá cả của chứng khoán là giá phát hành. Thông qua việc phát hành chứng khoán, các doanh nghiệp huy động vốn trên thị trƣờng, Chính phủ có thêm nguồn thu để tiêu dùng theo mục đích. Thị trƣờng sơ cấp là kênh huy động vốn quan trọng trong nền kinh tế.

Nếu không có thị trƣờng sơ cấp thì toàn bộ vốn cần thiết và vốn bổ sung cho các doanh nghiệp đều phải thực hiện trên thị trƣờng tiền tệ, tức là vốn bổ sung cho các doanh nghiệp đều phải thực hiện qua hệ thống ngân hàng thƣơng mại. - Thị trường thứ cấp còn gọi là thị trƣờng cấp hai là nơi mua bán, giao dịch những chứng khoán đã đƣợc phát hành. Việc mua bán này nhằm mục đích kiếm lời, di chuyển vốn đầu tƣ, di chuyển tài sản xã hội. Thị trƣờng thứ cấp làm tăng tính thanh khoản, tính lỏng của các chứng khoán đã phát hành, tạo điều kiện chuyển đổi thời hạn của vốn, đồng thời giúp các nhà đầu tƣ sàng lọc, thay đổi kết cấu danh mục đầu tƣ.