BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH BÙI THỊ TRÚC THẢO TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ ĐẾN SỰ ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH BÙI THỊ TRÚC THẢO Mã số sinh viên: 050607190468 Lớp sinh hoạt: HQ7 - GE15 TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ ĐẾN SỰ ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS.NGUYỄN THỊ NHƢ QUỲNH TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 i TÓM TẮT Bài nghiên cứu đƣợc thực hiện với mục tiêu nghiên cứu tổng quát là tìm ra bằng chứng thực nghiệm về tác động của chính sách tiền tệ đến ổn định tài chính của các NHTM tại Việt Nam giai đoạn từ 2008 đến 2021. Bài sử dụng phƣơng pháp hồi quy dữ liệu bảng qua việc ƣớc lƣợng GMM hệ thống và cho ra kết quả nhƣ sau: (i) Nếu NHNN tăng cung tiền vào nền kinh tế sẽ làm bất ổn ngân hàng gia tăng; (ii) ngoài ra tìm ra đƣợc mối quan hệ giữa ổn định ngân hàng năm trƣớc có tác động đến sự ổn định của năm nay; (iii) bên cạnh đó các yếu tố thuộc vĩ mô là GDP, cùng các biến thuộc đặc thù ngân hàng nhƣ CIR (tỷ lệ chi phí hoạt động trên thu nhập hoạt động), BANKSIZE (quy mô ngân hàng), LOANTA (tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi) đều có kết quả tác động đến ổn định ngân hàng.
Từ kết quả nghiên cứu, luận án sẽ đề xuất một số hàm ý chính sách nhƣ sau: Đối với Chính phủ và NHNN cần (i) giảm tốc độ đẩy cung tiền vào nền kinh tế nhằm giảm thiểu tình trạng lạm phát làm gây bất ổn ngân hàng; (ii) điều chỉnh mục tiêu trung gian; (iii) NHNN cần thống nhất môi trƣờng cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng, ổn định, tạo điều kiện cho các NHTM phát triển. Còn hàm ý chính sách đối với các NHTM cần (i) kiểm soát chi phí, gia tăng hiệu quả quản trị chi phí nhằm tăng ổn định ngân hàng (ii) chủ động cập nhật theo dõi các yếu tố biến động vĩ mô để đảm bảo sự ổn định ngân hàng ii ABTRACT The study focuses with the general purpose of research to find empirical evidence on the impact of monetary policy on the financial stability of commercial banks in Vietnam from 2008 to 2021. Regression of panel data by estimating the system GMM and giving the following results: (i) If the central bank increases money supply into the economy, it will increase bank instability; (ii) In addition, the relationship between previous year's bank stability has an impact on this year's stability; (iii) Besides, macro factors are GDP, together with bank-specific variables such as CIR (operating expense ratio to operating income), BANKSIZE (bank size), LOANTA (billion VND) loan-to-deposit ratio) have effects on bank stability. From the research results, the thesis will propose some policy implications as follows: For the Government and the central bank, it is necessary to (i) reduce the speed of pushing money supply into the economy in order to minimize the inflation that destabilizes the bank; (ii) intermediate target adjustment; (iii) The SBV needs to agree on a healthy, equal and stable competitive environment, creating conditions for commercial banks to develop.
There are also policy implications for commercial banks that need to (i) control costs, increase cost effectiveness in order to increase bank stability (ii) proactively update and monitor macro-volatile factors to ensure bank stability iii LỜI CAM ĐOAN Em tên Bùi Thị Trúc Thảo, sinh viên lớp HQ7 – GE15, chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng hệ đào tạo Chất lƣợng cao, đại học Ngân Hàng TP-HCM. Em xin cam đoan: „„ Khóa luận này là công trình nghiên cứu riêng của tác giả, kết quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung đã đƣợc công bố trƣớc đây hoặc các nội dung do ngƣời khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn đƣợc dẫn nguồn đầy đủ trong khóa luận‟‟. Em xin hoàn toàn chịu mọi trách nhiệm cho lời cam đoan trên. Hồ Chí Minh, ngày… tháng 04 năm 2023 Sinh viên thực hiện Bùi Thị Trúc Thảo iv LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp, em đã nhận đƣợc sự giúp đỡ của quý thầy cô giáo, gia đình và bạn bè.
Em xin bày tỏ sự trân trọng và lòng biết ơn đến mọi ngƣời đã tạo điều kiện, giúp đỡ để em hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp của trƣờng Đại học Ngân Hàng TPHCM. Lời đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn đến quý thầy cô Ban giám hiệu nhà Trƣờng và Phòng Đào tạo, Ban lãnh đạo Khoa Tài Chính – Ngân Hàng, Trƣờng Đại học Ngân hàng Tp.Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện để em có cơ hội thực hiện bài khóa luận tốt nghiệp và hoàn thiện bài một cách thuận lợi, đúng tiến độ chƣơng trình đào tạo. Em cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến giảng viên TS. Nguyễn Thị Nhƣ Quỳnh, ngƣời trực tiếp hƣớng dẫn em trong thời gian thực hiện khóa luận cuối khóa.
Cảm ơn cô đã tận tình giúp đỡ và định hƣớng cho em, giúp em đƣa ra những nhận xét, góp ý kịp thời để có thể hoàn thành tốt bài khóa luận này. Bên cạnh đó, em xin cảm ơn các anh chị và các bạn – đã đồng hành và chia sẻ, giúp đỡ em trong quá trình nghiên cứu và thu thập dữ liệu. Cuối cùng, em xin gửi lời cám ơn đến gia đình em – những ngƣời đã động viên em rất nhiều và giúp đỡ em về tinh thần lẫn vật chất trong suốt những năm tháng học tập này. Em xin chân thành cảm ơn.
v MỤC LỤC TÓM TẮT .ii LỜI CAM ĐOAN. iii LỜI CẢM ƠN. iv DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. viii CHƢƠNG 1.
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU. PHẠM VI VÀ ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU.
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐÓNG GÓP CỦA NGHIÊN CỨU. CẤU TRÚC BÀI NGHIÊN CỨU. 6 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU.
TỔNG QUAN VỀ CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ. Khái niệm chính sách tiền tệ. Mục tiêu chính sách tiền tệ. Các công cụ của CSTT.
ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Khái niệm về ổn định tài chính ngân hàng. Vai trò của ổn định ngân hàng. Phƣơng pháp đo lƣờng ổn định ngân hàng.
TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC. KHE HỞ NGHIÊN CỨU. 22 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 23 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. MÔ HÌNH PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA CSTT ĐẾN ỔN ĐỊNH NGÂN HÀNG. MÔ TẢ CÁC BIẾN TRONG MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. Ổn định ngân hàng.
Biến đại diện chính sách tiền tệ. Biến đại diện kiểm soát về đặc thù ngân hàng. Các biến đại diện kinh tế vĩ mô. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU.
DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU. 34 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 34 CHƢƠNG 4: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. MÔ TẢ THỐNG KÊ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Thống kê mô tả các biến trong mô hình nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu tác động của CSTT đến ổn định ngân hàng. Kết quả hồi quy theo mô hình OLS, FEM, REM.
41 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4. 34 vii CHƢƠNG 5. KẾT LUẬN HÀM Ý CHÍNH SÁCH. HÀM Ý CHÍNH SÁCH.
Đối với ngân hàng thƣơng mại. HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU VÀ HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO. 54 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 55 PHỤ LỤC viii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nguyên nghĩa Tiếng Việt Nguyên nghĩa Tiếng Anh ADB Ngân hàng phát triển Châu Á Asian Development bank CSTT Chính sách tiền tệ Monetary policy FED Cục dự trữ liên bang Mỹ GDP Tổng sản phẩm quốc nội Gross domestic product GMM Generalized method of moments IMF Quỹ tiền tệ quốc tế International monetary fund NHNN Ngân hàng nhà nƣớc NHTM Ngân hàng thƣơng mại Commercial bank NHNN Ngân hàng trung ƣơng Central bank ROA Suất sinh lời trên tổng tài sản bình Return on Asset quân SGMM System Generalized Method of Moment ix DANH MỤC BẢNG BIỂU – HÌNH VẼ Bảng 2.1: Mục tiêu và các công cụ của chính sách tiền tệ.1: Đo lƣờng các biến kiểm soát và dấu hiệu tác động dự kiến.
Các chỉ tiêu của 22 ngân hàng trong mẫu nghiên cứu .3: Bảng thống kê mô tả các biến trong mô hình. Ma trận hệ số tƣơng quan giữa các biến. Ma trận hệ số tƣơng quan thông qua hệ số VIF. Kiểm định Hausman.
Kiểm định Breusch-Pagan hiện tƣợng phƣơng sai thay đổi trong mô hình OLS. Kiểm định Breusch and Pagan Lagrangian multiplier ở mô hình REM. Kiểm định hiện tƣợng tự tƣơng quan. Tác động của CSTT đến ổn định ngân hàng tại Việt Nam thông qua phƣơng pháp SGMM .1: Quy trình nghiên cứu…………………………………………………….
Các chỉ tiêu tài chính theo năm của 22 ngân hàng trong mẫu nghiên cứu giai đoạn 2008-2018. Trung bình các chỉ tiêu tài chính theo ngân hàng .3: Điều hành chính sách tiền tệ tại Việt Nam. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Sau cuộc khủng hoảng tài chính xảy ra năm 2008 đã làm nổi dậy các tranh cãi cũng nhƣ chứng minh rất nhiều vấn đề liên quan đến nền kinh tế đất nƣớc, trong đó có những quy định trƣớc về an toàn hệ thống tài chính liên quan đến sự ổn định của các ngân hàng – phải thừa nhận rằng các quy định về quản lý hệ thống tài chính hầu hết đã quá tập trung vào rủi ro của từng tổ chức tín dụng (TCTD) cụ thể thay vì là toàn bộ hệ thống tài chính (Freixas và cộng sự, 2016). Tuy nhiên cuộc khủng hoảng cũng đã chứng minh một cú sốc không đáng kể xảy ra từ một tổ chức tài chính có thể gây nên những hậu quả khôn lƣờng cho toàn bộ hệ thống tài chính của một quốc gia.
Đối với Việt Nam, hiện đang là một nền kinh tế quy mô nhỏ đang trên đà tham gia sâu và rộng vào hệ thống kinh tế thế giới, nên sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam chủ yếu phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng.