Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Rủi Ro Thanh Khoản Tại Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Các nhân tố ảnh hưởng đến rủi ro thanh khoản tại các ngân hàng thương mại việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp

• Tác giả: Ths. Đỗ Thu Hằng
• Trường học: Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam Học Viện Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Ngân Hàng
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Rủi Ro Thanh Khoản Tại Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: Đề Tài Nghiên Cứu Khoa Học Cấp Cơ Sở
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO THANH KHOẢN
• 1.1. Rủi ro thanh khoản tại ngân hàng thương mại
• 1.2. Khái niệm thanh khoản
• 1.3. Rủi ro thanh khoản
• 1.4. Các chỉ số đo lường rủi ro thanh khoản
• 1.5. Tỷ lệ cho vay trên tiền gửi - Loan to Deposit Ratio (LDR)
• 1.6. Chỉ số về mức độ phụ thuộc nguồn vốn liên ngân hàng
• 1.7. Nhóm chỉ số liên quan đến việc nắm giữ Tài sản thanh khoản
• 1.8. Nhóm chỉ số liên quan đến khả năng đảm bảo thanh khoản trong dài hạn
• 1.9. Tổng quan nghiên cứu
• 1.10. Nhóm nhân tố vĩ mô
• 1.11. Nhóm nhân tố vi mô
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG RỦI RO THANH KHOẢN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng rủi ro thanh khoản tại các ngân hàng thương mại Việt Nam qua các chỉ số thanh khoản
• 2.2. Tỷ lệ nắm giữ tài sản lỏng
• 2.3. Tỷ lệ cho vay trên tiền gửi của khách hàng
• 2.4. Tỷ lệ đảm bảo thanh khoản dài hạn
• 2.5. Chỉ số mức độ phụ thuộc nguồn vốn liên ngân hàng
• 2.6. Các quy định về quản lý rủi ro thanh khoản
• 2.7. Các quy định về các chỉ số thanh khoản
• 2.8. Quy định về quản lý rủi ro thanh khoản
• 2.9. Kết quả đạt được
• 2.10. Tồn tại và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Biến phụ thuộc
• 3.3. Biến độc lập
• 3.4. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.6. Kết quả nghiên cứu
• 3.6.1. Kết quả mô hình đối với tất cả ngân hàng
• 3.6.2. Kết quả mô hình đối với hai nhóm ngân hàng
• 4. CHƯƠNG 4: THẢO LUẬN VÀ KẾT LUẬN
• 4.1. Thảo luận về kết quả nghiên cứu
• 4.2. Những đóng góp của nghiên cứu
• 4.3. Những hạn chế của nghiên cứu
• 4.4. Một số đề xuất và khuyến nghị
• 4.4.1. Đề xuất cho các nhà quản trị ngân hàng
• 4.4.2. Một số khuyến nghị với cơ quan nhà nước
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Rủi Ro Thanh Khoản Ngân Hàng Cách Nhận Biết 55 ký tự

Rủi ro thanh khoản là một trong những rủi ro đặc thù của hoạt động kinh doanh ngân hàng. Trong quá trình hoạt động, các NHTM luôn phải cân đối đánh đổi giữa lợi nhuận và khả năng thanh khoản. Khi NHTM duy trì trạng thái thanh khoản thặng dư sẽ đảm bảo được an toàn thanh khoản nhưng sẽ kéo theo một lượng vốn lớn không được cho vay hay đầu tư sinh lời hoặc sinh lời rất thấp. Lượng vốn này càng lớn thì lợi nhuận tiềm năng của ngân hàng càng giảm. Nhưng ở trạng thái ngược lại, nếu ngân hàng sử dụng tối đa nguồn vốn của mình để tìm kiếm lợi nhuận, hoặc ngân hàng sử dụng phần lớn tiền gửi ngắn hạn để cho vay trung dài hạn thì càng dễ xảy ra khủng hoảng thanh khoản. "Thanh khoản thể hiện phạm vi thực hiện nghĩa vụ và khả năng thực hiện nghĩa vụ thanh toán của một ngân hàng" (Duttweiler, 2009). Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý thanh khoản để đảm bảo hoạt động liên tục và ổn định của ngân hàng.

1.1. Khái Niệm và Bản Chất của Thanh Khoản Ngân Hàng

Thanh khoản trong ngữ cảnh ngân hàng thường được hiểu là khả năng đáp ứng các nghĩa vụ tài chính phát sinh. Điều này bao gồm chi trả các khoản tiền gửi đến hạn, thực hiện các khoản cho vay đã cam kết, thanh toán các giao dịch tài chính, và đáp ứng các yêu cầu thanh toán khác. Thiếu khả năng thanh khoản, theo Duttweiler (2009), có nghĩa là ngân hàng không có khả năng thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Việc duy trì tính thanh khoản là yếu tố sống còn đối với NHTM.

1.2. Cung và Cầu Thanh Khoản Yếu Tố Cấu Thành Thanh Khoản

Thanh khoản của một NHTM được hình thành từ hai yếu tố chính: cung thanh khoản và cầu thanh khoản. Cung thanh khoản bao gồm các nguồn tiền như huy động tiền gửi, các khoản cho vay được hoàn trả, thu nhập từ dịch vụ, vay từ thị trường tiền tệ, bán tài sản, và phát hành cổ phiếu. Cầu thanh khoản bao gồm các hoạt động như chi trả tiền gửi, cấp tín dụng, trả các khoản đi vay, chi phí quản lý, chi phí dịch vụ, chi phí lãi vay và chi trả cổ tức. Sự chênh lệch giữa cung và cầu thanh khoản là trạng thái thanh khoản ròng của ngân hàng.

II. Định Nghĩa Phân Loại Rủi Ro Thanh Khoản Tại NHTM 58 ký tự

Rủi ro thanh khoản xảy ra khi một ngân hàng không thể thanh toán các nghĩa vụ ngắn hạn của mình khi chúng đến hạn. Sự bất lực này có thể dẫn đến các vấn đề tài chính nghiêm trọng cho ngân hàng. RRTK cũng có thể được định nghĩa theo đối tác của giao dịch, ám chỉ rủi ro tiềm ẩn khi đối tác không thể thanh toán. Rủi ro này ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và uy tín của ngân hàng, đe dọa sự ổn định và có thể dẫn đến sụp đổ. Như Jenkinson (2008) cho rằng "RRTK của NHTM là rủi ro phát sinh từ sự mất khả năng đáp ứng các nghĩa vụ thanh toán khi đến hạn qua đó gây tổn thất đến tình hình tài chính của một ngân hàng."

2.1. Rủi Ro Thanh Khoản Thị Trường Tính Chất Hệ Thống

Rủi ro thanh khoản thị trường xảy ra khi ngân hàng không thể thực hiện các giao dịch ở mức giá hợp lý ngay lập tức. Đây là một rủi ro mang tính hệ thống và khó giảm thiểu bằng cách đa dạng hóa. Theo Chordia và cộng sự (2005), có mối liên hệ về rủi ro thanh khoản giữa thị trường cổ phiếu, trái phiếu và thị trường vốn. Khủng hoảng thanh khoản và lây lan tài chính là những sự kiện hiếm khi xảy ra, nhưng có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng cho toàn bộ hệ thống tài chính.

2.2. Rủi Ro Thanh Khoản Tài Trợ Khả Năng Giải Quyết Nợ

Theo IMF (2008), rủi ro thanh khoản tài trợ bắt nguồn từ việc một trung gian tài chính không có khả năng giải quyết các khoản nợ của họ khi chúng đến hạn. Rủi ro này phụ thuộc vào sự sẵn có của ba nguồn thanh khoản chính: tiền gửi của khách hàng, thị trường liên ngân hàng, và khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt. Việc quản lý nguồn vốn ngân hàng và khả năng tiếp cận các nguồn tài trợ là yếu tố quan trọng để giảm thiểu rủi ro này.

III. Các Nhân Tố Vi Mô Ảnh Hưởng Rủi Ro Thanh Khoản 54 ký tự

Các nhân tố vi mô, hay các yếu tố đặc trưng của từng ngân hàng, đóng vai trò quan trọng trong việc ảnh hưởng đến RRTK. Các yếu tố này bao gồm quy mô của ngân hàng (Quy mô ngân hàng), khả năng sinh lời (ROA), chất lượng tài sản (NPL), cấu trúc nguồn vốn, và hiệu quả hoạt động. Ví dụ, một ngân hàng có quy mô lớn có thể có khả năng tiếp cận các nguồn vốn đa dạng hơn, nhưng đồng thời cũng phải đối mặt với các thách thức quản lý phức tạp hơn. Theo nghiên cứu, "việc kiểm soát nợ xấu có vai trò lớn trong việc quản trị rủi ro hệ thống của ngân hàng."

3.1. Quy Mô Ngân Hàng Tác Động Đến Tiếp Cận Nguồn Vốn

Quy mô của ngân hàng, thường được đo lường bằng tổng tài sản (LNA), có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận các nguồn vốn. Ngân hàng lớn thường có lợi thế về quy mô và khả năng tiếp cận thị trường vốn tốt hơn, giúp họ dễ dàng huy động vốn khi cần thiết. Tuy nhiên, quy mô lớn cũng đi kèm với sự phức tạp trong quản lý và giám sát, có thể làm tăng RRTK nếu không được quản lý hiệu quả.

3.2. Khả Năng Sinh Lời ROA Đánh Giá Sức Khỏe Tài Chính

Khả năng sinh lời, được đo lường bằng tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA), là một chỉ số quan trọng đánh giá sức khỏe tài chính của ngân hàng. ROA cao cho thấy ngân hàng hoạt động hiệu quả và có khả năng tạo ra lợi nhuận từ tài sản của mình. Điều này giúp ngân hàng tăng cường tính thanh khoản và giảm thiểu RRTK. Ngân hàng có ROA ổn định có thể dễ dàng huy động vốn hơn và duy trì khả năng thanh toán tốt hơn.

3.3. Chất Lượng Tài Sản NPL Áp Lực Lên Thanh Khoản

Chất lượng tài sản, được đo lường bằng tỷ lệ nợ xấu (NPL), là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến RRTK. Tỷ lệ nợ xấu cao cho thấy ngân hàng có nhiều khoản vay không có khả năng thu hồi, làm giảm giá trị tài sản và gây áp lực lên khả năng thanh khoản. Việc quản lý và kiểm soát nợ xấu là yếu tố then chốt để đảm bảo tính thanh khoản của ngân hàng và duy trì sự ổn định tài chính.

IV. Các Nhân Tố Vĩ Mô Tác Động Đến Rủi Ro Thanh Khoản 55 ký tự

Các nhân tố vĩ mô đóng vai trò quan trọng trong việc ảnh hưởng đến RRTK tại các NHTM. Các yếu tố này bao gồm tăng trưởng GDP, lạm phát (INF), chính sách tiền tệ (MRP), và môi trường kinh tế vĩ mô (MAPP). Ví dụ, tăng trưởng GDP cao có thể tạo ra nhiều cơ hội cho vay và tăng cường hoạt động tín dụng, nhưng cũng có thể làm tăng áp lực lên thanh khoản ngân hàng nếu không được quản lý chặt chẽ.

4.1. Tăng Trưởng GDP Ảnh Hưởng Đến Nhu Cầu Tín Dụng

Tăng trưởng GDP cao thường đi kèm với sự gia tăng nhu cầu tín dụng từ các doanh nghiệp và cá nhân. Điều này có thể tạo ra áp lực lên thanh khoản của các ngân hàng, đặc biệt nếu các ngân hàng không có đủ nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu tín dụng tăng cao. Do đó, việc quản lý tăng trưởng tín dụng một cách bền vững là rất quan trọng.

4.2. Lạm Phát INF Tác Động Đến Giá Trị Tiền Tệ

Lạm phát cao có thể làm giảm giá trị tiền tệ và làm tăng chi phí hoạt động của ngân hàng. Điều này có thể gây áp lực lên thanh khoản của ngân hàng, đặc biệt nếu ngân hàng không thể điều chỉnh lãi suất để bù đắp cho tác động của lạm phát. Chính sách tiền tệ cần được điều chỉnh để kiểm soát lạm phát và duy trì sự ổn định giá cả.

4.3. Chính Sách Tiền Tệ MRP Điều Tiết Thanh Khoản

Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có tác động trực tiếp đến thanh khoản của các NHTM. Các công cụ chính sách tiền tệ như lãi suất tái cấp vốn, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, và nghiệp vụ thị trường mở được sử dụng để điều tiết lượng tiền cung ứng và ảnh hưởng đến lãi suất trên thị trường liên ngân hàng. Việc điều chỉnh chính sách tiền tệ một cách linh hoạt và kịp thời là rất quan trọng để duy trì sự ổn định tài chính.

V. Đo Lường Rủi Ro Thanh Khoản Các Chỉ Số Quan Trọng 59 ký tự

Việc đo lường rủi ro thanh khoản là rất quan trọng để các ngân hàng có thể quản lý và kiểm soát rủi ro này một cách hiệu quả. Các chỉ số phổ biến được sử dụng để đo lường RRTK bao gồm tỷ lệ cho vay trên tiền gửi (LDR), tỷ lệ nắm giữ tài sản lỏng, và tỷ lệ đảm bảo thanh khoản dài hạn (NSFR). Các chỉ số này cung cấp cái nhìn tổng quan về khả năng đáp ứng các nghĩa vụ tài chính của ngân hàng trong ngắn hạn và dài hạn.

5.1. Tỷ Lệ Cho Vay Trên Tiền Gửi LDR Đánh Giá Rủi Ro

Tỷ lệ cho vay trên tiền gửi (LDR) là một chỉ số quan trọng để đánh giá RRTK. LDR cao cho thấy ngân hàng đã sử dụng phần lớn tiền gửi để cho vay, điều này có thể làm tăng rủi ro nếu ngân hàng gặp khó khăn trong việc huy động vốn hoặc nếu khách hàng rút tiền gửi hàng loạt. Tuy nhiên, LDR quá thấp cũng có thể cho thấy ngân hàng chưa sử dụng hiệu quả nguồn vốn của mình.

5.2. Tỷ Lệ Nắm Giữ Tài Sản Lỏng Khả Năng Ứng Phó

Tỷ lệ nắm giữ tài sản lỏng là một chỉ số khác để đánh giá khả năng thanh toán của ngân hàng. Tài sản lỏng bao gồm tiền mặt, tiền gửi tại NHNN, và các chứng khoán dễ chuyển đổi thành tiền mặt. Tỷ lệ nắm giữ tài sản lỏng cao cho thấy ngân hàng có khả năng ứng phó tốt hơn với các cú sốc thanh khoản bất ngờ.

5.3. Tỷ Lệ Đảm Bảo Thanh Khoản Dài Hạn NSFR Ổn Định

Tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) là một chỉ số đo lường khả năng đảm bảo thanh khoản trong dài hạn. NSFR so sánh lượng vốn ổn định có sẵn với lượng vốn ổn định cần thiết. NSFR cao cho thấy ngân hàng có đủ nguồn vốn ổn định để tài trợ cho các hoạt động dài hạn của mình, giúp giảm thiểu RRTK.

VI. Quản Trị Rủi Ro Thanh Khoản Hướng Dẫn và Giải Pháp 58 ký tự

Quản trị rủi ro thanh khoản là một quá trình liên tục và toàn diện, bao gồm việc xác định, đo lường, giám sát và kiểm soát RRTK. Các ngân hàng cần phải xây dựng một khung quản lý RRTK phù hợp với quy mô, độ phức tạp và khẩu vị rủi ro của mình. Khung quản lý RRTK cần bao gồm các chính sách, quy trình và hệ thống thông tin để đảm bảo rằng ngân hàng có thể duy trì tính thanh khoản trong mọi tình huống.

6.1. Xây Dựng Khung Quản Lý Rủi Ro Thanh Khoản Hiệu Quả

Việc xây dựng một khung quản lý RRTK hiệu quả là rất quan trọng để đảm bảo rằng ngân hàng có thể đối phó với các thách thức thanh khoản. Khung quản lý RRTK cần bao gồm các chính sách rõ ràng về quản lý tài sản nợ và quản lý tài sản có, cũng như các quy trình để giám sát và kiểm soát RRTK.

6.2. Giám Sát và Kiểm Soát Rủi Ro Thanh Khoản Thường Xuyên

Việc giám sát và kiểm soát RRTK cần được thực hiện thường xuyên và liên tục để đảm bảo rằng ngân hàng có thể phát hiện và ứng phó kịp thời với các vấn đề thanh khoản. Ngân hàng cần phải thiết lập các hệ thống thông tin để theo dõi các chỉ số thanh khoản và báo cáo cho các cấp quản lý.

6.3. Ứng Phó Với Khủng Hoảng Thanh Khoản Kế Hoạch Dự Phòng

Các ngân hàng cần phải có kế hoạch dự phòng để ứng phó với các khủng hoảng thanh khoản. Kế hoạch này cần bao gồm các biện pháp để huy động vốn khẩn cấp, giảm thiểu các khoản cho vay, và quản lý dòng tiền. Việc chuẩn bị sẵn sàng cho các tình huống xấu nhất là rất quan trọng để bảo vệ sự ổn định của ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và phụ lục bao gồm 4 chương như sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về rủi ro thanh khoản Chương 2: Thực trạng rủi ro thanh khoản tại các ngân hàng thương mại Việt Nam Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu và kết quả nghiên cứu Chƣơng 4: Thảo luận và kết luận 3 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO THANH KHOẢN 1. Rủi ro thanh khoản tại ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm thanh khoản 1. Khái niệm thanh khoản Thuật ngữ “thanh khoản” thường được sử dụng trong nhiều ngữ cảnh.

Tính thanh khoản của tài sản có thể được dùng để mô tả mức độ dễ dàng, nhanh chóng để chuyển đổi một tài sản nào đó thành tiền mặt với chi phí thấp nhất (Berger và Bouwman, 2009). Thanh khoản của một công ty cũng có thể được sử dụng để mô tả lượng tiền mặt hoặc tương đương tiền mà công ty đó sở hữu; càng sở hữu nhiều tài sản có tính thanh khoản thì tính thanh khoản của công ty càng cao. Đối với doanh nghiệp, tỷ số thanh toán hiện hành rất quan trọng vì nó xác định khả năng thanh toán các khoản nợ ngắn hạn của công ty khi chúng đến hạn (Van Ness, 2009). Đứng trên góc độ quản trị ngân hàng, thanh khoản thường được hiểu là khả năng đáp ứng các nghĩa vụ tài chính phát sinh trong quá trình giao dịch như chi trả cho các khoản tiền gửi đến hạn, cho vay, thanh toán và các giao dịch tài chính khác.

Thanh khoản của NHTM chủ yếu liên quan đến các dòng lưu chuyển tiền tệ. Do đó, Duttweiler (2009) định nghĩa: “thanh khoản thể hiện phạm vi thực hiện nghĩa vụ và khả năng thực hiện nghĩa vụ thanh toán của một ngân hàng”. Ngược lại, nếu trong quá trình hoạt động, nếu các NHTM không thực hiện được hoặc không hoàn thành nghĩa vụ thanh toán thì sẽ dẫn đến tình trạng thiếu khả năng thanh khoản hoặc mất khả năng thanh khoản. Vì thế, theo Duttweiler (2009) “thiếu khả năng thanh khoản, nghĩa là ngân hàng thiếu khả năng thực hiện nghĩa vụ thanh toán”.

Cũng theo Duttweiler (2009), có hai khía cạnh khác nhau về thanh khoản cần phải được phân biệt, đó là thanh khoản chủ động và thanh khoản bị động. Trong đó, thanh khoản bị động được hiểu là các lưu chuyển tiền xuất phát từ bên tài sản hoặc bên nợ nhưng có thời gian đáo hạn đã cam kết trước. Trong lĩnh vực ngân hàng, các hoạt động đi vay hoặc gửi tiền của khách hàng thường được tái tục, với cùng giá trị hoặc với giá trị nhỏ hơn hoặc lớn hơn nhưng theo mong muốn chủ quan của khách hàng, ngân hàng không thể quyết định được mà chỉ có thể dùng các cách thức khác nhau để tác động đến các động cơ của khách hàng. Thanh khoản chủ động là dòng tiền được chính các NHTM tạo ra thông qua khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt trước ngày đáo 4 hạn.

Ngân hàng có thể sử dụng các công cụ hiện đại như chứng khoán hóa, bán các khoản cho vay, hoặc bán các chứng khoán trên thị trường thứ cấp… để tạo thanh khoản theo cách này. Tương tự, Ủy ban Basel trong tài liệu về quản lý ngân hàng (BCBS, 2004) cho rằng: “Thanh khoản là một thuật ngữ chuyên ngành nói về khả năng đáp ứng các nhu cầu sử dụng vốn khả dụng phục vụ cho hoạt động kinh doanh tại mọi thời điểm như chi trả tiền gửi, cho vay, thanh toán, giao dịch vốn …” 1. Cung – Cầu thanh khoản Thanh khoản của NHTM được hình thành dựa trên hai yếu tố là các dòng cung thanh khoản và các dòng cầu thanh khoản. Cung thanh khoản thường được tạo lập từ huy động tiền gửi, các khoản cho vay được hoàn trả, các khoản thu nhập từ dịch vụ, các khoản vay từ thị trường tiền tệ, các khoản bán tài sản, phát hành cổ phiếu ra thị trường.

Cầu thanh khoản phản ánh dòng tiền ra khỏi ngân hàng ở những thời điểm khác nhau. Cầu thanh khoản thường xuất phát từ các hành động như chi trả tiền gửi cho khách hàng, cấp tín dụng cho khách hàng, hoàn trả các khoản đi vay, chi phí quản lý điều hành và chi phí dịch vụ, chi phí lãi vay, chi trả cổ tức, mua lại cổ phiếu. Sự chênh lệch giữa tổng cung thanh khoản và cầu thanh khoản tại một thời điểm được gọi là trạng thái thanh khoản ròng của ngân hàng. Rủi ro thanh khoản 1.

Các quan điểm về rủi ro thanh khoản RRTK có nhiều định nghĩa nhưng định nghĩa phổ biến nhất là xác suất mà một công ty sẽ không thể thanh toán các nghĩa vụ ngắn hạn của mình khi chúng đến hạn. Sự bất lực này có thể khiến một công ty phải đối mặt với các vấn đề tài chính nghiêm trọng. Ngoài ra, RRTK cũng có thể được xác định theo đối tác của giao dịch. Theo nghĩa này, RRTK có nghĩa là rủi ro tiềm ẩn khi đối tác không thể thanh toán hoặc giải quyết giao dịch ngay cả khi họ có tình trạng tài chính tốt do thiếu dòng tiền (Pereira và Pereira, 2018).

Đối với các NHTM, thanh khoản là chức năng cổ điển nhất, là điều kiện đầu tiên của việc thành lập cũng như điều kiện tiên quyết để giữ cho ngân hàng hoạt động trôi chảy. NHTM luôn phải đáp ứng tức thời mọi nhu cầu rút tiền gửi và giải ngân các khoản tín dụng theo cam kết. Khi các NHTM không có khả năng hoặc hạn chế về khả năng chi trả dòng tiền mặt cho nhu cầu thanh khoản tức thời, hoặc phải cung ứng 5 nhưng với chi phí tăng lên cao thì RRTK ngân hàng xuất hiện. RRTK được định nghĩa là tình huống khi một ngân hàng không thể đáp ứng toàn bộ hoặc một phần yêu cầu của người gửi tiền trong một khoảng thời gian nhất định (Jenkinson, 2008).

Ngoài ra, nó có thể được định nghĩa là việc ngân hàng không có khả năng đáp ứng các nhu cầu tài chính ngắn hạn. RRTK không chỉ có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng mà còn là uy tín của ngân hàng. Thiếu thanh khoản gây xói mòn niềm tin của người gửi tiền, đe dọa sự ổn định của ngân hàng, thậm chí dẫn đến nguy cơ sụp đổ của ngân hàng cũng như toàn bộ hệ thống ngân hàng nói chung. Ngoài ra, các NHTM còn phải đối mặt với RRTK theo một cách khác, dự trữ tiền mặt của họ có thể bị căng thẳng khi họ thực hiện các nghĩa vụ đối với các khách hàng doanh nghiệp, cụ thể là giải ngân theo hạn mức tín dụng đã thỏa thuận hoặc thực hiện các cam kết cho vay (Gatev và các cộng sự, 2007).

Bên cạnh đó, RRTK được tiếp cận theo các quan điểm khác nhau. Xét về khía cạnh khả năng đáp ứng nghĩa vụ của NHTM, Jenkinson (2008) cho rằng "RRTK của NHTM là rủi ro phát sinh từ sự mất khả năng đáp ứng các nghĩa vụ thanh toán khi đến hạn qua đó gây tổn thất đến tình hình tài chính của một ngân hàng." Về khía cạnh khả năng gia tăng nguồn vốn, Ủy ban Basel về quản lý ngân hàng (BCBS, 2004) định nghĩa: “RRTK xuất phát từ việc ngân hàng không có khả năng gia tăng các khoản mục nguồn vốn để tài trợ cho việc gia tăng tài sản ngân hàng”. Còn theo Chaplin (2000), “RRTK là khả năng gây thiệt hại cho ngân hàng liên quan đến việc chuyển các tài sản tài chính thành tiền một cách nhanh chóng mà không chịu thất thoát về giá cả.” Vì vậy, RRTK có thể được định nghĩa là “nguy cơ NHTM mất khả năng thanh toán một nghĩa vụ nợ nào đó một cách kịp thời ở một mức giá hợp lý” (Muranaga và Ohsawa, 2002). Tóm lại, dù đứng dưới góc độ nào, RRTK có thể hiểu là rủi ro khi ngân hàng không có khả năng cung ứng đầy đủ lượng tiền cho nhu cầu thanh toán tức thời; hoặc cung ứng đủ nhưng với chi phí cao.

Phân loại rủi ro thanh khoản  Rủi ro thanh khoản thị trường RRTK thị trường được hiểu là việc ngân hàng không thể thực hiện các giao dịch ở mức giá hợp lý ngay lập tức. Rủi ro này được đề cập trong lý thuyết về sự liên thông về RRTK trên các thị trường (Brunnemeier và Pedersen, 2005 và 2007), nó mang tính chất hệ thống, và không thể giảm thiểu bằng cách đa dạng hóa, Sau đó bằng 6 nghiên cứu thực nghiệm. Chordia và cộng sự, 2005 đã chỉ ra mối liên hệ về RRTK giữa thị trường cố phiếu, trái phiếu và thị trường vốn. Các cơ chế lan truyền sâu rộng hơn cũng có thể tìm thấy giữa thị trường tài sản đến thị trường liên ngân hàng.

RRTK thị trường trong hầu hết các trường hợp là thấp và ổn định, trường hợp tăng cao là rất hiếm và chỉ trong giai đoạn rất ngắn (Pastor và Staumbaugh, 2003). Bản chất từng đợt có thể là kết quả của vòng xoáy thanh khoản đi xuống do tài trợ tăng cường lẫn nhau và tính thanh khoản của thị trường (Brunnemeier và Pedersen, 2005 và 2007) và rất hiếm vì lợi ích từ hợp tác trong giao dịch (Carlin và các cộng sự, 2007). Brusco và Castiglinesi (2007) lập luận thêm rằng các liên kết tài chính chỉ được thiết lập khi lợi ích lớn hơn chi phí, tức là khi khả năng xảy ra khủng hoảng tài chính bị hạn chế. Do đó, khủng hoảng và lây lan tài chính là những sự kiện hiếm khi xảy ra.

Cuối cùng, tác động của RRTK thị trường (hệ thống) là quan trọng trên quan điểm ổn định tài chính. Trên thực tế, RRTK riêng lẻ (dẫn đến sự thất bại của một hoặc một số ngân hàng) có thể không phải là điều tồi tệ, thậm chí nó còn có thể là một cơ chế hữu ích để khôi phục tình trạng tài chính trong một số bộ phận của hệ thống (Diamond và Dybvig, 1983; Allen và các cộng sự, 2009). Tuy nhiên, RRTK hệ thống (thị trường) có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho toàn bộ hệ thống tài chính. Đáng chú ý, nó có thể dẫn đến khủng hoảng tài chính, gây tổn hại đến sự ổn định tài chính, làm gián đoạn việc phân bổ nguồn lực và cuối cùng, ảnh hưởng đến nền kinh tế thực (Hoggarth và Saporta, 2002; Ferguson và các cộng sự, 2007).

Do tầm quan trọng của RRTK thị trường (tức là rủi ro hệ thống) đối với sự ổn định tài chính, nó cần được các nhà hoạch định chính sách đưa ra cảnh báo ngay lập tức. Tuy nhiên, do sự liên kết chặt chẽ giữa các loại thanh khoản khác nhau, cần có một cái nhìn tổng quát về thanh khoản trong hệ thống để xem xét RRTK của thị trường.