Ảnh Hưởng Của Chính Sách Tiền Tệ Đến Giá Cổ Phiếu Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam

Bài viết phân tích ảnh hưởng của chính sách tiền tệ đến giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thông tin hữu ích.

• Tác giả: Vũ Hoài Thu
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Thu Hương
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Chính Sách Tiền Tệ Đến Giá Cổ Phiếu Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VỀ ẢNH HƯỞNG CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
• 1.1. Tổng quan về thị trường chứng khoán và giá cổ phiếu
• 1.2. Thị trường chứng khoán
• 1.3. Cấu trúc thị trường chứng khoán
• 1.4. Vai trò của thị trường chứng khoán
• 1.5. Chỉ số giá cổ phiếu
• 1.6. Tổng quan về chính sách tiền tệ
• 1.7. Ảnh hưởng của chính sách tiền tệ tới giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán
• 1.8. Tổng quan các nghiên cứu về ảnh hưởng của chính sách tiền tệ tới thị trường chứng khoán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ ĐẾN GIÁ CHỨNG KHOÁN TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 2.1. Diễn biến thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2015-2020
• 2.2. Diễn biến điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước trong giai đoạn 2015-2020
• 2.3. Thực trạng tác động của chính sách tiền tệ tới giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Mô hình định lượng đánh giá ảnh hưởng của chính sách tiền tệ tới giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 3.3. Kết quả nghiên cứu
• 3.3.1. Kiểm định tính dừng các biến quan sát
• 3.3.2. Kết quả ước lượng mô hình VAR
• 3.3.3. Thống kê mô tả các biến
• 3.3.4. Kiểm định nhân quả Granger
• 3.3.5. Kiểm định tính tự tương quan Lagrange-multiplier
• 4. CHƯƠNG 4: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.2. Đối với nhà đầu tư
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ảnh Hưởng của Chính Sách Tiền Tệ Việt Nam 50 60 ký tự

Thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCK) đã có những đóng góp lớn vào sự phát triển của thị trường tài chính, là kênh huy động vốn quan trọng cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, TTCK còn non trẻ và nhiều biến động, mang lại rủi ro cho nhà đầu tư. Giai đoạn 2015-2020, sự thay đổi trong điều hành chính sách tiền tệ (CSTT) từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tác động đến TTCK. Nhà đầu tư cần cái nhìn tổng quan về cách NHNN điều tiết CSTT trước khi quyết định đầu tư để tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro. Mặc dù lãi suất và cung tiền là những nhân tố vĩ mô quan trọng tác động tới các chỉ số trên TTCK, nhưng chưa có nhiều nghiên cứu đo lường mối quan hệ này. Vì vậy, việc nghiên cứu ảnh hưởng của chính sách tiền tệ đến giá cổ phiếu là vô cùng quan trọng để các nhà đầu tư có thể đưa ra quyết định đúng đắn.

1.1. Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam Vai Trò và Đặc Điểm

Thị trường chứng khoán (TTCK) là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi, mua bán, chuyển nhượng các loại chứng khoán trung và dài hạn. TTCK là nơi tập trung và phân phối các nguồn vốn tiết kiệm cho những ai muốn sử dụng các nguồn tiết kiệm đó. TTCK gồm có thị trường cổ phiếu, thị trường trái phiếu và thị trường phái sinh. Đặc điểm của TTCK bao gồm: tính thanh khoản, tính rủi ro và tính sinh lợi.

1.2. Định Nghĩa và Phân Loại Giá Cổ Phiếu Trên Thị Trường

Chỉ số giá cổ phiếu là chỉ số phản ánh sự biến đổi của giá cổ phiếu tại một thời điểm so với thời điểm gốc. Chỉ số này được tổng hợp từ danh mục các cổ phiếu theo phương pháp tính nhất định. Danh mục thường bao gồm các cổ phiếu có những đặc điểm chung cùng niêm yết tại một sở giao dịch, cùng ngành hoặc cùng mức vốn hóa thị trường. Chỉ số giá cổ phiếu không chỉ là một con số thống kê mà còn là một công cụ quan trọng để đánh giá sức khỏe của thị trường chứng khoán và nền kinh tế nói chung.

II. Thách Thức Chính Sách Tiền Tệ và Biến Động Giá Cổ Phiếu 50 60 ký tự

TTCK Việt Nam, dù đã phát triển mạnh mẽ, vẫn đối mặt với nhiều thách thức do sự biến động của chính sách tiền tệ. Các nhà đầu tư thường xuyên phải đối mặt với những thay đổi đột ngột trong lãi suất, tỷ giá hối đoái và cung tiền, gây ảnh hưởng trực tiếp đến giá cổ phiếu. Sự thiếu hụt thông tin và kinh nghiệm khiến nhiều nhà đầu tư, đặc biệt là những người mới tham gia thị trường, gặp khó khăn trong việc đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả. Hơn nữa, tâm lý đám đông và các tin đồn thất thiệt càng làm gia tăng sự bất ổn trên thị trường.

2.1. Rủi Ro và Biến Động Thị Trường Do CSTT Thay Đổi

Sự thay đổi trong chính sách tiền tệ có thể tạo ra những rủi ro lớn cho thị trường chứng khoán. Việc tăng lãi suất có thể làm giảm dòng tiền đầu tư vào thị trường, trong khi việc giảm lãi suất có thể dẫn đến lạm phát. Những biến động này ảnh hưởng trực tiếp đến giá cổ phiếu và gây khó khăn cho các nhà đầu tư trong việc dự đoán xu hướng thị trường.

2.2. Thiếu Hụt Thông Tin và Kinh Nghiệm Đầu Tư Chứng Khoán

Nhiều nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam còn thiếu kinh nghiệm và kiến thức về phân tích cơ bản và phân tích kỹ thuật. Điều này khiến họ dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài như tin đồn và tâm lý đám đông. Sự thiếu hụt thông tin và kinh nghiệm đầu tư làm tăng rủi ro thua lỗ và giảm hiệu quả đầu tư.

III. Phương Pháp Phân Tích Ảnh Hưởng Mô Hình VAR và VN Index 50 60 ký tự

Để phân tích một cách khách quan và chính xác ảnh hưởng của chính sách tiền tệ tới giá cổ phiếu trên TTCK Việt Nam, mô hình vector tự hồi quy (VAR) được sử dụng. Mô hình VAR được sử dụng thường xuyên trong các bài nghiên cứu nhằm nghiên cứu về mức độ tác động của CSTT tới TTCK. Bên cạnh đó, tác giả cũng dựa vào số liệu thu thập được để thực hiện đánh giá tổng quan, phân tích so sánh thực trạng ảnh hưởng của chính sách tiền tệ hiện nay tới giá cổ phiếu trên TTCK để làm cơ sở cho việc xây dựng và giải thích mô hình định lượng. Dữ liệu VN-Index, lãi suất liên ngân hàng và cung tiền M2 được sử dụng để xây dựng mô hình.

3.1. Ưu Điểm Của Mô Hình VAR Trong Nghiên Cứu CSTT

Mô hình VAR cho phép phân tích mối quan hệ giữa nhiều biến số cùng một lúc, không yêu cầu giả định về tính nội sinh hay ngoại sinh của các biến. Điều này rất hữu ích trong việc nghiên cứu ảnh hưởng của chính sách tiền tệ đến giá cổ phiếu, vì cả hai đều có thể tác động lẫn nhau. Mô hình VAR cũng cho phép phân tích tác động của các cú sốc chính sách tiền tệ đến thị trường chứng khoán.

3.2. Dữ Liệu và Các Biến Số Sử Dụng Trong Mô Hình Nghiên Cứu

Dữ liệu được sử dụng trong mô hình VAR bao gồm chỉ số chứng khoán VN-Index, lãi suất liên ngân hàng và cung tiền M2. Dữ liệu được thu thập theo tháng trong giai đoạn 2015-2020. Các biến số này được lựa chọn vì chúng được coi là đại diện cho tình hình thị trường chứng khoán và chính sách tiền tệ của Việt Nam.

IV. Thực Trạng Tác Động Lãi Suất và Cung Tiền Ảnh Hưởng Thế Nào 50 60 ký tự

Trong giai đoạn 2015-2020, lãi suất và cung tiền đã có những tác động đáng kể đến giá cổ phiếu trên TTCK Việt Nam. Việc điều chỉnh lãi suất của NHNN có thể làm thay đổi dòng tiền đầu tư vào thị trường, trong khi việc tăng cung tiền có thể dẫn đến lạm phát và ảnh hưởng đến giá trị thực của cổ phiếu. Phân tích thực trạng này giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về cơ chế tác động của chính sách tiền tệ và đưa ra quyết định đầu tư phù hợp.

4.1. Tác Động Của Lãi Suất Liên Ngân Hàng Đến VN Index

Lãi suất liên ngân hàng là một trong những công cụ quan trọng của chính sách tiền tệ. Khi lãi suất liên ngân hàng tăng, chi phí vốn của các doanh nghiệp tăng lên, làm giảm lợi nhuận và ảnh hưởng tiêu cực đến giá cổ phiếu. Ngược lại, khi lãi suất giảm, chi phí vốn giảm, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng sản xuất kinh doanh và tăng lợi nhuận, từ đó thúc đẩy giá cổ phiếu tăng.

4.2. Mối Liên Hệ Giữa Cung Tiền M2 và Giá Cổ Phiếu

Cung tiền M2 là tổng lượng tiền mặt và tiền gửi không kỳ hạn trong nền kinh tế. Khi cung tiền tăng, lượng tiền lưu thông trong nền kinh tế tăng lên, có thể dẫn đến lạm phát. Lạm phát có thể ảnh hưởng tiêu cực đến giá cổ phiếu vì làm giảm giá trị thực của lợi nhuận doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, việc tăng cung tiền cũng có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và làm tăng giá cổ phiếu.

V. Ứng Dụng và Kiến Nghị Đầu Tư Hiệu Quả Trong Bối Cảnh CSTT 50 60 ký tự

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các nhà đầu tư có thể đưa ra những quyết định đầu tư hiệu quả hơn trong bối cảnh chính sách tiền tệ có nhiều thay đổi. Việc theo dõi sát sao các thông tin về lãi suất, cung tiền và các quy định của NHNN là rất quan trọng. Ngoài ra, việc đa dạng hóa danh mục đầu tư và lựa chọn các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt cũng giúp giảm thiểu rủi ro và tăng khả năng sinh lời.

5.1. Lời Khuyên Cho Nhà Đầu Tư Theo Dõi CSTT Để Ra Quyết Định

Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao các thông tin về chính sách tiền tệ của NHNN, bao gồm các quyết định về lãi suất, tỷ giá hối đoái và cung tiền. Việc hiểu rõ cơ chế tác động của chính sách tiền tệ đến thị trường chứng khoán giúp nhà đầu tư đưa ra những quyết định đầu tư phù hợp với khẩu vị rủi ro và mục tiêu lợi nhuận.

5.2. Kiến Nghị Cho Nhà Hoạch Định Chính Sách Ổn Định Thị Trường

Nhà hoạch định chính sách cần có những biện pháp để ổn định thị trường chứng khoán và giảm thiểu tác động tiêu cực của chính sách tiền tệ. Điều này có thể bao gồm việc tăng cường minh bạch thông tin, cải thiện hệ thống giám sát và điều tiết thị trường, và hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển bền vững.

VI. Kết Luận và Tương Lai Chính Sách Tiền Tệ và TTCK Phát Triển 50 60 ký tự

Nghiên cứu về ảnh hưởng của chính sách tiền tệ đến giá cổ phiếu trên TTCK Việt Nam là một lĩnh vực quan trọng và cần được tiếp tục nghiên cứu. Trong tương lai, khi TTCK Việt Nam ngày càng phát triển và hội nhập sâu rộng vào thị trường tài chính thế giới, vai trò của chính sách tiền tệ càng trở nên quan trọng hơn. Việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách đưa ra những quyết định đúng đắn và góp phần vào sự phát triển bền vững của TTCK Việt Nam.

6.1. Tổng Kết Kết Quả Nghiên Cứu Về Ảnh Hưởng CSTT

Kết quả nghiên cứu cho thấy chính sách tiền tệ có ảnh hưởng đáng kể đến giá cổ phiếu trên TTCK Việt Nam. Việc điều chỉnh lãi suất và cung tiền có thể làm thay đổi dòng tiền đầu tư, ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp và tác động đến tâm lý nhà đầu tư. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng có thể khác nhau tùy thuộc vào từng giai đoạn và điều kiện thị trường cụ thể.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Mối Quan Hệ Tiền Tệ Chứng Khoán

Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu về mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ và thị trường chứng khoán, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế vĩ mô có nhiều thay đổi. Các nghiên cứu có thể tập trung vào việc phân tích tác động của các công cụ chính sách tiền tệ khác nhau, đánh giá hiệu quả của các biện pháp điều hành thị trường, và dự báo xu hướng thị trường chứng khoán trong dài hạn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam sau hơn hai thập kỷ hình thành và phát triển đã khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế, hỗ trợ tiến trình cổ phần hóa và công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, TTCK Việt Nam vẫn là một thị trường non trẻ, có độ biến động cao và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Đặc biệt, cấu trúc thị trường còn tồn tại điểm bất cập khi tỷ trọng nhà đầu tư cá nhân chiếm đa số (hơn 98%), phần lớn có xu hướng giao dịch ngắn hạn và chịu sự chi phối mạnh mẽ bởi tâm lý đám đông.

Trong giai đoạn 2015–2020, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã có nhiều điều chỉnh linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ (CSTT) nhằm ứng phó với các biến động kinh tế vĩ mô trong nước và quốc tế (như cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ điều chỉnh lãi suất, hay cú sốc dịch bệnh COVID-19). Sự thay đổi của các công cụ CSTT, tiêu biểu là cung tiền và lãi suất, đã tạo ra những tác động trực tiếp và gián tiếp tới dòng vốn đầu tư và mức định giá tài sản tài chính. Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư không thể chỉ dựa vào tâm lý đám đông hay các dự báo định tính mà cần nắm rõ cơ chế tác động của CSTT để tối ưu hóa danh mục đầu tư. Từ thực tiễn trên, tác giả Vũ Hoài Thu (Khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng) đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp: "Ảnh hưởng của chính sách tiền tệ tới giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam".

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể:

1. Mục tiêu chung: Xác định mức độ và chiều hướng ảnh hưởng của CSTT tới giá cổ phiếu trên TTCK Việt Nam; từ đó đề xuất các kiến nghị cho nhà đầu tư nhằm tối ưu hóa lợi nhuận, giảm thiểu rủi ro, đồng thời đưa ra khuyến nghị đối với nhà hoạch định chính sách nhằm hỗ trợ sự phát triển bền vững của thị trường.
2. Nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:
   • Tổng hợp cơ sở lý luận về tác động của CSTT đến giá cổ phiếu trên TTCK.
   • Phân tích thực trạng diễn biến CSTT và TTCK Việt Nam giai đoạn 2015–2020.
   • Đánh giá định lượng ảnh hưởng của CSTT (thông qua cung tiền M2 và lãi suất liên ngân hàng) đến các chỉ số giá cổ phiếu đại diện.
   • Thảo luận kết quả và đề xuất kiến nghị đối với nhà đầu tư và các cơ quan quản lý.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Mối quan hệ tác động giữa CSTT (đại diện bởi lãi suất liên ngân hàng qua đêm và cung tiền M2) tới giá cổ phiếu trên TTCK.
• Phạm vi không gian: Thị trường chứng khoán Việt Nam, trọng tâm là Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX).
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2020 (dữ liệu chuỗi thời gian theo tháng).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và khái niệm nền tảng

Đề tài tiếp cận vấn đề dựa trên các lý thuyết tài chính - tiền tệ kinh điển:

• Lý thuyết số lượng tiền tệ (Friedman et al., 1975; Rozeff, 1974): Giải thích hành vi cơ cấu danh mục tài sản của nhà đầu tư. Khi NHTW nới lỏng tiền tệ, lượng tiền mặt trong lưu thông gia tăng, nhà đầu tư chuyển dịch từ nắm giữ tiền sang các tài sản tài chính có mức sinh lời cao hơn (như cổ phiếu), làm tăng cầu và đẩy giá cổ phiếu tăng lên ($MS \uparrow \rightarrow \text{Cầu cổ phiếu} \uparrow \rightarrow \text{Giá cổ phiếu} \uparrow$). Theo hiệu ứng Fisher, tăng trưởng cung tiền kỳ vọng làm tăng lạm phát dự tính và lãi suất danh nghĩa, thúc đẩy việc nắm giữ tài sản thực và tài sản tài chính sinh lời.
• Mô hình chiết khấu cổ tức và chiết khấu dòng tiền (Gordon, 1962; Patelis, 1997): CSTT tác động qua hai kênh:
  • Tác động trực tiếp: $MS \uparrow \rightarrow r \downarrow \rightarrow SP \uparrow$ (Lãi suất giảm làm giảm tỷ suất sinh lời đòi hỏi của nhà đầu tư, dẫn đến giá trị hiện tại của dòng cổ tức tương lai tăng lên).
  • Tác động gián tiếp: $MS \uparrow \rightarrow r \downarrow \rightarrow Y \uparrow, CF \uparrow \rightarrow SP \uparrow$ (Lãi suất thấp giúp doanh nghiệp giảm chi phí vay, mở rộng sản xuất kinh doanh, gia tăng sản lượng và dòng tiền kỳ vọng).
• Lý thuyết thị trường hiệu quả (Fama, 1970; Kuttner et al., 2005): Phân tích phản ứng của thị trường trước các thông tin CSTT dự tính và ngoài kỳ vọng. Sự gia tăng cung tiền ngoài kỳ vọng có thể kích hoạt kỳ vọng thắt chặt CSTT trong tương lai hoặc làm gia tăng lo ngại lạm phát, từ đó đẩy lãi suất thực lên và gây áp lực giảm giá cổ phiếu.
• Khung khổ CSTT: Tác giả vận dụng định nghĩa theo Luật NHNN Việt Nam năm 2010 và các nghiên cứu của Mishkin (2013), phân loại hệ thống công cụ trực tiếp (hạn mức tín dụng, kiểm soát lãi suất) và công cụ gián tiếp (dự trữ bắt buộc, tái cấp vốn, tái chiết khấu, nghiệp vụ thị trường mở). Đồng thời, đề tài tổng hợp các phương pháp tính chỉ số giá cổ phiếu (bình quân giản đơn, bình quân gia quyền giá trị và phương pháp Paasche áp dụng cho VN-Index và HNX-Index).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp định tính: Phân tích thống kê mô tả, so sánh lịch sử và phân tích diễn biến thực tế để làm rõ bức tranh TTCK và chính sách điều hành tiền tệ của NHNN giai đoạn 2015–2020.
• Phương pháp định lượng: Sử dụng mô hình Vector Tự hồi quy (VAR) để đánh giá mối quan hệ đa chiều và độ trễ tác động giữa các biến số tiền tệ và chỉ số giá cổ phiếu. Quy trình kinh tế lượng bao gồm:
  1. Thống kê mô tả các biến nghiên cứu.
  2. Kiểm định tính dừng chuỗi dữ liệu thời gian bằng kiểm định nghiệm đơn vị Augmented Dickey-Fuller (ADF) trước và sau khi lấy sai phân.
  3. Ước lượng mô hình hồi quy VAR.
  4. Kiểm định nhân quả Granger (Granger Causality Test) để xác định chiều hướng tác động.
  5. Kiểm định tự tương quan của phần dư bằng kiểm định Lagrange-multiplier (LM test).
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu chuỗi thời gian theo tháng giai đoạn 2015–2020:
  • Chỉ số VN-Index thu thập từ SGDCK TP.HCM (HOSE).
  • Chỉ số HNX-Index thu thập từ SGDCK Hà Nội (HNX).
  • Lãi suất liên ngân hàng (LSLNH) qua đêm và cung tiền M2 thu thập từ cơ sở dữ liệu của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: Cơ sở lý luận về ảnh hưởng của chính sách tiền tệ đến giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán

Chương này thiết lập nền tảng lý luận toàn diện cho đề tài:

• Khái quát về TTCK và giá cổ phiếu: Phân tích khái niệm, đặc điểm (tính thanh khoản, tính rủi ro, tính sinh lời), cấu trúc thị trường (sơ cấp - thứ cấp, tập trung - OTC, cổ phiếu - trái phiếu - phái sinh) và 6 vai trò kinh tế vĩ mô then chốt của TTCK. Trình bày chi tiết công thức xác định chỉ số giá chứng khoán theo phương pháp Paasche hiện đang áp dụng tại HOSE và HNX.
• Tổng quan về CSTT: Làm rõ quy trình thực hiện CSTT từ công cụ, mục tiêu hoạt động (LSLNH, dự trữ ngân hàng), mục tiêu trung gian (M2, lãi suất thị trường) đến mục tiêu cuối cùng (ổn định giá cả, tăng trưởng kinh tế, công ăn việc làm). Phân tích cơ chế vận hành của các công cụ chính sách trực tiếp và gián tiếp.
• Cơ chế truyền dẫn từ CSTT đến giá cổ phiếu: Hệ thống hóa tác động của cung tiền M2 và lãi suất (đặc biệt là LSLNH) qua kênh chi phí vốn, kênh kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp và kênh tái phân bổ danh mục tài sản của nhà đầu tư.
• Tổng quan tình hình nghiên cứu: Tổng thuật các công trình quốc tế sử dụng mô hình VAR và GARCH (Sims, 1991; Thorbecke, 1997; Kontonikas et al., 2008; Li et al., 2010; Jamali, 2009) và các nghiên cứu thực nghiệm tại Việt Nam (Phạm Thế Anh, 2010; Huỳnh Thế Nguyên et al., 2013; Võ Xuân Vinh & Nguyễn Phúc Cảnh, 2014; Trần Thị Xuân Anh & Ngô Thị Hằng, 2012; Trần Hải Lý, 2015). Từ đó xác định khoảng trống nghiên cứu cho chuỗi dữ liệu cập nhật 2015–2020.

CHƯƠNG 2: Thực trạng tác động của chính sách tiền tệ đến giá chứng khoán trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Chương 2 phản ánh chi tiết các dữ kiện thực tế về TTCK và CSTT giai đoạn 2015–2020 thông qua hệ thống số liệu cụ thể:

• Diễn biến TTCK Việt Nam (2015–2020):
  • Quy mô vốn hóa: Tăng từ 2.050 tỷ đồng (năm 2015) lên 5.773 tỷ đồng (chiếm 84,1% GDP năm 2020), đạt gần 6,6 triệu tỷ đồng vào cuối năm 2020 tính trên toàn thị trường niêm yết với 750 mã cổ phiếu. Đỉnh tăng trưởng ghi nhận năm 2017 với mức vốn hóa 4.506 tỷ đồng (tăng 75% so với cùng kỳ, tương đương 57% GDP) nhờ sự ra đời của thị trường chứng khoán phái sinh.
  • Cơ cấu nhà đầu tư: Số lượng tài khoản tăng gần gấp 2 lần, đạt khoảng 2,7 triệu tài khoản vào cuối năm 2020 (chiếm gần 3% dân số). Nhà đầu tư cá nhân trong và ngoài nước chiếm tỷ trọng áp đảo (>98%). Năm 2020 ghi nhận làn sóng nhà đầu tư mới (F0) với kỷ lục 41.203 tài khoản mở mới riêng trong tháng 11/2020 (tăng 87% so với cùng kỳ 2019). Độ tuổi tham gia có xu hướng trẻ hóa mạnh (nhóm 18–24 tuổi chiếm 37%, nhóm 25–34 tuổi chiếm 44% theo thống kê của VDS).
  • Doanh nghiệp niêm yết: Tổng số doanh nghiệp niêm yết trên HOSE và HNX tăng từ 684 doanh nghiệp (năm 2015) lên 747 doanh nghiệp (năm 2020), tương ứng mức tăng 9,2%. Trong đó sàn HOSE tăng từ 307 lên 392 doanh nghiệp vào năm 2020.
  • Chỉ số giá cổ phiếu: VN-Index và HNX-Index biến động cùng chiều qua các mốc thời gian: tăng mạnh năm 2017 (VN-Index đạt 984,24 điểm; HNX-Index tăng 46,17%); điều chỉnh giảm năm 2018 (VN-Index giảm 9,3% xuống 892,54 điểm; HNX-Index giảm 1,65% xuống 102,5 điểm); và bứt phá năm 2020 sau cú sốc giảm điểm đầu năm (VN-Index chạm 1.103,87 điểm, tăng 14,86%; HNX-Index chạm 203,12 điểm, tăng 98,15%).

Chỉ tiêu TTCK	Năm 2015	Năm 2017	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020
Vốn hóa thị trường (tỷ đồng)	2.050	4.506	-	-	5.773 (84,1% GDP)
Số lượng DN niêm yết (cả 2 sàn)	684	695	-	-	747
Chỉ số VN-Index (điểm)	579,03	984,24	892,54	960,99	1.103,87
Chỉ số HNX-Index (điểm)	79,96	116,86	102,50	102,51	203,12

• Diễn biến điều hành CSTT của NHNN:
  • Giai đoạn 2015–2017: Duy trì CSTT nới lỏng để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, tăng trưởng tín dụng duy trì ở mức cao 18%–20%/năm (năm 2016 đạt 18,5%, mặt bằng lãi suất cho vay giảm 0,5%–1%).
  • Năm 2018: Điều hành thận trọng và linh hoạt trước áp lực chiến tranh thương mại Mỹ - Trung và FED 3 lần nâng lãi suất. LSLNH biến động mạnh, LSLNH qua đêm có thời điểm chạm 5,1% vào nửa cuối năm; quý IV/2018 NHNN phải bơm ròng hơn 92 nghìn tỷ đồng để ổn định thanh khoản. Tăng trưởng tín dụng kiểm soát ở mức 13,98%, cung tiền M2 tăng 12,4%.
  • Năm 2019: CSTT nới lỏng có kiểm soát; quy định trần tỷ lệ cấp tín dụng trên vốn huy động (LDR) ở mức 85% với NHTM nhà nước, 90% với NHTM tư nhân và 80% với ngân hàng nước ngoài; tăng trưởng tín dụng đạt 13,65%, M2 tăng 14,78%. LSLNH bình quân đạt 3,3%/năm.
  • Năm 2020: Thực thi nới lỏng tiền tệ mạnh mẽ để ứng phó đại dịch COVID-19. Cắt giảm lãi suất điều hành 2 lần trong 6 tháng đầu năm; 6 tháng cuối năm LSLNH qua đêm giảm xuống mức thấp kỷ lục 0,1% (bình quân cả năm đạt 0,8%, giảm 74% so với 2019). Cung tiền M2 tính đến hết quý III/2020 đạt quy mô 11,5 triệu tỷ đồng (tăng 8,6% so với cùng kỳ).
• Thực trạng mối quan hệ: Đối chiếu số liệu cho thấy rõ xu hướng: cung tiền M2 vận động cùng chiều với chỉ số VN-Index và HNX-Index, trong khi LSLNH qua đêm có tương quan biến động ngược chiều rõ rệt với biến động giá cổ phiếu.

CHƯƠNG 3: Mô hình đánh giá ảnh hưởng của chính sách tiền tệ đến giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Chương 3 trình bày cấu trúc mô hình định lượng và các kết quả kiểm định thống kê:

• Dữ liệu và giả thuyết nghiên cứu: Các biến trong mô hình gồm chỉ số giá cổ phiếu (VN-Index, HNX-Index), biến cung tiền (M2) và biến lãi suất (LSLNH qua đêm). Thiết lập giả thuyết: M2 tác động cùng chiều (+), LSLNH tác động ngược chiều (-) đến giá cổ phiếu.
• Quy trình kiểm định và kết quả ước lượng:
  • Kiểm định tính dừng ADF: Kiểm tra nghiệm đơn vị cho thấy các chuỗi dữ liệu gốc ở mức biến quan sát chưa dừng, nhưng sau khi lấy sai phân bậc 1, các chuỗi đều đạt tính dừng ở mức ý nghĩa thống kê (thể hiện qua Bảng 3.3 và Bảng 3.4 trong văn bản).
  • Thống kê mô tả: Phân tích giá trị trung bình, độ lệch chuẩn, giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của các chuỗi biến số theo tháng (Bảng 3.5).
  • Ước lượng mô hình VAR: Phản ánh mối tương quan hồi quy đa biến và các hệ số trễ giữa biến tiền tệ và chỉ số giá cổ phiếu (Bảng 3.6).
  • Kiểm định nhân quả Granger (Bảng 3.7): Xác nhận sự tồn tại của mối quan hệ nhân quả từ các công cụ CSTT (cung tiền M2 và LSLNH) tới sự thay đổi của chỉ số giá cổ phiếu trên TTCK.
  • Kiểm định Lagrange-multiplier (Bảng 3.8): Kiểm tra tính tự tương quan của sai số trong mô hình VAR nhằm đảm bảo độ tin cậy kinh tế lượng của các ước lượng.

CHƯƠNG 4: Thảo luận kết quả nghiên cứu và kiến nghị

• Thảo luận kết quả: Kết quả định lượng khẳng định CSTT là nhân tố vĩ mô có tác động có ý nghĩa thống kê tới TTCK Việt Nam. Cung tiền M2 tăng kích thích thanh khoản thị trường và làm tăng giá cổ phiếu; ngược lại, LSLNH tăng làm gia tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản tài chính, tăng chi phí vốn vay của doanh nghiệp niêm yết, từ đó gây áp lực giảm giá cổ phiếu.
• Kiến nghị thực tiễn:
  • Đối với nhà đầu tư: Cần chủ động theo dõi diễn biến điều hành CSTT của NHNN (các động thái điều chỉnh lãi suất tái cấp vốn, lãi suất chiết khấu, hạn mức tín dụng và tốc độ bơm/hút tiền qua OMO) thay vì đầu tư theo tâm lý đám đông; xây dựng chiến lược tái cơ cấu danh mục kịp thời giữa tiền gửi, trái phiếu và cổ phiếu khi chu kỳ lãi suất đảo chiều.
  • Đối với các nhà hoạch định chính sách: Cần điều hành CSTT một cách chủ động, minh bạch thông tin và có sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng với chính sách tài khóa nhằm duy trì thanh khoản hệ thống, kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và tạo môi trường vĩ mô ổn định hỗ trợ TTCK phát triển bền vững.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Minh chứng thực nghiệm mối quan hệ CSTT và TTCK: Nghiên cứu đã chứng minh bằng số liệu thực tế giai đoạn 2015–2020:
   • Giai đoạn 2015–2017: CSTT nới lỏng, cung tiền M2 tăng 38,5%, LSLNH qua đêm giảm từ 4,6% về 1%, tăng trưởng tín dụng toàn kỳ đạt 54,88%; kéo theo chỉ số VN-Index tăng 69,9% và HNX-Index tăng 46,15%.
   • Năm 2018: CSTT thận trọng trước bối cảnh quốc tế, LSLNH qua đêm tăng mạnh từ 1% lên 4,7%, tăng trưởng M2 chậm lại còn 12,4%; dẫn tới chỉ số VN-Index giảm 9,3% và HNX-Index giảm 1,65%.
   • Năm 2020: CSTT nới lỏng lịch sử hỗ trợ phục hồi sau COVID-19, LSLNH qua đêm bình quân giảm 74% về mức 0,8% (chạm đáy 0,1% vào cuối năm), M2 quý III/2020 tăng 8,6%; thúc đẩy VN-Index tăng 14,86% (đạt 1.103,87 điểm) và HNX-Index tăng 98,15% (đạt 203,12 điểm).
2. Khẳng định tính phù hợp của mô hình VAR: Kiểm định kinh tế lượng (ADF, VAR, Granger Causality, LM test) cho thấy sự biến động của cung tiền và lãi suất liên ngân hàng có tác động truyền dẫn trễ và trực tiếp đến chỉ số giá cổ phiếu trên hai sàn HOSE và HNX.

Đóng góp của đề tài

• Về mặt học thuật và lý luận: Hệ thống hóa toàn diện các quan điểm lý thuyết (Lý thuyết số lượng tiền tệ, Mô hình chiết khấu dòng tiền/cổ tức, Lý thuyết thị trường hiệu quả) và bức tranh tổng quan nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước về mối quan hệ giữa CSTT và TTCK.
• Về mặt thực tiễn: Làm sáng tỏ cơ chế tác động và cung cấp bộ dữ liệu thực nghiệm cập nhật trong 6 năm (2015–2020) — giai đoạn có nhiều biến động vĩ mô phức tạp và thay đổi phương thức điều hành tiền tệ tại Việt Nam.
• Về mặt ứng dụng: Đưa ra các khuyến nghị có cơ sở khoa học cho nhà đầu tư trong việc quản trị danh mục và cho cơ quan quản lý (NHNN, UBCKNN) trong việc hoạch định chính sách điều tiết vĩ mô.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Dựa trên phạm vi và nội dung trình bày trong khóa luận, các hạn chế và hướng mở rộng nghiên cứu bao gồm:

• Hạn chế về phạm vi thời gian và biến số: Khóa luận tập trung nghiên cứu chuỗi dữ liệu trong khung thời gian 2015–2020; biến số CSTT tập trung vào hai đại diện chính là cung tiền M2 và lãi suất liên ngân hàng qua đêm. Một số chỉ tiêu cung tiền tại thời điểm nghiên cứu mới chỉ cập nhật đến 9 tháng đầu năm 2020.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng khung thời gian nghiên cứu sau năm 2020 để đánh giá toàn diện tác động dài hạn của các gói hỗ trợ tiền tệ thời kỳ hậu COVID-19.
  • Bổ sung thêm các biến số công cụ CSTT khác của NHNN như lãi suất tái cấp vốn, lãi suất tái chiết khấu, tỷ lệ dự trữ bắt buộc hoặc biến số tỷ giá hối đoái.
  • Phân tích chi tiết mức độ tác động không đồng đều của CSTT tới từng nhóm ngành kinh tế hoặc các nhóm cổ phiếu phân theo quy mô vốn hóa (Large-cap, Mid-cap, Small-cap) trên TTCK Việt Nam.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế học, Chứng khoán: Tham khảo khung cơ sở lý luận, phương pháp tổng hợp tài liệu nghiên cứu tiền nhiệm và quy trình ứng dụng mô hình kinh tế lượng chuỗi thời gian (mô hình VAR, kiểm định nghiệm đơn vị ADF, kiểm định nhân quả Granger và kiểm định tự tương quan LM) trong việc lượng hóa tác động của biến số kinh tế vĩ mô.
• Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức trên TTCK: Tham khảo dữ liệu thực tế và phân tích cơ chế truyền dẫn của CSTT để nhận diện chu kỳ tiền tệ, đánh giá đúng xu hướng dòng tiền lớn và tránh các quyết định giao dịch theo tâm lý đám đông ngắn hạn.
• Các nhà nghiên cứu kinh tế vĩ mô: Sử dụng các số liệu tổng hợp về thị trường tài chính, quy mô vốn hóa, cơ cấu nhà đầu tư và các mốc điều hành tiền tệ của NHNN giai đoạn 2015–2020 làm tư liệu so sánh và đối chiếu cho các công trình nghiên cứu mở rộng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng những biến số nào để đại diện cho Chính sách tiền tệ và Thị trường chứng khoán?

Tác giả sử dụng Cung tiền M2 và Lãi suất liên ngân hàng (LSLNH) qua đêm làm hai biến số đại diện cho Chính sách tiền tệ. Đối với Thị trường chứng khoán, tác giả sử dụng Chỉ số VN-Index (đại diện cho sàn HOSE) và HNX-Index (đại diện cho sàn HNX) theo dữ liệu chuỗi thời gian theo tháng.

2. Chiều hướng tác động thực tế của cung tiền M2 và lãi suất liên ngân hàng tới giá cổ phiếu trong giai đoạn 2015–2020 diễn ra như thế nào?

Số liệu thực tế trong khóa luận cho thấy:

• Cung tiền M2 có mối quan hệ cùng chiều với giá cổ phiếu (M2 tăng trưởng mạnh trong các năm 2015–2017 và 2020 đi kèm với sự bứt phá của VN-Index và HNX-Index).
• LSLNH qua đêm có mối quan hệ ngược chiều với giá cổ phiếu (khi LSLNH tăng mạnh vào năm 2018 lên 4,7%–5,1%, chỉ số VN-Index đã giảm 9,3%; ngược lại khi LSLNH qua đêm giảm kỷ lục về 0,8%–0,1% vào năm 2020, VN-Index đã tăng trưởng 14,86% và HNX-Index tăng 98,15%).

3. Đặc điểm cơ cấu nhà đầu tư trên TTCK Việt Nam giai đoạn 2015–2020 có điểm gì đáng lưu ý?

Cơ cấu nhà đầu tư giai đoạn này thể hiện tính mất cân đối rõ rệt khi tài khoản nhà đầu tư cá nhân chiếm trên 98% tổng số tài khoản (đạt 2,7 triệu tài khoản vào cuối năm 2020, chiếm khoảng 3% dân số). Nhóm nhà đầu tư cá nhân chủ yếu có xu hướng đầu tư ngắn hạn và chịu chi phối bởi tâm lý đám đông. Ngoài ra, thị trường ghi nhận sự tham gia đột biến của nhóm nhà đầu tư mới (F0) và xu hướng trẻ hóa độ tuổi (nhóm 18–34 tuổi chiếm tới 81% số lượng tài khoản theo khảo sát của VDS).

4. Khóa luận sử dụng mô hình kinh tế lượng nào để đánh giá tác động định lượng?

Tác giả sử dụng mô hình Vector Tự hồi quy (VAR), kết hợp với các bước kiểm định kinh tế lượng: kiểm định tính dừng Augmented Dickey-Fuller (ADF) trên chuỗi dữ liệu gốc và sai phân bậc 1, kiểm định mối quan hệ nhân quả Granger (Granger Causality Test) và kiểm định tự tương quan phần dư sai số Lagrange-multiplier (LM test).

5. Vì sao năm 2020 TTCK Việt Nam phục hồi mạnh và vượt mốc 1.000 điểm dù chịu ảnh hưởng nặng nề bởi COVID-19 vào đầu năm?

Theo phân tích của tác giả, sau cú sốc giảm điểm về 660 điểm vào cuối tháng 3/2020, TTCK đã phục hồi vượt bậc nhờ hai động lực chính: (1) NHNN thực thi CSTT nới lỏng mạnh mẽ, 2 lần hạ lãi suất điều hành, đưa LSLNH qua đêm xuống mức thấp nhất lịch sử (0,1%), tạo nguồn vốn rẻ hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy dòng tiền nhàn rỗi dịch chuyển từ gửi tiết kiệm sang chứng khoán; (2) Kích hoạt tâm lý "bắt đáy" của dòng tiền F0 với số lượng tài khoản mở mới tăng kỷ lục (riêng tháng 11/2020 mở mới 41.203 tài khoản).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Hoài Thu đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và cung cấp minh chứng thực nghiệm vững chắc về tác động của chính sách tiền tệ tới giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2015–2020. Thông qua phương pháp phân tích thực trạng kết hợp mô hình kinh tế lượng VAR, đề tài đã làm sáng tỏ mối tương quan cùng chiều của cung tiền M2 và tương quan ngược chiều của lãi suất liên ngân hàng đối với các chỉ số VN-Index và HNX-Index. Các kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà đầu tư trong việc xây dựng chiến lược quản trị danh mục và hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc điều tiết vĩ mô, hướng tới sự phát triển minh bạch và bền vững của thị trường tài chính Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VỀ ẢNH HƯỞNG CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ ĐẾN GIÁ CỔ PHIẾU TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN. Tổng quan về thị trường chứng khoán và giá cổ phiếu 1. Thị trường chứng khoán 1. Khái niệm TTCK là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi, mua bán, chuyển nhượng các loại chứng khoán trung và dài hạn, qua đó thay đổi chủ thể nắm giữ chứng khoán.

Việc giao dịch chứng khoán có thể được thực hiện thông qua các Sở giao dịch chứng khoán hoặc giao dịch qua quầy. Xét về bản chất, TTCK là nơi tập trung và phân phối các nguồn vốn tiết kiệm để phân phối lại cho những ai muốn sử dụng các nguồn tiết kiệm đó theo giá mà người sử dụng sẵn sàng trả và theo phán đoán của thị trường về khả năng sinh lời từ các dự án của người sử dụng. Theo Cecchetti (2006), TTCK gồm có thị trường cổ phiếu, thị trường trái phiếu và thị trường phái sinh. Trong đó, thị trường cổ phiếu là nơi mua bán trao đổi các loại cổ phiếu đã được phát hành.

Thị trường trái phiếu là thị trường giao dịch các công cụ nợ trung và dài hạn, cho phép chuyển nhượng vốn từ người cho vay sang người đi vay. Thị trường phái sinh là thị trường mua bán các hợp đồng phái sinh như: hợp đồng giao sau, hợp đồng quyền chọn, hợp đồng hoán đổi với mục đích chính là chuyển nhượng rủi ro. Vì vậy, TTCK thực chất là quá trình vận động của tư bản tiền tệ. Các chứng khoán mua bán trên TTCK có thể đem lại thu nhập cho người nắm giữ nó sau một thời gian nhất định và được lưu thông trên TTCK theo giá cả thị trường.

Đây là nơi mua bán các quyền sở hữu về tư bản và là hình thức phát triển cao của nền sản xuất hàng hoá. Đặc điểm của TTCK bao gồm: (i) Tính thanh khoản: chứng khoán có tính lỏng cao hơn so với các tài sản khác, thể hiện qua khả năng mua bán trên thị trường. Các chứng khoán khác nhau có khả năng chuyển nhượng là khác nhau. Trong đó, cổ phiếu có mức thanh khoản cao nhất, (ii) Tính rủi ro: chứng khoán là tài sản tài chính mà giá trị của nó chịu tác động lớn của rủi ro (Rủi ro thị trường, rủi ro lạm phát, rủi ro chính trị .), (iii) Tính sinh lợi: Chứng khoán là một tài sản tài chính mà khi nhà đầu tư sở 4 hữu đều mong muốn nhận được một thu nhập lớn hơn trong tương lai.

Thu nhập này có được từ các khoản thu nhập định kỳ chia hoặc việc tăng giá chứng khoán trên thị trường. Cấu trúc thị trường chứng khoán: Xét theo sự luân chuyển các nguồn vốn, TTCK được phân thành 2 loại: - Thị trường sơ cấp: là thị trường mua bán chứng khoán mới phát hành. Trên thị trường này, vốn của NĐT sẽ được chuyển sang nhà phát hành thông qua việc mua bán các chứng khoán mới phát hành. - Thị trường thứ cấp: là thị trường giao dịch các chứng khoán đã được phát hành trên thị trường sơ cấp.

NĐT mua đi và bán lại chứng khoán nhằm mục đích như cất giữ tài sản chính, nhận một khoản thu thập cố định hàng năm hoặc hưởng chênh lệch giá. Thị trường thứ cấp đảm bảo tính thanh khoản cho các chứng khoán đã phát hành. Xét về phương thức hoạt động thị trường, TTCK bao gồm: - TTCK tập trung: các giao dịch được tổ chức tập trung theo một địa điểm vật chất. Hình thức điển hình của TTCK tập trung là SGDCK.

Tại đó, các giao dịch được tập trung tại một điểm và các lệnh được chuyển tới sàn giao dịch, tham gia vào quá trình khớp lệnh để hình thành nên giá giao dịch.