Sự Kiêm Nhiệm của Hội Đồng Quản Trị và Tác Động Đến Rủi Ro Hoạt Động Doanh Nghiệp Tại Việt Nam

Nghiên cứu sự kiêm nhiệm của hội đồng quản trị và ảnh hưởng đến rủi ro hoạt động doanh nghiệp tại Việt Nam trong luận văn thạc sĩ UEH.

• Tác giả: Trần Minh Hoàng
• Người hướng dẫn: PGS. TS. Phan Thị Bích Nguyệt
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Sự Kiêm Nhiệm Của Hội Đồng Quản Trị Và Thành Quả, Rủi Ro Hoạt Động Của Các Doanh Nghiệp Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.8. Kết cấu của bài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Cơ sở lý thuyết: Lý thuyết chi phí đại diện
• 2.2. Nghiên cứu của Jensen và Meckling (1976) về lý thuyết chi phí đại diện
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU
• 3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 3.2. Mô tả các biến
• 3.3. Mô tả dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: MÔ HÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Xây dựng các giả thiết của mô hình
• 4.2. Phương pháp nghiên cứu
• 4.3. Sự kiêm nhiệm của Hội đồng quản trị và thành quả hoạt động của công ty
• 4.4. Sự kiêm nhiệm của Hội đồng quản trị và rủi ro của công ty
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
• 5.1. Sự kiêm nhiệm của hội đồng quản trị và thành quả của công ty
• 5.2. Sự kiêm nhiệm của hội đồng quản trị và rủi ro của công ty
• 5.3. Sự kiêm nhiệm của hội đồng quản trị trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế
• 6. CHƯƠNG 6: KIỂM TRA TÍNH BỀN VỮNG
• 6.1. Tác động của các thành viên bên ngoài so với thành viên bên trong lên công ty
• 6.2. Tác động đến thành quả công ty
• 6.3. Tác động đến rủi ro của công ty
• 6.4. Mức độ kiêm nhiệm của các thành viên hội đồng quản trị
• 7. CHƯƠNG 7: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 7.1. Các kết luận quan trọng của bài nghiên cứu
• 7.2. Các hạn chế của bài nghiên cứu
• 7.3. Một số kiến nghị và hướng nghiên cứu tiếp theo của bài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1: Danh sách các công ty niêm yết được đưa vào mẫu nghiên cứu
• Phụ lục 2: Các biến nghiên cứu được sử dụng trong bài

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Sự Kiêm Nhiệm Của Hội Đồng Quản Trị Tại Việt Nam

Sự kiêm nhiệm của hội đồng quản trị (HĐQT) đang trở thành một vấn đề nóng hổi trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hiện nay. Việc một thành viên HĐQT đồng thời giữ nhiều vị trí trong các công ty khác không chỉ mang lại lợi ích mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nghiên cứu này sẽ làm rõ những khía cạnh quan trọng của sự kiêm nhiệm và tác động của nó đến hoạt động doanh nghiệp.

1.1. Khái Niệm Về Sự Kiêm Nhiệm Trong Quản Trị Doanh Nghiệp

Sự kiêm nhiệm được hiểu là việc một cá nhân giữ nhiều vị trí trong các hội đồng quản trị của các công ty khác nhau. Điều này có thể mang lại lợi ích về kinh nghiệm và kiến thức cho doanh nghiệp, nhưng cũng có thể dẫn đến xung đột lợi ích và giảm hiệu quả quản lý.

1.2. Tình Hình Sự Kiêm Nhiệm Tại Các Doanh Nghiệp Việt Nam

Tại Việt Nam, sự kiêm nhiệm trong HĐQT đang gia tăng, đặc biệt là trong các doanh nghiệp lớn. Nhiều thành viên HĐQT có kinh nghiệm phong phú từ nhiều lĩnh vực khác nhau, tuy nhiên, điều này cũng đặt ra câu hỏi về khả năng quản lý hiệu quả của họ.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Liên Quan Đến Sự Kiêm Nhiệm

Mặc dù sự kiêm nhiệm có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng nó cũng đặt ra nhiều thách thức cho doanh nghiệp. Các vấn đề như xung đột lợi ích, giảm hiệu quả quản lý và rủi ro tài chính là những điều cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Xung Đột Lợi Ích Trong Quản Trị

Khi một thành viên HĐQT kiêm nhiệm nhiều vị trí, có thể xảy ra xung đột lợi ích giữa các công ty mà họ quản lý. Điều này có thể dẫn đến quyết định không tối ưu cho một trong các công ty.

2.2. Giảm Hiệu Quả Quản Lý

Việc chia sẻ thời gian và nguồn lực giữa nhiều công ty có thể làm giảm khả năng tập trung và hiệu quả quản lý của các thành viên HĐQT, từ đó ảnh hưởng đến kết quả hoạt động của doanh nghiệp.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Về Sự Kiêm Nhiệm

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để phân tích mối quan hệ giữa sự kiêm nhiệm của HĐQT và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Các chỉ số tài chính sẽ được sử dụng để đo lường thành quả và rủi ro.

3.1. Mô Hình Nghiên Cứu

Mô hình nghiên cứu sẽ được xây dựng dựa trên các giả thuyết về sự ảnh hưởng của sự kiêm nhiệm đến thành quả và rủi ro của doanh nghiệp. Các biến số sẽ được xác định rõ ràng để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

3.2. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Dữ liệu sẽ được thu thập từ các báo cáo tài chính của các doanh nghiệp niêm yết tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Phân tích sẽ được thực hiện trên một mẫu đại diện để đảm bảo tính khả thi và độ tin cậy của nghiên cứu.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp những thông tin quý giá cho các nhà quản lý và nhà đầu tư về tác động của sự kiêm nhiệm đến hoạt động doanh nghiệp. Điều này có thể giúp họ đưa ra các quyết định chiến lược hợp lý hơn.

4.1. Tác Động Đến Thành Quả Doanh Nghiệp

Nghiên cứu sẽ chỉ ra mối quan hệ giữa sự kiêm nhiệm và các chỉ số tài chính như ROE, Tobin’s Q, và Ebit/tổng tài sản. Những phát hiện này sẽ giúp các doanh nghiệp hiểu rõ hơn về cách tối ưu hóa hiệu quả hoạt động.

4.2. Tác Động Đến Rủi Ro Hoạt Động

Nghiên cứu cũng sẽ phân tích tác động của sự kiêm nhiệm đến các chỉ số rủi ro như rủi ro tổng thể và rủi ro thị trường. Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về các yếu tố rủi ro mà họ phải đối mặt.

V. Kết Luận Về Sự Kiêm Nhiệm Của HĐQT

Sự kiêm nhiệm của HĐQT có thể mang lại cả lợi ích và rủi ro cho doanh nghiệp. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp các doanh nghiệp cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định về sự kiêm nhiệm trong quản trị.

5.1. Tương Lai Của Sự Kiêm Nhiệm Tại Việt Nam

Với sự phát triển của nền kinh tế, sự kiêm nhiệm có thể trở thành một xu hướng phổ biến hơn. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cần phải có các biện pháp quản lý hiệu quả để giảm thiểu rủi ro.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Doanh Nghiệp

Doanh nghiệp nên xem xét kỹ lưỡng về sự kiêm nhiệm của HĐQT và áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo thống kê từ 50 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX giai đoạn 2009–2015, số lượng vị trí quản trị trung bình mà mỗi thành viên Hội đồng Quản trị (HĐQT) nắm giữ đạt 2,3 vị trí, với mức kiêm nhiệm cao nhất lên tới 5,6 vị trí. Thực trạng một cá nhân cùng lúc tham gia điều hành tại nhiều tổ chức kinh tế mang lại nguồn vốn tri thức và mạng lưới liên kết rộng mở, song cũng đặt ra thách thức nghiêm trọng về sự phân tán quỹ thời gian và suy giảm năng lực giám sát.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ tác động hai chiều của sự kiêm nhiệm HĐQT đối với thành quả kinh doanh và mức độ chịu đựng rủi ro của doanh nghiệp. Mục tiêu cụ thể là lượng hóa mối quan hệ giữa số lượng thành viên kiêm nhiệm (nắm giữ từ 3 vị trí HĐQT trở lên) với các chỉ số tài chính cốt lõi gồm ROE, Tobin’s Q, EBIT/Tổng tài sản, đồng thời đo lường các khía cạnh rủi ro bao gồm rủi ro tổng thể, rủi ro thị trường (hệ số Beta) và nguy cơ phá sản (chỉ số Z-score của Edward Altman).

Nghiên cứu được triển khai trên tập dữ liệu bảng gồm 350 quan sát xuyên suốt 7 năm tài chính (2009–2015) tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Kết quả thực nghiệm mang lại giá trị khoa học và ứng dụng thực tiễn cao khi xác nhận rằng sự kiêm nhiệm giúp cải thiện tỷ suất sinh lời trên tài sản (EBIT/Tổng tài sản tăng 1,3% với mức ý nghĩa 1%) và hỗ trợ giảm thiểu 3,8% rủi ro biến động thị trường, cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng cho công tác tái cấu trúc bộ máy quản trị công ty.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng tích hợp của ba lý thuyết quản trị kinh điển:

• Lý thuyết Chi phí Đại diện (Agency Theory): Khởi xướng bởi Jensen và Meckling (1976), lý thuyết giải thích xung đột lợi ích giữa cổ đông và ban quản trị. Sự hiện diện của các thành viên HĐQT kiêm nhiệm bên ngoài giúp gia tăng tính độc lập, thắt chặt giám sát hành vi tư lợi của Tổng giám đốc (CEO) và giảm thiểu thất thoát vốn.
• Lý thuyết Phụ thuộc Nguồn lực (Resource Dependence Theory): Nhấn mạnh rằng thành viên kiêm nhiệm là cầu nối tiếp cận các nguồn lực khan hiếm bên ngoài như vốn tín dụng ngân hàng, nhà cung ứng chiến lược và quan hệ đối tác kinh doanh, qua đó gia tăng lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.
• Giả thuyết Ban Quản trị Bận rộn (Busy Board Hypothesis): Được kiểm chứng qua công trình của Ferris cùng cộng sự (2003) và Fich & Shivdasani (2006), phân tích sự đánh đổi giữa kinh nghiệm quản trị vượt trội và nguy cơ xao nhãng nhiệm vụ khi cá nhân gánh vác quá nhiều trọng trách.

Các khái niệm then chốt trong mô hình bao gồm: Thành viên HĐQT kiêm nhiệm (cá nhân nắm giữ từ 3 vị trí HĐQT trở lên tại các pháp nhân độc lập), Thành quả hoạt động (phản ánh qua ROE bình quân 21% và tỷ số Tobin’s Q trung bình 1,99), và Rủi ro hoạt động (đo lường qua độ lệch chuẩn lợi nhuận hàng ngày 3% cùng hệ số Beta bình quân 0,45).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán ngày 31/12 và báo cáo thường niên công bố định kỳ của 50 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên HOSE và HNX từ năm 2009 đến năm 2015, tạo thành bộ dữ liệu bảng cân bằng với 350 quan sát. Phương pháp chọn mẫu tập trung vào các doanh nghiệp duy trì niêm yết liên tục và công khai đầy đủ thông tin nhân sự HĐQT.

Phương pháp phân tích định lượng sử dụng mô hình hồi quy dữ liệu bảng với hiệu ứng cố định (Fixed Effects Model - FEM). Lựa chọn này khắc phục triệt để hiện tượng nội sinh bắt nguồn từ các đặc tính cố định bất biến theo thời gian của từng doanh nghiệp (như văn hóa doanh nghiệp, quy mô tài sản logarit bình quân 12,71, và cấu trúc sở hữu), vốn là hạn chế lớn của phương pháp bình phương nhỏ nhất (OLS). Đồng thời, FEM tối ưu hơn phương pháp biến công cụ ba giai đoạn (3SLS) nhờ không phụ thuộc vào các giả định biến công cụ địa lý phức tạp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu mang lại bốn phát hiện thực nghiệm quan trọng về quản trị công ty tại Việt Nam:

• Nâng cao hiệu quả sinh lời cốt lõi: Biến số lượng thành viên kiêm nhiệm có tương quan dương với tỷ số EBIT/Tổng tài sản ở mức ý nghĩa thống kê 1% (hệ số hồi quy 0,013; kiểm định $R^2$ hiệu chỉnh đạt 81%). Khi doanh nghiệp bổ sung thêm 1 thành viên kiêm nhiệm giàu kinh nghiệm, tỷ lệ EBIT trên tổng tài sản tăng trung bình 1,3%.
• Hạn chế rủi ro hệ thống: Sự kiêm nhiệm ghi nhận mối quan hệ nghịch biến có ý nghĩa thống kê ở mức 10% với hệ số Beta thị trường (hệ số hồi quy -0,038; $R^2$ hiệu chỉnh đạt 80%). Tăng cường 1 vị trí kiêm nhiệm trong HĐQT giúp giảm 3,8% mức độ biến động giá cổ phiếu so với biến động chung của VN-Index.
• Tác động hai mặt trong khủng hoảng kinh tế (2008–2010): Đưa biến giả khủng hoảng và biến tương tác vào mô hình, nghiên cứu chứng minh sự kiêm nhiệm tiếp tục duy trì đà tăng trưởng hiệu quả hoạt động (hệ số EBIT/Tổng tài sản đạt 0,012; p < 0,05), tuy nhiên lại làm gia tăng độ nhạy rủi ro tổng thể (hệ số tương tác âm -0,017; p < 0,10) do áp lực hội họp kéo dài gây kiệt quệ năng lực ứng phó tình huống khẩn cấp.
• Kiểm tra tính bền vững của định nghĩa: Khi hạ tiêu chuẩn kiêm nhiệm xuống mức 2 vị trí, mối quan hệ tương quan trở nên mờ nhạt và mất ý nghĩa thống kê, khẳng định ngưỡng từ 3 vị trí trở lên mới thực sự phản ánh bản chất của một nhân sự kiêm nhiệm chuyên sâu.

Thảo luận kết quả

Cơ chế tác động tích cực của sự kiêm nhiệm tại Việt Nam được giải thích bởi uy tín cá nhân và vốn tri thức tích lũy từ nhiều ngành nghề. Thay vì gây xao nhãng như các quan sát tại thị trường Mỹ của Fich & Shivdasani (2006), các thành viên kiêm nhiệm tại Việt Nam đóng vai trò nhà cố vấn chiến lược xuất sắc, định hướng ban điều hành phân bổ nguồn lực chuẩn xác. Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với kết luận của Elyasiani & Zhang (2015) khi nghiên cứu các định chế ngân hàng.

Dữ liệu thực nghiệm có thể được tổng hợp trực quan qua các bảng ma trận tương quan và bảng hồi quy đa biến. Cụ thể, bảng dữ liệu hồi quy phản ánh rõ nét sự phân hóa giữa biến kiểm soát đòn bẩy tài chính (hệ số -0,112; tác động tiêu cực đến EBIT/Tổng tài sản ở mức 1%) và biến quy mô tài sản (logarit tài sản có hệ số -0,117 tác động nghịch biến lên ROE). Biểu đồ phân tán giữa hệ số Beta trung bình 0,45 và tỷ lệ thành viên ngoài HĐQT bình quân 60% cho thấy việc bố trí nhân sự kiêm nhiệm hợp lý sẽ tối ưu hóa cấu trúc quản trị rủi ro mà không làm phình to chi phí thù lao HĐQT (vốn có quy mô trung bình 6,53 thành viên/công ty).

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu định lượng, bốn nhóm giải pháp quản trị chiến lược được đề xuất:

• Tối ưu hóa hạn mức kiêm nhiệm nhân sự HĐQT: Đại hội đồng Cổ đông và Ban Kiểm soát cần ban hành quy chế nội bộ quy định mỗi cá nhân không đảm nhiệm quá 3 đến 4 vị trí quản trị đồng thời. Mục tiêu duy trì tỷ lệ nhân sự kiêm nhiệm ở mức tối ưu từ 30% đến 40% quy mô HĐQT nhằm vừa khai thác kinh nghiệm liên ngành, vừa đảm bảo phân bổ tối thiểu 15–20 giờ làm việc/tháng cho mỗi doanh nghiệp, áp dụng ngay trong kỳ họp thường niên năm tài chính kế tiếp.
• Tăng cường tỷ trọng thành viên HĐQT độc lập kiêm nhiệm: Doanh nghiệp chủ động nâng tỷ lệ thành viên độc lập bên ngoài lên tối thiểu 33% (tương đương ít nhất 2/6 thành viên) theo đúng chuẩn mực quản trị hiện đại. Chủ thể thực hiện là Hội đồng Quản trị nhằm giám sát khách quan các quyết định cấu trúc vốn, hạ tỷ lệ đòn bẩy tài chính từ mức bình quân 0,52 về ngưỡng an toàn dưới 0,40 trong lộ trình 18 tháng.
• Thiết lập Tiểu ban Quản trị Rủi ro chuyên trách: Ban điều hành thành lập bộ phận tham mưu rủi ro trực thuộc HĐQT nhằm hỗ trợ các thành viên kiêm nhiệm cập nhật chỉ số Z-score (đảm bảo ngưỡng an toàn > 3,07) và theo dõi biến động hệ số Beta định kỳ hàng quý, giảm tải thời gian xử lý sự vụ cho ban lãnh đạo khi đối mặt biến động thị trường.
• Chuẩn hóa khung pháp lý công bố thông tin: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán cần bổ sung quy định bắt buộc thuyết minh chi tiết tất cả các chức danh quản trị hiện tại của thành viên HĐQT trong Báo cáo thường niên. Mục tiêu đạt 100% doanh nghiệp niêm yết minh bạch hóa số lượng vị trí kiêm nhiệm từ quý 1 của năm áp dụng quy chế mới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo chuyên sâu và thiết thực dành cho bốn nhóm đối tượng chính:

• Hội đồng Quản trị và Ban Tổng Giám đốc: Vận dụng các phát hiện thực nghiệm để xây dựng tiêu chí tuyển chọn, bổ nhiệm nhân sự lãnh đạo; thiết lập cơ chế kiểm soát quỹ thời gian và cân bằng giữa năng lực tư vấn chiến lược với nghĩa vụ giám sát hoạt động.
• Nhà đầu tư cá nhân và Quỹ đầu tư tổ chức: Sử dụng thông tin về cơ cấu HĐQT kiêm nhiệm như một tiêu chí định lượng trong mô hình đánh giá rủi ro quản trị (Corporate Governance Scorecard), từ đó dự báo chính xác biến động hệ số Beta và tỷ suất sinh lời EBIT/Tổng tài sản của cổ phiếu mục tiêu.
• Cơ quan quản lý thị trường và Nhà hoạch định chính sách: Ban soạn thảo Luật Doanh nghiệp, Luật Chứng khoán và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước khai thác làm luận cứ thực tế để ban hành các thông tư hướng dẫn về số lượng vị trí kiêm nhiệm tối đa của thành viên HĐQT công ty đại chúng.
• Học viên cao học và Giảng viên khối ngành Tài chính - Quản trị: Tham khảo phương pháp xây dựng mô hình hồi quy dữ liệu bảng hiệu ứng cố định (FEM), kỹ thuật xử lý dữ liệu kiểm toán và phương pháp đo lường các biến số quản trị công ty tại thị trường mới nổi.

Câu hỏi thường gặp

• Sự kiêm nhiệm HĐQT được định nghĩa và xác định như thế nào trong đề tài? Thành viên kiêm nhiệm được định lượng là cá nhân đồng thời giữ từ 3 vị trí thành viên HĐQT trở lên tại các pháp nhân độc lập. Số liệu thu thập từ 350 quan sát cho thấy số vị trí quản trị bình quân một thành viên đảm nhiệm là 2,3, và ngưỡng từ 3 vị trí trở lên tạo ra sự phân hóa rõ rệt nhất về mặt thống kê.
• Tại sao kiêm nhiệm HĐQT lại làm tăng chỉ số EBIT/Tổng tài sản của doanh nghiệp? Thành viên kiêm nhiệm sở hữu kiến thức quản trị đa ngành, uy tín thị trường và mạng lưới quan hệ sâu rộng với đối tác, ngân hàng. Những kinh nghiệm quý giá này giúp doanh nghiệp non trẻ đưa ra quyết định đầu tư chính xác, tối ưu hóa chi phí vận hành và nâng tỷ số EBIT/Tổng tài sản tăng thêm 1,3% cho mỗi thành viên kiêm nhiệm bổ sung.
• Sự kiêm nhiệm tác động như thế nào đến rủi ro thị trường (hệ số Beta) của cổ phiếu? Nghiên cứu chỉ ra mối tương quan nghịch biến ở mức ý nghĩa 10% giữa sự kiêm nhiệm và hệ số Beta (hệ số -0,038). Kinh nghiệm thực chiến của các thành viên bận rộn giúp công ty thiết lập chiến lược ứng biến linh hoạt, giảm thiểu mức độ nhạy cảm của cổ phiếu trước các cú sốc biến động giá trên thị trường chứng khoán.
• Vì sao phương pháp hiệu ứng cố định (FEM) được lựa chọn thay vì OLS hay 3SLS? Mô hình FEM kiểm soát hiệu quả các biến đặc thù không quan sát được của 50 doanh nghiệp (như phong cách điều hành, văn hóa nội bộ), giải quyết triệt để lỗi thiên vị do bỏ sót biến mà mô hình OLS mắc phải. Đồng thời, FEM vận hành ổn định và không đòi hỏi các biến công cụ ngoại sinh phức tạp như mô hình 3SLS.
• Trong giai đoạn khủng hoảng tài chính, sự kiêm nhiệm bộc lộ điểm yếu gì? Dù vẫn hỗ trợ gia tăng thành quả kinh doanh (hệ số tương tác EBIT/Tổng tài sản đạt 0,012; p < 0,05), nhưng áp lực họp bàn liên tục trong khủng hoảng 2008–2010 đã làm suy giảm thể lực và sự tập trung của thành viên kiêm nhiệm, dẫn đến hệ số rủi ro tổng thể tăng nhẹ (hệ số tương tác âm -0,017).

Kết luận

• Xác lập bằng chứng thực nghiệm vững chắc về tác động tích cực của sự kiêm nhiệm HĐQT đến thành quả sinh lời EBIT/Tổng tài sản (tăng 1,3% với độ tin cậy 99%).
• Chứng minh năng lực của các thành viên kiêm nhiệm trong việc kiềm chế mức độ biến động rủi ro thị trường (giảm hệ số Beta 3,8% ở mức ý nghĩa 10%).
• Làm rõ tính hai mặt của ban quản trị bận rộn dưới bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu, đặt ra yêu cầu kiểm soát quỹ thời gian của lãnh đạo.
• Khẳng định độ tin cậy cao của phương pháp hồi quy dữ liệu bảng hiệu ứng cố định (FEM) trên mẫu 350 quan sát thuộc hai sàn niêm yết HOSE và HNX.
• Đóng góp hệ thống giải pháp hoàn thiện cơ chế quản trị công ty đại chúng phù hợp với bối cảnh tài chính - ngân hàng tại Việt Nam.

Đề tài là công trình nghiên cứu công phu, kết hợp chặt chẽ giữa khung lý thuyết hàn lâm và số liệu thực chứng đáng tin cậy. Để tiếp tục mở rộng phạm vi nghiên cứu trong giai đoạn tới, các nhà nghiên cứu có thể phân tách chi tiết tác động của thành viên kiêm nhiệm điều hành (Inside Directors) và thành viên kiêm nhiệm độc lập (Outside Directors), đồng thời mở rộng cỡ mẫu sang các doanh nghiệp chưa niêm yết. Các tổ chức kinh tế và nhà đầu tư hãy khai thác ngay nguồn cơ sở dữ liệu quý giá này để chuẩn hóa bộ máy quản trị và đưa ra các quyết định đầu tư an toàn, hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngày nay, việc một doanh nghiệp có nhiều thành viên hội đồng quản trị cũng là thành viên hội đồng quản trị của doanh nghiệp khác không còn là vấn đề xa lạ, việc kiêm nhiệm nhiều vị trí quản lý cấp cao ở đồng thời nhiều công ty vừa mang lại lợi ích cũng đồng thời mang đến những ảnh hưởng không tốt đến với các công ty. Việc một thành viên hội đồng quản trị có thể làm việc ở cùng lúc nhiều công ty chứng tỏ họ là những người có nhiều kiến thức quản trị, có nhiều danh tiếng và kinh nghiệm quản lý của họ sẽ giúp ích cho công ty, tuy nhiên, việc xao nhãng trong quản lý do phải chia sẽ thời gian của mình tại nhiều công ty cũng có thể khiến hiệu quả quản trị của họ giảm sút từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến công ty. Trước vấn đề này, một bài nghiên cứu về sự ảnh hưởng của các thành viên hội đồng quản trị do phải kiêm nhiệm vị trí ở những công ty khác lên các yếu tố quyết định sự thành công của công ty bao gồm thành quả và rủi ro hoạt động là việc làm rất cần thiết.

Ngoài ra, nguyên nhân chính yếu để nghiên cứu vấn đề kiêm nhiệm của các thành viên hội đồng quản trị ảnh hưởng đến hoạt động của công ty là do các nghiên cứu trước đây khi nghiên cứu về hội đồng quản trị của công ty thường tập trung nghiên cứu quy mô của hội đồng quản trị cũng như là sự độc lập của hội đồng trong việc đưa ra các quyết định quản trị, từ đó tác động đến thành quả hoạt động của công ty (nghiên cứu của các tác giả Hermalin và Weisbach 1988, 1998; Yermack 1996; Coles et al 2008). Một điểm chung trong các nghiên cứu này, đó là các tác giả đều cho rằng ở các công ty lớn và có cấu trúc quản trị phức tạp, ban điều hành của công ty sẽ cần phải được giám sát chặt chẽ hơn, điều đó đòi hỏi hội đồng quản trị cũng phải có quy mô lớn hơn đồng thời cũng cần nhiều thành viên hội đồng quản trị đến từ những công ty khác, những người có nhiều kinh nghiệm, kiến thức quản trị ở nhiều lĩnh vực khác nhau để đưa ra những sự tư vấn, giám sát hợp lý cho công ty. Nhìn chung, vấn đề nghiên cứu về sự kiêm nhiệm của hội đồng quản trị có tác động như thế nào đến công ty vẫn còn khá mới mẻ và có rất ít nghiên cứu trước đây LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 nghiên cứu về vấn đề này. Về vấn đề sự kiêm nhiệm của hội đồng quản trị công ty, gần đây cũng đã có một số tác giả quan tâm đến và có những nghiên cứu rất đáng chú ý, tiêu biểu như nghiên cứu của các tác giả Ferris et al.

năm 2003; Fich và Shivdasani năm 2006 nghiên cứu về tác động của sự kiêm nhiệm của hội đồng quản trị lên thành quả hoạt động của các công ty phi tài chính hay nghiên cứu của tác giả Elyas Elyasiani và Ling Zhang năm 2015 nghiên cứu về sự kiêm nhiệm của hội đồng quản trị tác động đến thành quả và rủi ro của các công ty nắm vốn ngân hàng. Nhìn chung, bên cạnh những khía cạnh truyền thống liên quan đến hội đồng quản trị và thành quả của công ty, vấn đề kiêm nhiệm của hội đồng quản trị cũng đã và đang được nghiên cứu ngày càng chuyên sâu hơn.