Luận văn so sánh khả năng sản xuất thịt của gà king 300 nuôi tách riêng và chung trống mái vụ đông ở thái nguyên

Ngành chăn nuôi gia cầm tại Việt Nam, đặc biệt là tại Thái Nguyên, đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong những năm… 70 trang · Đại Học Thái Nguyên · 2022.

• Tác giả: Lộc Thị Hạnh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thanh Vân
• Trường học: Đại Học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: So Sánh Khả Năng Sản Xuất Thịt Của Gà King 300 Nuôi Tách Và Chung Trống Mái Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. Mục đích của đề tài
• 2. Ý nghĩa của đề tài
• 2.1. Ý nghĩa khoa học
• 2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 3.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 3.2. Các Phương thức chăn nuôi hiện nay
• 3.3. Đặc điểm sinh trưởng và những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng của gia cầm
• 3.4. Những bệnh thường gặp trong chăn nuôi gà thịt lông màu
• 3.5. Đặc điểm sinh học và khả năng sản xuất của gà King 300
• 3.6. Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước
• 3.6.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 3.6.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 4. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 4.3. Nội dung nghiên cứu
• 4.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 4.4.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 4.4.2. Dinh dưỡng thức ăn của gà thí nghiệm
• 4.4.3. Chương trình sử dụng vắc-xin cho gà thí nghiệm
• 4.4.4. Phương pháp theo dõi, thu thập thông tin
• 4.4.5. Các chỉ tiêu theo dõi
• 4.4.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 5. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 5.1. Kết quả phục vụ sản xuất
• 5.2. Kết quả chuyên đề nghiên cứu khoa học
• 5.2.1. Tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm
• 5.2.2. Tỷ lệ mắc bệnh của gà thí nghiệm
• 5.2.3. Khả năng sinh trưởng của gà thí nghiệm
• 5.2.4. Khả năng thu nhận và chuyển hoá thức ăn của gà thí nghiệm
• 5.2.5. Chỉ số sản xuất và chỉ số kinh tế của gà thí nghiệm
• 5.2.6. Chi phí trực tiếp cho 1 kg gà xuất bán
• 6. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1

Tóm tắt

I. Tổng quan về khả năng sản xuất thịt gà King 300 tại Thái Nguyên

Ngành chăn nuôi gia cầm tại Việt Nam, đặc biệt là tại Thái Nguyên, đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Gà King 300 là một trong những giống gà thịt được ưa chuộng nhờ vào khả năng sinh trưởng và sản xuất thịt tốt. Việc so sánh giữa phương pháp nuôi tách trống mái và nuôi chung trống mái sẽ giúp xác định phương thức nào mang lại hiệu quả cao hơn trong sản xuất thịt gà.

1.1. Đặc điểm sinh học của gà King 300

Gà King 300 có đặc điểm sinh trưởng nhanh, khả năng tiêu hóa tốt và chất lượng thịt cao. Những yếu tố này làm cho giống gà này trở thành lựa chọn hàng đầu cho các hộ chăn nuôi tại Thái Nguyên.

1.2. Tình hình chăn nuôi gà tại Thái Nguyên

Thái Nguyên là một trong những tỉnh có sản lượng gà lớn nhất cả nước. Với khoảng 13 triệu con gà, sản lượng thịt đạt 46.000 tấn, việc áp dụng các phương pháp nuôi hiệu quả là rất cần thiết.

II. Vấn đề và thách thức trong chăn nuôi gà King 300

Mặc dù gà King 300 có nhiều ưu điểm, nhưng việc nuôi gà cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như dịch bệnh, chế độ dinh dưỡng và phương pháp nuôi ảnh hưởng lớn đến khả năng sản xuất thịt của giống gà này.

2.1. Các bệnh thường gặp ở gà King 300

Gà King 300 dễ mắc các bệnh như cầu trùng và bạch lỵ. Việc phòng bệnh và chăm sóc đúng cách là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe cho đàn gà.

2.2. Ảnh hưởng của chế độ dinh dưỡng đến khả năng sản xuất

Chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp gà phát triển tốt hơn. Cần đảm bảo cân bằng giữa protein và năng lượng trong khẩu phần ăn để đạt hiệu quả cao nhất.

III. Phương pháp nuôi tách trống mái và chung trống mái

Việc nuôi tách trống mái và chung trống mái có những ưu nhược điểm riêng. Nghiên cứu này sẽ phân tích chi tiết hai phương pháp này để tìm ra phương pháp tối ưu cho việc sản xuất thịt gà King 300.

3.1. Ưu điểm của phương pháp nuôi tách trống mái

Nuôi tách trống mái giúp kiểm soát tốt hơn về dinh dưỡng và sức khỏe của từng con gà, từ đó nâng cao khả năng sản xuất thịt.

3.2. Nhược điểm của phương pháp nuôi chung trống mái

Nuôi chung trống mái có thể dẫn đến cạnh tranh thức ăn và không gian sống, ảnh hưởng đến sự phát triển của gà.

IV. Kết quả nghiên cứu về khả năng sản xuất thịt gà King 300

Kết quả nghiên cứu cho thấy phương pháp nuôi tách trống mái mang lại hiệu quả cao hơn về khả năng sản xuất thịt so với nuôi chung trống mái. Các chỉ tiêu như khối lượng cơ thể và tỷ lệ nuôi sống đều tốt hơn.

4.1. Khối lượng cơ thể của gà King 300

Gà nuôi tách trống mái có khối lượng cơ thể lớn hơn so với gà nuôi chung trống mái, cho thấy sự khác biệt rõ rệt trong khả năng sinh trưởng.

4.2. Tỷ lệ nuôi sống và hiệu quả kinh tế

Tỷ lệ nuôi sống của gà nuôi tách trống mái cao hơn, đồng nghĩa với việc giảm thiểu chi phí và tăng lợi nhuận cho người chăn nuôi.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chăn nuôi gà King 300

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng phương pháp nuôi tách trống mái là lựa chọn tối ưu cho việc sản xuất thịt gà King 300 tại Thái Nguyên. Tương lai của ngành chăn nuôi gà tại địa phương này hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ nếu áp dụng đúng các kỹ thuật nuôi.

5.1. Đề xuất cải tiến kỹ thuật nuôi

Cần nghiên cứu và áp dụng các kỹ thuật nuôi tiên tiến để nâng cao năng suất và chất lượng thịt gà King 300.

5.2. Tương lai của ngành chăn nuôi gà tại Thái Nguyên

Với sự phát triển của thị trường và nhu cầu tiêu thụ, ngành chăn nuôi gà tại Thái Nguyên có tiềm năng lớn để phát triển bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi gia cầm tại Việt Nam trong giai đoạn 2010–2020 ghi nhận sự tăng trưởng rõ rệt về quy mô và năng suất. Đến năm 2019, tổng đàn gia cầm cả nước đạt khoảng 458 triệu con, sản lượng thịt đạt trên 1,27 triệu tấn và sản lượng trứng đạt 13,2 tỷ quả. Cùng với xu hướng chung, tỉnh Thái Nguyên phát triển đàn gia cầm lên khoảng 14,6 triệu con (trong đó gà chiếm 13 triệu con), đạt sản lượng thịt 46.000 tấn và sở hữu 406 trang trại chăn nuôi tập trung tại các huyện Phú Bình, Đồng Hỷ, Phú Lương, Định Hóa. Tuy nhiên, hiệu quả chăn nuôi gà thịt lông màu thương phẩm chịu sự chi phối chặt chẽ bởi phương thức nuôi dưỡng và đặc điểm sinh học của đàn gà.

Trong các mô hình chăn nuôi tập trung, sự sai khác về tính biệt dẫn đến chênh lệch tốc độ lớn, nhu cầu dinh dưỡng và tập tính cạnh tranh thức ăn giữa con trống và con mái. Tập tính nhảy đạp, cắn mổ khi nuôi chung đàn thường gây hao hụt năng lượng và giảm độ đồng đều của khối lượng xuất chuồng. Nhằm kiểm chứng ảnh hưởng thực tế của phương thức nuôi nhốt theo giới tính đối với giống gà King 300, khóa luận xác định các nội dung nghiên cứu cụ thể:

1. Đánh giá tỷ lệ nuôi sống và sức kháng bệnh (bệnh đường hô hấp mạn tính CRD, bệnh cầu trùng) của gà King 300 qua các tuần tuổi theo từng phương thức nuôi.
2. Xác định và so sánh khả năng sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối giữa phương thức nuôi tách riêng trống mái và nuôi chung trống mái.
3. Đánh giá mức độ thu nhận thức ăn và hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR) của các lô thí nghiệm trong suốt chu kỳ nuôi 84 ngày.

Đối tượng nghiên cứu là đàn gà thương phẩm Japfa King 300 (con lai giữa gà trống Mía và gà mái Sasso), có khả năng phân biệt trống mái lúc 01 ngày tuổi thông qua tốc độ mọc lông cánh. Thí nghiệm được thực hiện trên tổng đàn 1.200 con gà từ 01 đến 84 ngày tuổi (12 tuần). Phạm vi không gian được triển khai tại Trang trại gia cầm VM, xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên. Thời gian nghiên cứu tiến hành trong vụ đông, từ ngày 19/06/2021 đến ngày 19/12/2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên quy luật sinh trưởng và tích lũy chất hữu cơ của gia cầm (Trần Đình Miên, 1992) cùng cơ chế di truyền liên kết với giới tính chi phối tốc độ mọc lông và khối lượng cơ thể (Chambers, 1990; Hayers, 1979; Siegel và Dumington, 1978). Đề tài tiếp cận đặc điểm sinh học của con lai King 300 kế thừa từ dòng bố (gà Mía thuần chủng Sơn Tây, thịt chắc, mào cờ/hạt đậu) và dòng mẹ (gà chuyên thịt Sasso của Pháp, ngực nở, chân vàng, lớn nhanh), kết hợp cơ sở dịch tễ học thú y về các bệnh truyền nhiễm thường gặp gồm bệnh Cầu trùng (Eimeria tenella, Eimeria necatrix), bệnh Bạch lỵ (Salmonella Pullorum) và bệnh hô hấp mạn tính CRD (Mycoplasma gallisepticum).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm được thiết kế theo hình thức phân lô so sánh đồng đều các yếu tố đầu vào, chỉ khác biệt về phương thức ghép tính biệt:

Chỉ tiêu bố trí	Lô 1 (Nuôi tách trống)	Lô 2 (Nuôi tách mái)	Lô 3 (Nuôi chung trống mái)
Giống gà	Japfa King 300	Japfa King 300	Japfa King 300
Cơ cấu tính biệt	100% gà trống	100% gà mái	50% trống : 50% mái (đeo nhẫn chân gà mái)
Quy mô đàn	400 con	400 con	400 con
Mật độ chuồng nuôi	7 con/m²	7 con/m²	7 con/m²
Thời gian theo dõi	84 ngày (12 tuần)	84 ngày (12 tuần)	84 ngày (12 tuần)

Quy trình dinh dưỡng sử dụng thức ăn công nghiệp dạng viên của Công ty Japfa theo 3 giai đoạn: C01S+ từ 01–21 ngày tuổi (Độ ẩm ≤ 13%, Protein thô ≥ 21,0%, ME ≥ 3.010 Kcal/kg), C02S từ 22–50 ngày tuổi (Độ ẩm ≤ 13%, Protein thô ≥ 20,0%, ME ≥ 3.110 Kcal/kg) và C03S từ 51–84 ngày tuổi (Độ ẩm ≤ 13%, Protein thô ≥ 19,0%, ME ≥ 3.165 Kcal/kg). Chế độ phòng bệnh áp dụng tiêm phòng vắc-xin Marek và Paxxecll vào phôi lúc 18,5 ngày; phun sương IB H120, IB biến chủng và Newcastle tại trạm ấp; cắt mỏ bằng nhiệt lúc 1 ngày tuổi; nhỏ vắc-xin Scovac-3 cầu trùng (3 ngày tuổi); nhỏ mắt ND-IB, uống Gumboro A, chủng màng cánh Medivac Pox (7 ngày tuổi); nhắc lại ND-IB và Gumboro B (21 ngày tuổi); tiêm dưới da cổ vắc-xin Newcastle (45 ngày tuổi).

Phương pháp thu thập dữ liệu dựa trên ghi chép lượng thức ăn tiêu thụ hàng ngày, cân khối lượng cá thể định kỳ hàng tuần (quây cân ngẫu nhiên 50–70 con/lô vào ngày đầu tuần tuổi). Các công thức tính toán bao gồm tỷ lệ nuôi sống (%), tỷ lệ mắc/khỏi bệnh (%), sinh trưởng tuyệt đối $A$ (g/con/ngày), sinh trưởng tương đối $R$ (%) theo tiêu chuẩn TCVN 2.40-77, hệ số tiêu tốn thức ăn tuần ($FCR_w$) và cộng dồn ($FCR_{cum}$), chỉ số sản xuất (PI) và chỉ số kinh tế (EN). Dữ liệu được quản lý trên Microsoft Excel và xử lý phân tích thống kê sinh vật học trên phần mềm MINITAB 16 để tính giá trị trung bình ($\bar{X}$), sai số trung bình ($m_X$) và hệ số biến dị ($C_v%$).

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả phân tích bức tranh tổng thể của ngành gia cầm Việt Nam và tiềm năng chăn nuôi tại tỉnh Thái Nguyên. Phần mở đầu khẳng định sự cần thiết phải khảo sát việc nuôi tách riêng trống mái ở giống gà lông màu King 300 nhằm mục đích giảm tiêu hao thức ăn do cạnh tranh đàn, tăng tính đồng đều của đàn gà thương phẩm và nâng cao năng suất thịt trong điều kiện nuôi vụ đông. Chương này xác định rõ mục đích nghiên cứu, đối tượng, thời gian, địa điểm triển khai tại trại thực nghiệm cũng như đóng góp của đề tài cho công tác đào tạo và sản xuất.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Tác giả hệ thống hóa các tài liệu khoa học về ba phương thức chăn nuôi hiện nay: nuôi thả tự do, nuôi bán chăn thả và nuôi nhốt hoàn toàn. Tiếp đó, tổng quan làm rõ các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng gia cầm bao gồm giống, tính biệt, chế độ dinh dưỡng, nhiệt độ chuồng nuôi và chế độ chiếu sáng. Đặc điểm dịch tễ, triệu chứng, bệnh tích và quy trình kiểm soát ba bệnh truyền nhiễm phổ biến (Cầu trùng, Bạch lỵ, CRD) được trình bày chi tiết. Chương này cũng phân tích đặc điểm ngoại hình và khả năng cho thịt của dòng bố Mía, dòng mẹ Sasso và con lai King 300, đồng thời tổng hợp các công trình nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước liên quan đến các giống gà thả vườn lông màu (Lương Phượng, Tam Hoàng, Sasso, gà Sao).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương trình bày chi tiết thiết kế thí nghiệm trên 1.200 con gà Japfa King 300 chia đều vào 3 lô: Lô 1 (400 trống), Lô 2 (400 mái), Lô 3 (200 trống + 200 mái). Thao tác quản lý chuồng trại được quy định cụ thể: chuồng úm dùng phoi bào làm đệm lót, chuồng thịt dùng trấu dày 15–20 cm để giữ ấm trong vụ đông, sưởi ấm bằng chụp ga (nhiệt độ úm 32–33°C tuần đầu, giảm dần 2–3°C mỗi tuần đến khi đạt 21–24°C). Thức ăn phân chia thành 3 giai đoạn nuôi dưỡng với các chỉ tiêu dinh dưỡng nghiêm ngặt. Lịch trình vắc-xin gồm 6 mốc can thiệp từ 18,5 ngày tuổi phôi đến 45 ngày tuổi. Chương mô tả đầy đủ các công thức toán học đo lường chỉ tiêu sinh trưởng ($A$, $R$), chuyển hóa thức ăn ($FCR_w$, $FCR_{cum}$), các chỉ số kinh tế - kỹ thuật (PI, EN) và công cụ phân tích thống kê MINITAB 16.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương kết quả bao gồm hai nội dung chính: công tác phục vụ sản xuất tại cơ sở và kết quả nghiên cứu chuyên đề khoa học.

Trong phục vụ sản xuất, tác giả tham gia chăm sóc đàn gà thịt 2.300 con (đạt tỷ lệ nuôi sống 95,43%), thực hiện an toàn 100% các chương trình vắc-xin Newcastle, Gumboro, ND-IB, Cầu trùng và Đậu gà; đồng thời khống chế tỷ lệ an toàn bệnh Cầu trùng đạt 99,56% và bệnh CRD đạt 99,13%.

Đối với chuyên đề khoa học, số liệu theo dõi 12 tuần tuổi được ghi nhận đầy đủ qua các bảng chỉ tiêu:

1. Tỷ lệ nuôi sống: Sau 12 tuần nuôi, Lô 1 (trống) đạt 96,00%, Lô 2 (mái) đạt 94,00%, Lô 3 (chung trống mái) đạt 96,00%. Sự chênh lệch tỷ lệ sống giữa 3 lô là không đáng kể, chứng minh phương thức nuôi không ảnh hưởng tiêu cực đến sức sống của gà King 300.
2. Tình hình mắc bệnh và hiệu quả điều trị: Bệnh CRD bắt đầu xuất hiện từ tuần thứ 4 và đạt tỷ lệ cao nhất vào tuần thứ 5 (Lô 1: 8,9%; Lô 2: 9,3%; Lô 3: 10,0%). Phác đồ điều trị bằng Doxycyclin 500 (50 mg/kg thể trọng) kết hợp Bromhexine và B.complex cho tỷ lệ khỏi bệnh đạt 97,5% ở Lô 1, 96,8% ở Lô 2 và 96,3% ở Lô 3; tỷ lệ chết do CRD trên tổng đàn chỉ dao động từ 1,1% đến 1,5%. Bệnh cầu trùng xuất hiện rải rác ở tuần 8, 9, 10 với số lượng rất ít, điều trị bằng Coxymax (40 mg/kg thể trọng) mang lại hiệu quả tốt, tỷ lệ chết do cầu trùng rất thấp (0,2% ở Lô 1 và Lô 3; 0,5% ở Lô 2).
3. Khả năng sinh trưởng và khối lượng cơ thể: Khối lượng cơ thể tăng dần qua các tuần tuổi và có sự phân hóa rõ nét giữa các lô:

Giai đoạn	Lô 1 (Trống)	Lô 2 (Mái)	Lô 3 (Chung trống mái)
Sơ sinh (g)	$41,15 \pm 0,54$	$38,88 \pm 0,52$	$39,73 \pm 0,44$
4 tuần tuổi (g)	$521,85 \pm 6,82$	$450,18 \pm 6,91$	$480,96 \pm 6,63$
8 tuần tuổi (g)	$1.437,61 \pm 11,82$	$1.190,74 \pm 13,09$	$1.276,21 \pm 17,48$
12 tuần tuổi (g)	$2.173,04 \pm 16,11$	$1.749,47 \pm 9,39$	$1.810,10 \pm 18,79$

Khối lượng bình quân của hai lô nuôi tách (trống và mái) ở 12 tuần tuổi đạt 1.961,26 g, cao hơn lô nuôi chung 51,16 g/con. Sinh trưởng tuyệt đối đạt đỉnh vào giai đoạn tuần 5–8 (tuần 7–8 đạt mức cao nhất: Lô 1 là 36,04 g/con/ngày, Lô 2 là 28,06 g/con/ngày, Lô 3 là 30,83 g/con/ngày). Trung bình cả kỳ nuôi SS–12 tuần, sinh trưởng tuyệt đối của Lô 1 đạt 25,38 g/con/ngày, Lô 2 đạt 20,36 g/con/ngày, Lô 3 đạt 21,10 g/con/ngày. Sinh trưởng tương đối đạt cao nhất ở tuần 1 (dao động 93,16% – 94,12%) và giảm dần theo quy luật sinh học đến tuần 12 (Lô 1 còn 8,10%, Lô 2 còn 6,83%, Lô 3 còn 5,70%).

4. Khả năng thu nhận và chuyển hóa thức ăn: Tổng lượng thức ăn thu nhận tích lũy trong 84 ngày ở Lô 1 là 5.490,41 g/con, Lô 2 là 4.605,94 g/con và Lô 3 là 5.197,62 g/con. Hệ số chuyển hóa thức ăn tích lũy ($FCR_{cum}$) tại thời điểm kết thúc thí nghiệm (tuần 12) ở Lô 1 là 2,57 kg; Lô 2 là 2,67 kg; Lô 3 là 2,92 kg. Như vậy, nuôi nhốt chung trống mái làm tiêu tốn thức ăn cao hơn nuôi tách trống 0,35 kg thức ăn/kg tăng khối lượng (tăng 11,99%) và cao hơn nuôi tách mái 0,25 kg thức ăn/kg tăng khối lượng (tăng 8,57%).

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu mang lại các kết quả thực nghiệm chuẩn xác về mặt kỹ thuật chăn nuôi gà King 300 trong điều kiện vụ đông:

Chỉ tiêu theo dõi (lúc 84 ngày tuổi)	Lô 1 (Nuôi tách trống)	Lô 2 (Nuôi tách mái)	Lô 3 (Nuôi chung trống mái)
Tỷ lệ nuôi sống tích lũy (%)	96,00	94,00	96,00
Khối lượng cơ thể xuất chuồng (g)	$2.173,04 \pm 16,11$	$1.749,47 \pm 9,39$	$1.810,10 \pm 18,79$
Sinh trưởng tuyệt đối bình quân SS–12 (g/con/ngày)	25,38	20,36	21,10
Tổng thức ăn thu nhận/con (g)	5.490,41	4.605,94	5.197,62
Hệ số chuyển hóa thức ăn tích lũy ($FCR_{cum}$)	2,57	2,67	2,92

Dựa trên số liệu thực nghiệm, tác giả đề xuất giải pháp kỹ thuật: Áp dụng phương thức nuôi tách riêng trống mái ngay từ 01 ngày tuổi cho giống gà King 300. Việc tận dụng đặc điểm tự phân biệt giới tính qua tốc độ mọc lông cánh giúp các trang trại triển khai phân lô thuận lợi mà không tốn chi phí kiểm tra lỗ huyệt. Giải pháp này giúp kiểm soát chính xác chế độ ăn theo từng giới tính, hạn chế hiện tượng gà trống tranh giành thức ăn và đạp cắn gà mái, từ đó nâng cao khối lượng cơ thể bình quân và hạ thấp tiêu tốn thức ăn trên mỗi kg tăng khối lượng.

Về mặt đóng góp khoa học, đề tài cung cấp hệ thống dữ liệu thực nghiệm hoàn chỉnh về sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, sinh trưởng tương đối và FCR qua từng tuần tuổi của tổ hợp lai King 300 tại khu vực miền núi phía Bắc. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu xác nhận nuôi riêng trống mái tiết kiệm từ 0,25–0,35 kg thức ăn cho mỗi kg gà tăng khối lượng so với nuôi chung, cung cấp căn cứ kỹ thuật hữu ích cho các cơ sở sản xuất gà thịt lông màu theo hướng công nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận được triển khai trong phạm vi một vụ nuôi duy nhất (vụ đông) tại một cơ sở chăn nuôi (Trang trại VM, xã Quyết Thắng, TP. Thái Nguyên) trên quy mô 1.200 con gà thí nghiệm, do đó chưa có số liệu so sánh chéo với các điều kiện thời tiết khác trong năm như vụ xuân hè. Văn bản báo cáo tập trung chi tiết vào các chỉ tiêu sinh trưởng và chuyển hóa thức ăn, song chưa có số liệu mổ khảo sát thân thịt (tỷ lệ thân thịt, tỷ lệ mỡ bụng, cơ ngực, cơ đùi) để đánh giá toàn diện chất lượng thịt giữa các phương thức nuôi.

Hướng nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng thử nghiệm phương thức nuôi tách riêng trống mái trên các quy mô đàn lớn hơn, theo dõi lặp lại qua các mùa vụ khác nhau nhằm đánh giá tính ổn định của hệ số chuyển hóa thức ăn. Đồng thời, các nghiên cứu tiếp sau cần bổ sung khảo sát mổ thịt, phân tích các chỉ tiêu sinh hóa cơ thịt và hạch toán kinh tế chi tiết cho từng phương thức nuôi để hoàn thiện quy trình kỹ thuật.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo chuyên môn đối với sinh viên, học viên cao học và cán bộ nghiên cứu thuộc chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y. Các số liệu thực nghiệm cung cấp tài liệu đối sánh tin cậy cho những ai thực hiện đề tài về giống gà King 300, gà lai Mía và gà Sasso.

Đối với các chủ trang trại và kỹ thuật viên chăn nuôi gia cầm thương phẩm, tài liệu này cung cấp nhiều giá trị ứng dụng thực tế:

• Chương trình sử dụng vắc-xin chi tiết 6 bước phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm từ 18,5 ngày tuổi phôi đến 45 ngày tuổi.
• Phác đồ điều trị hiệu quả bệnh đường hô hấp CRD bằng Doxycyclin 500 kết hợp Bromhexine và bệnh Cầu trùng bằng Coxymax.
• Bảng định mức khối lượng cơ thể và tiêu tốn thức ăn chi tiết qua 12 tuần tuổi, hỗ trợ lập kế hoạch dự trù thức ăn và xác định thời điểm xuất bán tối ưu cho gà thịt lông màu vụ đông.

Câu hỏi thường gặp

1. Dựa vào đặc điểm nào tác giả có thể phân biệt tính biệt gà King 300 ngay lúc 01 ngày tuổi?

Tác giả phân biệt trống mái lúc 01 ngày tuổi dựa vào tốc độ mọc lông cánh của gà con. Đây là đặc điểm di truyền liên kết giới tính của tổ hợp lai King 300 do Công ty Japfa chọn tạo, cho phép trạm ấp phân loại chính xác con trống và con mái đóng hộp riêng trước khi xuất bán về trang trại.

2. Sự chênh lệch khối lượng xuất chuồng lúc 84 ngày tuổi giữa các lô nuôi là bao nhiêu?

Ở 12 tuần tuổi (84 ngày), gà ở Lô 1 (nuôi tách trống) đạt khối lượng bình quân cao nhất với 2.173,04 g; Lô 2 (nuôi tách mái) đạt 1.749,47 g; Lô 3 (nuôi chung trống mái) đạt 1.810,10 g. Khối lượng bình quân của hai lô nuôi riêng trống mái đạt 1.961,26 g, cao hơn lô nuôi chung 51,16 g/con.

3. Tiêu tốn thức ăn tích lũy ($FCR_{cum}$) giữa nuôi tách và nuôi chung trống mái khác nhau như thế nào?

Đến 84 ngày tuổi, hệ số chuyển hóa thức ăn cộng dồn của Lô 1 (nuôi tách trống) là 2,57 kg; Lô 2 (nuôi tách mái) là 2,67 kg; trong khi Lô 3 (nuôi chung) tiêu tốn tới 2,92 kg thức ăn cho 1 kg tăng khối lượng. Nuôi chung trống mái làm tiêu tốn thức ăn cao hơn Lô 1 là 0,35 kg (11,99%) và cao hơn Lô 2 là 0,25 kg (8,57%).

4. Bệnh truyền nhiễm nào phát sinh nhiều nhất trong thí nghiệm và được điều trị bằng phác đồ gì?

Bệnh hô hấp mạn tính CRD phát sinh nhiều nhất, bắt đầu xuất hiện ở tuần 4 và đạt tỷ lệ cao nhất vào tuần 5 (tỷ lệ mắc từ 8,9% đến 10,0% tùy lô). Tác giả đã sử dụng phác đồ kết hợp Doxycyclin 500 (liều 50 mg/kg thể trọng), Bromhexine (1 ml/5 kg thể trọng) và B.complex (1 g/2 lít nước) cho uống liên tục 3 ngày (gà nặng cho uống cưỡng bức 5 ngày), đạt tỷ lệ khỏi bệnh từ 96,3% đến 97,5%.

5. Thí nghiệm sử dụng những loại thức ăn nào và hàm lượng dinh dưỡng ra sao?

Thí nghiệm sử dụng 3 mã thức ăn công nghiệp của Công ty Japfa: C01S+ từ 01–21 ngày tuổi (Protein thô ≥ 21,0%, ME ≥ 3.010 Kcal/kg), C02S từ 22–50 ngày tuổi (Protein thô ≥ 20,0%, ME ≥ 3.110 Kcal/kg) và C03S từ 51–84 ngày tuổi (Protein thô ≥ 19,0%, ME ≥ 3.165 Kcal/kg).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lộc Thị Hạnh đã thực hiện so sánh thực nghiệm toàn diện về khả năng sản xuất thịt của giống gà King 300 nuôi tách riêng và nuôi chung trống mái trong vụ đông tại Thái Nguyên. Kết quả khẳng định phương thức nuôi tách riêng trống mái đem lại sự vượt trội về khối lượng xuất chuồng bình quân (1.961,26 g so với 1.810,10 g) và cải thiện rõ rệt hiệu quả chuyển hóa thức ăn ($FCR$ cộng dồn đạt 2,57–2,67 kg so với 2,92 kg ở lô nuôi chung). Công trình cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học tin cậy và khẳng định tính khả thi của việc ứng dụng kỹ thuật nuôi phân tách giới tính nhằm tối ưu hóa năng suất chăn nuôi gà thịt lông màu thương phẩm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Ngành chăn nuôi gia cầm trong 10 năm qua đạt được những thành tựu đáng khích lệ. Tổng đàn gia cầm từ 100 triệu con đến nay đã đạt gần 467 triệu con; sản lượng thịt đạt trên 1,2 triệu tấn; sản lượng trứng đạt trên 13 tỷ quả. Tỷ trọng chăn nuôi gia cầm năm 2019 đạt 25,3 %, tăng mạnh so với năm 2018. Trong 10 năm qua, với sự đổi mới toàn diện, từ công tác giống, thức ăn, phòng trừ dịch bệnh đàn gia cầm tăng trưởng trên 5 % trên năm, đến năm 2018 đạt 408,970 triệu con, trong đó gà đạt 316,916 triệu con, thủy cầm đạt 92,054 triệu con.

Tính đến hết tháng 12/2019, so với năm 2018, đạt 458 triệu con và tăng 14,4 %. Ngoài ra, năng suất và chi phí sản xuất chăn nuôi được cải thiện đáng kể. Để đánh giá tổng quát năng suất và chi phí chăn nuôi nước ta đang nằm ở diện trung bình, nhưng nếu xét ở khu vực nuôi trang trại, công nghiệp thì và chi phí và năng suất chăn nuôi của Việt Nam ngang bằng các nước phát triển trong khu vực [24]. Sản lượng thịt gia cầm tăng bình quân trên 6 % trên năm, năm 2018 đạt 1.097,4 nghìn tấn; trong đó thịt gà là 839.573 tấn, thủy cầm đạt 257.

Năm 2019, sản lượng thịt gia cầm đạt 1.278,6 nghìn tấn, tăng 16,5 % so năm 2018. Trong đó, riêng quý 4/2019 ước đạt 340 nghìn tấn, tăng 19,4 % so cùng kỳ. Sản lượng trứng gia cầm tăng trưởng bình quân trên 7 % trên năm, năm 2018 đạt 11.000 quả; trong đó trứng gà đạt 6.000 quả và trứng thủy cầm đạt 4. Năm 2019 đạt 13,2 tỷ quả, tăng 13,7 % (quý IV ước đạt 3,5 tỷ quả, tăng 16,9 % so quý IV/2018).

Năm 2019, Việt Nam xuất khẩu được các mặt hàng gia cầm như gia cầm giống, thịt gia cầm chế biến đạt trên 13,222 ngàn tấn, trứng muối các loại đạt trên 40 triệu quả, đạt kim ngạch trên 18 triệu USD. Năm 2020 do mở rộng thị trường xuất khẩu 2 dự tính sẽ tăng 5 % so năm 2019. Triển vọng lớn nhất là thị trường Nhật Bản, với những văn bản đã ký kết năm 2020 sẽ xuất khẩu thịt gà chế biến [24]. Cùng với các tỉnh phát triển mạnh và đứng đầu về sản lượng gia cầm thì Thái Nguyên cũng là một trong những địa phương nuôi gia cầm lớn nhất cả nước.

Đến hết năm 2020, tỉnh Thái Nguyên có khoảng 14,6 triệu con gia cầm, trong đó có 13 triệu con gà; sản lượng thịt đạt 46.000 tấn, sản lượng trứng đạt 430 triệu quả; giá trị sản xuất sản phẩm gia cầm đạt 4. Toàn tỉnh hiện có 406 trang trại chăn nuôi gia cầm , tập chung ở hầu hết các huyện, Phú Bình là huyện có tỉ lệ chăn nuôi gia cầm cao nhất, các huyện Đồng Hỷ, Phú Lương, Định Hóa cũng đang trên đà phát triển quy mô lớn hơn. Để chăn nuôi đạt hiệu quả cao, chất lượng thịt tốt cần quan tâm dến rất nhiều yếu tố như: giống, thức ăn, điều kiện chăn nuôi và một trong những yếu tố quan trọng không thể không kể đến đó là phương thức chăn nuôi, trong các phương thức thì hình thức nuôi nhốt chung và riêng trống mái có ảnh hưởng khác nhau đến khả năng sinh trưởng và phát triển của gà, để chứng minh điều này, em tiến hành nghiên cứu đề tài “So sánh khả năng sản xuất thịt của gà King 300 nuôi tách riêng và chung trống mái vụ đông ở Thái Nguyên”. Mục đích của đề tài - Xác định việc nuôi tách riêng và nuôi chung trống mái có ảnh hưởng như thế nào khả năng sản xuất thịt của gà King 300.

Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học - Kết quả của nghiên cứu đề tài là tài liệu tham khảo cho đào tạo, nghiên cứu của các cơ sở đào tạo ngành Chăn nuôi Thú y. - Góp phần vào xây dựng quy trình kỹ thuật chăn nuôi gà lông màu ở Việt Nam. Ý nghĩa thực tiễn - Góp phần phát triển chăn nuôi gà lông màu thương phẩm.

- Kết quả của đề tài sử dụng làm tài liệu tham khảo cho tập thể, hộ gia đình, các cá nhân chăn nuôi gà thịt lông màu theo hướng công nghiệp. - Chọn lọc được ra những phương thức và kĩ thuật chăn nuôi tốt nhất, để đạt năng suất và hiệu quả kinh tế cao. - Đối với em đây là cơ hội để học hỏi và làm quen với công tác nghiên cứu và thực hiện thí nghiệm. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học của đề tài 2. Các Phương thức chăn nuôi hiện nay Nước ta phát triển chăn nuôi gia cầm với 3 phương thức nuôi: nuôi thả tự do, nuôi bán chăn thả (bán công nghiệp) và nuôi nhốt hoàn toàn (nuôi công nghiệp). Nuôi thả tự do: đây là phương thức chăn nuôi từ xa xưa được người dân áp dụng với ưu điểm là đầu tư thấp, dễ nuôi, ít bệnh tật. Con giống tự nhân giống tự nhiên.

Có thể tự tìm kiếm thức ăn thay cho thức ăn công nghiệp cho nên thịt gà săn chắc, thơm ngon. Nhược điểm của phương thức này là chỉ hoạt động được khi có nhiều bãi đất. Không thuận tiện cho nuôi lấy trứng vì gia cầm hoạt động nhiều dễ dẫn đến đẻ không đúng chỗ, làm hỏng và bẩn trứng. Mật độ đàn nuôi 125 đầu gia cầm/ha cho kết quả tốt, được nhiều năm mà bãi chăn thả vẫn sử dụng tốt, ít bị cảm nhiễm kí sinh trùng.

Phương thức nuôi bán chăn thả (bán công nghiệp): là phương thức chăn nuôi có sự kết hợp chăn nuôi truyền thống và kỹ thuật chăn nuôi tiên tiến, được áp dụng phổ biến ở những vùng có gò đồi. Đặc điểm của phương thức nuôi này là vừa có chuồng cho gia cầm trú ngụ, kết hợp sân chơi để gà thoải mái vận động, sử dụng thức ăn công nghiệp đồng thời tận dụng thức ăn sẵn ở địa phương để chất lượng thịt ngon hơn. Đây là phương thức áp dụng cho những giống gà kiêm dụng, gà lai giữa gà ngoại và gà nội, cho tất cả các giống thủy cầm, nhằm phát huy tính ưu việt về sinh thái, nơi có đất trại rộng kết hợp trồng trọt cây ăn quả, cây bóng mát và nuôi cá…Ưu điểm của phương thức này là dễ nuôi, ít bệnh tật, không cần nhiều vốn đầu tư vào chuồng trại. Phương thức này đem lại hiệu quả cao, cho ra những sản phẩm thịt, trứng tốt và chất lượng để phục vụ cho người tiêu dùng Nhược điểm đó là nếu nuôi trong thời gian lâu sẽ dễ làm đất đai bị nhiễm kí sinh trùng, khu vực chuồng 5 nuôi và bãi thả bị bốc mùi khó chịu khi có mưa ẩm.

Phương thức này chiếm khoảng 30-35 % tỷ trọng hàng hoá sản phẩm gia cầm. Phương thức nuôi nhốt: đây là phương thức chăn nuôi theo hướng công nghiệp, được áp dụng ở nước ta từ năm 1974. Ưu điểm của mô hình nuôi gà nhốt chuồng: Quy mô đa dạng phù hợp với hộ gia đình và các trang trại chăn nuôi công nghiệp. Chuồng gà được xây dựng kiên cố nên dễ dàng lắp đặt thêm hệ thống đèn chiếu sáng, quạt thông gió, hệ thống sưởi khi trời lạnh, đảm bảo cho đàn luôn trong tình trạng phát triển tốt nhất.

Thuận tiện trong việc phòng chống dịch bệnh, vệ sinh chuồng trại. Bảo vệ đàn gà, hạn chế được sự tác động của môi trường xung quanh, hạn chế được dịch bệnh cho toàn bộ vật nuôi, hạn chế thiệt hại kinh tế cho chủ trang trại. Đàn gà phát triển đồng đều hơn so với các mô hình nuôi thả vườn. Kiểm soát tối ưu nhất từ số lượng, điều kiện thú y, khâu quản lý, nuôi dưỡng từ đó tiết kiệm được tối đa chi phí, công sức mang lại hiệu quả kinh tế cao cho gia đình.

Đặc điểm sinh trưởng và những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng của gia cầm 2. Khái niệm sinh trưởng Sinh trưởng là sự tăng trưởng các tế bào trong cơ thể vật nuôi, cụ thể là sự thay đổi lớn về kích thước, cấu trúc, khối lượng trong từng cơ quan bộ phận. Trần Đình Miên (1992) [10], đã khái quát như sau: “Sinh trưởng là quá trình tích lũy các chất hữu cơ do đồng hóa và dị hóa, là sự tăng chiều cao, chiều dài, bề ngang khối lượng của các bộ phận và toàn bộ cơ thể con vật trên cơ sở tính chất di truyền từ đời trước” Ở sinh vật từ giai đoạn hình thành phôi tới khi trưởng thành, cơ thể tích lũy các tế bào mới, là sự biến đổi tất cả theo chiều hướng đi lên, có sự thay đổi về kích thước, trọng lượng, hình dáng, màu sắc cơ thể như lông , da mỗi ngày. Những yếu tố ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của gia cầm Tùy từng mức độ khác nhau mà có những yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của gia cầm như di truyền, tốc độ mọc lông, tính biệt, điều kiện môi trường, cách nuôi dưỡng chăm sóc.

- Ảnh hưởng của dòng, giống Loài, giống, dòng, cá thể là các yếu tố quyết định tốc độ sinh trưởng của gia cầm. Nguyễn Thị Thúy Mỵ, 1997 [9] khi nghiên cứu 3 giống gà AA, Avivan và BE88 nuôi tại Thái Nguyên cho thấy khối lượng cơ thể của 3 giống khác nhau ở 49 ngày tuổi lần lượt là : 2502,09 g, 2423,28 g và 2305,24 g. Đặc tính di truyền của các dòng, giống là các yếu tố quan trọng đối với quá trình sinh trưởng và phát triển của gia cầm, từ các kết quả nghiên cứu giúp cho người chăn nuôi biết được giới hạn và đặc điểm sinh trưởng của từng dòng, giống khác nhau để áp dụng vào chăn nuôi cho hợp lý và đạt hiệu quả cao. - Ảnh hưởng của tính biệt Theo tài liệu của Chambers (1990) [15], sinh trưởng và phát triển của gia cầm chịu ảnh hưởng của kiểu gen.

Có thể ảnh hưởng đến sự phát triển chung, ảnh hưởng theo nhóm tính trạng chung cũng có thể là tính trạng riêng lẻ. Một số tác giả cho rằng các tính trạng số lượng này được quy định bởi 15 cặp gen, có ít nhất 1 gen về sinh trưởng liên kết với giới tính, vì vậy có sự sai khác về khối lượng cơ thể con trống và con mái trong cùng một giống, con trống nặng hơn con mái 24 – 32 %. Theo Phùng Đức Tiến (1997) [13], thì Hayers J. (1979) đã xác định biến dị di truyền về tốc độ mọc lông phụ thuộc vào giới tính.

Theo Siegel và Dumington (1978) [19], những alen quy định tốc độ mọc lông nhanh phù hợp với tăng khối lượng cao. Trong cùng một dòng gà mọc lông nhanh thì gà mái mọc lông nhanh hơn gà trống.