Sở hữu gia đình cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên thị trường chứng khoán việt nam

Nghiên cứu ảnh hưởng sở hữu gia đình, cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp niêm yết Việt Nam. Phân tích chuyên sâu, dữ liệu tin cậy.

• Tác giả: Trần Đỗ Minh Khôi
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Hoàng Anh
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Luật
• Chuyên ngành: Tài chính- Ngân hàng
• Đề tài: Sở Hữu Gia Đình – Cấu Trúc Vốn Và Hiệu Quả Hoạt Động Của Các Doanh Nghiệp Phi Tài Chính Niêm Yết Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Sở Hữu Gia Đình Hiệu Quả Doanh Nghiệp

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế, vai trò của các doanh nghiệp gia đình Việt Nam ngày càng được khẳng định. Các quyết định chiến lược, quản trị tài chính, thành công hay thất bại, đều ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp niêm yết. Đặc biệt, trong môi trường pháp luật còn nhiều hạn chế, việc nghiên cứu về sở hữu gia đình ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động trở nên cấp thiết. Nghiên cứu trên thế giới cho thấy, nhiều doanh nghiệp hàng đầu được kiểm soát bởi người sáng lập hoặc gia đình. Quyền sở hữu gia đình phổ biến ở các công ty tư nhân và chiếm ưu thế trong các công ty đại chúng. Tại Việt Nam, các doanh nghiệp gia đình đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế. Nghiên cứu này tập trung vào tác động của sở hữu gia đình, cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động kinh doanh, từ đó đưa ra gợi ý chính sách.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của Doanh Nghiệp Gia Đình

Doanh nghiệp gia đình là loại hình doanh nghiệp mà quyền sở hữu, quản lý và điều hành gắn liền với một hoặc nhiều thành viên trong gia đình. Đặc điểm nổi bật của doanh nghiệp gia đình là sự gắn kết về mặt tình cảm, sự tin tưởng lẫn nhau giữa các thành viên, và mục tiêu dài hạn là duy trì và phát triển doanh nghiệp cho thế hệ sau. Tuy nhiên, doanh nghiệp gia đình cũng có thể gặp phải những thách thức như xung đột lợi ích giữa các thành viên, thiếu chuyên nghiệp trong quản lý, và khó khăn trong việc thu hút vốn đầu tư từ bên ngoài. Cần hiểu rõ những đặc trưng này để phân tích tác động của sở hữu gia đình đến hiệu quả hoạt động.

1.2. Tầm quan trọng của Cấu Trúc Vốn đối với Doanh Nghiệp Niêm Yết

Cấu trúc vốn là tỷ lệ giữa nợ và vốn chủ sở hữu mà doanh nghiệp sử dụng để tài trợ cho hoạt động kinh doanh. Cấu trúc vốn có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp niêm yết, vì nó ảnh hưởng đến chi phí vốn, rủi ro tài chính và khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Một cấu trúc vốn hợp lý giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận, giảm thiểu rủi ro và tăng giá trị doanh nghiệp. Ngược lại, một cấu trúc vốn không phù hợp có thể dẫn đến tình trạng khó khăn tài chính, thậm chí phá sản. Việc lựa chọn cấu trúc vốn tối ưu là một quyết định quan trọng đối với doanh nghiệp niêm yết.

II. Thách Thức Cấu Trúc Vốn và Hiệu Quả Doanh Nghiệp Gia Đình

Các doanh nghiệp gia đình thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn tài trợ, dẫn đến cấu trúc vốn không thể hỗ trợ tăng trưởng. Có nhiều bằng chứng trái chiều về tác động của sở hữu gia đình đối với quyết định tài chính, đặc biệt là sự cân bằng giữa nợ và vốn. Một số nghiên cứu cho thấy doanh nghiệp gia đình có xu hướng sử dụng nhiều nợ hơn, trong khi một số khác lại cho thấy điều ngược lại. Sự mâu thuẫn này có thể do định nghĩa khác nhau về doanh nghiệp gia đình, bối cảnh kinh tế và thể chế khác nhau. Vấn đề này đòi hỏi cần có một cái nhìn khách quan và toàn diện về thực trạng doanh nghiệp gia đình Việt Nam, để đưa ra những giải pháp phù hợp.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến Cấu Trúc Vốn của Doanh Nghiệp

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn doanh nghiệp, bao gồm: (1) Qui mô doanh nghiệp: Doanh nghiệp lớn thường dễ dàng tiếp cận vốn vay hơn doanh nghiệp nhỏ. (2) Tăng trưởng: Doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng cao cần nhiều vốn hơn và có thể sử dụng nhiều nợ hơn. (3) Lợi nhuận: Doanh nghiệp có lợi nhuận cao có thể tự tài trợ cho hoạt động kinh doanh và ít cần đến vốn vay. (4) Rủi ro: Doanh nghiệp có rủi ro cao thường khó vay vốn và phải sử dụng nhiều vốn chủ sở hữu hơn. (5) Tài sản thế chấp: Doanh nghiệp có nhiều tài sản thế chấp dễ dàng vay vốn hơn.

2.2. Rủi Ro Tài Chính và Khả Năng Sinh Lời của Doanh Nghiệp

Rủi ro tài chính là khả năng doanh nghiệp không thể trả nợ đúng hạn hoặc không thể đáp ứng các nghĩa vụ tài chính khác. Khả năng sinh lời là khả năng doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh. Hai yếu tố này có mối quan hệ mật thiết với nhau. Doanh nghiệp có khả năng sinh lời cao thường có ít rủi ro tài chính hơn. Ngược lại, doanh nghiệp có nhiều rủi ro tài chính có thể gặp khó khăn trong việc duy trì khả năng sinh lời. Việc quản lý rủi ro tài chính và nâng cao khả năng sinh lời là hai mục tiêu quan trọng của doanh nghiệp.

III. Phương Pháp Tối Ưu Cấu Trúc Vốn Tăng Hiệu Quả Doanh Nghiệp

Để cải thiện hiệu quả hoạt động doanh nghiệp niêm yết, cần tập trung vào việc tối ưu hóa cấu trúc vốn. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp gia đình phải đánh giá lại nguồn lực tài chính, quản lý rủi ro và đưa ra quyết định tài chính phù hợp. Cần có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn, giữa kinh nghiệm gia đình và kiến thức chuyên môn. Ngoài ra, việc nâng cao tính minh bạch thông tin doanh nghiệp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút vốn đầu tư và tạo dựng niềm tin với các nhà đầu tư.

3.1. Quản Trị Doanh Nghiệp Gia Đình Hiệu Quả Cách Tiếp Cận

Quản trị doanh nghiệp gia đình hiệu quả đòi hỏi sự cân bằng giữa lợi ích gia đình và lợi ích doanh nghiệp. Cần xây dựng một hệ thống quản trị rõ ràng, minh bạch, với các quy tắc và quy trình cụ thể. Việc phân công trách nhiệm và quyền hạn cần dựa trên năng lực và kinh nghiệm, không nên chỉ dựa trên quan hệ gia đình. Ngoài ra, cần khuyến khích sự tham gia của các thành viên không phải gia đình vào quá trình quản lý, để tận dụng kiến thức và kinh nghiệm của họ.

3.2. Nâng Cao Hiệu Suất Tài Chính Bí Quyết Cho Doanh Nghiệp Niêm Yết

Để nâng cao hiệu suất tài chính doanh nghiệp niêm yết, cần tập trung vào việc tăng doanh thu, giảm chi phí và tối ưu hóa cấu trúc vốn. Doanh nghiệp nên đầu tư vào các hoạt động nghiên cứu và phát triển, cải tiến quy trình sản xuất, và mở rộng thị trường. Ngoài ra, cần quản lý chặt chẽ các khoản phải thu, phải trả, và hàng tồn kho. Việc sử dụng các công cụ phân tích tài chính như ROA, ROE, ROS giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả hoạt động và đưa ra các quyết định cải thiện.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Thực Tế Sở Hữu Gia Đình VN và Cấu Trúc Vốn

Luận văn nghiên cứu về tác động của sở hữu gia đình đến cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết tại Việt Nam. Mẫu nghiên cứu bao gồm 55 doanh nghiệp có sở hữu gia đình trên HOSE và HNX, trong giai đoạn 2011-2018. Kết quả cho thấy sở hữu gia đình có tác động cùng chiều với cấu trúc vốn. Khi đo lường hiệu quả hoạt động bằng chỉ số thị trường như Tobin's Q hay chỉ số kế toán ROA, ROE thì sở hữu gia đình đều có ảnh hưởng đến hiệu quả công ty.

4.1. Phân tích Định Lượng Mối Quan Hệ Sở Hữu và Cấu Trúc Vốn

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp hồi quy như FE và S-GMM để phân tích mối quan hệ giữa sở hữu gia đình và cấu trúc vốn. Kết quả cho thấy sở hữu gia đình có tác động dương đến tỷ lệ đòn bẩy và tỷ lệ nợ ngắn hạn trên tổng tài sản. Điều này cho thấy các doanh nghiệp gia đình có xu hướng sử dụng nhiều nợ hơn để tài trợ cho hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, tác động này có thể khác nhau tùy thuộc vào quy mô và ngành nghề của doanh nghiệp.

4.2. Tác Động của Sở Hữu Gia Đình Đến Hiệu Quả Hoạt Động

Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ sở hữu gia đình nghịch biến đối với hiệu quả doanh nghiệp nếu đo lường theo ROA, ROE và có mối quan hệ phi tuyến với cả 3. Về mối quan hệ nội sinh, kết quả nghiên cứu cũng cho thấy hiệu quả doanh nghiệp ảnh hưởng nghịch biến đối với sở hữu gia đình. Khi tỷ lệ sở hữu gia đình tăng lên thì hiệu quả doanh nghiệp giảm và đạt cực tiểu khi tỷ lệ sở hữu gia đình đạt 41.6% (ROA), qua hai mức này thì hiệu quả doanh nghiệp tăng dần. Điều này cho thấy tồn tại mối quan hệ giữa sở hữu gia đình và hiệu quả công ty dưới dạng đường cong hình chữ “U thuận”.

V. Kết Luận Hướng Đi Mới Cho Doanh Nghiệp Gia Đình Niêm Yết

Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về mối quan hệ giữa sở hữu gia đình, cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng đối với các nhà quản lý doanh nghiệp, nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách. Cần có những chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp gia đình trong việc tiếp cận vốn, nâng cao năng lực quản trị và tăng cường tính minh bạch thông tin. Đồng thời, cần khuyến khích các doanh nghiệp gia đình đa dạng hóa cơ cấu sở hữu, thu hút các nhà đầu tư bên ngoài để thúc đẩy sự phát triển bền vững.

5.1. Gợi Ý Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Doanh Nghiệp Gia Đình

Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể cho các doanh nghiệp gia đình, bao gồm: (1) Cung cấp các khóa đào tạo về quản trị doanh nghiệp, tài chính, và marketing. (2) Tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp gia đình tiếp cận vốn vay ưu đãi. (3) Khuyến khích các doanh nghiệp gia đình tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, hội chợ triển lãm. (4) Tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò của doanh nghiệp gia đình trong nền kinh tế.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Mở Rộng Trong Tương Lai

Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu về doanh nghiệp gia đình tại Việt Nam, tập trung vào các vấn đề như: (1) Tác động của yếu tố văn hóa đến hoạt động của doanh nghiệp gia đình. (2) So sánh hiệu quả hoạt động giữa doanh nghiệp gia đình và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. (3) Phân tích rủi ro tài chính của doanh nghiệp gia đình niêm yết. (4) Vai trò của kế toán và kiểm toán trong việc nâng cao tính minh bạch của doanh nghiệp gia đình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU 1. Lý do chọn đề tài Sở hữu gia đình trong một doanh nghiệp có vai trò hết sức quan trọng vì những quyết định thành công hay thất bại của một chính sách kinh doanh hay quản trị tài chính nào đó được đưa ra từ một hay vài người nắm trong tay quyền sở hữu, dẫn đến hiệu quả hoạt động hay gia tăng giá trị của doanh nghiệp cũng tỷ lệ theo những quyết định này. Ở các quốc gia có hệ thống pháp luật chặt chẽ, quyền lợi của nhà đầu tư được bảo vệ tối đa, ở các nước khi mà hệ thống pháp luật về tài chính còn chưa hoàn thiện như nước ta thì vấn đề giao dịch nội bộ giữa các người có liên quan trong một doanh nghiệp khi họ có những thông tin có lợi hay bất lợi là điều cần phải nghiên cứu. Đa phần những giao dịch nội bộ, giao dịch cổ đông lớn hay giao dịch của các bên liên quan có "vấn đề" đều xuất hiện ở những doanh nghiệp hoặc thua lỗ, hoặc có vướng mắc trong hoạt động kinh doanh.

Dưới góc độ nhà đầu tư, khi đầu tư số tiền nhàn rỗi vào một cổ phiếu của một doanh nghiệp được niêm yết trên sàn giao dịch nhằm tìm kiếm chút lãi thì ngoài niềm tin rằng về mặt pháp lý các doanh nghiệp ấy đã tuân thủ mọi quy định của pháp luật thì cũng cần phải biết đến vấn đề sở hữu của doanh nghiệp đó ra sao, hiệu quả hoạt động đến từ đâu, do ai. Những điều ít ai quan tâm đến đôi khi làm ảnh hưởng đến lợi nhuận thu được cho các nhà đầu tư bên ngoài. Để biết được các giao dịch nội bộ, giao dịch cổ đông lớn, ngoài chuyên môn, rất cần kinh nghiệm, đặc biệt trong việc đánh giá thực trạng doanh nghiệp. Trong những bài nghiên cứu trên Thế giới, chúng ta thấy rằng những doanh nghiệp hàng đầu được kiểm soát bởi những người sáng lập, hoặc bởi các gia đình và người thừa kế của họ.

Quyền sở hữu gia đình như vậy là gần như phổ quát trong các công ty tư nhân, và cũng chiếm ưu thế trong số các công ty đại chúng. Ở Tây Âu, Nam và Đông Á, Trung Đông, Mỹ Latinh và Châu Phi, đại đa số các doanh nghiệp đại chúng đều do gia đình kiểm soát (La Porta, Silanes, và Shleifer, 1999; Claessens, 2 Djankov, và Lang, 2000. Ngay cả ở Hoa Kỳ và Vương quốc Anh, một số doanh nghiệp đại chúng lớn nhất, như Wal-Mart Stores và Ford Motor, được kiểm soát bởi các gia đình. Sự bền vững và thành công của công ty gia đình là điều cần thiết cho sự phát triển kinh tế.

Người ta đã lập luận rằng các công ty gia đình có những đặc điểm độc đáo mang đến những lợi thế tiềm năng so với các công ty khác về hiệu quả và khả năng cạnh tranh (Anderson và Reeb, 2003a; Hoffmann và ctg, 2016), sự tồn tại và tuổi thọ (Miller và ctg, 2008 ; Revilla và ctg, 2016), các hoạt động giao tiếp (Aldrich và Cliff, 2003; Carsrud và Cucculelli, 2014) và đổi mới đầu ra (Duran và ctg, 2016; Matzler và ctg, 2015). Tuy nhiên, một thách thức chính đối với các doanh nghiệp gia đình là tiếp cận nguồn tài trợ (Michiels và Molly, 2017). Vì các công ty như vậy cũng thường miễn cưỡng sử dụng nguồn vốn bên ngoài (Croce và Martí, 2016; Koropp và cộng sự, 2014), có nguy cơ phát triển cấu trúc vốn không thể hỗ trợ tăng trưởng. Do đó, một ưu tiên nghiên cứu quan trọng là đầu tư vào hành vi tài chính của công ty gia đình và liệu có khác với các công ty phi gia đình hay không do các đặc điểm cụ thể của gia đình Có bằng chứng liên quan đến tác động của sở hữu gia đình đối với các quyết định tài chính là hỗn hợp giữa nợ và vốn.

Cho đến nay, bằng chứng từ các nghiên cứu chỉ ra điều đó: (a) Agrawal và Nagarajan (1990) phát hiện ra rằng các công ty niêm yết ở Mỹ thể hiện sự tham gia của gia đình rộng rãi hơn so với các công ty có đòn bẩy. McConaughy và cộng sự. (2001) đã quan sát mức nợ hợp lý nhiều hơn trong các công ty gia đình lớn ở Hoa Kỳ; (b) Coleman và Carsky (1999) đã tìm thấy một số khác biệt giữa các doanh nghiệp nhỏ thuộc sở hữu gia đình và không thuộc sở hữu gia đình ở Hoa Kỳ trong việc sử dụng các sản phẩm tín dụng khác nhau. Anderson và Reeb (2003b) đã báo cáo rằng các công ty gia đình trong danh sách Standard và Poor's 500 (S & P 500) sử dụng mức nợ tương tự với các công ty phi gia đình; và (c) King và Santor (2008) phát hiện ra rằng các công ty gia đình niêm yết ở Canada thể hiện đòn bẩy tài chính cao hơn so với các đối tác ngoài gia đình.

Schmid (2013) đã tìm thấy một kết quả tương tự đối với một số quốc gia ở Đông Á và Tây Âu. Những phát hiện mâu thuẫn này có thể là do nhiều lý do, chẳng hạn như việc sử dụng các 3 định nghĩa khác nhau của các công ty gia đình, bối cảnh kinh tế và thể chế và tiêu chí quy mô khác nhau. Trong điều kiện nền kinh tế đang từng bước chuyển biến, hội nhập toàn cầu, không thể không kể đến vai trò của các thành phần kinh tế tư nhân, kinh tế ngoài nhà nước hiện nay. Và trong đó, công ty gia đình là một mô hình quan trọng trong vận hành nền kinh tế của nhiều quốc gia trên thế giới.

Tại Việt Nam cũng vậy, các công ty gia đình cũng đóng góp lớn vào sự thay đổi bộ mặt nền kinh tế Việt Nam. Các công ty gia đình hùng mạnh, nổi tiếng tại Việt Nam mà danh tiếng, thương hiệu của họ đã khá quen thuộc với người tiêu dùng trong nước. Đáng chú ý, các doanh nghiệp này tồn tại cấu trúc vốn bất hợp lý gây ra tình trạng hoạt động kinh doanh kém hiệu quả. Việc nghiên cứu tác động của sở hữu gia đình, cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động kinh doanh có ý nghĩa rất quan trọng.

Vì những lý do trên, học viên chọn “Sở hữu gia đình – cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam” làm bài nghiên cứu cho luận văn. Tổng quan nghiên cứu Các nghiên cứu nước ngoài về sở hữu gia đình gia đình và cấu trúc vốn tiêu biểu như King và Santor, 2008. Nghiên cứu xem xét mức độ sở hữu gia đình ảnh hưởng đến hiệu suất và cấu trúc vốn của 613 công ty Canađa từ năm 1998 đến năm 2005. Đặc biệt, họ phân biệt tác động của sở hữu gia đình với việc sử dụng các cơ chế tăng cường kiểm soát.

Sử dụng phương pháp hồi qui POLS, RE và hai cách đo lường khác nhau để kiểm định hiệu quả hoạt động doanh nghiệp như là biến phụ thuộc: biến Tobin’s q đại diện cho hiệu quả thị trường và ROA đại diện cho hiệu quả kế toán, mô hình 1, biến độc lập là phần trăm sở hữu doanh nghiệp gia đình và các biến kiểm soát là qui mô, tăng trưởng đòn bẩy tài chính, tuổi đời. Ở mô hình 2, kiểm định tác động sở hữu đến cấu trúc vốn thì đòn bẩy tài chính là biến phụ thuộc, được đo lường bằng tổng nợ trên tổng tài sản (bao gồm nợ ngắn hạn và dài hạn), các biến độc lập và kiểm soát tương tự mô hình 1. Kết quả cho rằng các công ty gia đình tự do với một nhóm cổ phần duy nhất có hiệu suất thị trường tương tự như các công ty khác dựa trên tỷ lệ Tobin q, hiệu suất kế toán vượt trội dựa trên ROA. 4 Margaritis và Psillaki (2010) sử dụng phương pháp phi tham số bao dữ liệu (Data Envelopment Analysis – DEA) nghiên cứu mối quan hệ giữa cấu trúc vốn, cơ cấu sở hữu và hoạt động của doanh nghiệp bằng cách sử dụng một mẫu của các công ty sản xuất của Pháp.

Sử dụng các đo lường này, họ kiểm định xem các công ty hiệu quả hơn có chọn nhiều hay ít nợ trong cơ cấu vốn của họ. Họ tóm tắt những tác động tương phản của hiệu quả đối với cấu trúc vốn theo hai giả thuyết cạnh tranh: giả thuyết hiệu quả - rủi ro và giá trị nhượng quyền. Sử dụng hồi quy phân vị, với biến phụ thuộc là đòn bẩy tài chính, các biến độc lập là tỷ lệ sở hữu, tài sản hữu hình, qui mô doanh nghiệp, tăng trưởng, cũng như có biến trễ của hiệu quả hoạt động, kiểm tra ảnh hưởng của hiệu quả đến đòn bẩy và do đó tính hợp lệ theo kinh nghiệm của hai giả thuyết cạnh tranh trên các lựa chọn cấu trúc vốn khác nhau. Đồng thời cũng kiểm tra mối quan hệ trực tiếp từ đòn bẩy đến hiệu quả được quy định bởi mô hình chi phí đại diện của Jensen và Meckling (1976).

Trong suốt phân tích, họ xem xét vai trò của cấu trúc sở hữu đối với cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, xem xét cả tác động của đòn bẩy đối với hoạt động của doanh nghiệp cũng như mối quan hệ nhân quả trong khi kiểm soát tác động của cấu trúc sở hữu và loại hình sở hữu. Họ tìm thấy sự ủng hộ cho giả thuyết chi phí đại diện của Jensen và Meckling (1976), trong đó đòn bẩy cao hơn có liên quan đến cải thiện hiệu quả trên toàn bộ phạm vi dữ liệu quan sát được. Marcelo, Quiros và Lisboa (2014) nghiên cứu này nhằm đánh giá sự khác biệt về hiệu suất giữa các công ty gia đình và phi gia đình, tại thị trường chứng khoán Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha. Dữ liệu bao gồm 230 (50 của Bồ Đào Nha và 180 của Tây Ban Nha) từ 1999 đến 2008, sử dụng phương pháp GMM với các biến phụ thuộc là Tobin’s q, ROA và các biến độc lập là đặc tính của doanh nghiệp như tuổi đời, qui mô, đòn bẩy.

Kết quả cung cấp bằng chứng mới cho lĩnh vực này vì tính đến sự không đồng nhất giữa các công ty gia đình. Bài viết cho rằng sự lãnh đạo tại các công ty gia đình, quy mô và tuổi là điều tiết mối quan hệ giữa kiểm soát gia đình và hoạt động của công ty. Kết quả chính của họ cho thấy các công ty gia đình, đặc biệt là các công ty nhỏ hơn và lâu hơn, thể hiện hiệu quả ít. Dựa trên kết quả nghiên cứu, người quản lý công ty gia đình thông qua ảnh hưởng tác động đến rủi ro và hiệu quả tài 5 chính của công ty.