SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO NGHỆ AN === === SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP TRONG TIẾT SINH HOẠT DƯỚI CỜ GÓP PHẦN GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG CHO HỌC SINH THPT Lĩnh vực: Hoạt động Trải nghiệm, hướng nghiệp NĂM HỌC 2023 - 2024 SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT QUỲNH LƯU 1 === === SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM, HƯỚNG NGHIỆP TRONG TIẾT SINH HOẠT DƯỚI CỜ GÓP PHẦN GIÁO DỤC GIÁ TRỊ SỐNG CHO HỌC SINH THPT Lĩnh vực: Hoạt động Trải nghiệm, hướng nghiệp Tác giả thực hiện: HỒ THỊ BÌNH - THPT QUỲNH LƯU 1 Số điện thoại : 0345998837 Tổ: Xã Hội NĂM HỌC 2023 - 2024 I. Lý do chon đề tài……………………………………………………………. Mục đích nghiên cứu……………………………………………………… 2 III. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu……………………………………………2 IV.
Khả năng ứng dụng và triển khai đề tài………………………………. Phương pháp nghiên cứu; Thời gian nghiên cứu………………………… 3 VI. Tính mới của đề tài………………………………………………………. Ý nghĩa của đề tài.
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ. Một số vấn đề về Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp…………………5 1. Một số vấn đề về việc giáo dục Giá trị sống cho học sinh THPT. Vai trò của Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp ………………………8 1.
Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động…………………. Các văn bản chỉ đạo của cấp trên về Hoạt động. CƠ SỞ THỰC TIỂN. Thực trạng tổ chức Hoạt động trải nghiệm ……………………………….
Thực trạng ý thức tham gia hoạt động ……………………………………. Thực trạng mức độ giá trị sống của học sinh THPT. Thực trạng giáo dục giá trị sống cho học sinh. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc tổ chức Hoạt động …………………….
Những thuận lợi và khó khăn …………………………………………. NÂNG CAO HIỆU QUẢ TỔ CHỨC …………………………………18 3. NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP………………………………18 3. Nâng cao nhận thức và kỹ năng tổ chức hoạt động ………………………18 3.
Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động …………………………………20 3. Đa dạng hóa các hình thức tổ chức. Phát huy tính sáng tạo và tự chủ cho học sinh …………………………33 3. Hướng dẫn học sinh rèn luyện Giá trị sống …………………………….
Đổi mới đánh giá sản phẩm hoạt động trải nghiệm ……………………. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC. Kết quả định tính. Kết quả định lượng.
Kết quả khảo sát học sinh…………………………………………. Kết quả khảo sát giáo viên…………………………………………44 PHẦN III: KẾT LUẬN…………………………………………………48 1. Đề xuất phạm vi ứng dụng……………………………………………. Hướng phát triển của để tài…………………………………………….
Lý do chon đề tài Mục tiêu của Chương trình GDPT 2018 là hướng tới những giá trị đạo đức cơ bản, năng lực nghề nghiệp, tiềm năng sáng tạo, kỹ năng cần thiết cho học sinh. Những yếu tố đó không thể ngẫu nhiên mà có, nó phụ thuộc phần lớn vào các hoạt động giáo dục của nhà trường, được hình thành, phát triển, củng cố qua các hoạt động giáo dục, hoạt động ngoại khóa và hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp. Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp là một trong những hoạt động mới cho các em học sinh hiện nay. Đây là một chương trình giáo dục bắt buộc từ lớp 1 đến lớp 12, ở tiểu học gọi là Hoạt động trải nghiệm, ở Trung học cơ sở và Trung học phổ thông gọi là Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp.
Các trường hiện nay đang thực hiện kế hoạch của Bộ GD&ĐT đề ra. Tuy nhiên, đối với với tiết Sinh hoạt dưới cờ nói riêng và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp nói chung trong quá trình thực hiện, bên cạnh các trường đã đạt được những hiệu quả ban đầu thì cũng đang có những tồn tại như: giáo viên thực hiện một cách hời hợt, các em học sinh không hào hứng nhiệt tình tham gia, Lãnh đạo chuyên môn các trường chưa thật sự chú trọng đầu tư mà đang thực hiện theo hình thức bắt buộc, chưa chú trọng đến mục tiêu phát triển phẩm chất, năng lực và việc giáo dục giá trị sống cho học sinh nên hiệu quả chưa cao, chưa đạt được mục tiêu của Bộ GD&ĐT đề ra. Mặt khác, trong thực tế hiện nay, thực trạng học sinh có xu hướng vi phạm pháp luật, vi phạm nội quy nhà trường gia tăng, hiện tượng bạo lực học đường ngày càng nhiều. Đã xuất hiện những vụ án cố ý gây thương tích mà đối tượng gây án là học sinh và nạn nhân chính là bạn học và thầy cô giáo của họ.
Bên cạnh đó là sự bùng phát hiện tượng học sinh phổ thông hút thuốc lá điện tử, uống rượu, tiêm chích ma tuý, quan hệ tình dục sớm, … thậm chí là tự sát khi gặp vướng mắc trong cuộc sống. Nhiều em học giỏi, nhưng ngoài điểm số cao, khả năng tự chủ và kỹ năng giao tiếp lại rất kém. Một bộ phận học sinh sẵn sàng chửi bậy, đánh nhau, sa đà vào các tệ nạn xã hội, thậm chí liều lĩnh từ bỏ cả mạng sống…. Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến tình trạng trên, nhưng nguyên nhân sâu xa là do các em thiếu hệ giá trị sống cốt lõi vững chắc, nên không có điểm tựa để vượt qua.
Chính vì thiếu giá tri cốt lõi mà nhiều học sinh đã giải quyết các vấn đề một cách tiêu cực. Hiện nay, chúng ta đang đẩy mạnh phong trào “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong đó quan tâm đến giáo dục rèn kỹ năng sống, tức là chỉ giáo dục hành vi, rèn luyện biểu hiện bên ngoài mà chưa quan tâm đến việc giáo dục giá trị sống bên trong, bởi giá trị sống là động cơ thúc đẩy hành vi bên ngoài. Vì vậy, hiện tượng học sinh vi phạm pháp luật, vi phạm nội quy ngày càng nhiều đó là điều dễ hiểu, bởi học sinh chưa có được đầy đủ các giá trị sống cốt lõi cần thiết để thực hiện. Chẳng hạn, nếu học sinh hiểu con người phải có lòng nhân ái, yêu thương, trách nhiệm, tôn trọng nhau thì sẽ không có hiện tượng bạo lực trong học đường; học sinh hiểu cần trung thực, ý nghĩa của trung thực thì sẽ không có hiện tượng quay 1 cóp, dối trá trong kiểm tra và thi cử.
Vì vậy, giáo dục giá trị sống là ngọn nguồn tạo nên tất cả các kỹ năng sống, là cơ sở để phát triển những phẩm chất và năng lực cho học sinh hiện nay. Giá trị sống là điều mỗi người xem là có ý nghĩa và quan trọng đối với mình, có chức năng chi phối hành vi, hành động của con người. Giáo dục Giá trị sống trong nhà trường giúp các em chuyển những giá trị đích thực mang tính khách quan thành giá trị của từng học sinh. Tổ chức tốt hoạt động giáo dục Giá trị sống sẽ phát huy tối đa vai trò chủ thể của học sinh, củng cố, mở rộng tri thức …Từ đó các em xây dựng cho mình một hệ giá trị cốt lõi vững chắc làm điểm tựa để vượt qua những cám dỗ thách thức trong cuộc sống.
Vì vậy, hoạt động giáo dục Giá trị sống có một vị trí, ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Có nhiều cách thức để giáo dục Giá trị sống cho học sinh, trong đó có hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả tổ chức các hoạt động TN, HN trong tiết Sinh hoạt dưới cờ, giúp giáo viên có các kiến thức, kỹ năng để hướng dẫn học sinh thực hiện tốt mục tiêu giáo dục Giá trị sống cho học sinh THPT một cách tương đối đầy đủ là một vấn đề mới được đặt ra, đòi hỏi giáo viên, nhà trường, những người làm công tác lãnh đạo phải bỏ nhiều công sức để nghiên cứu. Trong quá trình thực hiện 2 năm học 2022 – 2023; 2023 – 2024 tại trường THPT Quỳnh Lưu 1 đã đạt được những kết quả tốt, tôi mạnh dạn xây dựng đề tài sáng kiến: "Nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp tiết Sinh hoạt dưới cờ góp phần giáo dục giá trị sống cho học sinh THPT" II.
Mục đích nghiên cứu - Đề tài nghiên cứu cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của hoạt động TN-HN trong tiết Sinh hoạt dưới cờ. - Nghiên cứu thực trạng mức độ giá trị sống của học sinh THPT. - Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp tiết Sinh hoạt dưới cờ góp phần giáo dục giá trị sống cho học sinh THPT. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu và đúc rút kinh nghiệm một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp tiết Sinh hoạt dưới cờ, góp phần giáo dục giá trị sống cho học sinh THPT.
Phạm vi nghiên cứu: Đề tài đã tổ chức nghiên cứu, thực nghiệm tại đơn vị công tác và có ứng dụng rộng rãi, phù hợp với các trường THPT trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu và Thị xã Hoàng Mai, Tỉnh Nghệ An. Khả năng ứng dụng và triển khai đề tài Đề tài này có khả năng áp dụng và triển khai cho tất cả các giáo viên dạy Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và học sinh THPT tham khảo. Đề tài hoàn toàn phù hợp với các đối tượng học sinh THPT trong giai đoạn đổi mới hiện nay và có khả năng áp dụng cho các trường THPT trong tỉnh Nghệ An và phạm vi cả nước. Phương pháp nghiên cứu; Thời gian nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu - Nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu những vấn đề về Giá trị sống và các vấn đề hoạt động TNHN tiết Sinh hoạt dưới cờ cho học sinh.
- Nghiên cứu thực tiễn: + Thu thập thông tin, tìm hiểu thực tế + Khảo sát, xử lý, tổng hợp thông tin, khái quát, rút ra kết luận và đề ra giải pháp phù hợp. + Thể nghiệm đề tài vào thực tiễn và tiếp tục bổ sung hoàn thiện. Thời gian nghiên cứu Nghiên cứu trong thời gian 2 năm: Năm học 2022-2023; Năm học 2023-2024. Tính mới của đề tài Đây là đề tài đầu tiên trong tỉnh Nghệ An có ý nghĩa rất thiết thực cho các trường THPT hiện nay, đề tài giải quyết được các vấn đề: - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động TN, HN và tiết Sinh hoạt dưới cờ theo chương trình GD THPT 2018.
- Làm sáng tỏ thực trạng hoạt động TN, HN và tiết Sinh hoạt dưới cờ của các trường THPT trong giai đoạn hiện nay. - Nghiên cứu về thực trạng mức độ Giá trị sống của HS THPT hiện hay - Nghiên cứu, đề xuất và đúc rút kinh nghiệm thành công các giải pháp nâng cao hiệu quả việc tổ chức các HĐ TN, HN trong tiết Sinh hoạt dưới cờ, góp phần giáo dục giá trị sống cho học sinh THPT một cách tương đối đầy đủ.