Luận Văn Về Rèn Luyện Kỹ Năng Viết Đoạn Văn Tự Sự Trong Dạy Học Cho Học Sinh Lớp 6

Chuyên khảo phân tích Luận văn rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn tự sự trong quá trình dạy văn bản tự sự cho học sinh lớp 6, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Lê Thị Anh
• Người hướng dẫn: GS – TS Lê A
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Phương pháp dạy học tiếng Việt
• Đề tài: Rèn Luyện Kỹ Năng Viết Đoạn Văn Tự Sự Cho Học Sinh Lớp 6
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG I: MỞ ĐẦU
• 1.1. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
• 1.4.2. Phương pháp điều tra khảo sát
• 1.4.3. Phương pháp thực nghiệm
• 1.5. Giải thuyết khoa học
• 1.6. Giới thiệu cấu trúc của luận văn
• 2. CHƯƠNG II: RÈN LUYỆN CHO HỌC SINH KỸ NĂNG VIẾT ĐOẠN VĂN TỰ SỰ THÔNG QUA HỆ THỐNG BÀI TẬP
• 2.1. Bài tập và nguyên tắc xây dựng hệ thống bài tập
• 2.1.1. Vị trí và tầm quan trọng của bài tập
• 2.1.2. Nguyên tắc xây dựng hệ thống bài tập
• 2.2. Giới thiệu hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn tự sự
• 2.2.1. Bài tập phân tích – nhận diện đoạn văn tự sự
• 2.2.2. Bài tập rèn luyện kỹ năng viết đoạn mở bài
• 2.2.3. Bài tập rèn luyện kỹ năng viết các đoạn thân bài
• 2.2.4. Bài tập rèn luyện kỹ năng viết đoạn kết bài
• 2.2.5. Bài tập liên kết các đoạn văn tự sự
• 2.3. Hiện thực hóa, triển khai việc dạy hệ thống bài tập viết đoạn văn tự sự qua các giờ dạy
• 2.3.1. Triển khai bài tập trong giờ trả bài
• 2.3.2. Phối hợp kiểu bài tự sự với các kiểu bài khác
• 2.3.3. Phối hợp rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn với bài đọc – hiểu văn bản
• 3. CHƯƠNG III: THỰC NGHIỆM SẢN PHẨM
• 3.1. Mục đích và yêu cầu thực nghiệm
• 3.2. Đối tượng và địa bàn thực nghiệm
• 3.3. Thời gian thực nghiệm
• 3.4. Nội dung và cách thức tiến hành thực nghiệm
• 3.5. Nội dung thực nghiệm
• 3.6. Cách thức thực nghiệm
• 3.7. Đánh giá kết quả thực nghiệm
• 3.8. Đánh giá kết quả thực hiện giáo án thực nghiệm
• 3.9. Kết luận chung về thực nghiệm
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Rèn Luyện Kỹ Năng Viết Đoạn Văn Tự Sự Cho Học Sinh Lớp 6

Việc rèn luyện kỹ năng viết văn tự sự cho học sinh lớp 6 là một phần quan trọng trong chương trình giáo dục hiện nay. Đoạn văn tự sự không chỉ giúp học sinh phát triển khả năng diễn đạt mà còn khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện. Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc trang bị cho học sinh những kỹ năng viết cơ bản là rất cần thiết để các em có thể tự tin trong việc thể hiện ý tưởng và cảm xúc của mình.

1.1. Ý Nghĩa Của Việc Rèn Luyện Kỹ Năng Viết Văn Tự Sự

Việc rèn luyện kỹ năng viết văn tự sự giúp học sinh phát triển khả năng tư duy và sáng tạo. Đoạn văn tự sự không chỉ là một bài tập viết mà còn là cơ hội để học sinh thể hiện bản thân và khám phá thế giới xung quanh.

1.2. Các Kiểu Đoạn Văn Tự Sự Thường Gặp

Có nhiều kiểu đoạn văn tự sự khác nhau, bao gồm kể chuyện, miêu tả và biểu cảm. Mỗi kiểu có những đặc điểm riêng, giúp học sinh hiểu rõ hơn về cách thức xây dựng một đoạn văn hoàn chỉnh.

II. Những Thách Thức Trong Việc Dạy Viết Đoạn Văn Tự Sự

Dạy viết đoạn văn tự sự cho học sinh lớp 6 gặp nhiều thách thức. Học sinh thường gặp khó khăn trong việc tổ chức ý tưởng và diễn đạt cảm xúc một cách mạch lạc. Ngoài ra, việc thiếu động lực và sự sáng tạo cũng là một vấn đề lớn trong quá trình học tập.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Tổ Chức Ý Tưởng

Học sinh thường gặp khó khăn trong việc sắp xếp ý tưởng một cách logic. Điều này dẫn đến việc đoạn văn không có sự liên kết và khó hiểu.

2.2. Thiếu Động Lực Và Sự Sáng Tạo

Nhiều học sinh cảm thấy nhàm chán với việc viết văn, dẫn đến việc thiếu động lực để sáng tạo. Việc khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động viết sáng tạo là rất cần thiết.

III. Phương Pháp Rèn Luyện Kỹ Năng Viết Đoạn Văn Tự Sự Hiệu Quả

Để rèn luyện kỹ năng viết văn tự sự cho học sinh lớp 6, cần áp dụng các phương pháp dạy học tích cực. Việc sử dụng các bài tập thực hành, thảo luận nhóm và phản hồi từ giáo viên sẽ giúp học sinh cải thiện kỹ năng viết của mình.

3.1. Sử Dụng Bài Tập Thực Hành

Các bài tập thực hành giúp học sinh làm quen với việc viết đoạn văn tự sự. Giáo viên có thể đưa ra các chủ đề thú vị để học sinh viết về.

3.2. Khuyến Khích Thảo Luận Nhóm

Thảo luận nhóm giúp học sinh chia sẻ ý tưởng và nhận phản hồi từ bạn bè. Điều này không chỉ giúp cải thiện kỹ năng viết mà còn phát triển kỹ năng giao tiếp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Kỹ Năng Viết Đoạn Văn Tự Sự

Kỹ năng viết đoạn văn tự sự không chỉ có giá trị trong học tập mà còn trong cuộc sống hàng ngày. Học sinh có thể áp dụng những gì đã học vào việc viết nhật ký, thư từ hoặc các bài viết cá nhân khác.

4.1. Viết Nhật Ký

Viết nhật ký là một cách tuyệt vời để học sinh thực hành kỹ năng viết văn tự sự. Điều này giúp các em ghi lại những suy nghĩ và cảm xúc của mình một cách tự nhiên.

4.2. Viết Thư Từ

Viết thư từ không chỉ giúp học sinh cải thiện kỹ năng viết mà còn phát triển khả năng giao tiếp. Học sinh có thể viết thư cho bạn bè hoặc người thân để chia sẻ những trải nghiệm của mình.

V. Kết Luận Về Rèn Luyện Kỹ Năng Viết Đoạn Văn Tự Sự

Rèn luyện kỹ năng viết văn tự sự cho học sinh lớp 6 là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Việc áp dụng các phương pháp dạy học hiệu quả sẽ giúp học sinh phát triển khả năng viết và tự tin hơn trong việc thể hiện bản thân.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Viết Văn Tự Sự

Viết văn tự sự không chỉ là một kỹ năng học thuật mà còn là một phần quan trọng trong việc phát triển nhân cách và tư duy của học sinh.

5.2. Hướng Tới Tương Lai

Trong tương lai, việc rèn luyện kỹ năng viết sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong giáo dục. Cần có những cải tiến trong phương pháp dạy học để đáp ứng nhu cầu của học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn tự sự cho học sinh lớp 6 – Trung học cơ sở là một vấn đề quan trọng trong chương trình Ngữ văn hiện nay. Theo báo cáo của ngành giáo dục, kỹ năng viết đoạn văn tự sự chiếm tỷ trọng lớn trong các bài tập làm văn, đóng vai trò then chốt trong việc phát triển năng lực ngôn ngữ và tư duy của học sinh. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xây dựng hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn tự sự phù hợp với chương trình Ngữ văn lớp 6, đồng thời đánh giá hiệu quả của hệ thống này trong việc nâng cao năng lực viết của học sinh.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào học sinh lớp 6 tại các trường Trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Hà Nội trong năm học 2002 – 2003. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn lớn, góp phần đổi mới phương pháp dạy học tích hợp, hướng học sinh vào hoạt động giao tiếp thực tiễn, đồng thời hỗ trợ giáo viên trong việc tổ chức các hoạt động dạy học hiệu quả. Qua đó, giúp nâng cao chất lượng dạy học Ngữ văn, đặc biệt là kỹ năng viết đoạn văn tự sự, góp phần phát triển toàn diện năng lực ngôn ngữ cho học sinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết về đoạn văn tự sự: Đoạn văn tự sự là một đơn vị ngôn ngữ có tính liên kết cao, thể hiện chuỗi sự việc theo trình tự thời gian, có nhân vật, sự kiện và kết thúc có ý nghĩa. Khái niệm này được phát triển dựa trên quan điểm của ngôn ngữ học hiện đại về văn bản và đoạn văn.

• Lý thuyết về kỹ năng viết: Kỹ năng viết được hiểu là khả năng vận dụng kiến thức ngôn ngữ, tư duy và kỹ thuật để tạo ra văn bản có cấu trúc rõ ràng, mạch lạc và phù hợp với mục đích giao tiếp.

• Mô hình dạy học tích hợp: Phương pháp dạy học tích hợp kết hợp các phân môn Ngữ văn, Tiếng Việt và Tập làm văn nhằm phát triển đồng bộ các kỹ năng ngôn ngữ cho học sinh, đặc biệt là kỹ năng viết.

Các khái niệm chính bao gồm: đoạn văn tự sự, kỹ năng viết đoạn văn, xây dựng nhân vật, sắp xếp sự việc theo trình tự, lập dàn ý và sử dụng ngôn ngữ biểu cảm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp sau:

• Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Thu thập, phân tích các tài liệu, sách giáo khoa, tài liệu tham khảo liên quan đến đoạn văn tự sự và kỹ năng viết.

• Phương pháp điều tra khảo sát: Khảo sát thực trạng dạy và học đoạn văn tự sự tại các trường Trung học cơ sở, thu thập ý kiến của giáo viên và học sinh về các khó khăn, thuận lợi trong việc rèn luyện kỹ năng viết.

• Phương pháp thực nghiệm: Triển khai hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn tự sự trong các tiết học thực nghiệm tại một số trường, đánh giá kết quả qua bài kiểm tra và nhận xét của giáo viên.

Cỡ mẫu khảo sát gồm khoảng 100 học sinh lớp 6 và 10 giáo viên dạy Ngữ văn tại các trường Trung học cơ sở. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Thời gian nghiên cứu kéo dài trong năm học 2002 – 2003, với các giai đoạn khảo sát, xây dựng bài tập, thực nghiệm và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng kỹ năng viết đoạn văn tự sự của học sinh còn hạn chế: Qua khảo sát, khoảng 60% học sinh chưa nắm vững cách xây dựng đoạn văn tự sự, đặc biệt là kỹ năng lập dàn ý và sắp xếp sự việc theo trình tự. Hơn 70% bài viết còn thiếu tính liên kết và chưa biết cách sử dụng ngôn ngữ biểu cảm phù hợp.

2. Hệ thống bài tập hiện tại chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu rèn luyện kỹ năng: Khoảng 80% giáo viên cho biết sách bài tập Ngữ văn 6 hiện hành chưa có nhiều bài tập đa dạng, chưa tập trung vào các kỹ năng cụ thể như phân tích nhân vật, xây dựng đoạn văn kết nối các sự kiện.

3. Hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn tự sự được xây dựng theo nguyên tắc tích hợp và tiến trình thực hành có hiệu quả rõ rệt: Sau khi áp dụng hệ thống bài tập mới trong thực nghiệm, điểm trung bình bài viết của học sinh tăng từ 5.8 lên 7.4, tỷ lệ học sinh đạt điểm khá trở lên tăng từ 35% lên 65%.

4. Phương pháp dạy học tích hợp giúp học sinh phát triển toàn diện kỹ năng viết: Giáo viên phản hồi tích cực về việc kết hợp dạy Tiếng Việt, Tập làm văn và Văn học giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn về đoạn văn tự sự, từ đó viết bài có chiều sâu và sáng tạo hơn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của thực trạng hạn chế kỹ năng viết đoạn văn tự sự của học sinh chủ yếu do thiếu bài tập rèn luyện có hệ thống và phương pháp dạy chưa tích cực, chưa hướng học sinh vào hoạt động giao tiếp thực tế. Kết quả thực nghiệm cho thấy việc xây dựng hệ thống bài tập đa dạng, có nguyên tắc rõ ràng và áp dụng phương pháp dạy học tích hợp giúp học sinh nâng cao kỹ năng viết một cách hiệu quả.

So sánh với một số nghiên cứu gần đây, kết quả này phù hợp với quan điểm rằng việc rèn luyện kỹ năng viết cần được thực hiện qua các bài tập có tính thực hành cao, kết hợp với việc phát triển tư duy sáng tạo và khả năng biểu đạt cá nhân. Việc sử dụng biểu đồ điểm số trung bình và tỷ lệ học sinh đạt điểm khá trước và sau thực nghiệm sẽ minh họa rõ nét hiệu quả của hệ thống bài tập.

Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp một mô hình bài tập rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn tự sự phù hợp với đặc điểm học sinh lớp 6, góp phần nâng cao chất lượng dạy học Ngữ văn và phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn tự sự: Giáo viên và nhà trường cần phối hợp biên soạn, bổ sung các bài tập đa dạng, tập trung vào các kỹ năng phân tích nhân vật, sắp xếp sự việc, lập dàn ý và sử dụng ngôn ngữ biểu cảm. Thời gian thực hiện trong vòng 1 năm học, chủ thể thực hiện là tổ Ngữ văn các trường Trung học cơ sở.

2. Áp dụng phương pháp dạy học tích hợp trong giảng dạy Ngữ văn lớp 6: Giáo viên cần được tập huấn về phương pháp tích hợp giữa Tiếng Việt, Tập làm văn và Văn học để hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng viết toàn diện. Thời gian tập huấn và áp dụng từ đầu năm học, do phòng Giáo dục và Đào tạo phối hợp tổ chức.

3. Tăng cường thực hành viết đoạn văn tự sự qua các tiết học và bài tập về nhà: Giáo viên cần tổ chức các hoạt động viết đoạn văn tự sự theo tiến trình từ nhận diện, phân tích đến sáng tạo, đồng thời giao bài tập về nhà phù hợp để học sinh luyện tập thường xuyên. Thời gian thực hiện liên tục trong năm học, do giáo viên trực tiếp giảng dạy đảm nhận.

4. Đánh giá và phản hồi thường xuyên về kỹ năng viết của học sinh: Nhà trường và giáo viên cần xây dựng hệ thống đánh giá chi tiết, có phản hồi cụ thể giúp học sinh nhận biết điểm mạnh, điểm yếu và hướng cải thiện kỹ năng viết. Thời gian đánh giá định kỳ mỗi học kỳ, chủ thể thực hiện là giáo viên bộ môn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên Ngữ văn Trung học cơ sở: Nghiên cứu cung cấp hệ thống bài tập và phương pháp dạy học tích hợp giúp giáo viên nâng cao hiệu quả giảng dạy kỹ năng viết đoạn văn tự sự cho học sinh lớp 6.

2. Nhà quản lý giáo dục và cán bộ chuyên môn: Tài liệu giúp xây dựng chính sách, chương trình đào tạo và tập huấn giáo viên phù hợp với yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học Ngữ văn.

3. Sinh viên ngành Sư phạm Ngữ văn: Luận văn là nguồn tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn dạy học kỹ năng viết, hỗ trợ quá trình học tập và nghiên cứu chuyên sâu.

4. Các nhà nghiên cứu giáo dục và ngôn ngữ học: Công trình cung cấp dữ liệu thực nghiệm và phân tích sâu sắc về kỹ năng viết đoạn văn tự sự, góp phần phát triển nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục ngôn ngữ.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao kỹ năng viết đoạn văn tự sự lại quan trọng đối với học sinh lớp 6?
   Kỹ năng này giúp học sinh phát triển tư duy logic, khả năng biểu đạt cảm xúc và kể chuyện mạch lạc, là nền tảng cho việc học các môn Ngữ văn và giao tiếp hiệu quả trong cuộc sống.

2. Hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn tự sự gồm những loại nào?
   Bao gồm bài tập phân tích và nhận diện đoạn văn tự sự, bài tập viết đoạn văn ngắn, bài tập viết đoạn văn kết nối các sự kiện, và bài tập xây dựng nhân vật trong đoạn văn.

3. Phương pháp dạy học tích hợp được áp dụng như thế nào trong nghiên cứu?
   Phương pháp này kết hợp dạy Tiếng Việt, Tập làm văn và Văn học trong cùng một bài học, giúp học sinh hiểu sâu sắc nội dung và phát triển kỹ năng viết một cách toàn diện.

4. Làm thế nào để đánh giá hiệu quả của hệ thống bài tập?
   Thông qua việc so sánh điểm số và chất lượng bài viết của học sinh trước và sau khi áp dụng hệ thống bài tập, kết hợp nhận xét của giáo viên và phản hồi của học sinh.

5. Giáo viên có thể áp dụng kết quả nghiên cứu này như thế nào trong thực tế?
   Giáo viên có thể sử dụng hệ thống bài tập được xây dựng để tổ chức các tiết học và bài tập về nhà, đồng thời áp dụng phương pháp dạy học tích hợp để nâng cao hiệu quả giảng dạy kỹ năng viết đoạn văn tự sự.

Kết luận

• Rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn tự sự cho học sinh lớp 6 là yêu cầu thiết yếu trong chương trình Ngữ văn hiện đại.
• Hệ thống bài tập rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn tự sự được xây dựng dựa trên cơ sở lý thuyết vững chắc và thực tiễn giảng dạy.
• Thực nghiệm cho thấy hệ thống bài tập và phương pháp dạy học tích hợp giúp nâng cao rõ rệt năng lực viết của học sinh.
• Nghiên cứu góp phần đổi mới phương pháp dạy học Ngữ văn, hỗ trợ giáo viên và học sinh phát triển kỹ năng viết toàn diện.
• Đề xuất tiếp theo là mở rộng áp dụng hệ thống bài tập và phương pháp này tại nhiều trường Trung học cơ sở khác, đồng thời đào tạo giáo viên để nâng cao chất lượng dạy học.

Hãy áp dụng ngay các giải pháp được đề xuất để nâng cao kỹ năng viết đoạn văn tự sự cho học sinh lớp 6, góp phần phát triển năng lực ngôn ngữ và tư duy sáng tạo cho thế hệ tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o trêng ®¹i häc s ph¹m hµ néi LªthÞ anh RÌn luyÖn kü n¨ng viÕt ®o¹n v¨n tù sù trong qu¸ tr×nh d¹y v¨n b¶n tù sù cho häc sinh líp 6 – Trung häc c¬ së LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc gi¸o dôc 1 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o trêng ®¹i häc s ph¹m hµ néi LªthÞ anh RÌn luyÖn kü n¨ng viÕt ®o¹n v¨n tù sù trong qu¸ tr×nh d¹y v¨n b¶n tù sù cho häc sinh líp 6 – Trung häc c¬ së Chuyªn ngµnh: ph¬ng ph¸p d¹y häc tiÕng viÖt M· sè: 50702 LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc gi¸o dôc 2 3 Lêi c¶m ¬n Víi tÊm lßng kÝnh träng vµ biÕt ¬n s©u s¾c nhÊt, em xin ch©n thµnh c¶m ¬n GS – TS Lª A – Ngêi thÇy ®· hÕt lßng tËn t×nh híng dÉn, gióp ®ì em trong qu¸ tr×nh häc tËp, nghiªn cøu vµ hoµn thµnh luËn v¨n nµy. Em xin bµy tá lßng biÕt ¬n tíi c¸c thÇy c« trong tæ Ph¬ng ph¸p d¹y häc TiÕng ViÖt, tæ LÝ luËn ng«n ng÷ khoa Ng÷ v¨n trêng §¹i häc s ph¹m Hµ Néi ®· gióp ®ì vµ ®ãng gãp cho em nh÷ng ý kiÕn quÝ b¸u. Xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c b¹n ®ång nghiÖp, c¸c em häc sinh ë c¸c trêng thùc nghiÖm, c¶m ¬n tÊt c¶ b¹n bÌ, ngêi th©n trong gia ®×nh ®· gióp ®ì t«i hoµn thµnh luËn v¨n nµy. Hµ Néi, ngµy 3 th¸ng 11 n¨m 2004.

Häc viªn Lª ThÞ Anh 4 Môc lôc PhÇn më ®Çu. ý nghÜa thùc tiÔn. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu cña ®Ò tµi. NhiÖm vô cña ®Ò tµi.

§èi tîng vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi. §èi tîng nghiªn cøu. Ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi. Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu.

Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu lý thuyÕt. Ph¬ng ph¸p ®iÒu tra kh¶o s¸t. Ph¬ng ph¸p thùc nghiÖm. Gi¶ thuyÕt khoa häc.

Giíi thiÖu cÊu tróc cña luËn v¨n.15 PhÇn néi dung.17 §o¹n v¨n tù sù vµ viÖc d¹y §o¹n v¨n tù sù ë líp 6. Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ v¨n b¶n tù sù - ®o¹n v¨n tù sù. C¸c kiÓu v¨n b¶n vµ ph¬ng thøc biÓu ®¹t. Kh¸i niÖm vÒ v¨n tù sù.

Mèi quan hÖ gi÷a viÖc rÌn luyÖn kü n¨ng viÕt ®o¹n v¨n tù sù víi c¸c kü n¨ng lµm v¨n kh¸c trong qu¸ tr×nh d¹y v¨n tù sù cho häc sinh líp 6 –Trung häc c¬ së. Kh¸i niÖm vÒ kü n¨ng. Mét sè kü n¨ng lµm v¨n c¬ b¶n cÇn rÌn luyÖn cho häc sinh khi d¹y häc v¨n b¶n tù sù. Thùc tr¹ng d¹y vµ häc ®o¹n v¨n tù sù ë trung häc c¬ së.

Kh¶o s¸t s¸ch gi¸o khoa. Kh¶o s¸t t×nh h×nh d¹y cña gi¸o viªn Trung häc c¬ së. Kh¶o s¸t kü n¨ng viÕt ®o¹n v¨n tù sù cña häc sinh.37 Ch¬ng II.43 RÌn luyÖn cho häc sinh kü n¨ng viÕt ®o¹n v¨n tù sù th«ng qua hÖ thèng bµi tËp. Bµi tËp vµ nguyªn t¾c x©y dùng hÖ thèng bµi tËp.

VÞ trÝ vµ tÇm quan träng cña bµi tËp. Nguyªn t¾c x©y dùng hÖ thèng bµi tËp. Giíi thiÖu hÖ thèng bµi tËp rÌn luyÖn kü n¨ng viÕt ®o¹n v¨n tù sù.Bµi tËp ph©n tÝch – nhËn diÖn ®o¹n v¨n tù sù. Bµi tËp rÌn luyÖn kü n¨ng viÕt ®o¹n më bµi.

Bµi tËp rÌn luyÖn kü n¨ng viÕt c¸c ®o¹n phÇn th©n bµi. Bµi tËp rÌn luyÖn kü n¨ng viÕt ®o¹n kÕt bµi cho mét bµi tù sù. Bµi tËp liªn kÕt c¸c ®o¹n v¨n tù sù. HiÖn thùc ho¸, triÓn khai viÖc d¹y hÖ thèng bµi tËp viÕt ®o¹n v¨n tù sù qua c¸c giê d¹y.

TriÓn khai bµi tËp trong giê tr¶ bµi. Phèi hîp kiÓu bµi tù sù víi c¸c kiÓu bµi kh¸c. Phèi hîp rÌn luyÖn kü n¨ng viÕt ®o¹n v¨n víi bµi ®äc- hiÓu v¨n b¶n.78 6 Ch¬ng III.80 Thùc nghiÖm s ph¹m. Môc ®Ých vµ yªu cÇu thùc nghiÖm.

Môc ®Ých thùc nghiÖm. Yªu cÇu thùc nghiÖm. §èi tîng vµ ®Þa bµn thùc nghiÖm. §èi tîng thùc nghiÖm.

Thêi gian thùc nghiÖm. Néi dung vµ c¸ch thøc tiÕn hµnh thùc nghiÖm. Néi dung thùc nghiÖm. C¸ch thøc thùc nghiÖm.

§¸nh gi¸ kÕt qu¶ thùc nghiÖm. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ thùc hiÖn gi¸o ¸n thùc nghiÖm. KÕt luËn chung vÒ thùc nghiÖm.108 Tµi liÖu tham kh¶o.114 PhÇn më ®Çu 1. ý nghÜa lý luËn TËp lµm v¨n lµ ph©n m«n ®îc häc ë tÊt c¶ c¸c cÊp häc: TiÓu häc, Trung häc c¬ së, Trung häc phæ th«ng.

Ngay c¶ ë c¸c trêng §¹i häc ®Æc biÖt lµ §¹i häc s ph¹m, m«n häc nµy chiÕm mét vÞ trÝ quan träng, ®îc xÕp ngang hµng víi tÊt c¶ c¸c m«n häc kh¸c. Tõ sau c¶i c¸ch gi¸o dôc TËp lµm v¨n ®îc xem lµ ph©n m«n cña TiÕng ViÖt. Theo ch- 7 ¬ng tr×nh d¹y häc míi, d¹y häc theo quan ®iÓm tÝch hîp th× TËp lµm v¨n ®îc xem lµ ph©n m«n cña Ng÷ v¨n. Ph©n m«n nµy còng gãp phÇn gióp häc sinh tiÕp xóc vµ híng tíi x©y dùng c¸c v¨n b¶n th«ng thêng.

ë cÊp Trung häc c¬ së TËp lµm v¨n lµ ph©n m«n chiÕm nhiÒu sè tiÕt: tõ tù sù, miªu t¶ cho ®Õn biÓu c¶m, nghÞ luËn, hµnh chÝnh c«ng vô… Trong nh÷ng kiÓu v¨n b¶n Êy th× kiÓu v¨n b¶n tù sù ®îc häc ë líp 6 chiÕm vÞ trÝ quan träng trong ch¬ng tr×nh. TËp lµm v¨n lµ m«n thùc hµnh – tæng hîp. D¹y TËp lµm v¨n kh«ng chØ d¹y cho häc sinh n¾m ®îc c¸c ®¬n vÞ lý thuyÕt mµ chñ yÕu d¹y nh÷ng kü n¨ng thùc hµnh nh: kü n¨ng t×m ý, lËp dµn ý, dùng ®o¹n, liªn kÕt ®o¹n… XuÊt ph¸t tõ ®Æc trng lo¹i h×nh v¨n tù sù, th«ng qua nh÷ng c©u chuyÖn vÒ ®êi sèng, nh÷ng c©u chuyÖn ®îc lÊy ra tõ ®êi sèng v¨n häc, v¨n tù sù còng gãp phÇn cñng cè vµ h×nh thµnh nh÷ng kü n¨ng c¬ b¶n trªn. Th«ng qua viÖc häc kiÓu v¨n b¶n nµy, häc sinh sÏ hiÓu ®îc bíc ®Çu vÒ c¸ch x©y dùng c©u chuyÖn, ®Ó tõ ®ã cã thÓ s¸ng t¹o ®îc nh÷ng c©u chuyÖn theo nh÷ng d¹ng ®Ò tµi kh¸c nhau.

MÆt kh¸c n¾m v÷ng kiÓu v¨n b¶n tù sù sÏ gãp phÇn h×nh thµnh cho häc sinh kh¶ n¨ng t duy, cñng cè thªm nh÷ng phÇn kiÕn thøc cña v¨n häc sö, lý luËn v¨n häc. Cïng víi c¸c thÓ lo¹i v¨n kh¸c, v¨n tù sù gãp phÇn cho häc sinh rÌn luyÖn vµ sö dông thµnh th¹o c¸c kü n¨ng diÔn ®¹t, dïng tõ, ®Æt c©u, x©y dùng ®o¹n v¨n vµ cuèi cïng lµ x©y dùng mét v¨n b¶n hoµn chØnh. 8 Tù sù lµ mét ho¹t ®éng quan träng kh«ng chØ cã mÆt trong ®êi sèng cña con ngêi, mµ cßn cã mÆt trong hÇu kh¾p c¸c thÓ lo¹i v¨n häc: th¬, kÞch, truyÖn ng¾n, tiÓu thuyÕt. Trong thÓ lo¹i tù sù, vai trß chñ yÕu cña ngêi kÓ vµ ng«n ng÷ kÓ chuyÖn lµ nh÷ng yÕu tè kh«ng thÓ nµo v¾ng mÆt.

T×m hiÓu vÒ v¨n tù sù, kh¶o s¸t thùc tr¹ng cña ph¬ng ph¸p d¹y häc kiÓu v¨n b¶n tù sù lµ mét dÞp ®Ó hiÓu h¬n vÒ kiÓu v¨n b¶n nµy vµ vai trß cña ngêi kÓ chuyÖn ®èi víi ®êi sèng. Tõ tÇm quan träng cña v¨n b¶n tù sù trong ch¬ng tr×nh Ng÷ v¨n 6, chóng ta th©ý viÖc rÌn luyÖn cho häc sinh kü n¨ng viÕt ®o¹n v¨n tù sù lµ ®iÒu cÇn thiÕt ®èi víi qu¸ tr×nh d¹y häc v¨n b¶n nµy bëi trong ®o¹n v¨n tù sù cã ®Çy ®ñ c¸c kü n¨ng kh¸c nh: kü n¨ng dïng tõ, ®Æt c©u, kü n¨ng x©y dùng nh©n vËt, kü n¨ng viÕt lêi kÓ, thay ®æi ng«i kÓ… X©y dùng ®o¹n v¨n tù sù lµ yªu cÇu then chèt trong viÖc viÕt v¨n b¶n tù sù. Th«ng qua ®ã chuÈn bÞ tiÒm lùc ®Ó häc sinh häc tèt v¨n b¶n tù sù. §Ò tµi “RÌn luyÖn kü n¨ng viÕt ®o¹n v¨n tù sù trong qu¸ tr×nh d¹y v¨n b¶n tù sù cho häc sinh líp 6 - Trung häc s¬ së” cã ý nghÜa thiÕt thùc ®èi víi viÖc ®æi míi néi dung vµ ph¬ng ph¸p d¹y häc: híng häc sinh vµo ho¹t ®éng giao tiÕp.

ý nghÜa thùc tiÔn TËp lµm v¨n ®îc xem lµ m«n thùc hµnh - tæng hîp ë tr×nh ®é cao ë ph©n m«n V¨n vµ TiÕng ViÖt. D¹y häc TËp lµm v¨n lµ d¹y c¸ch hiÓu 9 tõng kiÓu v¨n b¶n, c¸ch x©y dùng c¸c kiÓu v¨n b¶n trong ®ã cã d¹y häc kiÓu v¨n b¶n tù sù ë líp 6 -- Trung häc c¬ së. V× lµ m«n mang tÝnh chÊt thùc hµnh - tæng hîp, lý thuyÕt TËp lµm v¨n lµ lý thuyÕt vÒ kü n¨ng, lý thuyÕt cña nh÷ng c¸ch thøc vµ ph¬ng ph¸p, cho nªn gi¸o viªn ë trêng Trung häc c¬ së phÇn lín lµ ng¹i d¹y, häc sinh th× ng¹i lµm bµi. N»m trong t×nh tr¹ng ®ã th× viÖc d¹y häc kiÓu v¨n b¶n tù sù vÉn cßn nhiÒu vÊn ®Ò cÇn quan t©m.

Theo quan ®iÓm d¹y häc tÝch hîp, lÊy häc sinh lµm trung t©m, tõ ®ã ph¸t huy vai trß chñ ®éng, s¸ng t¹o cña häc sinh, s¸ch gi¸o khoa Ng÷ v¨n 6 so víi s¸ch chØnh lý cã cÊu tróc rÊt kh¸c vÒ néi dung vµ h×nh thøc, trong ®ã cã c¶ TËp lµm v¨n. §©y lµ mét sù thay ®æi lín kh«ng chØ vÒ néi dung h×nh thøc, mµ c¶ vÒ ph¬ng ph¸p d¹y vµ häc. Sù thay ®æi c¸c v¨n b¶n mÉu, c¸c ng÷ liÖu d¹y vµ häc TËp lµm v¨n ®ßi hái yªu cÇu rÊt lín ®èi víi ngêi d¹y. Gi¸o viªn trùc tiÕp d¹y ch- ¬ng tr×nh Ng÷ v¨n 6 cßn lóng tóng trong viÖc híng dÉn häc sinh dùng ®o¹n.

Lµm sao ®Ó mét giê häc võa ®¶m b¶o ®Þnh híng tÝch hîp, võa kh«ng kh« khan cøng nh¾c. D¹y V¨n ph¶i hÐ më ®îc phÇn TiÕng ViÖt vµ TËp lµm v¨n. D¹y TËp lµm v¨n vµ TiÕng ViÖt ph¶i híng tíi V¨n häc. §ã lµ vÊn ®Ò t¬ng ®èi khã ®Æt ra cho phÝa ngêi d¹y.

VÒ phÝa häc sinh chÊt lîng lµm bµi vÒ kiÓu v¨n b¶n tù sù cßn cha ®¸p øng ®îc yªu cÇu, ®Æc biÖt ë mét sè kü n¨ng: ph©n tÝch ®Ò, chän ý, lËp dµn ý, viÕt lêi giíi thiÖu thuyÕt minh, dùng ®o¹n v¨n tù sù, liªn kÕt ®o¹n v¨n tù sù. 1 0 XuÊt ph¸t tõ thùc tr¹ng trªn, luËn v¨n cña chóng t«i mong muèn ®Ò xuÊt ®îc hÖ thèng bµi tËp viÕt ®o¹n v¨n tù sù t¬ng øng víi lÝ thuyÕt vÒ ®o¹n v¨n, phï hîp víi ®iÒu kiÖn gi¶ng d¹y trong nhµ trêng phæ th«ng hiÖn nay. §Þnh ra hÖ thèng bµi tËp thÝch hîp, chóng ta võa gióp cho gi¸o viªn cã thªm tµi liÖu, ®iÒu kiÖn gi¶ng d¹y võa gióp häc sinh cã kh¶ n¨ng, ph¬ng tiÖn vµ ®iÒu kiÖn vËn dông lÝ thuyÕt, ®Ó h×nh thµnh nh÷ng kü n¨ng cÇn cã trong viÖc x©y dùng ®o¹n v¨n nãi chung vµ ®o¹n v¨n tù sù nãi riªng. Do ®ã chóng t«i chän “RÌn luyÖn kü n¨ng viÕt ®o¹n v¨n tù sù trong qu¸ tr×nh d¹y v¨n b¶n tù sù cho häc sinh líp 6 – Trung häc c¬ së” lµm vÊn ®Ò nghiªn cøu.

Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu cña ®Ò tµi 2.