Chương 1 nhằm giới thiệu lý thuyết tổng quan về chu trình mua, nhập kho nguyên vật liệu và thanh toán cho nhà cung cấp. Sẽ đi sâu tìm hiểu về các khái niệm, chăng từ và kết cấu cāa tài khoản, sổ sách kế toán sử dÿng.thông qua các sơ đồ, bảng biểu cāa chu trình mua, nhập kho nguyên vật liệu và thanh toán cho nhà cung cấp.1 KHÁI QUÁT VÀ CHU TRÌNH MUA, NHÀP KHO NGUYÊN VÀT LIÆU VÀ THANH TOÁN CHO NHÀ CUNG CÂP 1.1 Đ¿c điÃm Chu trình mua, nhÁp kho nguyên vÁt liÉu và thanh toán cho nhà cung cÃp là mát chußi các ho¿t đáng hay sā kiÉn liên quan đÁn viÉc mua, nhÁp kho nguyên vÁt liÉu và thanh toán cho nhà cung cÃp bao gãm các ho¿t đáng kÁ toán xċ lý nh° tå chćc chćng tĉ, báo cáo và các l°u trÿ thông tin trên så sách hoặc trong các tÁp tin có liên quan đÅ trình trình bày chi tiÁt và cách tå chćc dÿ liÉu gÅn l°u trÿ. Các ho¿t đáng này cÅn đ°āc kiÅm soát chặt ch¿ vì nó Ánh h°ởng trāc tiÁp đÁn tính káp thời trong sÁn xuÃt kinh doanh cũng nh° chi phí, giá thành và khÁ nng thanh toán cąa doanh nghiÉp. Chu trình mua, nhÁp kho nguyên vÁt liÉu và thanh toán cho nhà cung cÃp rÃt cÅn thiÁt trong mßi chu trình kinh doanh cąa doanh nghiÉp.
Vì nó bao gãm các quyÁt đánh và quá trình cÅn thiÁt đÅ có nguyên vÁt liÉu phăc vă cho quá trình sÁn xuÃt kinh doanh cąa doanh nghiÉp và th°ờng đ°āc bắt đÅu bằng sā khởi x°ãng cąa mát đ¢n đặt hàng cąa ng°ời có trách nhiÉm cÅn vÁt t°, hàng hóa và kÁt thúc bằng viÉc thanh toán cho nhà cung cÃp vÁt t°, hàng hóa đã nhÁn đ°āc.2 Māc tiêu Chu trình mua, nhÁp kho nguyên vÁt liÉu và thanh toán cho nhà cung cÃp thāc hiÉn nhằn đ¿t đ°āc các măc tiêu: - Dā toán chu trình mua nguyên vÁt liÉu và dòng tiÃn. - Theo dõi viÉc mua hàng và dách vă tĉ nhà cùng cÃp. - Theo dõi sá tiÃn phÁi trÁ ng°ời bán. - Theo dõi các m¿u tin liên quan đÁn nhà cung cÃp.
SVTH: NguyÅn Thá Thanh TuyÁn Trang 4 Khóa luÁn tßt nghiÇp GVHD: ThS. Đ¿ng Thá DiÇu HuyÁn - QuÁn lý nguyên vÁt liÉu tãn kho. - Thanh toán phù hāp và đúng thời điÅm cho nhà cung cÃp.3 Trình tā các b°ác trong chu trình mua, nhÁp kho nguyên vÁt liÇu và thanh toán cho nhà cung cÃp 1.1 Xử lý các đơn đặt hàng Sau khi nhÁn đ°āc yêu cÅu mua hàng tĉ các bá phÁn có liên quan trong doanh nghiÉp, bá phÁn mua hàng lāa chọn hoặc tìm kiÁm nhà cung cÃp nhằm đà ra yêu cÅu c¢ bÁn: Giá cÁ, chÃt l°āng hàng mua và sā tin cÁy trong bán hàng, giao hàng. Sau khi lāa chọn nhà cung cÃp, bá phÁn mua hàng đàm phán và lÁp đ¢n đặt hàng gċi cho nhà cung cÃp đã lāa chọn đÅ xác đánh các yêu cÅu và hàng mua cũng nh° yêu cÅu liên quan tãi viÉc giao hàng.
Mát bÁn sao cąa đ¢n đặt hàng chuyÅn cho các bá phÁn nhÁn hàng đÅ làm c¢ sở kiÅm tra khi nhÁn hàng.2 Nhận hàng hóa hay dịch vÿ Khi nhÁn hàng hóa, bá phÁn nhÁn hàng có nhiÉm vă kiÅm tra sá l°āng, chÃt l°āng hàng, đái chiÁu vãi giÃy gċi hàng cąa nhà cung cÃp và đái chiÁu vãi đ¢n đặt hàng sau đó lÁp biên bÁn giao nhÁn hàng. BÁn sao cąa biên bÁn giao nhÁn hàng đ°āc chuyÅn đÁn bá phÁn có liên quan (bá phÁn mua hàng và phòng kÁ toán) theo quy đánh. Sau khi kiÅm nhÁn, bá phÁn nhÁn hàng lÁp phiÁu nhÁp kho báo cáo và hàng nhÁn và hàng đ°āc làm thą tăc nhÁp kho. Lúc này, thą kho ký vào phiÁu nhÁp kho và trách nhiÉm quÁn lý hàng đ°āc chuyÅn giao cho bá phÁn kho hàng.3 Ghi nhận các khoản nợ người bán Khi nhÁn đ°āc hóa đ¢n bán hàng cąa nhà cung cÃp, kÁ toán kiÅm tra tính hāp lý, hāp lÉ và tính toán trên hóa đ¢n mua hàng.
Sau đó, tiÁn hành đái chiÁu các thông tin liên quan nh°: Tên hàng, sá l°āng, quy cách, m¿u mã, đ¢n giá,. Trên hóa đ¢n báo cáo vãi các chćng tĉ gác có liên quan nh°: Biên bÁn nhÁn hàng, đ¢n đặt hàng, phiÁu nhÁp kho. Hóa đ¢n và phiÁu nhÁp kho là c¢ sở đÅ ghi tng hàng hóa, dách vă mua vào còn hóa đ¢n thì dùng đÅ ghi vào tài khoÁn phÁi trÁ ng°ời bán (nÁu ch°a thanh toán).4 Xử lý và ghi số các khoản thanh toán cho người bán Đái vãi hÅu hÁt các đ¢n vá, các biên lai do kÁ toán thanh toán l°u giÿ cho đÁn khi thanh toán. Thanh toán th°ờng đ°āc thāc hiÉn bằng ąy nhiÉm chi hoặc phiÁu SVTH: NguyÅn Thá Thanh TuyÁn Trang 5 Khóa luÁn tßt nghiÇp GVHD: ThS.
Đ¿ng Thá DiÇu HuyÁn chi làm thành nhiÃu bÁn, mát bÁn gác gċi cho ng°ời đ°āc thanh toán, mát bÁn sau đ°āc l°u l¿i trong hã s¢ theo nhà cung cÃp đ°āc thanh toán. Ng°ời ký duyÉt chćng tĉ phÁi kiÅm tra các chćng tĉ nh°: Hóa đ¢n, biên bÁn nhÁn hàng và đ¢n đặt hàng. Nhÿng chćng tĉ sau khi đã đ°āc sċ dăng đÅ thanh toán thì cÅn đ°āc đánh dÃu <đã thanh toán= đÅ đÁm bÁo các chćng tĉ dùng đÅ ghi så nghiÉp vă thanh toán cho ng°ời bán.4 Các ph°¢ng pháp k¿ toán chi ti¿t nguyên vÁt liÇu ĐÅ thuÁn tiÉn theo dõi tình hình nhÁp, xuÃt, tãn kho cąa tĉng danh điÅm nguyên vÁt liÉu cũng nh° quá trình h¿ch toán chi tiÁt và phăc vă tát cho quá trình sÁn xuÃt kinh doanh cąa đ¢n vá mình. Doanh nghiÉp th°ờng lāa chọn mát trong 3 ph°¢ng pháp sau: + Ph°¢ng pháp ghi thẻ song song T¿i kho: Thą kho dùng thẻ kho đÅ phÁn ánh tình hình nhÁp - xuÃt - tãn nguyên vÁt liÉu và mặt sá l°āng.
Mßi chćng tĉ ghi mát dòng vào thẻ kho. Thẻ đ°āc mở cho tĉng danh điÅm nguyên vÁt liÉu. Cuái tháng thą kho phÁi tiÁn hành tång cáng sá nhÁp, xuÃt, tính ra sá tãn kho và mặt l°āng theo tĉng danh điÅm nguyên vÁt liÉu. T¿i phòng kÁ toán: KÁ toán nguyên vÁt liÉu sċ dăng thẻ hay så chi tiÁt nguyên vÁt liÉu.
Så chi tiÁt nguyên liÉu kÁt cÃu nh° thẻ kho nh°ng thêm cát đ¢n giá và phÁn ánh riêng sao sá l°āng, giá trá và cũng đ°āc phÁn ánh theo tĉng đáa danh điÅm nguyên vÁt liÉu. Hàng ngày khi nhÁn đ°āc chćng tĉ nhÁp - xuÃt nguyên vÁt liÉu ở kho, kÁ toán kiÅm tra và hoàn thành hoàn chßnh chćng tĉ rãi ghi vào så (thẻ) chi tiÁt. Đánh kỳ phÁi kiÅm tra sá liÉu trên thẻ kho và så chi tiÁt. Cuái tháng tính ra sá tãn kho và đái chiÁu sá liÉu vãi så kÁ toán tång hāp.
Đái chiÁu sá liÉu giÿa så chi tiÁt nguyên vÁt liÉu ở phòng kÁ toán và thẻ kho cąa thą kho bằng cách thông qua các báo cáo tình hình biÁn đáng cąa nguyên vÁt liÉu do thą kho gċi lên. - ¯u điÅm: ViÉc ghi så thẻ đ¢n giÁn, rõ ràng, dÇ kiÅm tra đái chiÁu sá liÉu và phát hiÉn sai sót trong viÉc ghi chép, quÁn lý chặt ch¿ tình hình biÁn đáng và sá hiÉn có cąa tĉng thć nguyên vÁt liÉu theo sá l°āng giá trá. SVTH: NguyÅn Thá Thanh TuyÁn Trang 6 Khóa luÁn tßt nghiÇp GVHD: ThS. Đ¿ng Thá DiÇu HuyÁn - Nh°āc điÅm: ViÉc ghi chép giÿa kho và kÁ toán còn trùng lặp và chß tiêu sá l°āng, khái l°āng công viÉc và ghi chép quá lãn.
Công viÉc còn dãn vào cuái tháng nên h¿n chÁ tính káp thời cąa kÁ toán và gây lãng phí và lao đáng. + Ph°¢ng pháp så đái chiÁu luân chuyÅn T¿i kho: Thą kho sċ dăng thẻ kho đÅ ghi chép sá l°āng vÁt liÉu nhÁp xuÃt tãn kho giáng nh° ph°¢ng pháp thẻ song song. T¿i phòng kÁ toán: Không mở thẻ kÁ toán chi tiÁt mà mở så đái chiÁu luân chuyÅn đÅ ho¿ch toán sá l°āng và sá tiÃn cąa tĉng thć (danh điÅm) nguyên vÁt liÉu theo tĉng kho. Så này ghi mßi tháng mát lÅn vào cuái tháng trên c¢ sở tång hāp các chćng tĉ nhÁp, xuÃt phát sinh trong tháng cąa tĉng nguyên vÁt liÉu mßi thć trên så đái chiÁu luân chuyÅn vãi thẻ kho, đái chiÁu sá tiÃn vãi kÁ toán tång hāp.
- ¯u điÅm: GiÁm bãt đ°āc khái l°āng ghi chép, chß tiÃn hành ghi mát lÅn vào cuái tháng. - Nh°āc điÅm: ViÉc ghi chép còn chọn lọc tĉ sá l°āng. Công viÉc kÁ toán dãn vào cuái tháng, viÉc kiÅm tra đái chiÁu trong tháng giÿa kho và phòng kÁ toán không đ°āc thāc hiÉn do trong tháng kÁ toán ghi så, h¿n chÁ công tác quÁn lý và tính giá thành sÁn phẩm. + Ph°¢ng pháp ghi så sá d° T¿i kho: Ngoài sċ dăng thẻ kho đÅ ghi chép sċ dăng så sá d° đÅ ghi chép sá tãn kho cuái tháng cąa tĉng lo¿i nguyên vÁt liÉu theo chß tiêu sá l°āng.
Cuái tháng så sá d° đ°āc chuyÅn cho thą kho đÅ ghi sá l°āng hàng tãn kho trên c¢ sở dÿ liÉu tĉ thẻ kho. T¿i phòng kÁ toán: Đánh kỳ kÁ toán xuáng kiÅm tra và trāc tiÁp nhÁn chćng tĉ nhÁp xuÃt kho, sau đó tiÁn hành tång hāp sá liÉu theo chß tiêu giá trá cąa nguyên vÁt liÉu nhÁp xuÃt theo tĉng nhóm nguyên vÁt liÉu đÅ ghi vào bÁng trên nhÁp xuÃt, tiÁp đó ghi vào bÁng kê lũy kÁ nhÁp xuÃt, đÁn cuái tháng ghi vào phÅn nhÁp xuÃt tãn cąa bÁng kê tång hāp. Đãng thời cuái tháng ghi nhÁn så sá d° tĉ Thą kho, kÁ toán tính giá trá cąa nguyên vÁt liÉu tãn kho đÅ ghi vào så sá d°, cát thành tiÃn sá liÉu này phÁi khãp vãi tãn kho cuái tháng trên bÁng tång hāp nhÁp xuÃt tãn kho cuái kỳ. - ¯u điÅm: GiÁm bãt đ°āc khái l°āng ghi chép, kiÅm tra đái chiÁu tiÁn hành đánh kỳ nên bÁo đÁm tính chính xác, công viÉc dàn đÃu trong tháng.
SVTH: NguyÅn Thá Thanh TuyÁn Trang 7 Khóa luÁn tßt nghiÇp GVHD: ThS. Đ¿ng Thá DiÇu HuyÁn - Nh°āc điÅm: Do phòng kÁ toán chß theo dõi chß tiêu giá trá vì vÁy khi nắm bắt tình hình nhÁp xuÃt tãn cąa thć nguyên vÁt liÉu nào, thì phÁi xem trên thẻ kho, khi kiÅm tra đái chiÁu sá liÉu giÿa så sá d° và bÁng kê khá phćc t¿p nÁu xÁy ra sā chênh lÉch.2 HÆ THÞNG TÀI KHOÀN SĈ DĀNG 1.1 Tài khoÁn tiÁn m¿t t¿i quÿ - 111 - Tài khoÁn này dùng đÅ phÁn ánh tình hình thu, chi, tãn quỹ t¿i quỹ cąa doanh nghiÉp bao gãm: TiÃn ViÉt Nam, ngo¿i tÉ, vàng, b¿c, kim khí quý, đá quý. Nái dung kÁt cÃu tài khoÁn: TK 111 - Các khoÁn tiÃn mặt, ngo¿i tÉ, vàng, - Các khoÁn tiÃn mặt, ngo¿i tÉ, vàng, b¿c, kim khí quý, đá quý nhÁp quỹ. b¿c, kim khí quý, đá quý xuÃt quỹ.