Chương 1: Tổng quan của quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không của công ty TNHH dịch vụ Hà Thiên – chi nhánh Hà Nội. Chương 2: Cơ sở lý luận về quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không tại doanh nghiệp giao nhận vận tải quốc tế. Chương 3: Thực trạng quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không của công ty TNHH dịch vụ Hà Thiên – chi nhánh Hà Nội. Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không của công ty TNHH dịch vụ Hà Thiên – chi nhánh Hà Nội.
6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY TRÌNH GIAO HÀNG XUẤT KHẨU BẰNG ĐƯỜNG HÀNG KHÔNG CỦA CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ HÀ THIÊN – CHI NHÁNH HÀ NỘI 2. Khái quát chung về giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không 2. Khái niệm về giao hàng, giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không, đặc điểm, vai trò và cơ sở pháp lý của giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không 2. Khái niệm giao hàng, giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không Trong hoạt động thương mại quốc tế, người bán và người mua thường ở cách xa nhau.
Sau khi hợp đồng được kí kết, người bán thực hiện việc giao hàng, nghĩa là hàng hóa phải di chuyển từ nước người bán sang nước người mua. Để cho quá trình vận chuyển được bắt đầu, tiếp tục, kết thúc, tức là hàng hóa đến được với người mua, thì cần thực hiện hàng loạt các công việc khác liên quan đến quá trình vận chuyển như đưa hàng ra cảng, làm thủ tục gửi hàng, tổ chức xếp/dỡ, giao hàng cho người nhận ở nơi đến. Tất cả những công việc này được gọi chung là nghiệp vụ giao hàng. Như vậy, giao hàng là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng), trong đó người giao hàng ký hợp đồng vận chuyển với chủ hàng, đồng thời cũng ký hợp đồng đối ứng với người vận tải để thực hiện dịch vụ.
Người giao hàng có thể làm các dịch vụ một cách trực tiếp hoặc thông qua đại lý và thuê dịch vụ của người thứ ba khác. Giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) ở quốc gia này đến nơi nhận hàng (người nhận hàng) ở quốc gia khác bằng đường hàng không và sử dụng phương tiện vận tải là máy bay. Đặc điểm của giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không Giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không có rất nhiều đặc điểm, tuy nhiên có thể nêu ra một số đặc điểm cơ bản nhất như sau: - Sự hấp dẫn của dịch vụ giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không chính là tốc độ nhanh chóng, đáp ứng yêu cầu của các mặt hàng cần vận chuyển nhanh. Tốc độ của máy bay dân dụng hiện nay xấp xỉ tốc độ âm thanh, có thể gấp 27 lần so với đường biển và 10 lần so với ô tô và 8 lần so với tàu hỏa.
- Giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không chịu ít tổn thất nhất bởi thời gian vận chuyển nhanh chóng, trang thiết bị phục vụ vận chuyển ngày càng hiện đại. - Các tuyến đường hoàn toàn tự nhiên, khoảng cách giữa hai đia điểm gần như một đường thẳng, không phải đầu tư xây dựng tuyến đường. - Giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không còn có tính cơ động cao, giúp chuyên chở hàng hóa đến những nơi mà phương tiện vận chuyển khác không có khả năng thực hiên. - Thường sử dụng các thiết bị đặc trưng: container, xe xúc nâng, xe băng chuyền, ULD, pallet … để đóng gói, vận chuyển hàng hóa.
Nơi diễn ra hoạt động giao hàng thường là các cảng hàng không. Tuy nhiên, hoạt động giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không cũng có những hạn chế nhất định: - Đi qua nhiều khu vực chính trị - xã hội khác nhau, do đó chịu chi phối bởi các luật lệ, tập quán của các nước, các khu vực khác nhau. - Giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không đòi hỏi nhiều loại chứng từ khác nhau và quy trình tổ chức chuyên chở khá phức tạp. 8 - Cước phí vận chuyển cao hơn nhiều lần so với ngành vận tải khác (5-6 lần vận tải biển) và khối lượng vận chuyển bị hạn chế bởi dung tích khoang chứa hàng và sức nặng của máy bay.
Vai trò của giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không Ngày nay, vận chuyển hàng không được sử dụng rộng rãi để vận chuyển hàng hóa và đóng một vai trò rất quan trọng trong thương mại quốc tế. Bằng chứng là ngày càng có nhiều hàng hóa được vận chuyển bằng phương thức này. Mạng lưới hàng không bao phủ khắp địa cầu và hoạt động rất nhộn nhịp. Do đó, hoạt động giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không ngày càng phổ biến giữa các quốc gia trên thế giới.
Giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không còn là một mắt xích quan trọng trong quá trình tổ chức vận tải đa phương thức và góp phần vào sự phát triển của vận tải hàng hóa quốc tế. Đồng thời, hoạt động giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không nói riêng và vận tải hàng không nói chung còn có vị trí rất quan trọng trong giao lưu kinh tế giữa các nước, là cầu nối giữa các nền văn hóa của các dân tộc, đặc biệt là các quốc gia không có phần tiếp giáp với biển. Vận chuyên hàng hóa từ nước xuất khẩu sang nước nhập khẩu được thực hiện nhanh chóng với độ an toàn và tính linh hoạt cao đã ngày càng thúc đẩy hoạt động trao đổi hàng hóa, hoạt động xuất nhập khẩu, giao thương giữa các nước. Cơ sở pháp lý của việc giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không Các nguồn luật quốc tế 9 Quá trình ký kết các hợp đồng giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không căn cứ trên các điều ước quốc tế về vận tải hàng không: Công ước Vác-sa-va 1929, Nghị định thư Hague 1955, Công ước Guadalazala 1961, Hiệp định Montreal 1966, Nghị định thư Guatemala 1971… Các công ước, hiệp định, nghị định thư chủ yếu nhằm đảm bảo quyền lợi của người nhập khẩu và trách nhiệm của người giao hàng cũng như người chuyên chở hàng không đối với hàng hóa và quá trình vận tải hàng không.
Các nguồn luật Việt Nam Nhà nước Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến vận tải, bốc dỡ, giao hàng hóa xuất khẩu bằng đường hàng không. Nhằm mục đích cụ thể hóa và giải thích rõ các quy định trong Luật hàng không dân dụng Việt Nam 1991, hãng hàng không Quốc gia Việt Nam đã cho ban hành Bản điều lệ vận chuyển hàng hóa quốc tế của hãng hàng không quốc gia Việt Nam năm 1993. Ngoài hai nguồn luật trên thì hoạt động giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không còn chịu sự điều chỉnh của Luật thương mại và Luật hải quan. Bên cạnh đó không thể không nhắc tới Các điều kiện kinh doanh chuẩn của Hiệp hội giao nhận kho vận Việt Nam (VIFFAS).
Ngoài ra khi tiến hành hoạt động giao hàng xuất khẩu bằng đường hàng không còn cần quan tâm tới các văn bản pháp quy của Chính phủ về hàng không như Quyết định số 971/TTg ngày 28/12/1996 của Thủ tướng chính phủ ban hành quy chế đăng ký tàu bay, đăng ký chuyển nhượng quyền sở hữu tàu bay, Nghị định của Chính phủ số 29/CP ngày 02/04/1997 ban hành quy chế phối hợp hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước tại cảng hàng không, sân bay dân dụng, hải quan, Nghị định số 10/CP/2001 quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ đại lý vận tải ở Việt Nam. Những văn bản quy phạm pháp luật của các ngành, các bộ (Bộ giao thông vận tải, Bộ tài chính…) như 10 Quyết định số 2073/QĐ-GT ngày 06/10/1991, Quyết định số 2106/QĐ-GTVT ngày 23/08/1997 hay Luật thuế xuất nhập khẩu … 2. Khái niệm, vai trò, quyền hạn, nghĩa vụ và trách nhiệm của người giao hàng xuất khẩu 2. Khái niệm về người giao hàng Theo Luật Thương mại Việt Nam 1997, người giao hàng là thương nhân có giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh dịch vụ giao hàng hóa.
Trước đây, người giao hàng là một đại lý thay mặt người xuất khẩu thực hiện các công việc thông thường như bốc/dỡ hàng hóa, lưu kho hàng hóa, sắp xếp viêc vận chuyển trong nước…Cùng với sự phát triển của thương mại quốc tế và của các phương thức vận chuyển khác nhau trong nhiều năm qua mà việc giao hàng cũng được mở rộng hơn. Ngày nay, người giao hàng cung cấp dịch vụ trọn gói về toàn bộ quá trình vận tải và phân phối hàng hóa. Vai trò của người giao hàng Người giao hàng với những thoả thuận cụ thể sẽ giúp khách hàng của mình (người xuất khẩu) những công việc sau: - Lựa chọn truyến đường vận tải. - Ðặt/thuê địa điểm để đóng hàng theo yêu cầu của người vận tải.
- Giao hàng hoá và cấp các chứng từ liên quan. - Nghiên cứu các điều kiện của thư tín dụng (L/C) và các văn bản luật pháp của chính phủ liên quan đến vận chuyển hàng hoá của nước xuất khẩu, nước nhập khẩu, kể cả các quốc gia chuyển tải hàng hoá, cũng như chuẩn bị các chứng từ cần thiết. - Tư vấn cho người xuất khẩu về tầm quan trọng của bảo hiểm hàng hoá (nếu được yêu cầu). 11 - Chuẩn bị kho bảo quản hàng hoá (nếu cần), cân đo hàng hoá.
- Vận chuyển hàng hoá đến cảng hàng không, thực hiện các thủ tục về lệ phí ở khu vực giám sát hải quan, cảng vụ, và giao hàng hoá cho người vận tải. - Nhận B/L từ người vận tải, sau đó giao cho người xuất khẩu. - Theo dõi quá trình vận chuyển hàng hoá đến cảng đích bằng cách liện hệ với người vận tải hoặc đại lý của người giao nhận ở nước ngoài. Ghi chú về những mất mát, tổn thất đối với hàng hoá (nếu có).
- Giúp người xuất khẩu trong việc khiếu nại đối với những hư hỏng, mất mát hay tổn thất của hàng hoá. Quyền hạn và nghĩa vụ của người giao hàng xuất khẩu - Ðược hưởng tiền công và các khoản thu nhập hợp lý khác. - Thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình theo hợp đồng. - Sau khi ký kết hợp đồng, nếu xảy ra trường hợp có thể dẫn đến việc không thực hiện được toàn bộ hoặc một phần những chỉ dẫn của khách hàng thì phải thông báo ngay cho khách hàng biết để xin chỉ dẫn thêm.