Chương 1: Tổng quan của vấn đề nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận về quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại doanh nghiệp giao nhận vận tải quốc tế. Chương 3: Thực trạng về quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển tại công ty TNHH Thương mại và Đầu tư Minh Giang. Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình giao hàng xuất khẩu bằng đường biển của công ty TNHH Thương mại và Đầu tư Minh Giang. 5 Luan van CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY TRÌNH GIAO HÀNG XUẤT KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN TẠI DOANH NGHIỆP GIAO NHẬN VẬN TẢI QUỐC TẾ 2.1 Khái quát về dịch vụ giao nhận hàng xuất khẩu bằng đường biển 2.
Khái niệm chung: a, Giao hàng xuất khẩu: Đặc điểm nổi bật của thương mại quốc tế là việc trao đổi hàng hóa và dịch vụ ( hàng hóa hữu hình và hàng hóa vô hình ) giữa các quốc gia trong đó người bán và người mua thường ở cách xa nhau. Việc di chuyển hàng hóa là do người vận tải đảm nhận, đây là khâu nghiệp vụ quan trọng, thiếu nó thì coi như hợp đồng mua bán không thể thực hiện được. Để cho hàng hóa được đến tay người mua, ta cần phải thực hiện một loạt công việc khác liên quan đến quá trình vận chuyển đưa hàng ra cảng, làm thủ tục gửi hàng, tổ chức xếp/dỡ, giao hàng cho người nhận ở nơi đến,… Tất cả các công việc này gọi chung là “ Nghiệp vụ giao nhận- Forwarding ”. Hiện nay,có rất nhiều khái niệm về dịch vụ giao nhận.
Theo quy tắc mẫu của FIATA về dich vụ giao nhận: “ Dịch vụ giao nhận được định nghĩa nhưu bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng nhưu các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa”. Theo điều 233 Luật Thương mại Việt nam 2005, “ Giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từu người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người giao nhận khác”. Nói tóm lại, giao nhận là tập hợp những nghiệp vụ có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng ( người gửi ) tới người nhận hàng ( người nhận ). Người giao nhận có thể làm các dịch vụ trực tiếp hoặc thông qua đại lý và thuê dịch vụ của người thứu ba khác.
Giao nhận hàng hóa xuất khẩu là dịch vụ giao nhận hàng hóa từ trong nước cho khách hàng quốc tế. Sau khi ký hợp đồng ngoại thương, người xuất khẩu tiến hành chuẩn bị hàng hóa và lập một số chứng từ cần thiết về hàng hóa để giao hàng cho hãng 6 Luan van biển. Thông thường, họ sẽ ủy thác cho người giao nhận hay đại lý biển bằng một hợp đồng ủy thác giao nhận. Người giao nhận hay đại lý này phải được hãng vận chuyển chỉ định và cho phép khai thác hàng hóa.
b, Giao hàng xuất khẩu bằng đường biển: Giao hàng xuất khẩu bằng đường biển là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) ở quốc gia này đến nơi nhận hàng (người nhận hàng) ở quốc gia khác bằng đường biển. Thường sử dụng phương tiện vận tải là tàu biển. c, Người giao nhận: Người giao nhận là người thực hiện các dịch vụ giao nhận theo sự ủy thác của khách hàng hoặc người chuyên chở. Nói cách khác, người kinh doanh các dịch vụ giao nhận gọi là người giao nhận.
Người giao nhận có thể là: Chủ hàng ( khi anh ta tự đứng ra thực hiện các công việc giao nhận cho hàng hóa của mình). Chủ tàu ( khi chủ tàu thay mặt người chủ hàng thực hiện các dịch vụ giao nhận) Công ty xếp dỡ hay kho hàng hoặc người giao nhận chuyên nghiệp hay bất kỳ một người nào khác thực hiện dịch vụ đó. Theo FIATA: “ Người giao nhận là người lo toan để hàng hóa được chuyên chở theo hợp đồng ủy thác và hành động vì lợi ích của người ủy thác mà bản than anh ta không phải là người chuyên chở. Người giao nhận cũng đảm nhận thực hiện mọi công việc liên quan đến hợp đồng giao nhận nhưu bảo quản, lưu kho, lưu kho trung chuyên, làm thủ tục hải quan, kiểm hóa…” 2.
Đặc điểm của dịch vụ giao hàng xuất khẩu bằng đường biển: Giao hàng xuất khẩu bằng đường biển là loại hình giao nhận được sử dụng phổ biến nhất trên thế giới. Do cũng là một loại hình dịch vụ nên dịch vụ giao nhận hàng xuất khẩu bằng đường biển cũng mang những đặc điểm chung của dịch vụ, đó là hàng hóa vô hình nên không có tiêu chuẩn đánh giá chất lượng đồng nhất, không thể cất giữ trong kho, sản xuất và tiêu dùng diễn ra đồng thời, chất lượng của dịch vụ phụ thuộc 7 Luan van vào cảm nhận của người được phục vụ. Dưới đây là một số đặc điểm của dịch vụ giao nhận hàng xuất khẩu bằng đường biển: - Dịch vụ giao nhận hàng xuất khẩu bằng đường biển không tạo ra sản phẩm vật chất, nó chỉ làm cho đối tượng thay đổi vị trí về mặt không gian chứ không tác động về mặt kỹ thuật làm thay đổi các đối tượng đó. Nhưng giao nhận hàng xuất khẩu lại có tác động tích cực đến sự phát triển của sản xuất và nâng cao đời sống nhân dân.
- Mang tính thụ động: Đó là do dịch vụ này phụ thuộc rất nhiều vào nhu cầu của khách hàng, các quy định của người vận chuyển, các ràng buộc về luật pháp, thể chế của chính phủ ( nước XK, nước NK, nước thứ 3,…) - Mang tính thời vụ: dịch vụ giao nhận là dịch vụ phục vụ cho hoạt động XNK nên nó phụ thuộc rất lớn vào lượng hàng hóa XNK. Mà thường hoạt động XNK mang tính chất thời vụ nên hoạt động giao nhận cũng chịu ảnh hưởng của tính thời vụ. - Không dự trữ được: dịch vụ giao nhận hàng xuất khẩu là kinh doanh các sản phẩm vô hình, có đặc trưng đặc biệt là không dự trữ được. Đây là những sản phẩm không tồn tại dưới dạng vật chất hay vật phẩm cụ thể, người ta không thể nhìn thấy hay sờ mó thấy sản phẩm vô hình trước khi tiêu dùng nó.
Do quá trình sản xuất và tiêu dùng dịch vụ diễn ra đồng thời nên không thể sản xuất dịch vụ hàng loạt và cất trữ, lưu kho bãi sau đó mới tiêu dùng được. Một dịch vụ sẽ biến mất nếu ta không sử dụng nó. - Ngoài những công việc như làm thủ tục, môi giới, lưu cước, người làm dịch vụ giao nhận còn tiến hành các dịch vụ khác như gom hàng, chia hàng, bốc xếp nên để hoàn thành công việc tốt hay không còn phụ thuộc nhiều vào cơ sở vật chất kĩ thuật và kinh nghiệm của người giao nhận. Đối với hàng rời: Nhận hàng của khách hàng Như đã thỏa thuận với khách hàng, người giao nhận sẽ nhận hàng của khách hàng đưa đến cảng.
Nhân viên giao nhận vận chuyển phải làm các công việc : - Kiểm tra kho hàng - Kiểm tra hàng - Kiểm tra bao gói 8 Luan van - Kiểm tra khối lượng - Ghi chú về tình trạng hàng hóa vào phiếu nhận hàng Vận chuyển hàng hóa tới cảng Nhân viên giao nhận vận tải sẽ vận chuyển theo tuyến đường đã chọn tới cảng, tùy theo hàng hóa mà lựa chọn tuyến đường cũng như phương tiện chuyên chở cho phù hợp Giao hàng tại kho, bãi - Với hàng phải lưu kho + Nhân viên giao nhận phải lên phòng điệu độ để trao danh mục hàng xuất khẩu + Ký hợp đồng thuê kho và bốc xếp hàng hóa + Lấy lệnh nhập kho + Báo hải quan và kho + Giao hàng vào kho, bãi Kiểm hóa - Liên hệ hải quan để đăng ký thời gian và địa điểm kiểm hóa, chúng ta phải đăng ký việc này trước 1 ngày. Giao hàng lên tàu - Trước khi có thể giao hàng lên tàu, người giao nhận phải báo cho Cảng về ngày, giờ và loại tàu mà hàng hóa cần xếp lên. Đồng thời cũng phải ký hợp đồng với phía xếp dỡ Cảng và trao cho cảng Bảng kê chi tiết hàng hóa để cảng bố trí phương tiện xếp dỡ. - Đối với hàng hóa lưu kho, nhân viên giao nhận của công ty phải tiến hành vận chuyển hàng hóa từ kho ra cảng, lấy lệnh xếp hàng, ấn định số máng xếp hàng (chỗ chứa hàng) bố tri xe và công nhân xếp hàng.
Việc vận chuyển này do cảng tiến hành theo yêu cầu của người giao nhận. Việc giao hàng lên tàu do cảng đảm nhận dưới sự ủy thác của công ty giao nhận, trong quá trình bốc hàng lên tàu sẽ có sự kiểm soát của nhân viên giao nhận và nhân viên hải quan. Sau khi xếp hàng, nhân viên giao nhận sẽ lấy biên lai thuyền phó trên cơ sở đó để lập vận đơn chủ. - Trong trường hợp hàng không lưu tại kho bãi, các bước giao hàng cho tàu về cơ bản như với hàng qua cảng, có điều khác là nhân viên giao nhận phải trực tiếp giao 9 Luan van hàng cho tàu.
Trong trường hợp này còn gọi là giao hàng tay ba, tức là giao nhận trực tiếp giữa cán bộ giao nhận, tàu và cảng. Đối với hàng xuất khẩu đóng trong container Đối với hàng nguyên container (FLC/FLC) Khi gửi hàng có khối lượng hàng hoá lớn và đồng nhất đủ chứa đầy một hoặc nhiều Container thì áp dụng phương pháp FCL/FCL. - Tiến hành nhận hàng Nhân viên của công ty giao nhận có thể nhận hàng và kiểm hàng tại kho của khách hàng hoặc của công ty, tùy theo khả năng đáp ứng các kho của công ty giao nhận và điều kiện của khách hàng. - Đóng hàng vào container Nhân viên giao nhận tiến hành nhận container sau khi ký giấy lưu cước (Booking note) nhận phiếu đóng gói, chì và lệnh vỏ container rỗng.
Tùy theo số lượng và kiểu cách hàng hóa mà công ty giao nhận đã lên phương án mượn loại container thích hợp. Trong bước kiểm tra container thì yêu cầu nhân viên giao nhận là người có khả năng kiểm tra đầy đủ về container để tránh các tình trạng hỏng hàng hoặc các rủi ro trong quá trình vận chuyển.