Đặt vấn đề Chăn nuôi lợn có một vị trí quan trọng trong ngành chăn nuôi gia súc ở các nƣớc trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, vì đó là nguồn cung cấp thực phẩm với tỷ trọng cao và chất lƣợng cho con ngƣời, cung cấp phân bón cho ngành trồng trọt, các sản phẩm nhƣ da mỡ,. cho ngành công nghiệp chế biến, ngoài ra chăn nuôi còn góp phần giữ vững cân bằng sinh thái giữa cây trồng, vật nuôi và con ngƣời. Đứng trƣớc tình hình chăn nuôi lợn hiện nay ngày càng đƣợc công nghiệp hóa, chăn nuôi theo quy mô công nghiệp, quá trình chăm sóc lợn cũng ngày càng chuyên môn hóa theo dây chuyền, vấn đề về các loại dịch bệnh của lợn cũng diễn biến ngày càng phức tạp. Vì vậy vấn đề vệ sinh và chăm sóc lợn cũng đƣợc chú trọng hơn, để giảm tối đa nguy cơ mắc bệnh của lợn, ngoài việc thực hiện tốt vấn đề vệ sinh, thì bên cạnh đó chăm sóc, nuôi dƣỡng và phòng trị bệnh cũng rất quan trọng.
Xuất phát từ tình hình thực tế trên, đƣợc sự đồng ý của Ban chủ nhiê ̣m khoa, thầ y giáo hƣớng dẫn và cơ sở thực tập em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị một số bệnh ở lợn con , giai đoaṇ từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trang traị cuả công ty TNHH Bảo Lộc, Xã Tiên Phương, huyê ̣n Chương Mỹ, Hà Nội”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại Công ty TNHH Bảo Lô ̣c , xã Tiên Phƣơng, Chƣơng My,̃ Hà Nội. - Áp dụng quy trình chăm sóc nuôi dƣỡng cho đàn lợn con nuôi tại trại.
- Xác định tình hình nhiễm bệnh, cách phòng trị bệnh cho lợn con nuôi tại trại. Yêu cầu - Đánh giá đƣợc tình hình chăn nuôi tại Công ty TNHH Bảo Lô ̣c , xã Tiên Phƣơng, Chƣơng My,̃ Hà Nội. - Áp dụng đƣợc các quy trình chăm sóc, nuôi dƣỡng cho đàn lợn con nuôi tại trại đạt hiệu quả cao. -Xác định đƣợc tình hình nhiễm bệnh, biết cách phòng trị bệnh cho lợn con nuôi tại trại.
n 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sơ nơi thực tập 2. Quá trình thành lập và phát triển của công ty TNHH Bảo Lộc Trại chăn nuôi công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) Bảo Lộc đóng trên địa bàn xã Tiên Phƣơng Chƣơng Mỹ , Hà Nội. Trại đƣợc thành lập năm 2006, là trại lợn tƣ nhân do cô Nguyễn Thị Bảy làm chủ đầu tƣ kiêm giám đố c công ty.
Cơ sở vật chấ t của trang traị Trại chăn nuôi của công ty đƣợc dặt trên một khu vực cao , rễ thoát nƣớc, đƣơ ̣c tách biê ̣t với khu dân cƣ , xung quanh tra ̣i có hàng rào bảo vê ̣ , cổ ng chin ́ h và cổ ng vào nơi sản xuấ t có hố sát trùng để sát trùng ngƣời và phƣơng tiê ̣n ra vào tra ̣i, ngăn ngƣ̀a dich ̣ bê ̣nh tƣ̀ bên ngoài xâm nhâ ̣p vào Trại lợn của công ty TNHH -DT&KD Bảo Lô ̣c đƣơ ̣c xây dƣ̣ng trên diê ̣n tić h 7 ha, trong đó: - 2,5 ha dùng để chăn nuôi - 3 ha là ao cá và bể biogas - 1,5 ha còn la ̣i dùng để xây dƣ̣ng nhà điề u hành , nhà ở cho công nhân , bế p ăn và các công trin ̀ h phu ̣ phu ̣c vu ̣ cho công nhân Trong khu chăn nuôi đƣơ ̣c quy hoa ̣ch bố trí xây dƣ̣ng hê ̣ thố ng chuồ ng trại cho 1200 nái bao gồm: 3 chuồ ng đẻ có tổ ng số ô là 300 ô kić h thƣớc 2,4m x 1,6m/ô, 3 chuồ ng bầ u có tổ ng số ô là 1200 kích thƣớc 2,4 x 0,65m/ô, 1 chuồ ng đƣ̣c giố ng có 12 ô kić h thƣớc 5m x 6m, 5 chuồ ng lơ ̣n thiṭ mỗi chuồ ng có 12 ô kích thƣớc 5m x 6m. Cùng một số công trình phụ phục vụ cho chăn nuôi nhƣ: Kho cám, phòng sát trùng, phòng pha ép tinh, kho thuố c. n 4 Hê ̣ thố ng chuồ ng đƣơ ̣c xây dƣ̣ng khép kiń hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hê ̣ thông giàn mát , cuố i chuồ ng là hê ̣ thố ng qua ̣t thông gió.
Hai bên tƣờng có dãy cửa sổ lắp kính, mỗi cƣ̉a sổ có diê ̣n tích 1,2m2, cách nề n 1,2m, mỗi cƣ̉a sổ cách nhau 50 cm. Trên trầ n đƣơ ̣c lắ p hê ̣ thố ng chố ng nóng bằ ng thép. - Phòng pha tinh của trai đƣợc trang bị các dụng cụ hiện đại nhƣ : Kính hiể n vi, lò hấp sấy, nhiê ̣t kế điê ̣n tƣ̉ , dụng cụ máy móc đóng li ều tinh, nồ i hấ p cách thủy và một số thiết bị khác - Trong khu chăn nuôi , đƣờng đi la ̣i giƣ̃a các ô chuồ ng , các khu khác đều đƣợc đổ bê tông , quét vôi sát trùng và có các hố sát trùng ở mỗi đầu chuồng - Hê ̣ thố ng nƣớc trong tr ại trăn nuôi cho lợn uống là nƣớc giếng khoan đã qua bể lo ̣c và xƣ̉ lý mô ̣t số hóa chấ t đô ̣c ha ̣i , nƣớc tắ m cho lơ ̣n , nƣớc xả gầ m, rƣ̉a chuồ ng đƣơ ̣c bơm tƣ̀ bể chƣ́a nƣớc trong tra ̣i đế n các chuồ ng khác. Cơ cấu tổ chức của cơ sở thực tập * Cơ cấu tổ chức của trang trại Trại chăn nuôi đƣợc xây dựng từ năm 2006, trại đi vào sản xuất đƣợc 11 năm, song hàng năm sản xuất của trại đều gia tăng, đời sống của cán bộ công nhân viên đƣợc cải thiện, bởi trại chăn nuôi có ban lãnh đạo là những ngƣời đam mê, giàu nghị lực và tâm huyết đối với nghề chăn nuôi.
Đặc biệt trại chăn nuôi đã tuyển dụng và đào tạo đƣợc một đội ngũ cán bộ kỹ thuật có chuyên môn, kinh nghiệm, thực tiễn và yêu nghề. + Cơ cấu tô chức của trại gồm 41 cán bộ và nhân viên Trong đó: - 06 Lao đô ̣ng gián tiế p 01: Giám đốc công ty 02: Kế toán 01: Bảo vệ 02: Làm vƣờn, nấu ăn n 5 - 35 Lao động trực tiếp 02 kỹ sƣ chăn nuôi 09 công nhân và 7 sinh viên thƣ̣c tâ ̣p 17 phạm nhân Với đô ̣i ngũ công nhân trên , trại phân ra làm các tổ khác nhau nhƣ tổ chuồ ng đẻ , tỏ chuồng bầu , tổ chuồ ng cai sƣ̃a và lơ ̣n thiṭ. Mỗi tổ thƣ̣c hiê ̣n công viê ̣c hàng ngày mô ̣t cách nghiêm túc, đúng quy đinh ̣ của tra ̣i. Đối tƣợng vâ ̣t nuôi và các kế t quả sản xuấ t của cơ sở 2.
Đối tượng vật nuôi của trại Trại lợn của công ty nuôi giống lợn chính là: Yorkshire 2.2 Kế t quả sản xuấ t của cơ sở Hiê ̣n nay trung bin ̀ h lơ ̣n nái của trại sản xuấ t đƣơ ̣c 2,5 lứa/năm. Số con sơ sinh là 11,2 con/ đàn, số con cai sƣ̃a: 9,9con/đàn. - Tại trại, lơ ̣n co, theo me ̣ đƣơ ̣c nuôi đế n 21 ngày tuổi, châ ̣m nhấ t là 25 ngày thì tiến hành cai sữa và lợn con đƣơ ̣c chuyể n sang chuồ ng cai sƣ̃a. - Lơ ̣n thƣơng phẩ m ta ̣i tra ̣i đƣơ ̣c nuôi tƣ̀ lúc sơ sinh đế n lúc xuấ t bán khoảng 5 đến 6 tháng với khối lƣơ ̣ng trung biǹ h tƣ̀ 90 đến 105kg.
- Cơ cấ u đàn lợn của trại từ năm 2015 đến tháng 5 năm 2017 nhƣ sau: Bảng 2. Cơ cấ u đàn lơ ̣n nái của tra ̣i lơ ̣n Công ty TNHHBảo Lô ̣c (2015 – 5/2017) Số lƣợng lợn nái của các năm (con) Loại lợn nái Năm 2015 Năm 2016 Năm 2017 Lơn nái sinh sản 739 856 804 Lơ ̣n nái hâ ̣u bi ̣ 98 89 91 Tông số 837 945 895 (Nguồ n: công ty TNHH Bảo Lộc giai đoạn 2015 – 2017) n 6 Bảng 2.1 cho thấ y số lƣơ ̣ng lơ ̣n nái sinh sản của trại không có biến đô ̣ng lớn qua các năm. Số lƣợng nái năm 2016 tăng lên nhƣng do biế n đô ̣ng giá cả thị trƣờng năm 2017 số lƣơ ̣ng nái trong tra ̣i có xu hƣớng giảm nhe. Cơ sở khoa ho ̣c của đề tài 2.
Một số hiểu biế t về lợn con * Các thời kỳ quan trọng của lợn con + Thời kỳ tƣ̀ sơ sinh đế n 1 tuầ n tuổ i là thời kỳ khủng hoảng đầu tiên của lợn con do sự thay đổi hoàn toàn về môi trƣờng sống , bởi vì lơ ̣n con chuyể n tƣ̀ điề u kiê ̣n số ng ổ n đinh ̣ trong cơ thể lơ ̣n me ̣ , chuyể n sang điê ̣u kiê ̣n tiế p xúc trƣ̣c tiế p với môi trƣờng bên ngoài. Do vâ ̣y , nế u nuôi dƣỡng chăm sóc không tốt lợn con dễ bị mắc bệnh, còi cọc, tỷ lệ nuôi sống thấp. Mă ̣t khác lúc này lơ ̣n con mới đẻ còn yế u ớt ,chƣa nhanh nhe ̣n. Lơ ̣n me ̣ vƣ̀a đẻ xong , cơ thể còn mê ̣t mỏi , đi đƣ́ng còn nă ̣ng nề vì sƣ́c khỏe chƣa hồi phục, nên dễ đè chế t lơ ̣n con.
Cầ n nuôi dƣỡng chăm sóc chu đáo lơ ̣n con ở giai đoa ̣n này. + Thời kỳ 3 tuầ n tuổ i : là thời kỳ khủng hoảng thứ 2 của lợn con , do quy luâ ̣t tiế t sƣ̃a của lơ ̣n me ̣ gây lên. Sản lƣợng sữa c ủa lợn nái tăng dần từ sau đẻ và đa ̣t cao nhấ t ở giai đoa ̣n 3 tuầ n tuổ i , sau đó sản lƣơ ̣ng sƣ̃a của lơ ̣n mẹ giảm nhanh, trong khi đó nhu cầ u dinh dƣỡng của lơ ̣n con ngày càng tăng do lơn con snh trƣơng và phát du ̣c nhanh , đây là mâu thuẫn giƣ̃a cung và cầ u. Để giải quyế t mâu thuẫn này cầ n tâ ̣p cho lơ ̣n ăn sớm vào khoang 7 – 10 ngày tuổi.
+ Thời kỳ ngay sau khi cai sƣ̃a : là thời kỳ khủng hoảng thứ 3 do môi trƣờng số ng thay đổ i hoàn toàn , do yế u tố cai sƣ̃a g ây nên. Mă ̣t khác thƣ́c ăn thay đổ i , chuyể n tƣ̀ thƣ́c ăn chủ yế u là sƣ̃a me ̣ sang thƣ́c ăn hoàn toàn do ngƣời cung cấ p. Nên giai đoa ̣n này , nế u nuôi dƣỡ ng, chăm sóc không chu đáo, lợn con rấ t dễ bi ̣còi co ̣c, mắ c bê ̣nh đƣờng hô hấ p, tiêu hóa.