Đặt vấn đề Ở nước ta, ngành chăn nuôi lợn những năm gần đây phát triển với quy mô lớn, số lượng đàn lợn ngày càng được tăng cao trên các vùng trong cả nước. Tình hình chăn nuôi lợn đã có những thuận lợi, nhưng cũng không thể tránh khỏi những khó khăn và thách thức. Nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa, dịch bệnh nhiều và dễ tái phát nên số lượng lợn bị nhiễm dịch bệnh vẫn còn nhiều. Để khắc phục khó khăn trên, xu hướng phát triển ngành chăn nuôi nói chung đã theo con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Chăn nuôi tập chung quy mô lớn để khắc phục được khó khăn về tình hình dịch bệnh, tốc độ sinh trưởng và khả năng sinh sản. Từ đó giúp cho việc nâng cao năng suất chăn nuôi lợn nói riêng và ngành chăn nuôi nói chung góp phần nâng cao hiệu quả nền kinh tế nước nhà. Bên cạnh đó, quy trình chăm sóc nuôi dưỡng cũng rất quan trọng, nó ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng các sản phẩm. Trong thời gian gần đây, nhiều dịch bệnh xảy ra liên tục làm cho quá trình chăn nuôi lợn còn gặp nhiều khó khăn.
Xuất phát từ những thực tế trên, em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho đàn lợn thịt tại trang trại chị Nguyễn Hải An - xã Tân Lập - huyện Sông Lô - tỉnh Vĩnh Phúc”. Mục đích, mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích - Sau thời gian học tập tại trường, và thời gian thực tập tại cơ sở chăn nuôi sinh viên thực hiện các yêu cầu về quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng và trị bệnh cho đàn lợn nuôi tại trại. - Biết cách tổ chức, quản lý trang trại.
2 - Biết chẩn đoán và xác định được tình hình nhiễm bệnh trên đàn lợn tại cơ sở thực tập. - Tự trau dồi cho bản thân những kinh nghiệm, kiến thức thực tế của ngành học, áp dụng kiến thức đã học vào thực tế chăn nuôi. - Nâng cao được tay nghề, kiến thức kĩ năng nghề nghiệp. Yêu cầu - Nắm được các quy trình chăm sóc nuôi dưỡng, vệ sinh phòng, điều trị bệnh cho đàn lợn nuôi tại trại.
- Thực hiện tốt các nội quy, sự phân công nhiệm vụ tại trại chăn nuôi. - Chăm chỉ học hỏi, để nâng cao sự hiểu biết về chuyên môn, tay nghề. - Luôn luôn tìm hiểu các vấn đề gây ảnh hưởng tới khả năng sinh trưởng của lợn. - Làm việc với tinh thần hăng say, yêu nghề.
3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2. Vị trí địa lý - Sông Lô là huyện miền núi của tỉnh Vĩnh Phúc có 15.031,77ha diện tích đất tự nhiên và 104.429 nhân khẩu, có 42 chi, Đảng bộ trực thuộc và 17 đơn vị hành chính. Trang trại Nguyễn Hải An nằm ở xã Tân Lập, huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc.
Phía bắc giáp Đồng Quế. Phía nam giáp xã Vân Trục. Phía đông giáp xã Lập Thạch. Phía tây giáp xã Nhạo Sơn.
Điều kiện khí hậu - Vĩnh Phúc nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, có đầy đủ các đặc điểm khí hậu của vùng trung du miền núi phía Bắc, khí hậu thay đổi thất thường làm ảnh hưởng tới sinh trưởng và phát triển của lợn. Nhiệt độ trung bình của năm là 210C - 230C, nhiệt độ cao nhất vào tháng 6, 7, 8 và lạnh nhất vào các tháng 12, 1, 2. Nhiệt độ cao lên tới 40 0C ở các tháng mùa hè nắng nóng, nhiệt độ thấp nhất 40C - 70C ở tháng mùa đông. - Lượng mưa trung bình hàng năm vào khoảng 1.
Cơ cấu tổ chức của trại Trang trại Nguyễn Hải An - Tân Lập - Sông Lô - Vĩnh Phúc gồm có: - 1 chủ trại: Trần Đình Bắc. - 1 quản lý trại: Nguyễn Thế Hanh. - 1 kỹ thuật trại của công ty chăn nuôi CP Việt Nam: Vũ Văn Tuyến. 4 - Gồm có 2 sinh viên trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên thực tập tại trang trại: Triệu Văn Can, Thùng Văn Chuyên.
Cơ sở vật chất của trại Về cơ sở vật chất: Có đầy đủ các trang thiết bị, đồ dùng để phục vụ cho công nhân viên sinh hoạt hàng ngày như: Tủ lạnh, máy giặt, điều hòa. Có phòng bếp nấu ăn sạch sẽ, thực đơn đủ tiêu chuẩn, giúp cho công nhân viên trong trại có sức khỏe làm việc hiệu quả. Có khu tăng gia sản xuất, trồng rau, vườn cây ăn quả và khu thể thao phục vụ công nhân ngoài giờ. Trại được xây dựng dưới chân đồi hơn 1 (ha), trại đã xây dựng 1 chuồng chạy dài lợp mái tôn, và chia làm hai 2 dãy chuồng lớn.
1 dãy chuồng lớn chia thành 2 dãy chuồng nhỏ có diện tích 28 x 50 m. Mỗi chuồng 600 lợn thịt. Hệ thống chuồng xây dựng hoàn toàn khép kín, mỗi cửa ra vào đều có hố vôi khử trùng. Trên trần được lắp chống nóng bằng bạt tráng nhôm.
Có quần áo bảo hộ cho kỹ thuật và công nhân khi vào chuồng. Trên mỗi đầu chuồng là hệ thống giàn mát, phía cuối chuồng là các quạt thông gió và hộp điều khiển điện, quạt. Vào mùa đông còn có thêm đèn sưởi để đáp ứng nhu cầu cần thiết trong mùa đông giá rét. Trong các chuồng có các ô chuồng được ngăn cách bằng tường xi măng và khung thép chắn.
Hệ thống chuồng nuôi có đầy đủ trang thiết bị như vòi uống nước cho lợn tự động bóng đèn sưởi ấm khi úm, thắp sáng, quạt thông gió và giàn mát làm cho môi trường trong chuồng luôn ổn định. Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng có chiều rộng 1m, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng rộng 1m dài 3m ở đầu chuồng. 5 Nguồn nước uống và nước sinh hoạt đều là nước giếng khoan. Nước sau khi bơm vào bể được khử trùng bằng clo.
Có hai máy phát điện công nghiệp 25 KVA để dự phòng khi mất điện, đủ cung cấp điện cho cả trại sinh hoạt và hệ thống chuồng nuôi khi mất điện. Khu vực phía ngoài xung quanh trại còn có thể trồng rau, cây ăn quả, có ao nuôi cá tạo môi trường thông thoáng, phục vụ thực phẩm thiết yếu mà không lo nguồn dịch từ bên ngoài xâm nhập vào trại. Đến nay trại lợn của trang trại chị Nguyễn Hải An là một trong số trại chưa có dịch tả châu Phi của công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam. Về cơ sở hạ tầng: Trại được chia thành 2 khu riêng biệt: Khu nhà ở của công nhân và khu chăn nuôi, khu nhà ở rộng rãi khép kín có đầy đủ trang thiết bị, bao gồm phòng ngủ, phòng tắm, phòng vệ sinh, khu chăn nuôi được chia làm 2 dãy chuồng nhỏ, mỗi chuồng chia thành 12 ô, tổng số lợn 2 chuồng là 1200 con.
Trại có một nhà kho để cám, 1 kho để thuốc và dụng cụ kỹ thuật, sau trại có hệ thống biogas xử lý chất thải. Thuận lợi và khó khăn của trại Thuận lợi: Trại được xây dựng xa khu vực dân cư, nên không làm ảnh hưởng đến mọi người dân xung quanh. Chủ trại có năng lực trong công tác quản lý, có chuyên môn kỹ thuật tốt, luôn quan tâm đến đời sống của công nhân, sinh viên, ngoài ra có cán bộ kỹ thuật của công ty có kinh nghiệm chuyên môn, năng động, nhiệt tình, có trách nhiệm trong công việc. Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp, trang thiết bị hiện đại nhằm giảm sức lao động.
Nâng cao hiệu quả công việc. 6 Giống lợn nuôi tại trại là giống lợn 3 máu khỏe mạnh, ít bệnh tật rất thích hợp với khí hậu địa phương. Khó khăn: - Trang trại vẫn chưa có rào chắn hoặc tường bao xung quanh cả trang trại nên việc phòng bệnh còn chưa thực sự đảm bảo. - Thời tiết thay đổi nên việc chẩn đoán và điều trị gặp nhiều khó khăn - Một số thiết bị trong chuồng đã cũ, rò rỉ, hoặc hỏng.
Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước 2. Đặc điểm sinh trưởng khả năng sản xuất và phẩm chất thịt của lợn 2. Đặc điểm sinh trưởng Đã có khá nhiều nhà nghiên cứu từng tìm hiểu và nghiên cứu về vấn đề sinh trưởng, nên có nhiều quan điểm khác nhau về sự sinh trưởng. Về mặt sinh học, sinh trưởng là quá trình tăng khối lượng và kích thước của cơ thể, thông qua quá trình tổng hợp protein, tích lũy các chất dinh dưỡng được đưa từ bên ngoài vào cơ thể để tăng kích thước và các cơ quan bộ phận, do đó làm tăng kích thước và khối lượng của cơ thể.
Do đó người ta lấy việc tăng khối lượng cơ thể làm chỉ tiêu đánh giá sự sinh trưởng và phát triển của động vật. Theo Trần Văn Phùng và cs (2004) [26], sinh trưởng được hiểu là quá trình sinh tổng hợp, và gia tăng khối lượng, kích thước của cơ thể, thông qua hấp thu tích lũy các chất dinh dưỡng từ bên ngoài. Để xác định được số lượng sinh trưởng và phát triển qua các độ tuổi ta thường dùng phương pháp cân định nhằm xác định khối lượng và đo kích thước các chiều của cơ thể con vật. Sự phát triển các cơ quan trong cơ thể Sự sinh trưởng và phát triển của gia súc đều tuân theo các quy luật tự nhiên và theo chu kỳ.
Quy luật sinh trưởng phải đồng đều, phát triển theo các giai đoạn. Tốc độ sinh trưởng và phát triển thay đổi theo lứa tuổi, sự tăng lên 7 của khối lượng cơ thể và các cơ quan bộ phận trong cơ thể cũng sinh trưởng phát triển theo giai đoạn khác nhau. Quy luật ưu tiên các chất dinh dưỡng trong cơ thể Trong cơ thể của lợn, dinh dưỡng cần được bổ sung cho từng giai đoạn khác nhau trong quá trình sinh trưởng phát triển. Để các chức năng của các bộ phận trong cơ thể được hoạt động ổn định, người chăn nuôi cần có sự hiểu biết và nắm vững dinh dưỡng của từng giai đoạn để từ đó cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho các hoạt động của cơ thể giúp cho lợn phát triển tốt.
Trước hết, dinh dưỡng được ưu tiên cho hoạt động của hệ thần kinh và hệ xương khớp, rồi cho hoạt động sinh sản, cuối cùng là cho sự tích luỹ nạc và mỡ. Các kết quả nghiên cứu đã cho thấy, việc cung cấp dinh dưỡng bị hạn chế hoặc bị giảm xuống 20% so với khẩu phần ăn tiêu chuẩn của lợn thì quá trình hấp thu và tích luỹ mỡ bị ngưng trệ, khi dinh dưỡng giảm xuống 40% thì sự tích luỹ nạc, mỡ của lợn bị dừng lại.