Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của đất nước, ngành chăn nuôi đã có sự phát triển vượt bậc cả về số lượng và chất lượng các loài gia súc, gia cầm, góp một phần đáng kể vào công cuộc xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống nhân dân và thúc đẩy sự phát triển kinh tế chung của đất nước. Chăn nuôi ở Việt Nam chiếm 80% tổng lượng thịt gia súc cung cấp cho nhu cầu tiêu dùng trong nước và là một mặt hàng xuất khẩu quan trọng. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, ngành chăn nuôi lợn không những phải đáp ứng về số lượng mà phải không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm. Do vậy, ngoài việc nâng cao chất lượng con giống, thức ăn chăn nuôi, cải thiện chế độ nuôi dưỡng, chăm sóc và quản lý thì công tác thú y cần được đặc biệt chú trọng nhằm hạn chế thiệt hại do dịch bệnh gây nên, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và hiệu quả kinh tế.
Để ngành chăn nuôi lợn tiếp tục phát triển và góp phần vào phát triển kinh tế thì việc nâng cao năng suất và chất lượng đóng vai trò quan trọng. Một trong những biện pháp quan trọng để nâng cao năng suất chăn nuôi lợn là cải thiện năng suất sinh sản của lợn nái. Hiện nay, các giống lợn nái nội thích nghi rất tốt với điều kiện chăn nuôi ở Việt Nam nhưng năng suất thấp, tỉ lệ mỡ cao không đáp ứng được thị hiếu người tiêu dùng, việc sử dụng lợn nái ngoại để tăng năng suất là điều tất yếu. Tuy nhiên lợn nái ngoại thuần chủng lại có nhược điểm là thích nghi kém với thời tiết khí hậu tại Việt Nam (miền Bắc 4 mùa thời tiết thay đổi) hơn nữa các tính trạng sinh sản lại có hệ số di truyền thấp bị ảnh hưởng nhiều bởi môi trường vì thế trong công tác giống người ta sẽ tiến hành chọn lọc các giống lợn ngoại có khả năng sinh sản tốt, thích nghi với môi trường.
2 Xuất phát từ những cơ sở khoa học và thực tiễn trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi Thú Y - trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên cùng với sự giúp đỡ tận tình của thầy giáo hướng dẫn và cơ sở thực tập, tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại Trang trại Nguyễn Văn Hiệp xóm Trạng Đài xã Tân Kim huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên”. Mục tiêu và yêu cầu 1. Mục tiêu của chuyên đề - Đánh giá được tình hình sản xuất của trang trại trong 6 tháng thực tập, nắm rõ và thực hiện quy trình nuôi dưỡng lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trang trại Nguyễn Văn Hiệp. - Xác định tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy của lợn con theo mẹ nuôi tại trại và các yếu tố ảnh hưởng.
Phát hiện sớm những con lợn có biểu hiện bệnh, để sớm đưa ra phương pháp điều trị khác nhau - Nâng cao tay nghề bản thân trong việc chuẩn đoán, và điều trị bệnh trên lợn. Yêu cầu của chuyên đề - Đánh giá đúng tình hình chăn nuôi lợn tại trang trại. - Áp dụng thực hiện quy trình vệ sinh, phòng bệnh, chuẩn đoán và điều trị bệnh ở lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ. - Hoàn thành tốt những việc khác mà trại giao phó 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.
Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Trang trại lợn nái Nguyễn Văn Hiệp là trại tư nhân, thuộc xóm Trạng Đài xã Tân Kim Huyện Phú Bình tỉnh Thái nguyên. Trại cách xa khu trung tâm 7km, cách thành phố Thái Nguyên 15km, cách khu vực dân cư khoảng 1km, nằm trên đồi của xóm Trạng Đài.
Với vị trí địa lý như trên, trại có điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất, kinh doanh, thuận tiện trong việc vận chuyển thức ăn, tiêu thụ sản phẩm. Đặc điểm khí hậu Trang trại lợn nái Nguyễn Văn Hiệp nằm trong vùng khí hậu mang tính chất nhiệt đới gió mùa, hàng năm chia làm 2 mùa nóng, lạnh rõ rệt: Mùa nóng từ tháng 4 đến tháng 10, mưa nhiều; mùa lạnh từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, mưa ít, độ ẩm trung bình các tháng từ 79 - 98,3%. Lượng mưa trung bình hàng năm khoảng từ 2.500mm, cao nhất vào tháng 8 và thấp nhất vào tháng 1. Nhiệt độ trung bình là 220C.
Số giờ nắng trong năm từ 1.400 giờ, lượng bức xạ khoảng 115 Kcal/cm2. Hướng gió chủ yếu là đông bắc (các tháng 1, 2, 3, 10, 11, 12) và đông nam (các tháng còn lại). Nhìn chung, điều kiện khí hậu ở đây khá thuận lợi cho phát triển sản xuất nông nghiệp, cả về trồng trọt và chăn nuôi. Tuy nhiên, cũng có những thời kỳ khí hậu thay đổi bất thường.
Những đợt rét đậm rét hại trong mùa đông làm nhiệt độ xuống rất thấp. Về mùa Hè nhiệt độ tăng lên rất cao (37 - 390C), mùa Đông nhiệt độ hạ xuống rất thấp (có thể xuống dưới 100C). Mùa 4 Xuân có ẩm độ cao ảnh hưởng rất lớn đến sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là chăn nuôi. Thế nên trại đã khắc phục bằng cách là làm dàn mát khi mùa Hè đến và đầu tư bóng úm bạt che gió khi vào mùa Đông.
Điều kiện đất đai Trang trại Nguyễn Văn Hiệp nằm ở khu vực Trung du, Miền núi, tuy nhiên trại lại có địa hình khá bằng phẳng, thuận lợi về giao thông, điện nước. Tổng diện tích của trại là 5000m2, trong đó: Đất xây dựng trang trại: 2000 m2 Đất trồng trọt: 2500 m2 Đất nuôi trồng thuỷ sản: 500 m2 2. Tình hình kinh tế xã hội 2. Điều kiện xã hội Trang trại Nguyễn Văn Hiệp nằm trên địa bàn xóm Trạng Đài xã Tân Kim huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyễn.
Dân cư ở đây thưa thớt chủ yếu làm nghề nông. Người dân ở đây sống đoàn kết không có tệ nạn xã hội, an ninh ổn định 2. Điều kiện cơ sở vật chất * Hệ thống chuồng trại Chuồng nuôi lợn được chia làm 3 khu vực: - Khu nuôi lợn nái bầu. - Khu nuôi lợn nái đẻ.
- Khu nuôi lợn nái cai sữa. - Khu nuôi lợn cách ly. Hệ thống chuồng trại ở đây khá hoàn chỉnh, phù hợp với từng loại lợn. Khu nuôi lợn nái gồm: 5 + Chuồng bầu: - Có 500 ô với kích thước 2,2m x 0,65m/ô.
Khu chuồng này sử dụng nền sàn bê tông. + Chuồng đẻ: - Gồm 3 dãy, mỗi dãy có 60 ô với kích thước 2,4m x 1,6m/ô. + Khu nuôi lợn con sau cai sữa: - Gồm 4 ô, thiết kế hiện đại, máng ăn, Chuồng cách ly: - Chuồng gồm gồm 4 ngăn, được bố trí cách xa khu chăn nuôi, để nuôi dưỡng, cách ly lợn loại, ốm, lợn con còi cọc, gù lưng. * Các công trình phụ Phía ngoài là khu nhà nghỉ và khu sinh hoạt chung cho công nhân và nhà sát trùng ozon mỗi khi xuống là phải vào phòng sát trùng 30p.
Để phục vụ sản xuất, trại đã xây dựng 4 giếng khoan, trang bị 4 bể chứa nước (20m3/bể), 4 máy bơm và các công trình phục vụ cho sinh hoạt của công nhân. Cơ cấu tổ chức Cơ cấu tổ chức của trại gồm có 17 người, trong đó có: + 02 chủ trang trại Nguyễn Văn Hiệp và Nguyễn Thị Thịnh + 01 Quản lý + 01 kỹ thuật chuồng bầu + 01 kỹ thuật chuồng đẻ + 01 Kỹ sư của công ty CP.GROUP, đến hỗ trợ trại về kỹ thuật + 01 Công nhân nấu cơm + 02 Công nhân trực đêm + 06 Công nhân + 02 Sinh viên 6 2. Công tác phòng bệnh Công tác phòng bệnh cho con vật là việc hết sức quan trọng, phòng bệnh còn hơn chữa bệnh là phương châm hàng đầu trong chăn nuôi. Nhận thức rõ vấn đề này, trang trại Nguyễn Văn Hiệp luôn luôn thực hiện quy trình tiêm phòng vaccine định kỳ, nghiêm túc, nhằm ngăn chặn dịch bệnh, tăng sức đề kháng.
Thời gian tiêm phòng thường vào buổi sáng hoặc buổi chiều khi thời tiết mát mẻ. Công tác chuẩn bị và tiêm phòng được thực hiện một cách nghiêm túc, cẩn thận và người tiêm vaccine phải có kinh nghiệm để tránh lãng phí vaccine bảo đảm an toàn. Trong thời gian thực tập, tôi đã cùng kỹ thuật của trại tiến hành tiêm phòng cho đàn lợn theo đúng lịch quy định (bảng 1. Lịch tiêm phòng của trang trại Ngày tuổi Vaccin phòng bệnh 1.
Lợn con 14-15 ngày Suyễn 1 2. Lợn nái sinh sản 7 tuần trước đẻ Dịch tả 5 tuần trước đẻ Lở mồm long móng Định kỳ tháng 3, 7, 11 Giả dại Định kỳ tháng 4, 8, 12 Tai xanh 3. Lợn đực Định kỳ 6 tháng/lần Dịch tả Định kỳ 6 tháng/lần Lở mồm long móng Định kỳ tháng 3, 7, 11 Giả dại Định kỳ tháng 4, 8, 12 Tai xanh (Nguồn: Trại Nguyễn Văn Hiệp) 7 2. Công tác vệ sinh Việc phòng bệnh còn hơn chữa bệnh, thế nên tại trại Nguyễn Văn Hiệp, việc vệ sinh là ưu tiên hàng đầu nhằm đạt được an toàn sinh học cao nhất để tránh rủi ro dịch bệnh phức tạp hiện nay.
Trong quá trình thực tập tại cơ sở em đã tìm hiểu quy trình thực hiện tại cơ sở. Kết quả tìm hiểu được em trình bày tại bảng 1. Lịch vệ sinh sát trùng hàng tuần thực hiện tại trại lợn nái Trong chuồng Ngoài khu Ngoài Thứ Chuồng Chuồng vực chăn Chuồng đẻ chuồng nái chửa cách ly nuôi Chủ Rắc vôi Phun sát Phun sát trùng Phun sát trùng Nhật đường đi trùng Phun sát trùng Phun vôi nước xịt gầm + đổ 2 + rắc vôi đường đi hành vôi đường đi lang bên ngoài xịt gầm + đổ Phun vôi nước Phun sát 3 vôi + rắc vôi Phun sát trùng đường đi hành trùng đường đi lang bên ngoài Phun sát trùng Phun vôi nước xịt gầm + đổ 4 + rắc vôi đường đi hành vôi đường đi lang bên ngoài xịt gầm + đổ Phun vôi nước Phun sát 5 vôi + rắc vôi Phun sát trùng đường đi hành trùng đường đi lang bên ngoài Phun sát trùng Phun vôi nước xịt gầm + đổ 6 + rắc vôi đường đi hành vôi đường đi lang bên ngoài xịt gầm + đổ Phun sát 7 vôi + rắc vôi Phun sát trùng trùng đường đi 8 2. Nhận định chung 2.
Thuận lợi - Xóm Trạng Đài thưa thớt ít dân cư, là nơi thuận lợi cho trang trại phát triển không làm ảnh hưởng tới người dân xung quanh và an toàn sinh học. - Đội ngũ quản lý, kỹ thuật trại dày dặn kinh nghiệm, phân bổ công việc hợp lý, có trách nhiệm cao trong công việc, đoàn kết.