Khóa luận chăm sóc, nuôi dưỡng và trị bệnh cho lợn nái tại Trại lợn Phát Đạt Phúc Yên

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản và lợn con tại trại lợn Phát Đạt, Phúc Yên, Vĩnh Phúc giúp nâng cao năng suất và sức khỏe đàn lợn.

• Tác giả: Đỗ Thị Hà
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Minh Thuận
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Quy Trình Chăm Sóc Và Điều Trị Bệnh Cho Lợn NáI Và Lợn Con Tại Trại Lợn Phát Đạt
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 1.1.1. Mục tiêu của chuyên đề
• 1.1.2. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 2.2. Cấu trúc tổ chức của trang trại
• 2.3. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.4. Thuận lợi và khó khăn của trại
• 2.5. Tổng quan tài liệu
• 2.5.1. Đặc điểm của lợn nái tại trại
• 2.5.2. Quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái sinh sản
• 2.5.3. Quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn con
• 2.5.3.1. Đặc điểm của lợn con
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Đối tượng và phạm vi tiến hành
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung thực hiện
• 3.4. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thực hiện
• 3.4.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.2. Phương pháp thực hiện
• 3.4.3. Cách phát hiện lợn ốm
• 3.4.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại
• 4.2. Kết quả thực hiện khối lượng công việc hằng ngày
• 4.3. Kết quả phòng bệnh bằng phương pháp vệ sinh, sát trùng tại trại
• 4.4. Kết quả chẩn đoán lợn mắc bệnh tại trại
• 4.5. Kết quả điều trị bệnh cho lợn tại trại
• 4.6. Kết quả thực hiện một số công tác khác
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC MỘT SỐ HÌNH ẢNH TẠI TRẠI

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình chăm sóc lợn nái và lợn con tại Phát Đạt

Quy trình chăm sóc và điều trị bệnh cho lợn nái và lợn con tại trại lợn Phát Đạt là một phần quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe và năng suất của đàn lợn. Trại lợn Phát Đạt, với quy mô gần 300 lợn nái và 2000 lợn thịt, đã áp dụng các phương pháp chăm sóc hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Việc chăm sóc lợn nái và lợn con không chỉ giúp tăng trưởng nhanh mà còn giảm thiểu bệnh tật, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế cho trại.

1.1. Đặc điểm của lợn nái và lợn con tại trại

Lợn nái tại trại Phát Đạt chủ yếu là giống GF24, nổi bật với khả năng sinh sản cao và sức đề kháng tốt. Lợn con phát triển nhanh chóng, trọng lượng tăng gấp 10-12 lần sau khi cai sữa. Đặc điểm này yêu cầu quy trình chăm sóc đặc biệt để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và con.

1.2. Tầm quan trọng của quy trình chăm sóc

Quy trình chăm sóc lợn nái và lợn con không chỉ giúp duy trì sức khỏe mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất chăn nuôi. Việc áp dụng các biện pháp chăm sóc khoa học giúp giảm thiểu bệnh tật và tăng cường khả năng sinh sản của lợn nái.

II. Những thách thức trong chăm sóc lợn nái và lợn con

Chăm sóc lợn nái và lợn con tại trại Phát Đạt gặp phải nhiều thách thức, bao gồm điều kiện thời tiết, bệnh tật và quản lý dinh dưỡng. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của đàn lợn. Việc nhận diện và xử lý kịp thời các vấn đề này là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả chăn nuôi.

2.1. Ảnh hưởng của thời tiết đến sức khỏe lợn

Thời tiết tại Vĩnh Phúc có sự biến đổi lớn, đặc biệt là vào mùa hè và đông. Nhiệt độ cao có thể gây stress cho lợn, trong khi mùa đông lạnh có thể làm giảm sức đề kháng. Cần có biện pháp điều chỉnh môi trường sống cho lợn để giảm thiểu tác động tiêu cực.

2.2. Các bệnh thường gặp ở lợn nái và lợn con

Lợn nái và lợn con thường gặp phải các bệnh như tiêu chảy, viêm phổi và các bệnh truyền nhiễm khác. Việc tiêm phòng và theo dõi sức khỏe định kỳ là rất cần thiết để ngăn ngừa và điều trị kịp thời.

III. Phương pháp chăm sóc lợn nái hiệu quả tại trại Phát Đạt

Để đảm bảo sức khỏe cho lợn nái, trại Phát Đạt đã áp dụng nhiều phương pháp chăm sóc khoa học. Các biện pháp này bao gồm dinh dưỡng hợp lý, vệ sinh chuồng trại và tiêm phòng định kỳ. Những phương pháp này không chỉ giúp lợn nái khỏe mạnh mà còn tăng cường khả năng sinh sản.

3.1. Dinh dưỡng cho lợn nái

Dinh dưỡng là yếu tố quan trọng trong quy trình chăm sóc lợn nái. Thức ăn cho lợn nái được cân đối giữa các thành phần dinh dưỡng, đảm bảo cung cấp đủ năng lượng và vitamin cần thiết cho sự phát triển của lợn con.

3.2. Vệ sinh chuồng trại

Vệ sinh chuồng trại là một trong những yếu tố quyết định đến sức khỏe của lợn. Chuồng trại cần được dọn dẹp thường xuyên, khử trùng định kỳ để ngăn ngừa sự phát triển của vi sinh vật gây bệnh.

IV. Quy trình điều trị bệnh cho lợn con tại trại

Quy trình điều trị bệnh cho lợn con tại trại Phát Đạt được thực hiện nghiêm ngặt và khoa học. Việc phát hiện sớm các triệu chứng bệnh và áp dụng các biện pháp điều trị kịp thời là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe cho lợn con. Các phương pháp điều trị bao gồm sử dụng thuốc kháng sinh và các biện pháp hỗ trợ khác.

4.1. Phát hiện triệu chứng bệnh

Việc phát hiện triệu chứng bệnh sớm giúp nâng cao hiệu quả điều trị. Các triệu chứng như bỏ ăn, sốt cao, tiêu chảy cần được theo dõi chặt chẽ để có biện pháp can thiệp kịp thời.

4.2. Sử dụng thuốc điều trị

Các loại thuốc điều trị được sử dụng tại trại phải đảm bảo chất lượng và an toàn cho lợn. Việc sử dụng thuốc kháng sinh cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian để tránh tình trạng kháng thuốc.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trại

Kết quả nghiên cứu tại trại lợn Phát Đạt cho thấy quy trình chăm sóc và điều trị bệnh cho lợn nái và lợn con đã mang lại hiệu quả cao. Tỷ lệ sống sót của lợn con tăng lên, đồng thời năng suất sinh sản của lợn nái cũng được cải thiện rõ rệt. Những ứng dụng thực tiễn này có thể được nhân rộng cho các trại chăn nuôi khác.

5.1. Tỷ lệ sống sót của lợn con

Tỷ lệ sống sót của lợn con tại trại Phát Đạt đạt trên 90%, cho thấy quy trình chăm sóc và điều trị bệnh hiệu quả. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho trại.

5.2. Năng suất sinh sản của lợn nái

Năng suất sinh sản của lợn nái tại trại cũng được cải thiện, với trung bình 31-32 con cai sữa/nái/năm. Điều này chứng tỏ rằng quy trình chăm sóc và dinh dưỡng đã được thực hiện đúng cách.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai trong chăm sóc lợn

Quy trình chăm sóc và điều trị bệnh cho lợn nái và lợn con tại trại lợn Phát Đạt đã chứng minh được hiệu quả và tính khả thi. Trong tương lai, việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình chăm sóc sẽ tiếp tục nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho trại mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi.

6.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trại lợn Phát Đạt sẽ tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới trong chăm sóc và điều trị bệnh cho lợn. Việc này nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi và đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn.

6.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu khoa học

Nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực chăn nuôi sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc cải tiến quy trình chăm sóc và điều trị bệnh. Các kết quả nghiên cứu sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm chăn nuôi.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, vừa đáp ứng nhu cầu thực phẩm thiết yếu, vừa tạo sinh kế và nguồn thu nhập ổn định cho người dân cũng như các mô hình trang trại quy mô lớn. Trong bối cảnh chuyển dịch sang chăn nuôi công nghiệp hóa, khâu quản lý đàn nái sinh sản và đàn lợn con theo mẹ đóng vai trò quyết định đến năng suất, chất lượng con giống và hiệu quả kinh tế của toàn bộ chu kỳ sản xuất. Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đỗ Thị Hà (ngành Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên) được thực hiện nhằm hệ thống hóa kiến thức chuyên môn, rèn luyện kỹ năng thực hành nghề nghiệp và trực tiếp tham gia giải quyết các vấn đề kỹ thuật tại cơ sở chăn nuôi gia công tập trung.

Mục tiêu nghiên cứu của chuyên đề được xác định rõ qua 6 nhiệm vụ:

1. Xác định tình hình chăn nuôi lợn trong giai đoạn 2019 – 2021 tại trại lợn Phát Đạt (thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc).
2. Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi con tại trại.
3. Xác định tình hình mắc bệnh của lợn nái tại trại.
4. Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn con theo mẹ tại trại.
5. Đánh giá tình hình mắc bệnh của lợn nái và lợn con tại trại.
6. Đề xuất các biện pháp hỗ trợ hiệu quả để điều trị cho lợn nái nuôi con và lợn con theo mẹ tại trại.

Yêu cầu của chuyên đề gồm 3 nội dung:

• Đánh giá chính xác tình hình chăn nuôi tại cơ sở thực tập.
• Áp dụng thành thạo và hiệu quả quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng đàn nái và lợn con.
• Xác định tỷ lệ nhiễm bệnh, đánh giá kết quả điều trị và hiệu quả của quy trình phòng bệnh.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng: Đàn lợn nái nuôi con và lợn con theo mẹ giống GF24 (Công ty GreenFeed).
• Địa điểm: Trại lợn Phát Đạt, xã Cao Minh, thành phố Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc (diện tích khoảng 15.000 m², quy mô gần 300 nái và 2.000 lợn thịt, vận hành theo hình thức gia công khép kín).
• Thời gian thực hiện: Từ ngày 10/12/2021 đến ngày 01/06/2022 (giai đoạn 6 tháng).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên các đặc tính sinh học của dòng lợn nái thương phẩm GF24 do GreenFeed cung cấp. Giống lợn này mang gen kháng khuẩn Escherichia coli chủng F18, có chu kỳ động dục trung bình 21,6 ngày, thời gian động dục kéo dài 7,4 ngày, thời gian lên giống sau cai sữa từ 3 đến 5 ngày, năng suất sinh sản đạt từ 31 đến 32 con cai sữa/nái/năm. Chế độ dinh dưỡng sử dụng hai loại thức ăn chuyên dụng: thức ăn hỗn hợp LAC HITEK GF08 cho lợn nái nuôi con (Protein thô ≥ 16,5%, ME ≥ 3.200 kcal/kg, Lysine ≥ 0,95%) và thức ăn hỗn hợp 9014 plus cho lợn con từ tập ăn đến 8 kg (Protein thô ≥ 20%, ME ≥ 3.300 kcal/kg, Lysine ≥ 1,5%).

Thành phần dinh dưỡng	Thức ăn GF08 (%)	Thức ăn 9014 plus (%)
Protein thô (tối thiểu)	16,5	20,0
Độ ẩm (tối đa)	14,0	14,0
Xơ thô (tối đa)	6,0	6,0
Canxi (Ca)	0,9 – 1,5	0,7 – 1,5
Photpho tổng số (P)	0,6 – 1,2	0,6 – 1,2
Lysine tổng số (tối thiểu)	0,95	1,50
Methionine + Cystine tổng số (tối thiểu)	0,55	0,75
Năng lượng trao đổi ME (tối thiểu)	3.200 kcal/kg	3.300 kcal/kg
Hormone	Không	Không

Phương pháp nghiên cứu và kỹ thuật áp dụng tại trại:

• Phương pháp điều tra, thu thập số liệu: Hồi cứu số liệu sổ sách ghi chép của bộ phận thống kê trại giai đoạn 2019 – 2021 về quy mô cơ cấu đàn; ghi chép theo dõi trực tiếp hàng ngày trong 6 tháng thực tập.
• Phương pháp kiểm tra lâm sàng: Quan sát phản xạ, trạng thái ăn uống, kiểm tra phân, kiểm tra dịch tiết âm đạo, trạng thái bầu vú, kiểm tra nước tiểu; đo thân nhiệt qua trực tràng bằng nhiệt kế thủy ngân (giữ 5 – 10 phút, xác định sốt khi nhiệt độ đạt 40 – 42 °C so với mức bình thường 37,5 – 38,5 °C).
• Quy trình can thiệp ngoại khoa và thao tác kỹ thuật:
  • Đỡ đẻ: Vệ sinh sát trùng âm hộ, lau nhớt miệng mũi lợn sơ sinh, dùng bột làm khô Mistran giữ ấm, đưa vào ô úm có đèn sưởi.
  • Cắt đuôi: Thực hiện lúc 1 ngày tuổi bằng kéo nhiệt, chừa lại 2 – 3 cm từ khấu đuôi, sát trùng cồn iod hoặc xanh methylen.
  • Mài nanh: Dùng máy mài 1/3 nanh nhằm tránh tổn thương vú mẹ và hạn chế cắn nhau.
  • Thiến lợn đực: Thực hiện lúc 5 – 7 ngày tuổi, tiêm Amoxicillin (1 ml/con) chống viêm trước khi rạch bao tinh hoàn.
  • Phẫu thuật thoát vị (Hecni): Rạch 3 cm lớp da, định vị bao thoát vị, đẩy ruột về xoang bụng, khâu phục hồi và tiêm kháng sinh phòng hộ.
  • Kỹ thuật tách ghép lợn con: Ghép chéo trong 18 – 48 giờ đầu để cân bằng đàn theo số vú chức năng; chọn ghép sau 48 giờ cho lợn còi; mượn nái cai sữa (lợn con 10 – 14 ngày tuổi ghép với nái cai sữa 18 – 21 ngày tuổi).
• Quy trình vệ sinh, an toàn sinh học và vắc-xin:
  • Vệ sinh sát trùng hàng ngày với Virkon®, rắc vôi bột lối đi, xả vôi gầm chuồng hàng tuần, ngâm tấm đan sàn bằng dung dịch NaOH 10% trong 1 ngày trước khi rửa áp lực.
  • Lịch vắc-xin nái chửa: Dịch tả (ngày 63), LMLM (ngày 77), PED (ngày 91), LTC (ngày 98). Nái nuôi con: Parvo (ngày 10 – 14 sau đẻ). Lợn con: Myco-circo (ngày 14 – 17 tuổi). Vắc-xin tổng đàn: Tai xanh (4 lần/năm), Giả dại (4 lần/năm), Ký sinh trùng (2 lần/năm).
• Phương pháp xử lý số liệu: Sử dụng Microsoft Excel 2007 để tính toán các tỷ lệ phần trăm: tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ điều trị khỏi, tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần này trình bày lý do chọn đề tài xuất phát từ vai trò của ngành chăn nuôi lợn trong nền kinh tế quốc dân và yêu cầu nâng cao năng lực thực hành của sinh viên ngành Chăn nuôi Thú y. Tác giả xác lập rõ 6 mục tiêu nghiên cứu và 3 yêu cầu chuyên môn cần đạt được trong thời gian thực tập tại Trại lợn Phát Đạt.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Tác giả tổng hợp điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của xã Cao Minh, thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc. Giới thiệu cơ sở vật chất trang trại diện tích 15.000 m², hệ thống chuồng kín làm mát bằng giàn mát và quạt thông gió (3 quạt/chuồng đẻ, chuồng bầu, chuồng thịt; 2 quạt/chuồng cách ly, chuồng đực). Tổng quan đặc điểm sinh học dòng lợn GF24, quy trình chăm sóc nái đẻ (chuyển chuồng trước đẻ 3 – 7 ngày, giảm thức ăn trước đẻ 4 ngày từ 2,0 kg xuống 0,5 kg/ngày, sau đẻ tăng dần từ 1,0 kg/ngày lên mức ổn định theo công thức 2,4 + 0,4 * số con nuôi). Tổng quan các bệnh phổ biến: đẻ khó, viêm tử cung, viêm vú, viêm khớp trên nái; bệnh tiêu chảy, viêm phổi (do Mycoplasma hyopneumoniae, Streptococcus suis) trên lợn con, cùng lịch sử nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước (Trần Tiến Dũng, Lê Văn Năm, Phạm Sỹ Lăng, Smith, Christensen...).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định đối tượng thực hiện là lợn nái nuôi con và lợn con theo mẹ tại Trại lợn Phát Đạt từ ngày 10/12/2021 đến ngày 01/06/2022. Trình bày chi tiết các bước triển khai công việc hàng ngày, lịch vệ sinh khử trùng, lịch tiêm vắc-xin cho các lứa lợn, quy trình khám phát hiện lợn bệnh qua trực tràng và dịch tiết, thao tác đỡ đẻ, bấm nanh, cắt đuôi, thiến hoạn, mổ hecni và công thức tính toán số liệu thống kê.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương này phản ánh toàn bộ dữ liệu thực nghiệm và thực hành tại trại:

• Cơ cấu đàn qua 3 năm (2019 – 2021): Tổng đàn tăng từ 5.683 con (năm 2019) lên 6.490 con (năm 2020) và đạt 7.237 con (năm 2021). Đàn nái sinh sản tăng từ 242 con lên 294 con.
• Chăm sóc nuôi dưỡng trực tiếp: Theo dõi 126 nái đẻ, tổng số lợn con sinh ra là 1.454 con, loại thải 18 con do quá bé, chết 2 con trong quá trình nuôi, số lợn con nuôi sống đến cai sữa là 1.434 con, đạt tỷ lệ sống 98,62%.
• Khối lượng công việc: Tác giả hoàn thành 100% chỉ tiêu các công việc cho ăn (326 lần), dọn vệ sinh (326 lần), vệ sinh máng và gầm (163 lần), phun sát trùng (163 lần), rắc vôi bột (163 lần).
• Tình hình bệnh tật trên đàn nái (126 con theo dõi): Viêm tử cung 13 con (10,32%), viêm vú 2 con (1,59%), viêm khớp 1 con (0,79%). Kết quả điều trị đạt tỷ lệ khỏi 100% cho cả 3 loại bệnh nhờ phác đồ Amoxicillin, Oxytocin, Dufamox, Dexamethasone và thụt rửa thảo dược (lá trầu không, chè xanh).
• Tình hình bệnh tật trên đàn lợn con (1.436 con theo dõi): Tiêu chảy 93 con (6,48%), viêm phổi 5 con (0,35%). So sánh với trại Ánh Tuyết lân cận (tiêu chảy 14,26%, viêm phổi 1,18%), tỷ lệ mắc bệnh tại trại Phát Đạt thấp hơn đáng kể. Kết quả điều trị tiêu chảy khỏi 91/93 con (97,85%, chết 2 con), viêm phổi khỏi 5/5 con (100%).
• Thao tác kỹ thuật: Đỡ đẻ 121/126 ca (96,03%), mài nanh và cắt đuôi 1.436 con (100%), thiến lợn đực 678 con (100%), phẫu thuật hecni 7 con (100%).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng kết về năng suất đàn nái, tỷ lệ nuôi sống lợn con đạt 98,62%, tỷ lệ điều trị khỏi bệnh đạt trên 97% và mức độ hoàn thành các thao tác thú y. Đề xuất các kiến nghị cụ thể đối với cơ sở thực tập nhằm nâng cấp hệ thống xử lý rác thải và cải thiện chế độ cho công nhân.

Kết quả và đóng góp

1. Số liệu thực nghiệm và kết quả chính

Số liệu cơ cấu đàn của trại Phát Đạt qua 3 năm cho thấy sự tăng trưởng liên tục về quy mô và năng suất:

Loại lợn	Năm 2019 (con)	Năm 2020 (con)	Năm 2021 (con)
Nái sinh sản	242	275	294
Lợn đực giống	7	5	8
Lợn hậu bị	50	80	60
Lợn con cai sữa	5.384	6.130	6.875
Tổng cộng	5.683	6.490	7.237

Kết quả theo dõi đàn nái đẻ và lợn con theo mẹ qua 6 tháng thực tập (12/2021 – 05/2022):

Tháng	Số nái đẻ (con)	Số con sinh ra (con)	Số con chết, loại (con)	Số con sống đến cai sữa (con)	Tỷ lệ nuôi sống (%)
12/2021	10	117	1	116	99,15
01/2022	35	394	4	390	98,98
02/2022	15	169	3	166	98,22
03/2022	0 (*)	0	0	0	0
04/2022	35	392	6	386	98,47
05/2022	31	382	6	376	98,43
Tổng	126	1.454	20	1.434	98,62

Ghi chú: Tháng 3/2022 sinh viên được phân công luân chuyển sang chuồng bầu nên không theo dõi chuồng đẻ.

Tình hình bệnh tật và hiệu quả điều trị trên đàn lợn:

• Trên đàn nái (126 con): Bệnh viêm tử cung chiếm 10,32% (13 con), viêm vú chiếm 1,59% (2 con), viêm khớp chiếm 0,79% (1 con). Toàn bộ 16 ca bệnh đều được điều trị khỏi hoàn toàn (tỷ lệ khỏi 100%).
• Trên đàn lợn con (1.436 con): Tiêu chảy mắc 93 con (6,48%), điều trị khỏi 91 con (97,85%), chết 2 con. Viêm phổi mắc 5 con (0,35%), điều trị khỏi 5 con (100%).

Bệnh trên đàn nái	Mắc (con)	Tỷ lệ mắc (%)	Khỏi (con)	Tỷ lệ khỏi (%)
Viêm tử cung	13/126	10,32	13/13	100
Viêm vú	2/126	1,59	2/2	100
Viêm khớp	1/126	0,79	1/1	100
Bệnh trên đàn lợn con
Tiêu chảy	93/1.436	6,48	91/93	97,85
Viêm phổi	5/1.436	0,35	5/5	100

2. So sánh và đóng góp học thuật, thực tiễn

• So với các nghiên cứu trước đây tại miền Bắc của Trần Tiến Dũng (2002) và Nguyễn Văn Thanh (2016) ghi nhận tỷ lệ viêm tử cung trên nái dao động từ 62,10% đến 86,96%, tỷ lệ mắc bệnh tại trại Phát Đạt thấp hơn rõ rệt (10,32%). Điều này chứng minh hiệu quả của quy trình khử trùng chuồng đẻ bằng NaOH 10%, vôi bột và Virkon®, kết hợp kiểm soát sát khuẩn bầu vú trước đẻ.
• Tỷ lệ mắc tiêu chảy ở lợn con tại trại là 6,48%, thấp hơn mức 14,26% tại trại Ánh Tuyết lân cận và thấp hơn nhiều so với số liệu nghiên cứu của Trần Đức Hạnh (2013) tại các tỉnh phía Bắc (31,84%).
• Khóa luận đã hệ thống hóa và kiểm chứng thành công quy trình thực hành lâm sàng kết hợp giữa thuốc tân dược (Amoxicillin, Oxytocin, Dufamox, Enrofloxacin) và các dung dịch sát khuẩn tự nhiên (nước lá trầu không, chè xanh) trong thụt rửa điều trị viêm đường sinh dục nái.

3. Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Đối với trang trại: Cần nâng cấp hệ thống xử lý chất thải do hệ thống cũ còn hở gây ảnh hưởng môi trường; xây dựng phương án giảm thiểu nguy cơ mầm bệnh từ trục đường giao thông gần cổng trại; có chính sách cải thiện điều kiện sinh hoạt nhằm ổn định đội ngũ công nhân, tránh việc thay đổi nhân lực làm gián đoạn kỹ thuật chăn nuôi.
• Đối với khâu kỹ thuật: Duy trì nghiêm ngặt chế độ cho ăn giảm dần trước đẻ 4 ngày để tránh sốt sữa, viêm vú; mài nanh triệt để lúc 1 ngày tuổi để chống tổn thương núm vú mẹ; kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ lồng úm (32 – 38 °C cho lợn sơ sinh) để triệt tiêu nguyên nhân gây tiêu chảy do lạnh.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số hạn chế thực tế gắn liền với điều kiện tại cơ sở:

• Dữ liệu theo dõi lợn nái đẻ tại chuồng đẻ bị ngắt quãng trong tháng 3/2022 (ghi nhận 0 con) do sinh viên phải luân chuyển phân công công việc sang chuồng bầu theo lịch điều hành của trại.
• Vị trí trang trại nằm gần trục đường giao thông đi lại, tiềm ẩn áp lực an toàn sinh học cao đối với đàn lợn.
• Hệ thống xả thải và khu tiêu hủy rác thải của trại đã xây dựng từ lâu, thiết kế dạng hở chưa triệt để, dễ gây ô nhiễm cục bộ khi thời tiết bất lợi (mưa ẩm hoặc nắng nóng cực đoan).
• Khóa luận chưa thực hiện các xét nghiệm vi sinh chuyên sâu (như phân lập vi khuẩn, làm kháng sinh đồ) mà chủ yếu dựa trên chẩn đoán triệu chứng lâm sàng và phác đồ kinh nghiệm tại chỗ.

Hướng mở nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng đánh giá hiệu quả kinh tế chi tiết của từng phác đồ kháng sinh; phân lập và xác định mức độ kháng thuốc của các chủng vi khuẩn phân lập từ dịch viêm tử cung và dịch tiêu chảy tại trại; đánh giá ảnh hưởng của các giải pháp cải tạo vi khí hậu chuồng nuôi trong các tháng thời tiết chuyển mùa (tháng 6, 7 và tháng 11, 12).

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Chăn nuôi Thú y chuẩn bị thực tập tốt nghiệp tại các trang trại lợn công nghiệp.
• Cán bộ kỹ thuật, kỹ sư chăn nuôi, bác sĩ thú y làm việc tại các hệ thống trại gia công khép kín quy mô vừa và lớn (200 – 500 nái).
• Người chăn nuôi và chủ trang trại đang tìm kiếm quy trình quản lý đàn nái sinh sản và kỹ thuật nuôi dưỡng lợn con bú sữa.

Các nội dung có giá trị ứng dụng cao gồm:

• Quy trình định lượng khẩu phần ăn chi tiết cho nái mang thai, nái chờ đẻ và nái nuôi con theo tuần tuổi và số con nuôi.
• Sổ tay hướng dẫn thao tác đỡ đẻ, bấm nanh, cắt đuôi bằng kéo nhiệt, thiến lợn đực và kỹ thuật mổ thoát vị rốn/bẹn ở lợn con.
• Bảng lịch trình sát trùng chuồng trại định kỳ và lịch tiêm phòng vắc-xin tổng thể cho từng nhóm lợn theo ngày tuổi.
• Phác đồ điều trị thực tế bệnh viêm tử cung, viêm vú ở lợn nái và bệnh tiêu chảy ở lợn con.

Câu hỏi thường gặp

1. Lợn nái nuôi tại trại Phát Đạt thuộc giống nào và có các chỉ tiêu sinh sản nổi bật gì?
Trang trại nuôi thuần giống lợn nái GF24 do Công ty GreenFeed cung cấp. Giống lợn này mang gen kháng khuẩn E. coli chủng F18, chu kỳ động dục trung bình 21,6 ngày, thời gian động dục kéo dài 7,4 ngày, thời gian lên giống lại sau cai sữa từ 3 đến 5 ngày và năng suất sinh sản đạt từ 31 đến 32 con cai sữa/nái/năm.

2. Quy trình điều chỉnh mức ăn cho lợn nái trước và sau khi sinh được thực hiện như thế nào?
Trước ngày đẻ dự kiến 4 ngày, giảm thức ăn xuống 2,0 kg/con/ngày (chia 2 bữa), sau đó mỗi ngày giảm tiếp 0,5 kg cho đến ngày đẻ chỉ còn 0,5 kg/con/ngày. Sau khi đẻ 1 ngày, cho ăn 1,0 kg/con/ngày và tăng dần mỗi ngày 1,0 kg trong 3 ngày đầu, duy trì đến ngày thứ 7. Từ ngày thứ 8 trở đi, cho ăn 3 bữa/ngày theo công thức tiêu chuẩn: 2,4 kg + (0,4 kg × số lợn con theo mẹ).

3. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung trên lợn nái tại trang trại gồm những loại thuốc và thao tác nào?
Phác đồ kết hợp thụt rửa đường sinh dục 2 lần/ngày trong 2 ngày liên tục bằng nước lá trầu không đun sôi để nguội, nước chè xanh hoặc nước muối sinh lý 0,9%; tiêm bắp kháng sinh Amoxicillin liều 1 ml/10 kg thể trọng; tiêm Oxytocin liều 2 – 3 ml/con/lần (2 lần/ngày) để tống dịch viêm; tiêm hạ sốt giảm đau Analgin liều 1 ml/10 kg thể trọng.

4. Kết quả nuôi sống lợn con đến cai sữa và hiệu quả điều trị bệnh tiêu chảy tại cơ sở đạt bao nhiêu?
Trong 6 tháng theo dõi trên 126 ổ đẻ, tổng số lợn con sinh ra là 1.454 con, số con nuôi sống đến khi cai sữa là 1.434 con, đạt tỷ lệ 98,62% (loại thải 18 con do quá bé, chết 2 con). Đối với bệnh tiêu chảy ở lợn con theo mẹ, có 93 ca mắc bệnh, điều trị khỏi 91 con bằng thuốc kháng sinh Enrofloxacin/Norfloxacin (1 ml/10 kg thể trọng) hoặc Colistin kết hợp giữ ấm chuồng nuôi, đạt tỷ lệ khỏi 97,85%.

5. Lịch tiêm phòng vắc-xin cho lợn nái mang thai và lợn con tại trại được phân bổ theo các mốc ngày tuổi nào?
Đối với lợn nái mang thai: tiêm vắc-xin Dịch tả vào ngày chửa thứ 63, LMLM vào ngày thứ 77, PED (tiêu chảy cấp) vào ngày thứ 91 và LTC vào ngày thứ 98. Đối với nái nuôi con: tiêm vắc-xin Parvo (khô thai) vào ngày thứ 10 – 14 sau đẻ. Đối với lợn con theo mẹ: tiêm vắc-xin kết hợp Myco-circo (phòng suyễn và bệnh do Circo virus) vào giai đoạn 14 – 17 ngày tuổi.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đỗ Thị Hà phản ánh trung thực, đầy đủ và chi tiết toàn bộ quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và điều trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại Trại lợn Phát Đạt trong 6 tháng thực tập. Kết quả thực nghiệm cho thấy việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vệ sinh an toàn sinh học bằng Virkon®, vôi bột kết hợp lịch vắc-xin định kỳ đã giúp trang trại duy trì tỷ lệ nuôi sống lợn con đến khi cai sữa đạt 98,62%, đồng thời khống chế tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở nái ở mức thấp (10,32%) và điều trị khỏi 97,85% ca tiêu chảy ở lợn con. Công trình cung cấp hệ thống tư liệu thực tiễn có giá trị tham khảo cao về kỹ thuật chăn nuôi gia công lợn nái công nghiệp và phác đồ xử lý bệnh lý thú y tại cơ sở sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Từ xưa đến nay ngành nông nghiệp Việt Nam luôn được chú trọng và phát triển. Cùng với sự phát triển của ngành trồng trọt thì ngành chăn nuôi cũng góp phần không nhỏ cho nền kinh tế quốc dân. Nó không những đáp ứng nhu cầu nhu yếu phẩm, tạo nguồn lao động cho nhiều người mà còn tạo nguồn thu nhập về kinh tế thúc đẩy ngành nông nghiệp Việt Nam lên một tầm cao mới. Trong đó, không thể không kể đến vai trò của ngành chăn nuôi lợn.

Chăn nuôi lợn hiện nay hiện đang trên đà phát triển mạnh mẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao góp phần quan trọng đối với kinh tế quốc gia và trở thành yếu tố quan trọng để phát triển kinh tế hộ gia đình và các trang trại. Với mục đích đưa ngành kinh tế phát triển, chăn nuôi lợn đã trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn trong cơ cấu ngành nông nghiệp nói riêng và phát triển công nghiệp hóa nói chung, ngành không chỉ đóng vai trò cung cấp nguồn thực phẩm có giá trị kinh tế nhằm đáp ứng nhu cầu của con người mà còn góp phần tạo nên nguồn thu nhập ổn định cho người chăn nuôi. Chính vì sự quan trọng của ngành chăn nuôi và là một sinh viên năm cuối của chuyên ngành chăn nuôi thú y, em đã ý thức được vai trò trách nhiệm của người kỹ sư tương lai, để củng cố và hệ thống hóa lại toàn bộ những kiến thức đã học, nâng cao tay nghề, đồng thời tạo cho mình phong cách làm việc đúng đắn, cống hiến hết mình nhằm đáp ứng nhu cầu của thực tiễn sản xuất tạo tiền đề phát triển năng lực bản thân phù hợp với thời đại đổi mới như hiện nay và mong muốn nền chăn nuôi nước nhà sẽ vững mạnh, ngang hàng với các nước đang phát triển, em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trại lợn Phát Đạt, Phúc Yên, Vĩnh Phúc”. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1.

Mục tiêu của chuyên đề - Xác định tình hình chăn nuôi lợn trong những năm gần đây tại trại lợn Phát Đạt - thị xã Phúc Yên - tỉnh Vĩnh Phúc. - Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi con tại trại. - Xác định tình hình mắc bệnh của lợn nái tại trại. - Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho lợn con theo mẹ tại trại.

- Đánh giá tình hình mắc bệnh của lợn nái và lợn con tại trại. - Đề xuất các biện pháp hỗ trợ hiệu quả để điều trị cho lợn nái nuôi con và lợn con theo mẹ tại trại. Yêu cầu của chuyên đề - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trại lợn Phát Đạt, thị xã Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc. - Áp dụng được quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái nuôi con và lợn con theo mẹ một cách hiệu quả cao tại trại.

- Xác định được tình trạng nhiễm bệnh trên đàn nái nuôi con và lợn con theo mẹ. Đánh giá hiệu quả quy trình phòng trị bệnh cho lợn nái và lợn con theo mẹ tại trại. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2.

Điều kiện tự nhiên Trang trại đi vào hoạt động từ năm 2009 đến nay với quy mô gần 300 lợn nái và 2000 lợn thịt, nằm trên địa bàn xã Cao Minh - thành phố Phúc Yên - tỉnh Vĩnh Phúc, cách trung tâm thủ đô Hà Nội 30 km và cách sân bay Quốc tế Nội Bài 5 km. Phúc Yên là một thành phố trực thuộc tỉnh Vĩnh Phúc có địa hình đa dạng. Bao gồm cả nông thôn và đô thị, bán sơn địa. Nhìn chung, đất đai của Phúc Yên không nhiều, không giàu chất dinh dưỡng nhưng lại có vị trí giao thông khá thuận lợi (gần Hà Nội) nên thành phố trở thành nơi có tài nguyên đem lại giá trị kinh tế cao.

Trang trại nằm trên địa phận thuộc xã Cao Minh. + Phía Bắc giáp xã Ngọc Thanh. + Phía Đông giáp phường Xuân Hòa. + Phía Nam giáp xã Bá Hiến.

+ Phía Tây giáp xã Nam Viên. Đây là điều kiện về tự nhiên khá thuận lợi cho việc giao thương buôn bán giữa các xã này với xã khác, huyện này với huyện khác hay với các tỉnh liền kề. Phúc Yên dần trở thành mắt xích quan trọng của tỉnh Vĩnh Phúc. Điều kiện kinh tế xã hội Xã Cao Minh cũng như thị xã Phúc Yên nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa hè bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 10, mùa đông bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 3.

Nhiệt độ trung bình năm là 23 - 25 0C, tháng nóng nhất khoảng 39 0C và lạnh nhất khoảng 10 0C, có nét đặc trưng nóng ẩm mưa nhiều về mùa hè, hanh khô kéo dài và lạnh về mùa đông. 4 Độ ẩm không khí trung bình năm là 83 - 86%. Hướng gió chủ yếu vào mùa đông là Đông - Bắc, vào mùa hè là Đông - Nam. Khí hậu tương đối thuận lợi cho phát triển nông nghiệp đa dạng, đặc biệt là chăn nuôi lợn.

Nhìn chung điều kiện khí hậu của xã khá là thuận lợi cho việc sản xuất và sinh hoạt, đặc biệt là chăn nuôi lợn. Tuy nhiên, có những tháng bất lợi như tháng 6,7,11,12 có nhiệt độ, độ ẩm thay đổi thay đổi thất thường là điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật phát triển và gây bệnh. Cấu trúc tổ chức của trang trại Trang trại có đội ngũ công nhân viên kỹ thuật với trình độ cao, kỹ thuật tốt và rất giàu kinh nghiệm thực tế trong chăn nuôi. Bao gồm: Chủ trại: 01 người Quản lý trại: 01 người Kế toán: 01 người Kỹ sư chăn nuôi: 01 người Công nhân: 08 người Sinh viên thực tập: 02 người Các công việc sẽ được quản lý phân công đến từng công nhân, sinh viên dưới sự giám sát và chỉ bảo của quản lý và kỹ sư, chia làm các tổ như: tổ bầu phối, tổ chuồng đẻ, tổ chuồng lợn thịt.

Mỗi tổ đều có tổ trưởng cho từng chuồng để quản lý riêng nhằm nâng cao trách nhiệm và hiệu suất chăn nuôi của trang trại. Cơ sở vật chất của trang trại Trang trại chăn nuôi lợn Phát Đạt là trại tư nhân, trại bắt đầu chăn nuôi từ năm 2009, với quy mô là 120 nái, đến năm 2013 công ty có mở thêm quy mô gần 300 lợn nái và 2000 lợn thịt. Cơ sở vật chất ở trại tương đối đầy đủ, được thiết kế và phân khu riêng biệt, kết hợp máy móc, trang thiết bị hiện đại 5 để phục vụ cho chăn nuôi như: hệ thống nước, hệ thống điện, kho cám, kho thuốc, phòng pha tinh. - Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn.

Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, phía cuối chuồng là hệ thống quạt thông gió gồm: 3 quạt đối với các chuồng đẻ, 3 quạt ở chuồng bầu, 3 quạt ở chuồng thịt, 2 quạt đối với chuồng cách ly, 2 quạt đối với chuồng lợn đực. Hai bên tường là dãy cửa sổ lắp kính đầy đủ nhằm cung cấp lượng ánh sáng đủ và cần thiết. Mỗi cửa sổ cao khoảng 1,5 m - 2 m, cách nền 1,2 m và mỗi cửa sổ cách nhau 80 cm. - Hệ thống điện: trong chuồng nuôi có nguồn cấp điện theo hệ thống điện lưới và trại có 1 máy phát điện dự phòng dùng khi mất điện để tránh những rủi ro không cần thiết do mất điện.

- Hệ thống nước trong khu chăn nuôi phục vụ cho công tác sản xuất đều được cung cấp từ nước giếng khoan. Nước uống cho lợn được cấp từ hai bể lớn, là trước chuồng lợn thịt và trước chuồng bầu. Ngoài ra, còn có nước tắm và nước xả gầm, phục vụ cho công tác khác (tắm lợn), được bố trí từ các bể lọc và được bơm qua hệ thống ống dẫn tới bể chứa ở đầu các chuồng. Hệ thống giàn mát được bố trí đầu chuồng giúp điều chỉnh nhiệt độ trong chuồng nhất là vào mùa hè.

- Phòng pha tinh của trại được trang bị các dụng cụ hiện đại như: kính hiển vi để soi tinh, các dụng cụ đóng tinh (tuýp tinh, máy hàn nhiệt), nồi hấp cách thủy và một số thiết bị khác. - Dụng cụ, trang thiết bị khác bao gồm: tủ lạnh bảo quản vắc xin, tủ thuốc để bảo quản và dự trữ thuốc cho trại, máy nén khí phun sát trùng di động khu vực ngoài chuồng nuôi. - Nơi sinh hoạt: + Được trang bị khá đầy đủ và tiện nghi phục vụ cho đời sống công nhân và sinh viên thực tập ở tại trại như nóng lạnh, tivi, tủ lạnh. 6 + Ngoài ra các vật dụng các nhân như: sữa tắm, kem đánh răng, dầu gội đầu, bột giặt cũng được trang trại hỗ trợ chi phí cho mọi người.

- Cơ sở vật chất trong chuồng trại chăn nuôi được trại chú trọng đầu tư đầy đủ: + Trang trại xây dựng trên mảnh đất khoảng 15.000 m2 gồm 3 dãy chuồng kép chạy dài lợp mái tôn chống nóng, mỗi 1 dãy lại được chia làm 2 dãy chuồng nhỏ. Ngoài ra còn có 3 chuồng đơn. + Toàn bộ hệ thống chuồng nuôi được xây dựng theo kiểu khép kín, dãy cửa sổ xung quanh chuồng là cửa kính đóng mở được dễ dàng và điều chỉnh được ánh sáng chiếu vào chuồng nuôi. + Giữa các ô chuồng trong một khu vực chuồng nuôi được ngăn cách bằng tường xây hoặc các thanh chắn bằng thép 11.

+ Chuồng được trang bị đầy đủ điện, nước, ánh sáng và hệ thống quạt gió, giàn mát, vòi uống nước tự động rất quy củ. + Toàn bộ đường đi lại giữa các ô chuồng trong chuồng nuôi, khu vực quanh chuồng đều là lối bê tông và các hố sát trùng được bố trí ngay trước cửa vào các chuồng. - Xung quanh trang trại chăn nuôi là hệ thống tường xây bao bọc và có cổng ra vào. - Quy mô có 3 khu tách biệt bao gồm khu nhà ở của công nhân, kho cám, thuốc thú y liền kề nhau, khu phòng khách, khu chuồng nuôi, mỗi khu đều được trang bị đầy đủ thiết bị, dụng cụ và tách biệt nhau nhưng không quá xa, thuận tiện cho việc đi lại.

+ Khu nhà ở và sinh hoạt của công nhân, sinh viên: gồm phòng khách, phòng họp, nhà ăn, nơi ngủ nghỉ, vệ sinh. + Khu vực phòng khách bếp nấu ăn rộng rãi và thoải mái. + Khu chuồng nuôi: gồm 2 chuồng bầu, 2 chuồng đẻ, 1 chuồng cách ly, 1 chuồng cai sữa, 3 chuồng thịt. Khu chuồng bầu là nơi chăm sóc và nuôi 7 dưỡng những lợn nái đang mang thai và chuẩn bị mang thai, khu chuồng đẻ là nơi chứa lợn sắp đến ngày đẻ chuyển từ chuồng bầu sang.