Khóa luận quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại Ngô Hồng Gấm Hòa Bình

Luận văn trình bày quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trang trại Ngô Hồng Gấm, xã Hợp Thanh.

• Tác giả: Phạm Thái Minh
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Nhật Thắng
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trang trại Ngô Hồng Gấm
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.1.2. Yêu cầu của đề tài
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Quá trình thành lập và phát triển của trang trại
• 2.3. Đánh giá chung
• 2.3.1. Thuận lợi
• 2.3.2. Khó khăn
• 2.4. Tổng quan tài liệu
• 2.4.1. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.4.1.1. Quy luật sinh trưởng và phát dục của bào thai
• 2.4.1.2. Đặc điểm lợn nái chửa
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện
• 3.4. Quy trình xuất bán lợn
• 3.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi tại trại lợn Ngô Hồng Gấm, xã Hợp Thanh, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình
• 4.2. Kết quả thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng trên đàn lợn nái tại trại
• 4.2.1. Số lượng nái trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng tại trại
• 4.2.2. Tình hình sản xuất của đàn lợn nái tại trại Ngô Hồng Gấm, xã Hợp Thanh, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình
• 4.2.3. Một số chỉ tiêu kĩ thuật của đàn lợn nái sinh sản tại trại
• 4.2.4. Kết quả thực hiện các biện pháp phòng và trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại
• 4.2.4.1. Thực hiện biện pháp vệ sinh phòng bệnh trên đàn lợn nái tại trại
• 4.2.4.2. Kết quả tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn nái tại trại
• 4.2.4.3. Kết quả công tác chẩn đoán và điều trị bệnh trên đàn lợn tại trại
• 4.2.4.3.1. Kết quả chẩn đoán trên đàn lợn nái tại trại
• 4.2.4.3.2. Kết quả điều trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản tại trại Ngô Hồng Gấm, xã Hợp Thanh, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình
• 4.2.4.4. Khả năng phối đạt của đàn lợn sinh sản sau điều trị
• 4.2.5. Kết quả thực hiện một số công việc tại cơ sở
• 4.2.6. Hạch toán kinh tế cho đàn lợn nái tại cơ sở
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC TẬP

Tóm tắt

I. Quy trình chăm sóc lợn nái

Quy trình chăm sóc lợn nái tại trang trại Ngô Hồng Gấm được thực hiện theo các giai đoạn sinh sản, bao gồm chửa, đẻ và nuôi con. Giai đoạn chửa được chia thành hai kỳ: kỳ I (từ phối giống đến ngày thứ 84) và kỳ II (từ ngày 84 đến khi đẻ). Trong giai đoạn chửa kỳ II, bào thai phát triển nhanh, chiếm 3/4 trọng lượng sơ sinh. Dinh dưỡng cho lợn nái được điều chỉnh phù hợp, đặc biệt trong 2 tuần cuối, khi lợn mẹ cần nhiều chất dinh dưỡng nhất. Thức ăn được chế biến và bảo quản tốt để kích thích tính ngon miệng. Lợn mẹ cần sự yên tĩnh, tránh các tác động kích thích từ bên ngoài để tránh đẻ non.

1.1. Giai đoạn chửa

Giai đoạn chửa được chia thành hai kỳ: kỳ I (từ phối giống đến ngày thứ 84) và kỳ II (từ ngày 84 đến khi đẻ). Trong giai đoạn chửa kỳ II, bào thai phát triển nhanh, chiếm 3/4 trọng lượng sơ sinh. Dinh dưỡng cho lợn nái được điều chỉnh phù hợp, đặc biệt trong 2 tuần cuối, khi lợn mẹ cần nhiều chất dinh dưỡng nhất.

1.2. Giai đoạn đẻ và nuôi con

Lợn nái thường đẻ vào ban đêm, thời gian đẻ trung bình từ 2 - 6 giờ. Sau khi đẻ, lợn mẹ cần được chăm sóc đặc biệt để phục hồi sức khỏe và đảm bảo nguồn sữa cho lợn con. Lợn con được nuôi đến 21 ngày tuổi trước khi cai sữa.

II. Phòng trị bệnh cho lợn nái

Phòng trị bệnh lợn nái là một phần quan trọng trong quy trình chăm sóc tại trang trại Ngô Hồng Gấm. Các bệnh thường gặp ở lợn nái sinh sản bao gồm viêm tử cung, viêm vú và sót nhau. Phòng bệnh cho lợn được thực hiện thông qua vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng vắc-xin và kiểm soát dịch bệnh. Chuồng trại được vệ sinh hàng ngày, phun thuốc sát trùng và rắc vôi bột để hạn chế mầm bệnh. Kỹ thuật chăn nuôi lợn hiện đại được áp dụng để đảm bảo sức khỏe và năng suất của đàn lợn.

2.1. Công tác vệ sinh phòng bệnh

Chuồng trại được vệ sinh hàng ngày, phun thuốc sát trùng và rắc vôi bột để hạn chế mầm bệnh. Công nhân và khách tham quan phải sát trùng tắm rửa sạch sẽ, thay quần áo bảo hộ lao động trước khi vào khu chăn nuôi.

2.2. Tiêm phòng và điều trị bệnh

Quy trình tiêm phòng vắc-xin được thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và đúng kỹ thuật. Lợn được tiêm vắc-xin ở trạng thái khỏe mạnh, không mắc các bệnh truyền nhiễm. Các bệnh xảy ra được phát hiện sớm, cách ly và điều trị kịp thời.

III. Kỹ thuật chăn nuôi lợn nái

Kỹ thuật chăn nuôi lợn tại trang trại Ngô Hồng Gấm được áp dụng để nâng cao năng suất và chất lượng đàn lợn. Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh, được cung cấp bởi Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam. Chăm sóc động vật được thực hiện bởi đội ngũ kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm. Các chỉ tiêu kỹ thuật như số con sơ sinh, số con cai sữa và tỷ lệ phối giống được theo dõi chặt chẽ để đánh giá hiệu quả chăn nuôi.

3.1. Thức ăn và dinh dưỡng

Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh, được cung cấp bởi Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam. Dinh dưỡng cho lợn nái được điều chỉnh phù hợp với từng giai đoạn sinh sản.

3.2. Theo dõi và đánh giá

Các chỉ tiêu kỹ thuật như số con sơ sinh, số con cai sữa và tỷ lệ phối giống được theo dõi chặt chẽ để đánh giá hiệu quả chăn nuôi. Kết quả được ghi chép và phân tích để cải thiện quy trình chăm sóc.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt trong ngành chăn nuôi và cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam. Hoạt động này không chỉ cung cấp nguồn thực phẩm thịt thiết yếu cho nhu cầu tiêu thụ nội địa và xuất khẩu, mà còn tạo nguồn phân bón cho ngành trồng trọt cũng như cung cấp phụ phẩm cho công nghiệp chế biến. Trong bối cảnh phương thức chăn nuôi chuyển dịch mạnh mẽ từ quy mô nhỏ lẻ, phân tán sang hướng tập trung công nghiệp, việc đầu tư đồng bộ về con giống, dinh dưỡng và kỹ thuật quản lý đàn nái sinh sản trở thành yếu tố quyết định năng suất và chất lượng đàn lợn thương phẩm.

Tuy nhiên, sự phát triển của các cơ sở chăn nuôi quy mô lớn cũng đi liền với áp lực rủi ro dịch bệnh phức tạp. Bên cạnh các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, nhóm bệnh sản khoa trên đàn lợn nái sinh sản—đặc biệt là hội chứng viêm tử cung, viêm vú, mất sữa (MMA) và sót nhau—trực tiếp làm suy giảm phẩm chất đàn giống, giảm tỷ lệ sống của lợn con theo mẹ và rút ngắn tuổi thọ khai thác của nái. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, đề tài "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trang trại Ngô Hồng Gấm – Xã Hợp Thanh - Lương Sơn – Hòa Bình" được triển khai dưới sự hướng dẫn của TS. Ngô Nhật Thắng tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài gồm 5 nội dung:

1. Nắm được quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản.
2. Nắm được các loại thức ăn dành cho lợn nái sinh sản, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai.
3. Nắm được các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái sinh sản và biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất.
4. Giúp sinh viên củng cố kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp.
5. Góp phần giúp cơ sở nâng cao năng suất, chất lượng chăn nuôi.

Yêu cầu thực hiện đề tài gồm 3 điểm:

1. Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trang trại Ngô Hồng Gấm - xã Hợp Thanh – huyện Lương Sơn – tỉnh Hòa Bình.
2. Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi.
3. Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn nái sinh sản và áp dụng được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng.

Đối tượng nghiên cứu là đàn lợn nái sinh sản, lợn hậu bị, lợn đực khai thác tinh và đàn lợn con theo mẹ tại trang trại chăn nuôi Ngô Hồng Gấm (thôn Dẻ Cau, xã Hợp Thanh, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình). Phạm vi thời gian theo dõi, thu thập dữ liệu và trực tiếp thao tác kỹ thuật kéo dài 6 tháng, từ ngày 18/11/2016 đến ngày 21/5/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của khóa luận dựa trên đặc điểm sinh lý sinh dục của lợn nái, quy luật sinh trưởng của thai kỳ, nhu cầu dinh dưỡng định lượng và bệnh lý học thú y:

• Quy luật sinh trưởng và phát dục của bào thai: Quá trình mang thai của lợn nái kéo dài trung bình 114 ngày (biến động 111–118 ngày), chia thành hai giai đoạn chính: chửa kỳ I (từ khi phối giống đến ngày thứ 84, thai phát triển chậm, chỉ tích lũy khoảng 1/4 khối lượng sơ sinh) và chửa kỳ II (từ ngày thứ 84 đến khi đẻ, chia thành phân kỳ 84–100 ngày và 100–114 ngày, thai tích lũy 3/4 khối lượng sơ sinh). Về mặt phôi học, quá trình phân chia gồm giai đoạn phôi thai (1–22 ngày), tiền thai (23–39 ngày) và bào thai (40–114 ngày).
• Khung dinh dưỡng chuyên biệt: Khẩu phần thức ăn được cân đối dựa trên mức năng lượng trao đổi (NLTĐ 2.900 kcal/kg), protein thô (13%) cùng tỷ lệ các axit amin thiết yếu (Lizin 3,5–3,8%, Treonin 2,6–2,8%, Methionine + Cystine 2,5%, Tryptophan 0,8%, Valin 4,4–4,6% theo tài liệu của Võ Trọng Hốt, 2000), kết hợp khoáng vi lượng và các vitamin tan trong dầu (A, D, E).
• Bệnh học sản khoa và truyền nhiễm: Cơ sở chẩn đoán lâm sàng dựa trên cơ chế của hội chứng MMA (Mastitis - Metritis - Agalactia), bệnh viêm tử cung (thể cấp tính và mãn tính do vi khuẩn Staphylococcus aureus, Streptococcus, E. coli, Proteus, Klebsiella), bệnh sót nhau, hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp (PRRS do virus thuộc họ Arteriviridae) và dịch tiêu chảy cấp tính (PED do Coronavirus sợi đơn kích thước 27–30 kb).

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa hồi cứu số liệu và thực nghiệm lâm sàng tại trại:

• Phương pháp thu thập thông tin hồi cứu: Khai thác dữ liệu lưu trữ từ sổ sách theo dõi, phần mềm quản lý đàn và bảng chấm công của trang trại trong 2 năm 2015–2016 thông qua cán bộ quản lý và kỹ sư chăn nuôi.
• Phương pháp quan sát và theo dõi lâm sàng: Kiểm tra trực tiếp hàng ngày trên từng ô chuồng cá thể và chuồng đẻ; theo dõi thân nhiệt, màu sắc dịch tiết âm đạo, tình trạng bầu vú, nhịp thở và tần số động dục lại sau cai sữa.
• Phương pháp thao tác kỹ thuật thú y: Trực tiếp tham gia thực hiện các quy trình kỹ thuật gồm pha chế hóa chất sát trùng, tiêm phòng vắc-xin, đỡ đẻ, bấm nanh, cắt đuôi, bấm số tai, tiêm sắt, phẫu thuật thiến lợn đực và điều chế chế phẩm autovaccine dập dịch tiêu chảy cấp.
• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê mô tả, tính toán tỷ lệ phần trăm cơ cấu đàn, năng suất lứa đẻ và hạch toán kinh tế 6 tháng theo công thức kế toán chăn nuôi thông thường.

Nguồn dữ liệu bắt nguồn trực tiếp từ hiện trường sản xuất của trang trại gia công Ngô Hồng Gấm phối hợp cùng hệ thống chỉ tiêu kỹ thuật do Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam quy chuẩn.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần này làm rõ tầm quan trọng kinh tế của ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam, sự dịch chuyển mô hình sang chăn nuôi trang trại tập trung và phân tích các thách thức bệnh học sản khoa thường gặp trên đàn nái. Tác giả xác định rõ 5 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, 3 yêu cầu chuyên môn và giới hạn thời gian làm việc thực địa 6 tháng tại cơ sở Hòa Bình.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương tổng quan hệ thống hóa điều kiện cơ sở hạ tầng, nhân lực và quy mô của trại Ngô Hồng Gấm (1.250 nái, 115 hậu bị, 15 đực giống Pi-Du 31; nhân sự 23 người gồm chủ trại, quản lý, 2 kỹ sư, 1 kế toán, 1 thợ cơ khí, 1 cấp dưỡng, 10 công nhân và 6 sinh viên). Bên cạnh đó, chương cung cấp cơ sở sinh lý sinh sản, chỉ tiêu đánh giá năng suất (số con sơ sinh sống 24h, số con cai sữa/nái/năm), nhu cầu axit amin và phân tích căn nguyên, triệu chứng, phác đồ điều trị các hội chứng bệnh lý (MMA, viêm tử cung, viêm vú, sót nhau, bại liệt sau sinh, PRRS, chậm động dục trở lại, dịch tiêu chảy cấp PED). Tài liệu cũng điểm lại các công trình nghiên cứu trong nước (Phạm Sỹ Lăng, Trần Tiến Dũng, Nguyễn Bá Hiên) và nước ngoài (Pierre Brouillet, Bernard Farouilt, Taylor D., Neva) về bệnh sản khoa lợn nái.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Nội dung chương trình bày chi tiết địa điểm nghiên cứu tại xã Hợp Thanh, thời gian từ 18/11/2016 đến 21/5/2017. Tác giả cụ thể hóa các bước vệ sinh tiêu độc chuồng trại bằng Ommicide (320 ml/1.000 lít nước), ngâm tấm đan bằng NaOH 10%, phun vôi xút và rắc vôi bột. Chương mô tả quy trình chẩn đoán, phác đồ dùng thuốc đặc trị cho từng bệnh (Nor-100, Vetrimoxin LA, Analgin, Penicillin, Oxytocine, Tylogenta, Hitamox LA), quy trình điều chế autovaccine bằng ruột lợn con nhiễm PED, kỹ thuật đỡ đẻ, cắt rốn, bấm nanh, cắt đuôi, bấm số tai (mã trại 91 kết hợp tuần tuổi), tiêm Fe-Dextran-B12 và thiến lợn đực lúc 5 ngày tuổi. Khẩu phần dinh dưỡng theo tuần chửa sử dụng thức ăn CP mã 566SF, 567SF và thức ăn tập ăn 550SF cho lợn con cũng được định lượng rõ ràng.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương tập trung phân tích các dữ liệu thực tế thu thập qua 6 tháng thực tập:

• Đánh giá hiện trạng năng suất đàn nái: Tỷ lệ quay vòng đạt 2,46–2,48 lứa/năm; số con sơ sinh bình quân 11,51 con/lứa; số con cai sữa đạt 10,8 con/lứa; thời gian nuôi con 21–26 ngày.
• Đánh giá công tác phòng bệnh: Tỷ lệ tiêm phòng vắc-xin đạt 100% trên các đối tượng nái, hậu bị và đực giống. Lịch sát trùng được thực hiện nghiêm ngặt từ Thứ Hai đến Chủ nhật.
• Kết quả chẩn đoán và điều trị: Hiệu quả điều trị bệnh nội khoa và sản khoa đạt từ 80–90%.
• Kiểm soát ổ dịch PED: Xử lý triệt để đợt bùng phát dịch tiêu chảy cấp tính vào tháng 4/2017 nhờ giải pháp sử dụng autovaccine ruột lợn con kết hợp kháng sinh phòng phụ nhiễm (Amcoli, Amlistin, Nor-100) và siết chặt an toàn sinh học.
• Đánh giá công tác phụ trợ và hạch toán kinh tế sản xuất trong 6 tháng.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng kết về năng suất đàn nái, mức độ thành thạo quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và hiệu quả điều trị bệnh tại cơ sở. Đồng thời, tác giả đề xuất trang trại cần bổ sung công nhân, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình phòng dịch khi sửa chữa hệ thống làm mát chuồng đẻ và tiếp tục nâng cấp trang thiết bị chuồng trại để ngăn ngừa nguy cơ tái nhiễm PED.

Kết quả và đóng góp

Các số liệu thực tế về quy mô, năng suất sinh sản và quy trình dinh dưỡng thu thập tại trang trại được tổng hợp trong các bảng sau:

Chỉ tiêu kỹ thuật / Quản lý đàn	Giá trị thực tế tại trang trại
Quy mô đàn lợn nái sinh sản	1.250 con
Quy mô đàn lợn hậu bị	115 con
Quy mô đàn lợn đực giống ngoại Pi-Du 31 (Pietrain - Duroc)	15 con
Số lứa đẻ bình quân / nái / năm	2,46 – 2,48 lứa
Số lợn con sơ sinh / lứa	11,51 con
Số lợn con cai sữa / lứa	10,8 con
Tuổi cai sữa lợn con	21 – 26 ngày
Tỷ lệ tiêm phòng vắc-xin toàn đàn	100%
Hiệu quả điều trị bệnh lâm sàng chung	80% – 90%

Quy trình cấp phát thức ăn công nghiệp C.P. theo từng giai đoạn sinh lý của lợn nái:

Giai đoạn sinh lý lợn nái	Mã thức ăn C.P.	Mức ăn (kg/con/ngày)	Tần suất cho ăn
Nái chửa từ tuần 1 đến tuần 12	566SF	1,5 – 2,0	1 lần/ngày
Nái chửa từ tuần 13 đến tuần 14	566SF	2,2 – 3,0	1 lần/ngày
Nái chửa từ tuần 15 trở đi	567SF	2,2 – 4,0	1 lần/ngày
Nái chờ đẻ (trước ngày đẻ dự kiến 2 ngày)	567SF	2,0	2 bữa (sáng, chiều)
Nái chờ đẻ (trước ngày đẻ dự kiến 1 ngày)	567SF	1,5	2 bữa (sáng, chiều)
Ngày lợn nái đẻ	567SF	1,0 (hoặc cháo loãng)	Uống nước tự do
Nái nuôi con sau khi đẻ xong	567SF	Tăng dần 0,5 – 6,0 (tăng 1 kg/ngày)	3 bữa (sáng, chiều, tối)

Lịch trình thao tác kỹ thuật và thú y đối với lợn con theo mẹ:

Ngày tuổi của lợn con	Nội dung kỹ thuật và can thiệp thú y
Sơ sinh (ngay sau đẻ)	Hút nhớt mồm mũi, lau khô bằng bột Mistral, buộc và cắt rốn (cách 3 cm), sát trùng cồn, bấm nanh, úm nhiệt, cho bú sữa đầu
2 – 3 ngày tuổi	Bấm số tai (mã trại 91 + số tuần tuổi), cắt đuôi, tiêm Fe-Dextran-B12 10% (1–2 ml/con), cho uống thuốc phòng phân trắng
3 – 4 ngày tuổi	Cho uống thuốc phòng cầu trùng
4 – 5 ngày tuổi	Tiêm kháng sinh phòng nhiễm trùng (Amcoli/Amlistin 1 ml/con), phẫu thuật thiến lợn đực nuôi thịt
4 – 6 ngày tuổi	Tập ăn sớm bằng thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh 550SF
7 – 10 ngày tuổi	Tiêm bổ sung sắt lần 2 (nếu thấy cần thiết)
10 – 14 ngày tuổi	Tiêm phòng vắc-xin Mycoplasma

Phác đồ phòng trị các bệnh lý điển hình tại cơ sở:

• Viêm vú: Chườm đá lạnh hoặc phong bế novocain 0,25–0,5%, vắt cạn sữa 4–5 lần/ngày; tiêm Nor-100 (1 ml/10 kg thể trọng quanh bầu vú); tiêm toàn thân Analgin (1 ml/10 kg thể trọng/ngày) và Vetrimoxin LA (1 ml/10 kg thể trọng/lần/2 ngày) trong 3–5 ngày.
• Viêm tử cung: Thụt rửa tử cung bằng dung dịch thuốc tím 1/1.000 pha loãng kết hợp Penicillin 2 lần/ngày trong 2 ngày; tiêm bắp Penicillin (1 triệu UI/30 kg thể trọng), Oxytocine (5 ml/con), Analgin (1 ml/10 kg thể trọng) và Vitamin B1 (5 ml/30 kg thể trọng) 2 lần/ngày trong 3–5 ngày.
• Tiêu chảy lợn con: Sử dụng Nova-Amcoli (1 ml/con/ngày) cho lợn dưới 10 ngày tuổi; sử dụng Nor-100 (1 ml/con/ngày) cho lợn trên 10 ngày tuổi; tiêm bắp liên tục 3–5 ngày.
• Quy trình dập dịch PED: Chế tạo autovaccine bằng cách nghiền nát toàn bộ hệ ruột của lợn con mắc bệnh dưới 7 ngày tuổi, pha trong 200 ml dung dịch nước muối sinh lý 0,9%, bổ sung Amoxicillin 10% liều 300 ppm (tương đương 0,6 g), bảo quản ở 2–8°C. Cho nái hậu bị, nái cai sữa và nái chửa đến 14 tuần ăn 10 ml/con để kích thích tạo miễn dịch chủ động truyền qua sữa đầu (tuyệt đối không cho nái chửa 15–17 tuần và nái nuôi con ăn).

Về giải pháp và đóng góp, khóa luận chuẩn hóa quy trình chăm sóc - nuôi dưỡng công nghiệp theo tiêu chuẩn của C.P. Việt Nam tại địa bàn Lương Sơn, Hòa Bình. Đề tài chứng minh hiệu quả dập dịch thực tế của biện pháp autovaccine kết hợp an toàn sinh học trong việc ngăn chặn lây lan virus PED, đồng thời cung cấp bộ dữ liệu thực địa về mức tiêu tốn thức ăn và chỉ số sinh sản phục vụ hạch toán kinh tế tại trang trại.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số hạn chế thực tế phát sinh tại cơ sở trong quá trình thực tập:

• Đội ngũ công nhân trực tiếp chăm sóc tại trại còn thiếu so với khối lượng công việc, gây ảnh hưởng nhất định đến tiến độ triển khai kỹ thuật hàng ngày.
• Điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp tại vùng núi Lương Sơn, Hòa Bình khiến việc duy trì vành đai phòng dịch triệt để gặp nhiều khó khăn.
• Trang thiết bị vật tư và hệ thống hạ tầng chuồng nuôi còn thiếu, chưa đáp ứng hoàn toàn nhu cầu sản xuất tăng cao.
• Công tác an toàn sinh học có thời điểm bị gián đoạn: sự cố kỹ thuật trong quá trình sửa chữa giàn làm mát khu vực chuồng đẻ đã vi phạm quy định cách ly phòng dịch, dẫn đến việc bùng phát dịch tiêu chảy cấp (PED) gây thiệt hại lớn cho đàn lợn con vào tháng 4/2017.

Về hướng nghiên cứu và hoàn thiện tiếp theo:

• Cần tiếp tục theo dõi miễn dịch kéo dài của đàn nái sau khi sử dụng autovaccine PED ở các chu kỳ sinh sản tiếp theo.
• Khảo sát các biến thiên về năng suất sinh sản khi điều chỉnh khẩu phần axit amin theo các mùa khí hậu khác nhau tại miền Bắc.
• Hoàn thiện quy trình khử trùng cơ học và kiểm soát sinh học đối với các đội thợ sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị ra vào trại nhằm ngăn chặn triệt để mầm bệnh ngoại lai.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho sinh viên ngành Thú y, Chăn nuôi, Chăn nuôi – Thú y, cũng như kỹ thuật viên trại và các chủ trang trại chăn nuôi lợn nái công nghiệp quy mô lớn.

Những nội dung có giá trị tham khảo thực tiễn cao bao gồm:

• Quy trình định lượng khẩu phần thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh mã 566SF và 567SF chi tiết theo từng tuần thai kỳ và giai đoạn trước/sau khi đẻ.
• Bảng lịch trình can thiệp ngoại khoa, tiêm phòng và bổ sung vi chất cho lợn con từ 0 đến 14 ngày tuổi (bấm nanh, cắt đuôi, bấm số tai theo mã trang trại 91, tiêm Fe-Dextran-B12, phẫu thuật thiến lợn đực ngày thứ 5).
• Phác đồ điều trị kết hợp cục bộ và toàn thân đối với bệnh viêm vú và viêm tử cung ở nái.
• Quy trình pha chế và phác đồ cấp phát autovaccine ruột lợn con để khống chế dịch tiêu chảy cấp PED tại ổ dịch thực tế.
• Bảng lịch trình sát trùng, tiêu độc chuồng trại luân phiên từng ngày trong tuần bằng Ommicide, dung dịch NaOH 10%, vôi xút và vôi bột.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô đàn và các chỉ tiêu năng suất sinh sản chủ yếu của trang trại Ngô Hồng Gấm đạt mức nào trong giai đoạn nghiên cứu?
Trang trại nuôi gia công cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam với quy mô thường xuyên gồm 1.250 nái, 115 hậu bị và 15 đực giống Pi-Du 31. Năng suất sinh sản bình quân đạt 2,46–2,48 lứa/năm; số lợn con sơ sinh đạt 11,51 con/lứa; số lợn con cai sữa đạt 10,8 con/lứa; thời gian nuôi con kéo dài từ 21 đến 26 ngày.

2. Khẩu phần và định mức thức ăn cho lợn nái chửa và nái chờ đẻ được phân chia như thế nào?
Nái chửa tuần 1–12 ăn thức ăn 566SF mức 1,5–2,0 kg/con/ngày (1 lần/ngày); tuần 13–14 ăn thức ăn 566SF mức 2,2–3,0 kg/con/ngày (1 lần/ngày); tuần 15 trở đi ăn thức ăn 567SF mức 2,2–4,0 kg/con/ngày (1 lần/ngày). Khi chuyển lên chuồng chờ đẻ, nái ăn 2,2–4,0 kg/ngày (chia 2 bữa); trước đẻ 2 ngày giảm xuống 2,0 kg/ngày; trước đẻ 1 ngày giảm còn 1,5 kg/ngày; ngày đẻ giảm xuống 1,0 kg/ngày (hoặc ăn cháo loãng, uống nước ấm pha muối). Sau khi đẻ, nái được tăng dần lượng thức ăn từ 0,5 đến 6,0 kg/ngày (mỗi ngày tăng 1 kg, chia 3 bữa sáng, chiều, tối).

3. Autovaccine phòng chống dịch tiêu chảy cấp (PED) tại trại được chế tạo và sử dụng theo nguyên tắc nào?
Thu thập toàn bộ ruột non và ruột già của lợn con dưới 1 tuần tuổi mắc bệnh PED, băm nhuyễn, hòa cùng 200 ml dung dịch nước muối sinh lý 0,9% và 0,6 g kháng sinh Amoxicillin 10% (nồng độ 300 ppm), bảo quản ở 2–8°C. Chế phẩm được cho nái hậu bị, nái cai sữa và nái mang thai đến tuần thứ 14 ăn với liều 10 ml/con để gây tiêu chảy nhẹ và tạo miễn dịch truyền qua sữa đầu. Quy trình chống chỉ định tuyệt đối đối với nái mang thai tuần 15–17 và nái đang nuôi con vì nguy cơ bài thải virus trực tiếp sang đàn con.

4. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn nái tại trang trại gồm những loại thuốc nào?
Trang trại tiến hành thụt rửa tử cung bằng dung dịch thuốc tím 1/1.000 pha loãng kết hợp Penicillin với tần suất 2 lần/ngày trong 2 ngày liên tục. Liệu trình tiêm bắp toàn thân kéo dài 3–5 ngày (2 lần/ngày) gồm: Penicillin (liều 1 triệu UI/30 kg thể trọng), Oxytocine (5 ml/con để tăng co bóp tống sản dịch), Analgin (1 ml/10 kg thể trọng để hạ sốt, giảm đau) và Vitamin B1 (5 ml/30 kg thể trọng để trợ sức).

5. Lịch can thiệp thú y và phẫu thuật đối với đàn lợn con từ khi sinh đến 14 ngày tuổi được thực hiện ra sao?
Ngay sau sinh, lợn con được lau khô bằng bột Mistral, cắt rốn, bấm nanh và úm nhiệt. Ở 2–3 ngày tuổi, lợn con được bấm số tai theo mã 91, cắt đuôi, tiêm 1–2 ml Fe-Dextran-B12 10% và uống thuốc ngừa phân trắng. Ở 3–4 ngày tuổi, lợn con được uống thuốc phòng cầu trùng. Đến 4–5 ngày tuổi, lợn con được tiêm kháng sinh Amcoli/Amlistin và tiến hành phẫu thuật thiến lợn đực thịt. Từ 4–6 ngày tuổi, lợn được tập ăn bằng thức ăn 550SF và được tiêm vắc-xin Mycoplasma lúc 10–14 ngày tuổi.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Phạm Thái Minh đã phản ánh toàn diện việc thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và quản lý dịch bệnh trên quy mô đàn 1.250 lợn nái tại trang trại liên kết C.P. Ngô Hồng Gấm trong thời gian 6 tháng. Đề tài cung cấp chi tiết các định mức dinh dưỡng, phác đồ điều trị bệnh sản khoa thường gặp và quy trình kỹ thuật dập dịch tiêu chảy cấp PED bằng autovaccine kết hợp an toàn sinh học. Đây là tài liệu thực hành có giá trị ứng dụng cao cho sinh viên chuyên ngành Thú y và kỹ thuật viên chăn nuôi lợn sinh sản quy mô trang trại công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong ngành chăn nuôi – thú y hiện nay, chăn nuôi lợn là một trong các ngành đem lại hiệu quả kinh tế cao. Nó chiếm một vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Chăn nuôi lợn là một nghề của người nông dân. Từ việc chăn nuôi nhỏ lẻ tại các hộ gia đình nhằm tận dụng các phế phụ phẩm nông nghiệp, hiện nay đã có nhiều phương thức chăn nuôi đa dạng góp phần nâng cao thu nhập của người dân.

Chăn nuôi lợn ở nước ta đang được chú ý phát triển, ngày càng chiếm ưu thế và có tầm quan trọng đặc biệt trong đời sống của nhân dân. Con lợn đã cung cấp nhu cầu về thịt cho thị trường trong nước và xuất khẩu, đồng thời cung cấp nguồn phân bón cho ngành trồng trọt và các sản phẩm phụ cho ngành công nghiệp chế biến. Để đáp ứng được nhu cầu thị trường, trong những năm gần đây nhà nước đã có những chính sách đầu tư lớn về quy mô chăn nuôi, con giống, kỹ thuật chăm sóc và nuôi dưỡng. Bên cạnh những thành tựu đạt được, nghề chăn nuôi lợn đang phải đối mặt với khó khăn ngoài các nguyên nhân như sự cạnh tranh với các ngành nghề khác, các chính sách, chi phí đầu vào, chi phí thức ăn… ngành chăn nuôi lợn còn phải đối mặt với tình hình dịch bệnh, lợn hay mắc một số bệnh như: Bệnh truyền nhiễm, kí sinh trùng, đặc biệt là bệnh sản khoa.

Một trong những bệnh sản khoa thường gặp ở lợn nái sinh sản là bệnh viêm tử cung, viêm vú, sót nhau. Để phát triển hơn nữa ngành chăn nuôi lợn, cần chú ý đến chăn nuôi lợn nái là một trong những khâu quan trọng góp phần quyết định đến sự thành công trong ngành chăn nuôi lợn. Đặc biệt là trong việc chăn nuôi lợn nái ở nước ta để có đàn con nuôi thịt sinh trưởng và phát triển tốt, cho tỷ lệ nạc cao, và đây cũng chính là mắt xích quan trọng để tăng nhanh đàn lợn cả về số lượng và chất lượng. Xuấ t phát từ thực tiễn trên đươ ̣c sự đồng ý của Ban Giám Hiệu Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên và sự phân công của khoa Chăn Nuôi Thú Y cùng với sự hướng dẫn của cô giáo TS.

Ngô Nhật Thắng, em tiế n hành thực hiện đề tài “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trang trại “Ngô Hồng Gấm ”- Xã Hợp Thanh – Huyện Lương Sơn – Tỉnh Hòa Bình.2 Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1.1 Mục tiêu nghiên cứu - Nắm được quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản. - Nắm được các loại thức ăn dành cho lợn nái sinh sản,khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai. - Nắm được các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái sinh sản và biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất. - Giúp sinh viên củng cố kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp - Góp phần giúp cơ sở nâng cao năng suất, chất lượng chăn nuôi 1.

Yêu cầu của đề tài - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trang trại “Ngô Hồng Gấm”- xã Hợp Thanh – huyện Lương Sơn – tỉnh Hòa Bình. - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi. - Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn nái sinh sản và áp dụng được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng. n 3 PHầN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2.

Quá trình thành lập và phát triển của trang trại 2. Quá trình thành lập Trại lợn Ngô Hồng Gấm nằm trên địa phận thôn Dẻ Cau - xã Hợp Thanh - huyện Lương Sơn - tỉnh Hòa Bình. Là trại lợn gia công của Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam. Trang trại do bà Ngô Thị Hồng Gấm làm chủ và được cán bộ kỹ thuật của Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam chịu trách nhiệm giám sát mọi hoạt động của trang trại.

Cơ cấu tổ chức Trại có đội ngũ cán bộ kĩ thuật giỏi, giàu kinh nghiệm thực tế và có ban lãnh đạo năng động nhiệt tình và giàu năng lực. Hơn nữa, trại còn có nhiều công nhân giỏi, có nhiều năm kinh nghiệm trong nghề. Cơ cấu lao động của trại gồm: 23 người Chủ trại: 1 Người Quản lý trại: 1 Người Kỹ sư chăn nuôi: 2 Người Kế toán: 1 Người nấu ăn: 1 Người thợ cơ khí: 1 Người Công nhân: 10 Sinh viên thực tập: 6 người Với đội ngũ nhân công trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau như tổ chuồng đẻ, tổ chuồng bầu. Các tổ có bảng chấm công riêng cho từng công nhân trong tổ, ngoài ra các tổ trưởng có nhiệm vụ đôn đốc quản lý chung các thành viên trong tổ nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm và thúc đẩy sự phát triển của trang trại n 4 2.

Cơ sở vật chất của trang trại * Hệ thống chuồng trại Hệ thống chuồng trại được xây dựng trên nền đất cao, dễ thoát nước. Được bố trí tách biệt với khu hành chính và hộ gia đình, được xây dựng theo hướng Đông Nam - Tây Bắc, đảm bảo mát về mùa hè, ấm về mùa đông. Xung quanh khu sản xuất có hàng rào bao bọc và có cổng ra vào riêng. Hiện nay trại xây dựng với quy mô phù hợp theo hướng chăn nuôi công nghiệp.

Hệ thống chuồng lồng, nền sàn bê tông cho lợn nái chờ phối và lợn nái chửa. Chuồng lồng, nền sàn nhựa cho lợn nái đẻ, lợn con và lợn con sau cai sữa cùng với hệ thống nước uống tự động. Hệ thống che chắn kín đáo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Hệ thống mái che hai ngăn có độ thông thoáng tốt, có tường rào bao quanh chuồng trại.

Ở cuối mỗi ô chuồng đều có hệ thống thoát phân và nước thải. Hệ thống nước sạch được đưa về từng ô chuồng đảm bảo cho việc cung cấp nước uống tự động cho lợn, nước tắm cho lợn và nước rửa chuồng hàng ngày. Trại đã lắp đặt hệ thống nước máy đảm bảo cung cấp nước sạch cho lớn uống, tắm và vệ sinh chuồng trại. * Các công trình khác Gần khu chuồng, trại cho xây dựng một phòng kĩ thuật, một nhà kho, năm phòng sát trùng, nhà vệ sinh, nhà ăn trưa riêng cho công nhân.

Phòng kĩ thuật được trang bị đầy đủ các dụng cụ thú y như: Panh, dao mổ, bơm tiêm, kìm bấm số tai, kìm bấm nanh, bình phun thuốc sát trùng, cân, các loại thuốc thú y đồng thời cũng là phòng trực của cán bộ kĩ thuật. Nhà kho được xây dựng gần khu chuồng cạnh phòng kĩ thuật, là nơi chứa thức ăn phục vụ cho sản xuất. Bên cạnh đó trại còn cho xây dựng nhiều giếng khoan, 4 bể chứa nước, 4 máy bơm nước đảm bảo cung cấp nước sạch cho sinh hoạt của công nhân và đội ngũ cán bộ kĩ thuật trong trại. Tình hình sản xuất của trang trại * Công tác chăn nuôi Hiện nay, trại có 1250 đầu nái và 115 hậu bị, trung bình lợn nái của trại sản xuất được 2,46 - 2,48 lứa/năm.

Số con sơ sinh là 11,51 con/lứa, số con cai sữa là 10,8 con/lứa, lợn con theo mẹ được nuôi đến 21 ngày tuổi, chậm nhất là 26 ngày thì tiến hành cai sữa và chuyển sang các Trại chăn nuôi lợn giống của Công ty. Theo đánh giá của Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam thì Trại Ngô Hồng Gấm là một trong những trại đứng tốp đầu trong khu vực miền bắc. Ngoài ra trại có 15 con lợn đực Pi-Du 31 (Pietrain-Duroc), các lợn đực giống này được nuôi nhằm mục đích kích thích động dục cho lợn nái và khai thác tinh để thụ tinh nhân tạo. Lợn nái được phối 3 lần và được luân chuyển đến khu chăm sóc nuôi dưỡng riêng.

Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao, được Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam cấp cho từng đối tượng lợn của trại. * Công tác vệ sinh thú y của trại Vệ sinh phòng bệnh là công tác rất quan trọng. Nó có tác dụng tăng sức đề kháng cho vật nuôi, giảm nguy cơ xảy ra dịch bệnh, hạn chế những những bệnh có tính chất lây lan từ đó phát huy tốt tiềm năng của giống. - Công tác vệ sinh: Chuồng trại được xây dựng thoáng mát về mùa Hè, mùa Đông được che chắn cẩn thận, xung quanh các chuồng nuôi có rèm che bằng tấm lưới nhựa để tránh ánh nắng chiếu trực tiếp vào trong chuồng nuôi.

Trước cửa vào các chuồng có chậu pha nước sát trùng để dẫm ủng để hạn chế mầm bềnh xâm nhập từ môi trường vào chuồng nuôi. Hàng ngày luôn có công nhân và sinh viên quét dọn vệ sinh chuồng trại, thu gom phân, nước tiểu, khơi thông cống rãnh, đường đi trong trại được quét dọn, phun thuốc sát trùng, hành lang đi lại được quét dọn và rắc vôi theo quy định. Công nhân, kỹ sư, khách tham quan trước khi vào khu chăn nuôi đều phải sát trùng tắm rửa sạch sẽ, thay quần áo bảo hộ lao động. - Công tác phòng bệnh: n 6 Trong khu vực chăn nuôi hạn chế đi lại giữa các chuồng, hành lang giữa các chuồng và bên ngoài chuồng đều được rắc vôi bột và có chậu pha nước sát trùng để dẫm ủng, các phương tiện vào trại được sát trùng một cách nghiêm ngặt ngay tại cổng vào.

Quy trình phòng bệnh bằng vắc- xin luôn được trang trại thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và đúng kỹ thuật. Đối với từng loại lợn có quy trình tiêm riêng, từ lợn nái, lợn hậu bị, lợn đực, lợn con. Lợn được tiêm vắc- xin ở trạng thái khỏe mạnh, được chăm sóc nuôi dưỡng tốt, không mắc các bệnh truyền nhiễm và các bệnh mãn tính khác để tạo được trạng thái miễn dịch tốt nhất cho đàn lợn. Tỷ lệ tiêm phòng vắc- xin cho đàn lợn luôn đạt 100%.

- Công tác trị bệnh: Cán bộ kỹ thuật có nhiệm vụ theo dõi, kiểm tra đàn lợn thường xuyên, các bệnh xảy ra ở lợn nuôi tại trại luôn được kỹ thuật viên phát hiện sớm, cách ly, điều trị ở ngay giai đoạn đầu, nên điều trị đạt hiệu quả từ 80 - 90% trong một thời gian ngắn. Vì vậy, không gây thiệt hại lớn về số lượng đàn gia súc. Hàng tháng có bác sĩ thú y của công ty cổ phần chăn nuôi CP Việt Nam về kiểm tra, điều trị và đánh giá tình hình tại trang trại. Từ đó tư vấn các biện pháp phòng trị để việc chăn nuôi tại trại ngày càng phát triển.

Đánh giá chung 2.