Khóa luận quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh lợn nái tại trại Đỗ Đức Thuận Ba Vì

Luận văn trình bày quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản tại trại lợn Đỗ Đức Thuận, Ba Vì, Hà Nội.

• Tác giả: Phùng Tấn Sang
• Người hướng dẫn: TS. Cù Thị Thúy Nga
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng Và Phòng Trị Bệnh Trên Đàn Lợn NáI Sinh Sản Tại Trại Lợn Đỗ Đức Thuận, Thị Trấn Tây Đằng, Huyện Ba Vì, Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu
• 1.2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Điều kiện nơi thực tập
• 1.2.2. Điều kiện tự nhiên
• 1.2.2.1. Vị trí địa lý
• 1.2.2.2. Đặc điểm khí hậu
• 1.2.3. Thuận lợi, khó khăn
• 1.2.3.1. Thuận lợi
• 1.2.3.2. Khó khăn
• 1.2.4. Tổ chức nhân sự
• 1.2.5. Thiết kế xây dựng, quy mô chuồng trại
• 1.2.6. Cơ sở kiến thức của chuyên đề
• 1.2.6.1. Đặc điểm sinh lý của lợn nái
• 1.2.6.1.1. Sự thành thục về tính và sự thành thục về thể vóc
• 2. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG THỰC HIỆN, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG TIẾN HÀNH
• 2.1. Thời điểm thực tập
• 2.2. Nội dung thực hiện
• 2.2.1. Những chỉ tiêu và cách thực hiện
• 2.2.2. Các chỉ tiêu thực hiện
• 2.2.3. Phương pháp tính toán các chỉ tiêu
• 2.2.4. Phương pháp thực hiện
• 2.2.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Tình hình chăn nuôi lợn của huyện Ba Vì trong các năm gần đây
• 3.2. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại lợn Đỗ Đức Thuận trong các năm gần đây
• 3.3. Kết quả chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái
• 3.3.1. Kết quả nuôi dưỡng và chăm sóc đàn lợn
• 3.3.2. Kết quả theo năng suất sinh sản của lợn nái tại trại
• 3.3.3. Chăm sóc, nuôi dưỡng lợn con
• 3.3.4. Tình hình sinh sản của lợn nái tại trại lợn Đỗ Đức Thuận
• 3.3.5. Kết quả thực hiện vệ sinh, phòng bệnh tại trại
• 3.3.6. Thành quả chẩn đoán và điều trị bệnh cho lợn tại trại
• 3.3.7. Trạng thái bệnh lý ở đàn lợn nái sinh sản
• 3.3.8. Kết quả điều trị bệnh cho lợn nái tại trại
• 3.3.9. Kết quả các công tác kỹ thuật khác
• 4. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ QUÁ TRÌNH THỰC TẬP

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại trại Đỗ Đức Thuận

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại trại Đỗ Đức Thuận là một phần quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe và năng suất của đàn lợn. Trại lợn Đỗ Đức Thuận, nằm ở huyện Ba Vì, Hà Nội, đã áp dụng nhiều phương pháp hiện đại trong việc chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái. Việc chăm sóc lợn nái không chỉ bao gồm dinh dưỡng mà còn liên quan đến việc theo dõi sức khỏe, tiêm phòng và quản lý môi trường sống. Những yếu tố này đều ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất sinh sản và sức khỏe của lợn nái.

1.1. Đặc điểm sinh lý và nhu cầu dinh dưỡng của lợn nái

Lợn nái có những đặc điểm sinh lý đặc trưng ảnh hưởng đến quy trình chăm sóc. Nhu cầu dinh dưỡng của lợn nái trong giai đoạn mang thai và cho con bú rất cao. Theo nghiên cứu, lợn nái cần được cung cấp đầy đủ protein, vitamin và khoáng chất để đảm bảo sức khỏe và phát triển tốt cho lợn con.

1.2. Các bệnh thường gặp ở lợn nái sinh sản

Lợn nái sinh sản thường gặp phải một số bệnh như viêm tử cung, viêm vú và các bệnh truyền nhiễm. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe của lợn nái và lợn con. Các biện pháp phòng bệnh như tiêm vaccine và vệ sinh chuồng trại cũng cần được thực hiện thường xuyên.

II. Thách thức trong quy trình chăm sóc lợn nái tại trại Đỗ Đức Thuận

Mặc dù quy trình chăm sóc lợn nái tại trại Đỗ Đức Thuận đã được thiết lập, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Những yếu tố như thời tiết, dịch bệnh và nguồn thức ăn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn nái. Đặc biệt, dịch bệnh như dịch tả lợn châu Phi đã gây ra nhiều khó khăn cho ngành chăn nuôi. Việc quản lý và ứng phó với những thách thức này là rất cần thiết để duy trì hiệu quả chăn nuôi.

2.1. Ảnh hưởng của thời tiết đến sức khỏe lợn nái

Thời tiết có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của lợn nái. Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp đều có thể gây stress cho lợn, dẫn đến giảm năng suất sinh sản. Việc thiết kế chuồng trại hợp lý và sử dụng các thiết bị làm mát là cần thiết để bảo vệ sức khỏe lợn nái.

2.2. Tác động của dịch bệnh đến đàn lợn nái

Dịch bệnh là một trong những thách thức lớn nhất trong chăn nuôi lợn. Các bệnh như dịch tả lợn châu Phi có thể lây lan nhanh chóng và gây thiệt hại lớn. Việc tiêm vaccine và thực hiện các biện pháp vệ sinh là rất quan trọng để ngăn ngừa dịch bệnh.

III. Phương pháp chăm sóc lợn nái sinh sản hiệu quả tại trại Đỗ Đức Thuận

Để đảm bảo sức khỏe và năng suất của lợn nái, trại Đỗ Đức Thuận đã áp dụng nhiều phương pháp chăm sóc hiệu quả. Các phương pháp này bao gồm việc cung cấp dinh dưỡng hợp lý, theo dõi sức khỏe định kỳ và thực hiện các biện pháp phòng bệnh. Sự kết hợp giữa khoa học và thực tiễn trong chăm sóc lợn nái đã mang lại kết quả tích cực.

3.1. Cung cấp dinh dưỡng hợp lý cho lợn nái

Dinh dưỡng là yếu tố quan trọng nhất trong quy trình chăm sóc lợn nái. Cần cung cấp đủ lượng thức ăn giàu dinh dưỡng, bao gồm protein, vitamin và khoáng chất. Việc theo dõi khẩu phần ăn và điều chỉnh kịp thời là rất cần thiết để đảm bảo sức khỏe lợn nái.

3.2. Theo dõi sức khỏe định kỳ cho lợn nái

Theo dõi sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe của lợn nái. Việc kiểm tra sức khỏe thường xuyên, bao gồm kiểm tra nhiệt độ, tình trạng ăn uống và biểu hiện hành vi, sẽ giúp phát hiện kịp thời các bệnh lý.

3.3. Thực hiện các biện pháp phòng bệnh hiệu quả

Phòng bệnh là một phần không thể thiếu trong quy trình chăm sóc lợn nái. Việc tiêm vaccine định kỳ và thực hiện vệ sinh chuồng trại thường xuyên sẽ giúp ngăn ngừa sự lây lan của bệnh tật. Các biện pháp này cần được thực hiện nghiêm túc để bảo vệ sức khỏe đàn lợn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trại Đỗ Đức Thuận

Kết quả nghiên cứu tại trại Đỗ Đức Thuận cho thấy quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản đã mang lại hiệu quả cao. Năng suất sinh sản của lợn nái được cải thiện rõ rệt nhờ vào việc áp dụng các phương pháp chăm sóc khoa học. Các số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ sống sót của lợn con cũng tăng lên đáng kể.

4.1. Năng suất sinh sản của lợn nái tại trại

Năng suất sinh sản của lợn nái tại trại Đỗ Đức Thuận đã được cải thiện nhờ vào quy trình chăm sóc hợp lý. Tỷ lệ đẻ con và số lượng lợn con sống sót sau khi sinh đều tăng lên, cho thấy hiệu quả của việc chăm sóc và dinh dưỡng.

4.2. Kết quả thực hiện vệ sinh và phòng bệnh

Kết quả thực hiện vệ sinh và phòng bệnh tại trại cho thấy tỷ lệ mắc bệnh ở lợn nái giảm đáng kể. Việc tiêm vaccine và vệ sinh chuồng trại thường xuyên đã giúp ngăn ngừa sự lây lan của bệnh tật, bảo vệ sức khỏe đàn lợn.

V. Kết luận và tương lai của quy trình chăm sóc lợn nái tại trại Đỗ Đức Thuận

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại trại Đỗ Đức Thuận đã đạt được nhiều thành công. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục cải tiến và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Tương lai của ngành chăn nuôi lợn tại trại Đỗ Đức Thuận hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ hơn nữa với sự hỗ trợ của khoa học và công nghệ.

5.1. Định hướng phát triển quy trình chăm sóc lợn nái

Định hướng phát triển quy trình chăm sóc lợn nái tại trại Đỗ Đức Thuận sẽ tập trung vào việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình hiện tại. Việc nghiên cứu và phát triển các phương pháp chăm sóc hiệu quả sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.2. Tương lai của ngành chăn nuôi lợn tại trại

Tương lai của ngành chăn nuôi lợn tại trại Đỗ Đức Thuận sẽ phụ thuộc vào khả năng ứng dụng công nghệ và cải tiến quy trình chăm sóc. Sự phát triển bền vững và hiệu quả sẽ là mục tiêu hàng đầu trong những năm tới.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi đóng vai trò then chốt trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam, cung cấp nguồn thực phẩm thiết yếu cho xã hội và tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho các hộ gia đình cũng như trang trại nông nghiệp. Trong bối cảnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa nông nghiệp, mô hình chăn nuôi lợn tập trung theo quy mô trang trại khép kín đang trở thành hướng đi trọng điểm nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và kiểm soát dịch bệnh. Đối với chăn nuôi lợn sinh sản, việc duy trì thể trạng nái, nâng cao số lượng con sơ sinh/lứa và đảm bảo tỷ lệ nuôi sống của đàn lợn con phụ thuộc trực tiếp vào tính chuẩn xác của quy trình chăm sóc, chế độ dinh dưỡng qua từng chu kỳ sinh lý và các biện pháp an toàn sinh học, phòng trị bệnh thú y.

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Thú y của sinh viên Phùng Tấn Sang (Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, khóa 2017 – 2022) thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh trên đàn lợn nái nuôi tại trại lợn Đỗ Đức Thuận, thị trấn Tây Đằng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội”, dưới sự hướng dẫn của TS. Cù Thị Thuý Nga.

Mục tiêu và yêu cầu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Đánh giá được các tình hình, trạng thái và hình thức chăn nuôi tại cơ sở.
2. Học hỏi và tham gia vào quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái nuôi tại trang trại.
3. Rèn luyện tay nghề về kỹ thuật, tăng hiểu biết và kinh nghiệm thực tế.
4. Góp phần giúp cơ sở nâng cao hiệu suất và chất lượng trong chăn nuôi.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản (nái hậu bị, nái chửa, nái đẻ và nái nuôi con) cùng lợn con theo mẹ.
• Phạm vi không gian: Trại lợn Đỗ Đức Thuận, thị trấn Tây Đằng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. Cơ sở được xây dựng theo mô hình trang trại khép kín với quy mô gồm 1 chuồng bầu (chứa khoảng 60 nái, 1 ô đực giống 8 m²), 1 chuồng đẻ (2 dãy gồm 14 ô nái đẻ và 6 ô nái cai sữa/lợn con), 2 chuồng thịt (chưa đi vào hoạt động), phòng pha chế bảo quản tinh và hệ thống xử lý chất thải Biogas.
• Phạm vi thời gian: Đợt thực tập và thu thập số liệu kéo dài 6 tháng, từ ngày 19/06/2021 đến ngày 19/12/2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết và sinh lý học sinh sản

Đề tài dựa trên cơ sở lý thuyết sinh lý học động vật và kỹ thuật chăn nuôi thú y chuyên sâu về gia súc sinh sản:

• Đặc điểm thành thục về tính và thể vóc: Tác giả hệ thống hóa các chỉ tiêu thành thục sinh dục (tuổi xuất hiện phản xạ sinh dục, cơ chế điều hòa hormone FSH, LH, Estrogen) phân biệt với thành thục thể vóc (tầm vóc hoàn chỉnh để phối giống an toàn: lợn nội 7–8 tháng tuổi nặng 40–50 kg; lợn ngoại 8–9 tháng tuổi nặng 100–110 kg).
• Chu kỳ động dục và phối giống: Chu kỳ tính kéo dài 19–21 ngày với 3 giai đoạn (trước chịu đực, chịu đực/mê ì, sau chịu đực); thời điểm phối giống thích hợp từ sáng ngày thứ 2 đến đầu ngày thứ 4 của kỳ động dục.
• Sinh lý chửa và tiết sữa: Thời gian mang thai trung bình 114 ngày (biến động 111–118 ngày), chia làm 2 giai đoạn (chửa kỳ I: 0–85 ngày; chửa kỳ II: 85–104/110 ngày).
• Bệnh học sản khoa thú y: Khái quát nguyên nhân, triệu chứng lâm sàng và phác đồ điều trị 5 hội chứng bệnh phổ biến trên đàn nái: viêm tử cung (thể cấp tính và mãn tính do vi khuẩn E. coli, Streptococcus, Staphylococcus, Proteus pyogenes), viêm vú, đẻ khó, sót nhau và hội chứng bại liệt sau sinh do thiếu hụt khoáng chất Canxi – Phốt pho.

Phương pháp nghiên cứu và theo dõi

• Phương pháp tham gia thực hành lâm sàng: Trực tiếp tham gia vận hành công việc hàng ngày tại chuồng bầu và chuồng đẻ (cho ăn, vệ sinh chuồng trại, tắm sát trùng, kiểm tra sức khỏe, ép phối, đỡ đẻ, bấm nanh, cắt rốn, thiến dịch hoàn lợn đực lúc 7 ngày tuổi, chẩn đoán và điều trị bệnh).
• Phương pháp hồi cứu số liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ sổ sách theo dõi của trại giai đoạn 2019–2021 về cơ cấu đàn, số lượng lợn sinh ra, lợn cai sữa và tỷ lệ nuôi sống.
• Phương pháp tính toán các chỉ tiêu thống kê:
  • $\text{Tỷ lệ nhiễm bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số con mắc bệnh}}{\sum \text{Số con theo dõi}} \times 100$
  • $\text{Tỷ lệ khỏi (%)} = \frac{\sum \text{Số con khỏi bệnh}}{\sum \text{Số con điều trị}} \times 100$
  • $\text{Tỷ lệ chết (%)} = \frac{\sum \text{Số con chết}}{\sum \text{Số con còn sống}} \times 100$
  • $\text{Tỷ lệ thực hiện phẫu thuật (%)} = \frac{\sum \text{Số con thực hiện phẫu thuật}}{\sum \text{Số lợn con}} \times 100$

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc áp dụng khoa học kỹ thuật trong chăn nuôi lợn nái tập trung, kết hợp giữa đào tạo lý thuyết chuyên môn Dược thú y và thực hành sản xuất thực địa. Xác lập rõ 4 mục tiêu và các nhiệm vụ trọng tâm của sinh viên thực tập tốt nghiệp.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

• Tổng quan điều kiện cơ sở: Phân tích vị trí địa lý, điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa tại huyện Ba Vì (mùa mưa nhiệt độ trung bình 23°C, lượng mưa 1832,2 mm; mùa khô trung bình ~20°C). Cơ cấu nhân sự trang trại gồm: 1 chủ trại, 1 kỹ thuật viên, 2 công nhân và 2 sinh viên thực tập. Mô tả chi tiết trang thiết bị kỹ thuật, hệ thống giàn mát, quạt hút gió (5–6 quạt/chuồng), phòng pha chế tinh nhân tạo và các phân khu chăn nuôi.
• Cơ sở kiến thức chuyên đề: Tổng hợp đặc điểm sinh lý sinh sản, quy trình chăm sóc nái qua các giai đoạn chửa, đẻ, nuôi con; quy chuẩn kỹ thuật ổ úm lợn con ($1{,}2 \text{ m} \times 1{,}5 \text{ m}$).
• Tổng quan tài liệu trong và ngoài nước: Trích dẫn các nghiên cứu của Phạm Hữu Doanh, Lưu Kỷ (2003), Phạm Sỹ Lăng (2002, 2006), Nguyễn Văn Thanh (2007) về bệnh viêm đường sinh dục (chiếm 30–50% đàn nái), cũng như các công trình nghiên cứu quốc tế của Taylor D. (1995), Smith B. về can thiệp sản khoa và điều trị viêm tử cung, viêm vú.

Phần 3: Đối tượng thực hiện, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác lập quy trình công tác hàng ngày tại chuồng bầu (ca sáng 7h–11h, ca chiều 14h15–17h), tiêu chuẩn nhiệt độ môi trường thích hợp ($18\text{--}21^\circ\text{C}$, ngưỡng gây stress $>26^\circ\text{C}$, độ ẩm 50–70%, tốc độ gió 1,5–2 m/s, nhu cầu trao đổi khí 30–40 lần/phút). Ban hành lịch sát trùng nghiêm ngặt luân phiên giữa phun thuốc sát trùng và tưới nước vôi tôi trong tuần.

Thứ	Chuồng nái chửa	Chuồng nái đẻ	Chuồng cai sữa	Chuồng cách ly	Ngoài chuồng
Thứ 2	Phun khử trùng	Phun khử trùng	Phun khử trùng	Phun khử trùng	Rắc vôi lối đi, phun sát trùng toàn bộ khu vực 1 lần/tuần (hoặc hàng ngày khi có dịch)
Thứ 3	Tưới nước vôi tôi	Tưới nước vôi tôi	Tưới nước vôi tôi	Tưới nước vôi tôi
Thứ 4	Phun khử trùng	Phun khử trùng	Phun khử trùng	Phun khử trùng
Thứ 5	Phun khử trùng	Phun khử trùng	Phun khử trùng	Phun khử trùng
Thứ 6	Phun khử trùng	Phun khử trùng	Phun khử trùng	Phun khử trùng
Thứ 7	Tưới nước vôi tôi	Tưới nước vôi tôi	Tưới nước vôi tôi	Tưới nước vôi tôi
Chủ nhật	Phun khử trùng	Phun khử trùng	Phun khử trùng	Phun khử trùng

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Đánh giá tình hình phát triển chăn nuôi tại trại Đỗ Đức Thuận qua 3 năm (2019–2021) và phân tích các chỉ tiêu kỹ thuật thực hiện trong 6 tháng thực tập:

Bảng tổng hợp tình hình chăn nuôi tại trại Đỗ Đức Thuận (2019–2021):

STT	Loại lợn	Đơn vị	Năm 2019	Năm 2020	Năm 2021
1	Lợn đực	Con	2	2	1
2	Lợn nái sinh sản	Con	60	58	67
3	Lợn con sinh ra	Con	1795	1721	2033
4	Lợn con cai sữa	Con	1749	1687	1967
5	Tỷ lệ nuôi sống	%	97,43	98,02	96,75

Khẩu phần và định lượng thức ăn cho đàn lợn tại trại:

• Lợn nái mang thai: 0–21 ngày ăn 2,0–2,5 kg/ngày; 22–84 ngày ăn 2,3–2,6 kg/ngày; 85–110 ngày ăn 3,0–3,5 kg/ngày; giảm trước đẻ 4 ngày (giảm 0,5 kg/con/ngày).
• Lợn nái nuôi con (28 ngày): Dùng thức ăn hỗn hợp MH119S (Protein tối thiểu 17,5%, Năng lượng trao đổi $\ge 3200 \text{ kcal/kg}$, Xơ thô tối đa 8,0%). Ngày đẻ cho ăn 0,5–2 kg chia 4 bữa; ngày thứ 2 ăn 3,0 kg; ngày thứ 3 ăn 4,0 kg; ngày thứ 4 ăn 5,0 kg; ngày thứ 5 ăn 6,0 kg; từ ngày thứ 6 trở đi ăn 6,5 kg/ngày; ngày cai sữa cắt hoàn toàn (0 kg).
• Lợn nái chờ phối (1–5 ngày): Cho ăn 3,0 kg/ngày. Lợn con tập ăn từ 4 ngày tuổi: 0,02 kg/con/ngày.

Theo dõi năng suất sinh sản và tỷ lệ sống của lợn con trực tiếp chăm sóc trong 6 tháng:

Tháng	Số nái đẻ, nuôi con (con)	Số lợn con đẻ ra (con)	Số lợn con cai sữa (con)	Tỷ lệ nuôi sống (%)
Tháng 7	10	185	181	97,83
Tháng 8	5	90	88	97,77
Tháng 9	3	56	51	91,00
Tháng 10	20	369	345	87,37
Tháng 11	14	257	215	83,65
Tháng 12	11	196	154	78,57
Tổng	63	1153	1034	89,67

Tình trạng lợn nái sinh sản và can thiệp đẻ khó:

Tháng	Số nái đẻ (con)	Đẻ bình thường (con)	Tỷ lệ đẻ thường (%)	Số lợn khó đẻ (con)	Tỷ lệ khó đẻ (%)	Tỷ lệ an toàn sau can thiệp (%)
Tháng 7	10	9	90,00	1	10,00	100,00
Tháng 8	5	5	100,00	0	0,00	-
Tháng 9	3	3	100,00	0	0,00	-
Tháng 10	20	17	85,00	3	15,00	66,67
Tháng 11	14	14	100,00	0	0,00	-
Tháng 12	11	9	81,81	2	18,19	50,00
Tổng	63	57	90,47	6	10,52	33,33

Kết quả thực hiện các công tác vệ sinh, chăm sóc:

• Hoàn thành 100% các chỉ tiêu: đổ thức ăn (2 lần/ngày), rửa máng/rửa chuồng (2 lần/ngày), dọn vệ sinh (2 lần/ngày), xịt gầm/xả cống (2 lần/ngày), phun sát trùng xung quanh trại và trong chuồng (1 lần/ngày), tắm sát trùng (1–2 lần/ngày tùy thời tiết). Xử lý nhau thai và lợn chết bằng phương pháp nấu chín trước khi tận dụng cho cá ăn nhằm triệt tiêu mầm bệnh.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đánh giá tổng quát mức độ hoàn thành nhiệm vụ thực tập, củng cố kỹ năng chẩn đoán, hộ lý đỡ đẻ, ngoại khoa thú y cơ bản và kiến nghị trang trại duy trì ổn định nhân sự kỹ thuật để đảm bảo chất lượng đàn con.

Kết quả và đóng góp

Kết quả kỹ thuật chính

1. Duy trì năng suất đàn nái quy mô trang trại: Trong 6 tháng theo dõi trực tiếp 63 lứa nái đẻ, tổng số lợn con sinh ra đạt 1153 con, số con cai sữa đạt 1034 con, đạt tỷ lệ nuôi sống bình quân 89,67%. Tỷ lệ sống cao nhất ghi nhận ở tháng 7 (97,83%) và tháng 8 (97,77%).
2. Kiểm soát tỷ lệ đẻ khó và tai biến sản khoa: Tỷ lệ nái đẻ tự nhiên bình thường đạt 90,47% (57/63 con); tỷ lệ đẻ khó chiếm 10,52% (6/63 con). Các trường hợp đẻ khó do thai to hoặc nái rặn yếu được can thiệp kịp thời bằng phương pháp cơ học và tiêm Oxytocin (2 ml/lần), kháng sinh chống viêm (Ampicillin, Gentamicin hoặc Lincomycin).
3. Thực thi nghiêm ngặt an toàn sinh học: Thiết lập và tuân thủ 100% lịch trình tiêu độc khử trùng tuần hoàn giữa dung dịch sát trùng chuyên dụng và nước vôi tôi, xử lý nguồn nước qua bể lắng lọc khử khuẩn, vận hành hệ thống chất thải Biogas an toàn dịch tễ.

Giải pháp kỹ thuật tác giả đề xuất và thực hiện

• Điều chỉnh lượng cám ăn chặt chẽ theo biểu đồ tuần thai: giảm dần thức ăn trước khi đẻ 4–7 ngày để chống nái quá béo, thai quá to gây khó đẻ và tránh ứ đọng sữa gây viêm vú.
• Ứng dụng quy trình hộ lý sơ sinh chuẩn hóa: chuẩn bị ổ úm ($1{,}2 \text{ m} \times 1{,}5 \text{ m}$) sưởi ấm, đỡ đẻ nhanh tránh ngạt, mài nanh, cắt rốn sát trùng cồn Iod, cho bú sữa đầu trong vòng 1 giờ sau sinh và tiến hành thiến dịch hoàn lợn đực lúc 7 ngày tuổi kết hợp tiêm phòng Amoxicillin (1 ml/con).
• Quy trình 4 bước điều trị viêm tử cung: Tiêm Flunixin hạ sốt giảm đau $\rightarrow$ Thụt rửa dạ con bằng dung dịch Han-Iodine 10% hoặc nước lá trầu không pha muối, kết hợp tiêm Oxytocin tống dịch viêm $\rightarrow$ Tiêm kháng sinh toàn thân 5 ngày (Citius, Amoxoil, Gentamox hoặc Ceftiketo) $\rightarrow$ Tiêm thuốc bổ Catosal/Catovet và Gluco KC nâng cao thể trạng.

Đóng góp thực tiễn

Khóa luận cung cấp bộ dữ liệu thực tế về năng suất chăn nuôi và bệnh lý sinh sản của đàn lợn nái nuôi trong điều kiện chuồng kín tại vùng Ba Vì – Hà Nội. Đề tài trực tiếp hỗ trợ trang trại chuẩn hóa thao tác kỹ thuật chăm sóc nái đẻ và quy trình an toàn sinh học.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về phạm vi và thời gian: Đề tài được thực hiện trong phạm vi 1 trang trại quy mô vừa (Trại Đỗ Đức Thuận) trong khoảng thời gian 6 tháng (tháng 6 đến tháng 12/2021). Do đó, số liệu phản ánh tính quy luật theo mùa vụ chưa bao quát trọn vẹn cả năm.
• Hạn chế do biến động nhân sự cơ sở: Trong giai đoạn tháng 11 và tháng 12/2021, trang trại có sự thay đổi công nhân mới chưa thành thục kỹ thuật, dẫn đến tỷ lệ lợn con tiêu chảy tăng và tỷ lệ nuôi sống lợn con giảm xuống mức 83,65% (tháng 11) và 78,57% (tháng 12).
• Hạn chế về phân khu khảo sát: Hai chuồng nuôi lợn thịt tại trại chưa đi vào hoạt động trong thời gian thực tập nên đề tài chưa đánh giá được toàn diện chuỗi sinh trưởng khép kín từ lợn con cai sữa đến giai đoạn xuất chuồng.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Cần tiếp tục theo dõi biến động sinh sản trên quy mô đàn nái lớn hơn qua nhiều năm, đánh giá chi tiết hiệu quả kinh tế - kỹ thuật của các phác đồ kháng sinh khác nhau đối với từng chủng vi khuẩn gây viêm tử cung phân lập tại địa phương.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi Thú y, Dược Thú y chuẩn bị thực tập tốt nghiệp tại các trang trại chăn nuôi lợn gia công hoặc trang trại tư nhân; kỹ thuật viên thú y cơ sở; chủ trang trại chăn nuôi lợn nái sinh sản.
• Phần nội dung có giá trị ứng dụng cao:
  • Định mức khẩu phần ăn chi tiết theo ngày cho lợn nái chửa và nái nuôi con sử dụng thức ăn MH119S.
  • Lịch trình sát trùng chuồng trại tuần hoàn và quy trình hộ lý lợn con sơ sinh (kỹ thuật thiến lợn đực 7 ngày tuổi, mài nanh, úm ấm).
  • Phác đồ điều trị từng bước cho các bệnh sản khoa: viêm tử cung, viêm vú, can thiệp đẻ khó và điều trị liệt sau sinh.

Câu hỏi thường gặp

1. Khẩu phần ăn cho lợn nái nuôi con tại trại Đỗ Đức Thuận được điều chỉnh như thế nào từ ngày đẻ đến khi cai sữa?

Lợn nái nuôi con được cho ăn thức ăn hỗn hợp mã MH119S (Protein $\ge 17{,}5%$, NLTĐ $\ge 3200 \text{ kcal/kg}$, Xơ thô $\le 8{,}0%$). Ngày đẻ cho ăn $0{,}5\text{--}2\text{ kg}$ chia 4 bữa. Sau đó tăng dần mỗi ngày 1 kg: ngày thứ 2 ăn 3,0 kg; ngày thứ 3 ăn 4,0 kg; ngày thứ 4 ăn 5,0 kg; ngày thứ 5 ăn 6,0 kg; từ ngày thứ 6 trở đi duy trì 6,5 kg/ngày (chia 4 bữa). Đến ngày cai sữa lợn con (khoảng 21–28 ngày), nái được cắt hoàn toàn thức ăn (0 kg).

2. Tổng số lợn nái đẻ và tỷ lệ nuôi sống của đàn lợn con trong 6 tháng thực tập đạt bao nhiêu?

Trong 6 tháng (từ tháng 7 đến tháng 12/2021), tác giả trực tiếp chăm sóc 63 lượt nái đẻ, đỡ đẻ 1153 lợn con sơ sinh, nuôi sống và cai sữa thành công 1034 lợn con, đạt tỷ lệ nuôi sống bình quân là 89,67%. Trong đó, tháng 7 đạt tỷ lệ cao nhất (97,83%) và tháng 12 đạt tỷ lệ thấp nhất (78,57%).

3. Tỷ lệ lợn nái mắc chứng đẻ khó tại trại là bao nhiêu và nguyên nhân do đâu?

Tỷ lệ lợn nái đẻ khó chiếm 10,52% (6 trên tổng số 63 lứa đẻ). Nguyên nhân chính được xác định là do thai quá to, nái ít vận động trong thời kỳ mang thai, cơn rặn đẻ yếu hoặc khung xương chậu hẹp. Các trường hợp này được xử lý bằng cách hỗ trợ cơ học (xoay thai về ngôi thuận, kéo nhẹ nhàng) kết hợp tiêm Oxytocin khi cổ tử cung đã mở hoàn toàn.

4. Phác đồ 4 bước điều trị bệnh viêm tử cung trên lợn nái được tác giả áp dụng gồm những loại thuốc nào?

• Bước 1: Tiêm kháng viêm, hạ sốt, giảm đau bằng Flunixin ($1 \text{ ml}/20 \text{ kg}$ thể trọng).
• Bước 2: Thụt rửa dạ con bằng Han-Iodine 10% ($10 \text{ ml}$ pha $0{,}5\text{--}1$ lít nước ấm) hoặc dung dịch Rivanol ($2\text{--}4\text{ g}/2$ lít nước), sau đó tiêm 4 ml Oxytocin tống dịch; sau 4–6 giờ bơm dung dịch kháng sinh (4–5 lọ Penicillin + 100 ml nước + 10 viên Metronidazol).
• Bước 3: Tiêm bắp kháng sinh liên tục 5 ngày với một trong các loại: Citius, Amoxoil retard, Gentamox INJ hoặc Ceftiketo.
• Bước 4: Bổ trợ thể trạng bằng thuốc tiêm Catosal/Catovet ($10\text{--}15 \text{ ml}$/con, 3 ngày liền) kết hợp pha Gluco KC và Supeliv vào nước uống/thức ăn.

5. Thao tác ngoại khoa thiến lợn đực tại trại được thực hiện vào thời điểm nào và quy trình ra sao?

Lợn đực nuôi thịt được thiến vào thời điểm 7 ngày tuổi sau sinh. Trước khi thao tác, tiêm phòng Amoxicillin liều 1 ml/con. Người thao tác cố định lợn chúc đầu xuống dưới, dùng dao rạch 2 vết chính giữa mỗi bên dịch hoàn, nặn dịch hoàn lộ ra, dùng panh kẹp cuống thừng dịch hoàn rồi giật đứt dứt khoát, sau đó dùng bông tẩm cồn Iod sát trùng vết mổ để tránh nhiễm trùng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của Phùng Tấn Sang đã phản ánh toàn diện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và an toàn sinh học trên đàn lợn nái sinh sản tại trại lợn Đỗ Đức Thuận (Ba Vì, Hà Nội). Nghiên cứu cung cấp số liệu thực nghiệm chi tiết về năng suất sinh sản (63 lứa đẻ, 1153 lợn con, tỷ lệ nuôi sống 89,67%), đồng thời hệ thống hóa các định mức thức ăn MH119S và phác đồ điều trị bệnh sản khoa thú y hiệu quả. Đây là tài liệu thực hành có giá trị tham khảo cao đối với sinh viên ngành Thú y và các cơ sở chăn nuôi lợn tập trung theo mô hình chuồng kín.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Cùng với sự phát triển của các ngành kinh tế, hiện nay ngành chăn nuôi cũng là một trong những ngành đang có xu hướng phát triển đi lên. Chăn nuôi có vị trí hết sức quan trọng trong cơ cấu của ngành nông nghiệp. Sản phẩm của ngành chăn nuôi là nguồn thực phẩm không thể thiếu đối với đời sống con người. Trong đó, chăn nuôi lợn đang trở thành yếu tố quan trọng để phát triển kinh tế hộ gia đình nông nghiệp và các trang trại.

Với mục đích đa ngành của nền kinh tế hiện nay, chăn nuôi lợn trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong cơ cấu ngành chăn nuôi nói riêng và phát triển công nghiệp hóa hiện đại hóa nói chung. Sự hiệu quả trong chăn nuôi lợn mang lại lợi ích kinh tế nhanh nhất, lớn nhất đó chính là mô hình chăn nuôi công nghiệp ở các trang trại, xí nghiệp. Chăn nuôi lợn đã góp phần giải quyết vấn đề việc làm, cùng đó góp phần xóa đói giảm nghèo, tăng thu nhập và là cơ hội làm giàu cho người nông dân. Là một sinh viên chuyên ngành Dược Thú y - Khoa Chăn nuôi thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, ngoài việc được trang bị kiến thức chuyên môn thì việc sinh viên được tiếp cận với thực tiễn sản xuất là một việc rất cần thiết.

Giúp sinh viên có cơ hội vận dụng kiến thức lý thuyết đã được học từ nhà trường vào thực tiễn, cũng như tiếp cận với cách thức tổ chức, hoạt động sản xuất của một trang trại chăn nuôi lợn; trong đó đặc biệt là quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho vật nuôi. Xuất phát từ những ý nghĩa to lớn đó, được sự đồng ý của Ban Chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cùng với sự giúp đỡ tận tình của thầy giáo hướng dẫn và cơ sở thực tập, em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng 2 và phòng trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn Đỗ Đức Thuận, huyệnBa Vì, thành phố Hà Nội” 1. Mục tiêu và yêu cầu 1. Mục tiêu - Đánh giá được các tình hình, trạng thái và hình thức chăn nuôi tại cơ sở.

- Học hỏi và tham gia vào quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc và phong trị bệnh cho đàn lợn nái nuôi tại trang trại. - Rèn luyện tay nghề về kỹ thuật, tăng hiểu biết và kinh nghiệm thực tế. - Góp phần giúp cơ sở nâng cao hiệu suất và chất lượng trong chăn nuôi. Yêu cầu - Tham gia vào quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc lợn nái.

- Tham gia vào quy trình phòng, trị bệnh trên đàn lợn nái. - Thực hiện tốt các yêu cầu tại cơ sở. - Nghiêm chỉnh chấp hành những quy định riêng tại cơ sở. - Chăm chỉ, học hỏi để nâng cao hiểu biết về kỹ thuật, tay nghề cá nhân.

3 PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Trại lợn Đỗ Đức Thuận được xây dựng trên địa bàn của thị trấn Tây Đằng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.

Huyện Ba Vì là một huyện nằm ở phía tây bắc của thủ đô Hà Nội, có vị trí địa lý: + Bên cạnh phía đông là thị xã Sơn Tây và huyện Vĩnh Tường. + Bên cạnh phía tây là Lâm Thao, Tam Nông và Tam Nông và Thanh + Bên cạnh phía nam là huyện Thạch Thất và Hòa Bình. + Bên cạnh phía bắc là thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. + Huyện Ba Vì hiện có 30 xã1 thị trấn Tây Đằng.

Đặc điểm khí hậu Về khí hậu, Ba Vì nằm trong vùng đồng bằng sông Hồng chịu ảnh hưởng khí hậu nhiệt đới gió mùa. Các yếu tố khí tượng trung bình qua các năm ở trạm khí tượng thuỷ văn Ba Vì cho thấy. Mùa mưa có nhiệt độ trung bình 23oC, nhiệt độ cao nhất là 28,6oC. Tổng lượng mưa của cả mùa là 1832,2mm chiếm 90,87% lượng mưa cả năm.

o o Mùa khô có nhiệt độ xấp xỉ 20 C, tháng có nhiệt độ thấp nhất là 15,8 C. Lượng mưa trung bình từ 15,0 đến 64,4mm. Thuận lợi, khó khăn 2. Thuận lợi Trại được xây ở giữa đồng có đường vào thông thoáng, các xa khu dân cư và có nguồn nước dồi dào.

4 Chuồng trại có nguồn nước sạch cung cấp đầy đủ và trang thiết bị hiện đại, điện lươi khoẻ. Chủ trại năng động, có vốn hiểu biết rộng về chăn nuôi, biết nắm bắt được tình hình thị trường và xã hội, chủ động quan tâm đến đời sống vật chất và tình thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân. Khó khăn Thời gian gần có nhửng ảnh hưởng đến tiến độ công việc do đội ngũ công nhân trong trại còn thiếu. Trong những năm gần đây nhất là năm 2020 do ảnh hưởng của dịch Covid-19 sảy ra khó kiểm soát làm cho thị trường tiêu thụ sản phẩm của ngành chăn nuôi lợn lâm vào những khó khăn.Ngoài ra, do thời tiết diễn biến phức tạp kèm theo dịch bệnh xảy ra khó kiểm soát gây khó khăn cho chăn nuôi như dịch Tả Châu Phi, Tai Xanh… 2.

Tổ chức nhân sự Trại có cơ cấu tổ chức như sau: - Chủ trang trại - 01 kỹ thuật - 02 công nhân - 02 sinh viên 2. Thiết kế xây dựng, quy mô chuồng trại Thiết kế xây dựng: Trại lợn Đỗ Đức Thuậnđược xây dựng và chăn nuôi dưới hình thức doanh nghiệp nhỏ. Trước cổng ra vào có hố sát trùng bằng vôi, qua cổng có bình sát trùng bằng tay trước khi vào trong sân là khu sinh hoạt của công nhân, bên trong nhà sát trùng có máy phun áp lực, bình phun sát trùng bằng tay để sát trùng khuôn viên trước của các ô chuồng, ngoài ra còn có 1 phòng tắm và 1 phòng thay đồ. Bên cạnh phòng sát trùng có 1 cổng để xe thức ăn ra vào trại.

Tiếp theo là kho chứa thức ăn chăn nuôivà kho 5 để những trang thiết bị, dụng cụ chăn nuôi. Cuối cùng là khu vực sản xuất gồm: 1 chuồng bầu, 1 chuồng nái đẻ, 2 chuồng thịt (chưa đi vào hoạt động), 1ao cá lớn, 1 chuồng gà và vườn cây ăn quả, xung quanh có tường rào che chắn bao phủ và xung quanh trại có 1 con mương nhỏ. - Quy mô chuồng trại: + Các khu chuồng của trang trại Đỗ Đức Thuận đều được thiết kế theo mô hình chuồng khép kín, tất cả các mái chuồng nuôi được lợp bằng máitôn cách nhiệt. Mỗi chuồng nuôi đều được lắp đặt hệ thống giàn mát ở phía đầu chuồng và hệ thống quạt 5 hút gió ở phía cuối chuồng.

Giàn mát và quạt hút giúp chuồng nuôi được thoáng mát, đảm bảo nhiệt độ và những mùi sinh ra trong quá trình chăn nuôi. Các chuồng nuôi đều có các ô cửa kính để chăn gió và côn trùng nhưng không mất đi ánh sáng mặt trời. Ngoài ra cửa sổ bằng kính có thể đóng mở được để đảm bảo không khí khi có những sự cố về điện. Bên trong các chuồng đều được chia thành các ô chuồng mỗi ô sẽ có 3 cửa sổ, được lắp đặt đầy đủ hệ thống điện, nước, trang thiết bị chăn nuôi.

+ Hệ thống các chuồng nuôi được sắp xếp theo thứ tự:1 Chuồng bầu, 1 chuồng đẻ và 2 chuồng thịt. Chuồng bầu: Có 1 chuồng bầu, có hệ thống giàn mát và 5 quạt hút gió. Được chia thành 2 dãy chuồng có thể nhốt khoảng 60 nái. Mỗi dãy chuồng được chia thành các ô, lồng bằng sắt, trong đó đầu dãy có 1 ô để nhốt lợn đực khoảng 8m2.

Ở cuối các dãy có các ô trống để nhốt những con có biểu hiện bệnh để tránh ảnh hưởng đến những con khác. Các ô đều được lắp núm bú uống tự động, cứ 2 ô nái được lắp 1 núm uống tự động. Máng ăn được làm bằng sắt không gỉ và có thể cử động linh hoạt để tiện cho việc vệ sinh. Khung chuồng được làm bằng sắt, chỗ lợn mẹ nằm là các bằng bê tông có lỗ, sàn cách nền chuồng khoảng 40cm.

2 dãy chuồng có 1 hành lang ở giữa, lợn 2 dãy quay đầu ra phía ngoài để tiện cào phân, cho ăn, nền chuồng được xây 6 nghiêng khoảng 25 - 30° vào giữa nền chuồng có rãnh để dễ thoát phân, nước tiểu. Ngoài ra trong chuồng được lắp đặt hệ thống nước để vệ sinh chuồng và các dụng cụ khác, có cào , xe đẩy phân. Chất thải của vật nuôi được thải ra hệ thống Biogas ở ngoài quạt gió. Phòng pha chế, bảo quản tinh: Được đặt ngay sát phòng sát trùng.

Được lát gạch men sạch sẽ, có đầy đủ trang thiết bịnhư: Cốc đong, ca vắt tinh, kính hiển vi, tủ lạnh, nồi hấp cách thủy dụng cụ pha tinh, máy ép liều tinh, máy giữ nhiệt để ngâm cốc đựng môi trường pha tinh, nồi hấp tinh. Chuồng đẻ: Gồm chuồng đẻ 1, chuồng đẻ có 2 dãy 14 ô nái và có 6 ô để nhốt lợn con cai sữa chờ chuyển sang chuồng thịt. Chuồng đẻ đều được có hệ thống giàn mát và 6 quạt hút gió. Nền chuồng được xây nghiêng khoảng 25 - 30° về giữa và có rãnh để dễ dàng thoát phân, nước tiểu.

Sàn lợn con có vị trí để lồng úm, máng ăn, bóng để sưởi ấm, lồng úm được làm bằng gỗ. Sàn chuồng cách nền chuồng khoảng 40cm. Mỗi khung chuồng đều có chỗ treo thể nái. Chuồng đẻ được trang bị vòi nước để rửa chuồng, dụng cụ chăn nuôi, vệ sinh chuồng trại, có khay đựng thuốc.

Chuồng thịt: Gồm hệ thống giàn mát và 5 quạt hút gió. Chuồng thịt gồm có 8 ô mỗi ô ngăn cách nhau bằng khung sắt. Mỗi ô chuồng đều được trang bị 6 vòi uống nước, 1 máng cho lợn ăn và vòi nước để pha thuốc. Lợn con sau khi cai sữa sẽ được chuyển sang chuồng thịt và chuyển vào các ô từ dưới lên.

Ngoài ra trong chuồng còn có hệ thống điện, nước rửa chuồng, khay đựng thuốc… Ngoài ra, mỗi đầu chuồng sẽ có chậu nước vôi để nhúng ủng trước khi vào chuồng. Ở cạnh phòng sát trùng có bể vôi để ngâm tấm đan và tấm thảm lót lồng úm. Phía sau chuồng đẻ và chuồng bầu có rãnh để chuyển lợn sang đẻ và trở về chuồng sau khi cai sữa cho lợn con. Nước dùng cho chăn nuôi lấy từ giếng khoan được đưa qua hệ thống bể lọc sau đó qua bể khử khuẩn rồi bơm 7 lên các bể cao để tạo áp nước đưa đến các vòi uống.

Cuối mỗi chuồng thịt sẽ có cửa ra và rãnh đuổi lợn ra lồng cân để xuất lợn. Cơ sở kiến thức của chuyên đề 2. Đặc điểm sinh lýcủa lợn nái 2.