Khóa luận chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái mang thai tại trại lợn Bích Cường, Bắc Ninh

Quy trình chăm sóc lợn nái mang thai tại trại Bích Cường là một phần quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe và năng… 55 trang · Đại học Thái Nguyên · 2022.

• Tác giả: Lê Kim Ngân
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Ngân
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng Và Phòng Trị Bệnh Cho Đàn Lợn NáI Mang Thai Tại Trại Lợn Bích Cường
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2.1. Mục tiêu
• 1.2.2. Yêu cầu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.2. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.3. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.4. Thuận lợi, khó khăn
• 2.4.1. Thuận lợi
• 2.4.2. Khó khăn
• 2.5. Tổng quan tài liệu
• 2.5.1. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.5.2. Những hiểu biết về chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái giai đoạn mang thai
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
• 3.1. Địa điểm và thời gian thực hiện
• 3.2. Nội dung, các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.2.1. Nội dung thực hiện
• 3.2.2. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.2.3. Phương pháp thực hiện
• 3.2.4. Phương pháp xử lý số liệu với công thức tính
• 3.2.5. Thức ăn và khẩu phần ăn của lợn nái
• 3.2.6. Lịch vệ sinh phòng bệnh của trại
• 3.2.7. Lịch phòng bệnh bằng vắc xin của trại
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại
• 4.2. Kết quả thực hiện công việc chăm sóc, nuôi dưỡng lợn
• 4.3. Thực hiện vệ sinh phòng bệnh tại trại
• 4.4. Kết quả thực hiện công việc vệ sinh chuồng trại
• 4.5. Thực hiện phòng bệnh bằng vắc xin
• 4.6. Kết quả thực hiện phòng bệnh bằng vắc xin tại trại
• 4.7. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh cho lợn nái mang thai
• 4.7.1. Tình hình mắc bệnh của lợn nái mang thai
• 4.7.2. Kết quả điều trị bệnh trên lợn nái
• 4.8. Kết quả thực hiện các công việc khác tại trại
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình chăm sóc lợn nái mang thai tại trại Bích Cường

Quy trình chăm sóc lợn nái mang thai tại trại Bích Cường là một phần quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe và năng suất sinh sản của đàn lợn. Việc chăm sóc đúng cách không chỉ giúp lợn mẹ khỏe mạnh mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của lợn con. Quy trình này bao gồm các bước từ dinh dưỡng, vệ sinh đến phòng bệnh, nhằm tạo ra môi trường tốt nhất cho lợn nái trong giai đoạn mang thai.

1.1. Đặc điểm sinh lý của lợn nái mang thai

Lợn nái mang thai có những thay đổi sinh lý rõ rệt. Bầu vú phát triển, bụng to lên và lợn thường có biểu hiện yên tĩnh hơn. Việc nhận biết những dấu hiệu này giúp người chăn nuôi có biện pháp chăm sóc kịp thời.

1.2. Tầm quan trọng của dinh dưỡng cho lợn nái mang thai

Dinh dưỡng là yếu tố quyết định đến sức khỏe của lợn nái và sự phát triển của lợn con. Cần cung cấp đầy đủ năng lượng, protein, vitamin và khoáng chất để đảm bảo lợn mẹ có đủ sức khỏe trong suốt thời gian mang thai.

II. Những thách thức trong chăm sóc lợn nái mang thai

Chăm sóc lợn nái mang thai không chỉ đơn thuần là cung cấp thức ăn mà còn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như bệnh tật, điều kiện thời tiết và dinh dưỡng không đầy đủ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của lợn mẹ và lợn con. Việc nhận diện và xử lý kịp thời các vấn đề này là rất cần thiết.

2.1. Các bệnh thường gặp ở lợn nái mang thai

Lợn nái mang thai có nguy cơ mắc nhiều bệnh như viêm tử cung, nhiễm khuẩn và các bệnh truyền nhiễm. Việc phòng ngừa và điều trị kịp thời là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe của lợn mẹ và lợn con.

2.2. Ảnh hưởng của thời tiết đến sức khỏe lợn nái

Thời tiết biến đổi có thể gây ra nhiều vấn đề cho lợn nái mang thai. Nhiệt độ cao hoặc thấp đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng sinh sản của lợn. Cần có biện pháp quản lý chuồng trại hợp lý để giảm thiểu tác động của thời tiết.

III. Phương pháp chăm sóc lợn nái mang thai hiệu quả

Để chăm sóc lợn nái mang thai hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Việc theo dõi sức khỏe, dinh dưỡng và vệ sinh chuồng trại là những yếu tố quan trọng giúp lợn mẹ phát triển khỏe mạnh.

3.1. Quy trình dinh dưỡng cho lợn nái mang thai

Cần xây dựng khẩu phần ăn hợp lý cho lợn nái mang thai, bao gồm các loại thức ăn giàu năng lượng, protein và vitamin. Việc này giúp lợn mẹ duy trì sức khỏe và phát triển thai nhi tốt nhất.

3.2. Vệ sinh chuồng trại và phòng bệnh

Vệ sinh chuồng trại thường xuyên và thực hiện các biện pháp phòng bệnh là rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp ngăn ngừa bệnh tật mà còn tạo môi trường sống sạch sẽ cho lợn nái.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trại Bích Cường

Kết quả từ việc áp dụng quy trình chăm sóc lợn nái mang thai tại trại Bích Cường cho thấy sự cải thiện rõ rệt về sức khỏe và năng suất sinh sản. Việc theo dõi và điều chỉnh quy trình chăm sóc đã mang lại hiệu quả tích cực.

4.1. Kết quả chăm sóc lợn nái mang thai

Sau khi áp dụng quy trình chăm sóc, tỷ lệ lợn nái sinh sản thành công tăng lên đáng kể. Điều này cho thấy sự quan trọng của việc chăm sóc đúng cách trong giai đoạn mang thai.

4.2. Những bài học rút ra từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn tại trại Bích Cường cho thấy rằng việc chăm sóc lợn nái mang thai cần phải linh hoạt và điều chỉnh theo từng tình huống cụ thể. Sự phối hợp giữa lý thuyết và thực hành là rất quan trọng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong chăm sóc lợn nái

Chăm sóc lợn nái mang thai là một lĩnh vực quan trọng trong ngành chăn nuôi. Việc áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn sẽ giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi và đảm bảo sức khỏe cho lợn mẹ và lợn con. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến quy trình chăm sóc để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Tương lai của ngành chăn nuôi lợn

Ngành chăn nuôi lợn đang có nhiều cơ hội phát triển. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình chăm sóc sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.2. Định hướng nghiên cứu trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu các phương pháp chăm sóc và phòng bệnh cho lợn nái mang thai. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong giai đoạn 2015–2021, tổng đàn lợn tại Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân 0,2%/năm. Chăn nuôi lợn đóng vai trò then chốt trong ngành nông nghiệp khi cung cấp nguồn thực phẩm chính yếu cho bữa ăn của người dân, đồng thời cung cấp khối lượng lớn phân bón cho trồng trọt và phụ phẩm cho công nghiệp chế biến. Sau tác động của đại dịch Covid-19 và diễn biến phức tạp của bệnh Dịch tả lợn châu Phi (ASF), ngành chăn nuôi đang từng bước phục hồi theo hướng công nghiệp hóa, ứng dụng kỹ thuật tân tiến, lai tạo giữa giống nội và các giống ngoại tầm vóc lớn (như Landrace, Yorkshire, Duroc), đồng thời tối ưu hóa khẩu phần dinh dưỡng và kiểm soát dịch bệnh nghiêm ngặt.

Khóa luận tốt nghiệp đại học chuyên ngành Thú y của sinh viên Lê Kim Ngân (Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Thị Ngân) thực hiện đề tài: "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái mang thai nuôi tại trại lợn Bích Cường, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh".

Mục tiêu của đề tài:

1. Hoàn chỉnh kiến thức lý thuyết đã học trên giảng đường, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp của bản thân.
2. Áp dụng quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng lợn nái mang thai nuôi tại trại Bích Cường.
3. Tìm hiểu và chẩn đoán một số bệnh thường xảy ra ở lợn nái sinh sản.
4. Áp dụng thực hiện các phương pháp phòng và trị bệnh mang lại hiệu quả nhất.
5. Nâng cao khả năng giao tiếp, kỹ năng mềm, kỹ năng xử lý tình huống trong đời sống cũng như trong công việc.

Nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu:

1. Khái quát, đánh giá được bối cảnh chăn nuôi lợn tại trại Bích Cường, xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh (liên kết với Công ty De Heus).
2. Thực hiện thành thục, nhuần nhuyễn các phương pháp chăn nuôi, chăm sóc cho đàn lợn nái tại trại.
3. Nắm vững và thực hiện đúng quy trình phòng bệnh và điều trị bệnh cho lợn nái của trại.
4. Áp dụng kiến thức đã học vào thực tế chăn nuôi lợn nái, đồng thời tiếp thu kiến thức mới từ thực tế sản xuất.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái mang thai, lợn đực giống và đàn lợn con theo dõi tại trang trại.
• Phạm vi không gian: Trại lợn Bích Cường, xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Trang trại có tổng diện tích 24.896 m², bao gồm 10 chuồng đẻ (6 chuồng hoạt động, 32 ô/chuồng), 2 chuồng bầu (sức chứa hơn 400 nái, kích thước ô 2,4 m × 0,65 m), 2 chuồng an thai, 1 chuồng hậu bị, 1 chuồng cách ly, 4 chuồng cai sữa (80–90 con/chuồng nuôi trên nền đệm lót sinh học) và 4 chuồng thịt.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 10/12/2021 đến ngày 04/06/2022 (thời gian thực tập 6 tháng).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên hệ thống lý thuyết chuyên ngành chăn nuôi sinh sản và bệnh lý học thú y:

• Đặc điểm sinh lý sinh sản lợn nái: Khảo sát tuổi thành thục tính (180–240 ngày tuổi ở lợn ngoại, thể trọng 130–140 kg khi phối lần đầu), chu kỳ động dục (trung bình 21 ngày, dao động 18–24 ngày), thời gian chịu đực (48–72 giờ ở nái, 36–48 giờ ở hậu bị), thời điểm rụng trứng (32–48 giờ sau khi lên giống), tỷ lệ rụng trứng (15–25 trứng ở nái), thời gian mang thai (trung bình 115 ngày, dao động 112–117 ngày) theo tài liệu của Truschner và cộng sự, Phạm Hữu Doanh, Lưu Kỷ (2003), Nguyễn Đức Hùng và cộng sự (2003).
• Cơ sở dinh dưỡng lợn nái chửa: Tiêu chuẩn nhu cầu protein thô (13%), năng lượng trao đổi (2.900 kcal/kg thức ăn), khoáng chất đa lượng (Canxi, Photpho chiếm 75% lượng khoáng cơ thể), vi lượng và hệ thống vitamin thiết yếu (A, D, E) nhằm ngăn ngừa hiện tượng thai chết lưu, sảy thai, còi xương hoặc hội chứng phù thũng, bại liệt sau sinh theo Trần Thanh Vân và cộng sự (2017).
• Cơ chế bệnh học và dịch tễ: Bệnh lý viêm tử cung (3 thể: thể nhẹ nhờn, thể vừa mủ, thể nặng mủ khắm có máu) do vi khuẩn Staphylococcus aureus, Streptococcus hemolitica, Proteus vulgaris, Klebsiella, E. coli; bệnh viêm khớp do Streptococcus suis, Mycoplasma, Staphylococcus; bệnh bại liệt sau sinh do rối loạn chuyển hóa Ca-P và tổn thương cơ học; hội chứng viêm vú – viêm tử cung – mất sữa (MMA) theo nghiên cứu của Nguyễn Bá Hiên (2012), Nguyễn Văn Thanh (2010, 2016), Lê Văn Năm (2009), Kemper và cộng sự (2013), Maes và cộng sự (2010).

Phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Phương pháp điều tra, thu thập thông tin: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ phòng kế toán, quản lý trang trại, sổ sách ghi chép thẻ nái (số tai, lứa đẻ, ngày phối, ngày dự đẻ, số con sơ sinh).
• Phương pháp quan sát lâm sàng và can thiệp trực tiếp: Hằng ngày kiểm tra từng ô chuồng, đo thân nhiệt trực tràng bằng nhiệt kế thủy ngân (2 lần/ngày), đánh giá tính chất dịch viêm đường sinh dục, dịch vú, tình trạng đi lại của khớp chân; trực tiếp thực hiện pha chế tinh, thụ tinh nhân tạo và hỗ trợ đẻ.
• Phương pháp xử lý số liệu: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel và các công thức dịch tễ học thường quy để tính tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ khỏi bệnh, tỷ lệ phối giống đạt: $$\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn mắc bệnh}}{\sum \text{Số lợn theo dõi}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ khỏi bệnh (%)} = \frac{\sum \text{Số lợn khỏi bệnh}}{\sum \text{Số lợn điều trị}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ phối đạt lần 1 (%)} = \frac{\sum \text{Số nái có chửa lần 1}}{\sum \text{Số nái phối giống lần 1}} \times 100$$

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi hiện đại, định hướng phát triển đàn lợn ngoại thương phẩm và nái sinh sản; xác định 5 mục tiêu cụ thể và 4 yêu cầu chuyên môn gắn liền với thời gian thực tập nghề nghiệp 6 tháng tại cơ sở sản xuất.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Điều kiện cơ sở: Tổng hợp vị trí địa lý xã Nghĩa Đạo, khí hậu nhiệt đới gió mùa (lượng mưa 1.331 mm/năm), cơ cấu tổ chức gồm 01 chủ trại, 01 kỹ thuật viên De Heus, 03 tổ trưởng và 06 sinh viên thực tập; đánh giá thuận lợi về vị trí xa khu dân cư, hạ tầng chuồng kín hiện đại, giàn mát, quạt hút, hầm biogas; phân tích khó khăn do nhiệt độ mùa hè tăng cao gây sốt/sảy thai và giá thức ăn biến động.
• Cơ sở sinh lý và dinh dưỡng: Trình bày chi tiết chỉ số sinh lý sinh dục lợn nái ngoại; tiêu chuẩn dinh dưỡng từng giai đoạn mang thai.
• Bệnh học thường gặp: Tổng hợp nguyên nhân, cơ chế, triệu chứng lâm sàng và tiêu chuẩn phân biệt 3 thể viêm tử cung, viêm khớp và bại liệt sau sinh.
• Tổng quan nghiên cứu: Cập nhật kết quả nghiên cứu trong nước (Nguyễn Xuân Bình, Trần Tiến Dũng, Lê Văn Năm, Nguyễn Văn Điền) và quốc tế (Thái Lan, Đức, Mỹ) về hội chứng MMA và nhiễm khuẩn sinh sản.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp thực hiện

• Xác định địa điểm và khoảng thời gian 6 tháng triển khai chuyên đề.
• Quy định chi tiết khẩu phần thức ăn De Heus (cám mã số 3030 cho nái chửa và mã số 3060 cho nái đẻ/nuôi con).
• Thống kê lịch trình vệ sinh, tiêu độc sát trùng trong và ngoài chuồng (phun nước vôi 2 lần/ngày, phun thuốc sát trùng 3 lần/ngày, rắc vôi bột định kỳ).
• Xác lập quy trình tiêm phòng vắc-xin cho lợn nái (Pestiffa, Aftopor, Rhiniffa T, Neocolipor, Parvo) và lợn con (INGELVAC PRRS MLV, FLEXCombo, Pestiffa) với liều lượng cố định 2 ml/con đường tiêm bắp.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
| LỊCH TIÊM PHÒNG VẮC-XIN TẠI TRẠI BÍCH CƯỜNG (Liều chuẩn: 2 ml/con, tiêm bắp)     |
+------------------------------------+----------------------------------------------+
| Đàn lợn nái mang thai & sinh sản   | - 10 tuần chửa: Dịch tả lợn (Pestiffa®)      |
|                                    | - 12 tuần chửa: LMLM (Aftopor®)              |
|                                    | - 13 tuần chửa: Viêm teo mũi (Rhiniffa T®)   |
|                                    | - 14 tuần chửa: E. coli (Neocolipor®)        |
|                                    | - Sau đẻ 7 ngày: Khô thai do Parvovirus      |
+------------------------------------+----------------------------------------------+
| Đàn lợn con theo mẹ                | - 14 ngày tuổi: Tai xanh (INGELVAC PRRS MLV) |
|                                    | - 21 ngày tuổi: Suyễn & Circo (FLEXCombo®)   |
|                                    | - 35 ngày tuổi: Dịch tả lợn (Pestiffa®)      |
+------------------------------------+----------------------------------------------+

Phần 4: Kết quả và thảo luận

• Quy mô và biến động đàn: Năng suất sinh sản của trại đạt 2,3–2,5 lứa/năm; thời gian cai sữa lợn con từ 21–28 ngày tuổi. Quy mô đàn lợn đực duy trì 10–11 con; đàn nái sinh sản dao động từ 535–575 con; đàn lợn con dao động từ 867–906 con; tổng đàn khảo sát hàng tháng đạt 1.420–1.488 con.
• Công tác chăm sóc, nuôi dưỡng: Tác giả trực tiếp thực hiện quy trình kỹ thuật trên 689 lượt lợn nái mang thai và 11 lợn đực giống.
• Công tác vệ sinh thú y: Thực hiện 173 lần vệ sinh chuồng trại hằng ngày (đạt 100%), 150 lần phun sát trùng và vôi trong chuồng (100%), 25 lần rắc vôi đường đi nội bộ (100%), 25 lần rắc vôi xung quanh ngoài chuồng (100%), 50 lần dọn rác khu vực (100%).
• Công tác tiêm phòng: Tiêm phòng vắc-xin cho 2.433 lợn con và 1.035 lợn nái sinh sản, tỷ lệ an toàn sinh học đạt 100%.
• Chẩn đoán và điều trị bệnh: Theo dõi lâm sàng 80 lợn nái, ghi nhận 2 ca viêm vú (tỷ lệ 2,50%), 5 ca viêm tử cung (tỷ lệ 6,25%), 3 ca viêm khớp (tỷ lệ 3,75%). Điều trị khỏi 2/2 ca viêm vú (100%), 3/4 ca viêm tử cung đưa vào phác đồ (75,00% – 01 nái già 13 lứa bị loại thải), 4/5 ca viêm khớp trong danh sách can thiệp (80,00%).
• Công tác phối giống: Thụ tinh nhân tạo 710 nái, phối trực tiếp 32 nái; tỷ lệ đậu thai đạt 96%, tỷ lệ đẻ đạt 91%.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết các chỉ tiêu định lượng chính sau 6 tháng thực tập; đề xuất 3 nhóm giải pháp kỹ thuật nhằm cải thiện môi trường chuồng nuôi, hạn chế hội chứng stress nhiệt và nâng cao hiệu quả hồi phục thể trạng cho đàn nái sau điều trị.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm chi tiết về cơ cấu đàn, khẩu phần dinh dưỡng và hiệu quả điều trị bệnh tại trại lợn Bích Cường:

1. Cơ cấu biến động đàn lợn qua 6 tháng khảo sát (12/2021 – 06/2022)

Chỉ tiêu khảo sát	Tháng 12	Tháng 1	Tháng 2	Tháng 3	Tháng 4	Tháng 5	Tháng 6
Lợn đực giống (con)	11	11	10	10	10	10	10
Lợn nái sinh sản (con)	575	572	572	547	543	535	535
Lợn con (con)	890	902	906	876	867	877	895
Tổng đàn (con)	1.476	1.485	1.488	1.433	1.420	1.422	1.440

2. Định mức khẩu phần ăn của lợn nái theo giai đoạn chửa và thể trạng

Giai đoạn sinh lý	Ngày mang thai / Sự kiện	Mã thức ăn	Thể trạng bình thường (kg/ngày)	Thể trạng gầy / già (kg/ngày)	Thể trạng béo (kg/ngày)
Chờ phối giống	Sau cai sữa đến khi phối	3030	3,0	3,5	2,5
Giai đoạn 1	Ngày 1 – 34	3030	3,0	3,5	2,5
Giai đoạn 2	Ngày 35 – 83	3030	2,5	2,7	2,3
Giai đoạn 3	Ngày 84 – 104	3030	3,0	3,2	2,8
Giai đoạn 4	Ngày 105 – 112	3030	3,0	3,2	2,8
Trước ngày đẻ	3 ngày trước đẻ	3060	2,5	3,0	2,0
Trước ngày đẻ	2 ngày trước đẻ	3060	2,0	2,5	1,5
Trước ngày đẻ	1 ngày trước đẻ	3060	1,5	2,0	1,0
Ngày sinh	Ngày đẻ (ngày 0)	3060	1,0	1,5	0,5
Sau khi đẻ	Ngày 2	3060	2,0	2,5	1,5
Sau khi đẻ	Ngày 4	3060	3,0	3,5	2,5
Sau khi đẻ	Ngày 6	3060	4,0	4,5	3,5
Sau khi đẻ	Ngày 8	3060	5,0	5,5	4,5
Sau khi đẻ	Ngày 10	3060	6,0	6,5	5,5
Sau khi đẻ	Ngày 12 đến cai sữa	3060	6,5	7,0	6,0

3. Tình hình mắc bệnh và hiệu quả phác đồ điều trị trên lợn nái

Tên bệnh lý	Số theo dõi (con)	Số mắc (con)	Tỷ lệ mắc (%)	Thuốc điều trị chính	Số điều trị (con)	Số khỏi (con)	Tỷ lệ khỏi (%)
Viêm vú	80	2	2,50	Xoa bóp Ichthyol/Dầu long não; Norsulphazol (6–8g uống), Norsulphazol Natri 10% (tiêm TM)	2	2	100,00
Viêm tử cung	80	5	6,25	Dufamox (1ml/10kg P), Oxytoxin (0,1ml/10kg P), Analgin (1ml/10kg P) tiêm 3 ngày	4	3	75,00
Viêm khớp	80	3	3,75	Dufamox (1ml/10kg P), Catosal (1ml/10kg P), Shotapen (1ml/10kg P) tiêm 3–4 ngày	5	4	80,00

Kiến nghị và đóng góp thực tiễn của tác giả:

• Xác định quy trình vệ sinh chuồng trại 2 tầng (phun nước vôi 2 lần/ngày, phun sát trùng 3 lần/ngày) là biện pháp cốt lõi ngăn ngừa mầm bệnh trong điều kiện dịch tả lợn châu Phi còn phức tạp.
• Chứng minh hiệu quả của việc điều chỉnh khẩu phần ăn theo từng tuần chửa và thể trạng thực tế, giúp nâng tỷ lệ đậu thai lên 96% và tỷ lệ đẻ đạt 91%.
• Đề xuất trang bị nhiệt kế, ẩm kế tại từng chuồng nuôi để chủ động vận hành hệ thống quạt hút, giàn mát vào mùa hè, che chắn gió vào mùa đông nhằm giảm thiểu stress nhiệt gây sốt và sảy thai ở nái mang thai.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế trong nghiên cứu:

  • Phạm vi khảo sát thực hiện tại một trang trại đơn lẻ (Trại lợn Bích Cường) trong khoảng thời gian 6 tháng, chưa bao quát toàn bộ các mùa trong năm (đặc biệt là giai đoạn chuyển mùa thu – đông).
  • Khâu chẩn đoán các bệnh viêm tử cung, viêm vú, viêm khớp dựa trên triệu chứng lâm sàng và đo thân nhiệt trực tràng; chưa thực hiện phân lập, định danh vi khuẩn và làm kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm.
  • Số lượng ca bệnh điều trị thực tế còn nhỏ (8 ca theo dõi điều trị trực tiếp), chưa so sánh đối chứng giữa nhiều phác đồ kháng sinh khác nhau.

• Hướng nghiên cứu và phát triển tiếp theo:

  • Mở rộng phân lập chủng vi khuẩn gây bệnh sinh sản tại trại để kiểm tra mức độ mẫn cảm kháng sinh của từng chủng vi khuẩn (E. coli, Streptococcus suis, Staphylococcus).
  • Nghiên cứu sâu hơn về các giải pháp trợ sức, trợ lực, chế phẩm sinh học tăng cường miễn dịch nhằm rút ngắn thời gian hồi phục thể trạng và giảm thiểu tỷ lệ loại thải ở nái sinh sản nhiều lứa.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y thực hành và cán bộ quản lý trang trại chăn nuôi lợn công nghiệp.
• Nội dung tham khảo giá trị:
  • Bảng định mức khẩu phần ăn chuẩn hóa theo từng ngày mang thai và thể trạng nái chửa liên kết với thức ăn De Heus.
  • Lịch trình tiêm phòng vắc-xin chi tiết theo tuần tuổi cho nái mang thai và lợn con.
  • Phác đồ phối hợp thuốc (kháng sinh Dufamox, Shotapen kết hợp thuốc co bóp tử cung Oxytoxin và thuốc trợ lực Catosal) điều trị các bệnh sản khoa và viêm khớp thường gặp ở lợn nái.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khẩu phần ăn của lợn nái mang thai tại trại Bích Cường được quy định cụ thể như thế nào qua các giai đoạn?
Lợn nái mang thai sử dụng cám De Heus mã số 3030. Định mức thức ăn cho nái thể trạng bình thường gồm: giai đoạn 1 (ngày 1–34 sau phối) ăn 3,0 kg/ngày; giai đoạn 2 (ngày 35–83) ăn 2,5 kg/ngày; giai đoạn 3 và 4 (ngày 84–112) ăn 3,0 kg/ngày. Đối với nái gầy hoặc già, khẩu phần được cộng thêm 0,2–0,5 kg/ngày; đối với nái béo, khẩu phần giảm bớt 0,2–0,5 kg/ngày.

2. Lịch tiêm phòng vắc-xin cho lợn nái mang thai tại trang trại gồm những loại nào và thời điểm tiêm ra sao?
Lợn nái mang thai được tiêm bắp với liều 2 ml/con theo lịch: 10 tuần chửa tiêm vắc-xin Pestiffa® (phòng Dịch tả lợn cổ điển); 12 tuần chửa tiêm Aftopor® (phòng Lở mồm long móng); 13 tuần chửa tiêm Rhiniffa T® (phòng Viêm teo mũi truyền nhiễm); 14 tuần chửa tiêm Neocolipor® (phòng vi khuẩn E. coli); sau khi sinh 7 ngày tiêm vắc-xin Parvo phòng bệnh khô thai.

3. Tỷ lệ mắc các bệnh phổ biến và kết quả điều trị trên đàn lợn nái tại cơ sở đạt bao nhiêu?
Qua theo dõi 80 lợn nái, tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung là 6,25% (5 con), viêm khớp là 3,75% (3 con), và viêm vú là 2,50% (2 con). Kết quả điều trị đạt tỷ lệ khỏi: viêm vú đạt 100% (2/2 con), viêm khớp đạt 80% (4/5 con điều trị), viêm tử cung đạt 75% (3/4 con điều trị; 01 con nái già 13 lứa không khỏi và bị loại thải).

4. Kết quả công tác phối giống và tỷ lệ sinh sản tại trại Bích Cường đạt mức nào trong thời gian khảo sát?
Trong 6 tháng thực tập, tác giả tham gia thực hiện thụ tinh nhân tạo cho 710 lợn nái và cho phối trực tiếp 32 lợn nái. Tỷ lệ đậu thai đạt 96%, tỷ lệ đẻ đạt 91%. Năng suất sinh sản của đàn nái tại trại duy trì trung bình từ 2,3 đến 2,5 lứa/năm.

5. Chế độ vệ sinh và sát trùng chuồng trại định kỳ tại trại Bích Cường được tiến hành với tần suất như thế nào?
Tất cả các chuồng nuôi được phun nước vôi 2 lần/ngày (đầu buổi sáng và đầu buổi chiều), phun thuốc sát trùng 3 lần/ngày (cuối buổi sáng, cuối buổi chiều và buổi tối). Đường đi nội bộ được phun nước vôi và xút thường xuyên; khu vực đường đất và xung quanh ngoài chuồng được rắc vôi bột định kỳ (đã thực hiện 25 lần trong 6 tháng).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Lê Kim Ngân đã hệ thống hóa và đánh giá toàn diện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, an toàn sinh học và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái mang thai tại trại lợn Bích Cường (Bắc Ninh). Các số liệu thực tế chứng minh việc áp dụng nghiêm ngặt khẩu phần ăn De Heus, lịch tiêm phòng vắc-xin 100% an toàn sinh học và quy trình khử trùng chuồng trại thường xuyên đã mang lại tỷ lệ đậu thai 96% và tỷ lệ đẻ 91%. Công tác chẩn đoán lâm sàng và phác đồ điều trị các bệnh viêm tử cung, viêm vú, viêm khớp đạt tỷ lệ khỏi từ 75% đến 100%, góp phần nâng cao hiệu quả kỹ thuật và kinh tế cho mô hình chăn nuôi lợn công nghiệp khép kín.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, đại dịch Covid-19 đã ảnh không nhỏ đến nền kinh tế Việt nam. Trong đó, ngành chăn nuôi cũng chịu không ít ảnh hưởng. Hiện nay, kinh tế đất nước đang dần hồi phục và ổn định trở lại, song song ngành chăn nuôi cũng đang dần ổn định và khẳng định vị trí của mình trong sự nghiệp phát triển kinh tế đất nước. Trong đó chăn nuôi lợn giữ một vị trí rất quan trọng trong ngành chăn nuôi nước ta.

Giai đoạn 2015-2021, tổng đàn lợn cả nước tăng trưởng bình quân 0,2%/năm. Mỗi năm, ngành chăn nuôi lợn đã phân phối một khối lượng lớn thực phẩm cho con người, vì thịt lợn là loại thực phẩm chính trong hầu hết các bữa ăn của người Việt Nam. Không những vậy, chăn nuôi lợn còn cho ra một khối lượng lớn phân bón cho ngành trồng trọt và một vài sản phẩm phụ của chúng làm nguyên vật liệu bổ sung cho lĩnh vực công nghiệp chế biến. Thịt lợn không những thiết yếu cho yêu cầu dưỡng chất của con người mà lại hợp với khẩu vị của hầu hết người dùng nó.

Do vậy, để đáp ứng nhu cầu cấp thiết này, Đảng và Nhà nước đang hết sức lưu tâm đến việc phát triển chăn nuôi lợn. Các nhà khoa học việt nam cũng đã cho lai đàn lợn nội và các giống lợn ngoại có tầm vóc lớn, phát triển nhanh, tỉ lệ nạc cao. Đồng thời là việc sử dụng phương pháp chăn nuôi theo hướng công nghiệp, ứng dụng những phương án kỹ thuật tân tiến, chế biến đồ ăn cao cấp với các loại món ăn thay thế, kết hợp lượng đồ ăn có đủ các dưỡng chất và tiếp tục dõi theo đầu tư phát triển ngành chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng. Để tiến triển chăn nuôi lợn cần làm tốt các khâu vệ sinh chăn nuôi và phòng bệnh, tham gia tăng cường, nâng cao hiệu quả chăn nuôi lợn, bảo đảm lợn con phát triển nhanh, mạnh khỏe và phân phối con giống có chất lượng cao cho xã hội.

2 Xuất phát từ những thực tiễn trên, và được sự đồng thuận của khoa chăn nuôi thú y, trường Đại học Nông Lâm tỉnh Thái Nguyên và thầy cô giáo hướng dẫn, em tiến hành thực hiện chuyên đề : “ Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng, trị bệnh cho lợn nái mang thai nuôi tại trại lợn Bích Cường, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Hoàn chỉnh kiến thức lý thuyết đã học trên giảng đường, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp của bản thân - Áp dụng quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng lợn nái mang thai nuôi tại trại Bích Cường. - Tìm hiểu và chẩn đoán một số bệnh thường xảy ra ở lợn nái sinh sản - Áp dụng thực hiện các phương pháp phòng và trị bệnh mang lại hiệu quả nhất.

- Nâng cao khả năng giao tiếp, kỹ năng mềm, kỹ năng sử lý tình huống trong đời sống cũng như trong công việc. Yêu cầu - Khái quát, đánh giá được bối cảnh chăn nuôi lợn tại trại Bích Cường, xã Nghĩa Đạo, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. (liên kết với công ty De Heus) - Thực hiện được thành thục, nhuần nhuyễn các phương pháp chăn nuôi, chăm sóc cho đàn lợn nái tại trại. - Biết và thực hiện được quy trình phòng bệnh và điều trị bệnh cho lợn nái của trại - Áp dụng được những kiến thức đã được học vào thực tế chăn nuôi lợn nái, cùng với đó học tập và biết thêm các kiến thức mới từ thực tế.

3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên * Vị trí địa lý : Trại được xây tại xã Nghĩa Đạo, nằm ở phía Nam huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, xã có quốc lộ 38 chạy dọc qua. Tổng diện tích đất vốn có của xã là 725 ha.

- Phía Đông giáp huyện Lương Tài tỉnh Bắc Ninh. - Phía Tây giáp huyện Văn Lâm tỉnh Hưng Yên. - Phía Nam giáp huyện Cẩm Giàng tỉnh Hải Dương. - Phía Bắc tiếp giáp với xã Ninh Xá, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.

Xã Nghĩa Đạo cách thị trấn Hồ của huyện Thuận Thành 7 km, cách thành phố Bắc Ninh 25 km về phía Bắc, cách Hải Dương 30 km về phía Nam và chỉ cách thành phố Hà Nội 30 km theo đường quốc lộ 282. Xã Nghĩa Đạo nằm tiếp giáp với ba tỉnh : Bắc Ninh, Hải Dương và Hưng Yên, nên thuận lợi phát triển, giao thương về nông nghiệp, thương mại, du lịch, thúc đẩy cho việc phát triển chăn nuôi cũng như phát triển kinh tế. * Khí hậu Xã Nghĩa Đạo thuộc vùng có khí hậu nhiệt đới gió mùa. Mùa mưa từ tháng 04 đến tháng 10, lượng mưa chiếm 70% lượng mưa cả năm và tập trung vào các tháng là 7, 8, 9 hướng gió chủ đạo theo hướng Đông Nam.

Mùa khô bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 3 của năm sau, tháng 1, tháng 2 thường sẽ có mưa phùn cộng với giá rét kéo dài do ảnh hưởng của các đợt không khí lạnh, gió chủ đạo theo hướng Đông Bắc. 4 * Lượng mưa: Lượng mưa chiếm khoảng 85% lượng mưa cả năm, bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10. Với trung bình tổng lượng mưa là 1331mm, trung bình số ngày mưa là 144,5 ngày. Tháng 12 mưa cực điểm 12 -18 mm.

Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu của trại được tổ chức như sau: 01 chủ trại. 1 kỹ thuật công ty De Heus. 3 tổ trưởng (01 tổ trưởng phụ trách chuồng thịt, 01 tổ trưởng phụ trách chuồng đẻ, 01 tổ trưởng phụ trách chuồng bầu). 06 sinh viên thực tập.

Với số lượng công nhân của trai, trại tách ra làm các tổ, nhóm như tổ nái đẻ, tổ nái bầu, tổ chuồng thịt và tổ cai sữa. Mỗi một khâu đều được phân công cụ thể đến từng người lao động và sinh viên, nhằm phát huy tinh thần tự giác của mọi người, xúc tiến sự đi lên của trại. Cơ sở vật chất của trang trại - Tổng diện tích của trại là 24,896 m2 gồm : khu chăn nuôi lợn, khu sinh hoạt cho người lao động, ao cá, hầm biogas và các công trình phụ khác và đất trồng cây xanh, rau quả. - Trại lợn được phân thành hai khu là khu quản lý và khu sản xuất.

+ Khu quản lý gồm nơi làm việc của quản lý trại, kế toán trại và nơi sinh hoạt chung của tất cả mọi người. + Khu sản xuất gồm : 10 chuồng đẻ (6 chuồng vẫn đang hoạt động), 2 chuồng bầu, 2 chuồng an thai, 1 chuồng hậu bị, 1 chuồng cách ly, 4 chuồng cai 5 sữa, 4 chuồng thịt. Nhiều công trình khác như : kho chứa thức ăn, phòng pha tinh, kho chứa thuốc, nhà sát trùng, kho chứa chất liệu chăn nuôi, kho vôi và nhiều công trình phục vụ cho trại đang xây khác. - Hai chuồng bầu có sức chứa hơn 400 nái, chia ra thành từng ô nái riêng, mỗi ô đều có hệ thống cám và nước tự động, kích thước mỗi ô là 2,4 m x 0,65 m.

Mỗi chuồng đẻ được phân riêng biệt gồm 32 ô chứa nái mỗi chuồng. Cả chuồng đẻ và chuồng bầu đều có hệ thống nước để vệ sinh, rửa gầm chuồng riêng. Chuồng cai sữa là chuồng nền bằng đệm nót sinh học, trung bình nuôi từ 80 đến 90 lợn con. Hai chuồng an thai và chuồng hậu bị đang tạm thời dừng hoạt động.

- Chuỗi chuồng được xây dựng khép kín triệt để, tối tân, có hầm biogas không bỏ phí hết lượng rác thải trong chăn nuôi. Bên trên đầu chuồng là chuỗi giàn mát và chuỗi máng tự động, cuối mỗi chuồng là quạt thông gió. Phòng pha tinh của trại: có đầy đủ những máy móc như: kính hiển vi, trang thiết bị cảm ứng nhiệt, các dụng cụ đóng liều tinh, cốc thủy tinh để khai thác và pha tinh, nồi hấp cách thủy, tủ lạnh để bảo quản tinh, và nhiều máy móc khác. Hệ thống nước đều là nước giếng khoan.

Nước uống cho lợn được cấp từ một bể lớn, tạo nên ở đầu chuồng nái đẻ. Nước tắm, nước xả gầm, nước đáp ứng cho công việc khác được bơm qua chuỗi ống dẫn tới bể chứa ở giữa các chuồng. Thuận lợi, khó khăn 2. Thuận lợi - Trại cách xa khu dân cư, có đường giao thông đi lại thuận lợi.

- Nguồn nước luôn đảm bảo để phục vụ cho việc chăn nuôi. - Đội ngũ quản lý, kỹ thuận được đào tạo chuyên sâu, có tay nghề cao, nhiều kinh nghiệm trong chăn nuôi, có tinh thần trách nghiệm cao. 6 - Công nhân, người lao động năng động, nhiệt tình, có kinh nghiệm và trách nghiệm với công việc. - Trại được xây dựng trên mô hình hiện đại, mọi trình tự chăn nuôi theo hình thức khép kín.2 Khó khăn - Khí hậu không thuận lợi, thời tiết biến đổi thất thường nên khâu phòng trừ bệnh gặp nhiều khó khăn.

- Trại được trang bị máy móc hiện đại nên vốn đầu tư ban đầu để mở trang trại và các thiết bị rất lớn. - Từ tháng 2 khí hậu thay đổi nhiệt độ tăng cao nên gặp nhiều vấn đề trong quản lí chăm sóc ví dụ như lợn sốt nhiều hay sảy thai đẻ non cũng tăng. - Giá thức ăn chăn nuôi ngày một tăng cao. - Giá xuất lợn thì không ổn định.

- Dịch tả lợn châu phi vẫn diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến quá trình chăn nuôi, gây tổn thất về kinh tế. Tổng quan tài liệu 2. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái * Sự thành thục về tính Lúc vật nuôi đã thuần thục về tính, bộ máy sinh dục đã hoàn chỉnh, con vật bắt đầu xuất hiện các phản xạ về sinh dục. Những con cái có tình trạng động dục, con đực có hiện tượng giao phối.

- Các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành thục về tính + Giống : Tuỳ từng giống mà độ tuổi thành thục về tính cũng khác nhau, giống thuần hóa sớm hơn thì tính thành thục sớm hơn những giống thuần hóa muộn, giống có tầm vóc nhỏ thường thành thục sớm hơn những giống có tầm vóc lớn. 7 Phạm Hữu Doanh, Lưu Kỳ (2003) [4] đưa ra quan điểm, tuổi động dục đầu tiên ở lợn nội (Ỉ, Móng cái) rất sớm từ 4 - 5 tháng khi khối lượng đạt từ 20 - 25 kg. ở lợn nái lai tuổi động dục lần đầu muộn hơn là lợn nội thuần, ở lợn lai f1 (sẵn máu nội) động dục lần đầu lúc 6 tháng tuổi, khối lượng đạt từ 50 - 55 kg. Ở lợn ngoại động dục muộn hơn đối với lợn lai, tức là động dục vào lúc 6 - 7 tháng khi đó, lợn có khối lượng 60 - 80 kg.