Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, ngành chăn nuôi đang phát triển mạnh mẽ, trong đó ngành chăn nuôi lợn chiếm một vị trí quan trọng và đem lại nhiều lợi ích cho con ngƣời, không những cung cấp thực phẩm hàng ngày, có tỷ trọng cao và chất lƣợng tốt cho con ngƣời, mà còn là nguồn cung cấp sản phẩm phụ nhƣ da, mỡ cho các ngành công nghiệp chế biến, đồng thời với thực tế nƣớc ta là nƣớc nông nghiệp thì chăn nuôi lợn là nguồn cung cấp phân bón rất lớn cho ngành trồng trọt. Xã hội ngày nay càng phát triển thì đòi hỏi đời sống ngƣời dân ngày càng cao. Đặc biệt là nhu cầu về nguồn thực phẩm có chất lƣợng cao, an toàn cho sức khỏe hợp với giá cả thị trƣờng. Trên thực tế thịt lợn là mặt hàng có giá cả ổn định tƣơng đối cao và đƣợc tiêu thụ trên toàn thế giới.
Điều này chứng tỏ tính ƣu Việt cho ngành chăn nuôi lợn trong phát triển kinh tế và ổn định thị trƣờng. Vì vậy nhiệm vụ đặt ra cho ngành chăn nuôi nói chung và ngành chăn nuôi lợn nói riêng là đầu tƣ phát triển đàn lợn để tăng cả chất lƣợng và số lƣợng nhằm cung cấp cho thị trƣờng khối lƣợng sản phẩm lớn chất lƣợng cao. Tuy nhiên việc phát triển đàn lợn gặp nhiều khó khăn do điều kiện thời tiết khí hậu khắc nghiệt. Chế độ chăm sóc nuôi dƣỡng không phù hợp, thiếu cán bộ hay ngƣời có chuyên môn điều trị không kịp thời.
Làm gia tăng dịch bệnh, thiệt hại lớn đến ngƣời chăn nuôi đặc biệt là những thiệt hại do bệnh truyền nhiễm, kí sinh trùng trong đó gây ảnh hƣởng lớn nhất là các bệnh sản khoa. Các bệnh này sảy ra phổ biến ở tất cả các lứa đẻ làm giảm khả năng sinh sản tỷ lệ thụ thai, chết thai, lƣu thai, nếu nặng hơn còn có thể làm mất khả năng sinh sản của lợn. 2 Do đó ảnh hƣởng tới việc phát triển cơ cấu đàn lợn, giảm sự phát triển ngành chăn nuôi lợn nói chung và gây thiệt hại lớn cho ngƣời chăn nuôi. Xuất phát từ thực tế trên, để góp phần giúp ngƣời chăn nuôi tìm ra hƣớng giải quyết phù hợp trong vấn đề phòng và trị một số bệnh sinh sản cho đàn lợn nái một cách có hiệu quả, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, chẩn đoán và điều trị bệnh sinh sản ở đàn lợn nái ngoại tại trại ông Đặng Đình Dũng, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình”.
Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề * Mục tiêu: - Nắm đƣợc tình hình chăn nuôi lợn nái ngoại tại trại Đặng Đình Dũng, huyện Lƣơng Sơn, tỉnh Hòa Bình. - Nắm đƣợc quy trình chăm sóc, nuôi dƣỡng lợn - Nắm đƣợc tình hình mắc bệnh sinh sản trên đàn lợn nái ngoại và điều trị bệnh hiệu quả. - Hiểu biết đƣợc các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái và phƣơng pháp điều trị bệnh hiệu quả. * Yêu cầu: - Đánh giá tình hình chăn nuôi lợn nái ngoại tại trại Đặng Đình Dũng, huyện Lƣơng Sơn, tỉnh Hòa Bình.
- Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dƣỡng lợn - Xác định đƣợc tình hình mắc bệnh sinh sản trên đàn lợn nái ngoại và điều trị bệnh hiệu quả. - Biết đƣợc các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái và phƣơng pháp điều trị bệnh hiệu quả. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2.
Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập Trại chăn nuôi của ông Đặng Đình Dũng nằm độc lập trên một quả đồi, nằm xa các khu dân cƣ, thuộc huyện Lƣơng Sơn, tỉnh Hòa Bình. Đây là một trong những trại có quy mô lớn. Trại có tổng diện tích khoảng hơn 2 ha, trong đó diện tích hơn 1 ha là khu chăn nuôi tập trung cùng các công trình phụ cận và gần 1 ha trồng cây xanh và ao hồ xung quanh. Trại nằm cách đƣờng mòn Hồ Chí Minh 100m, đây chính là điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển thức ăn, thuốc thú y, tiêu thụ sản phẩm cũng nhƣ chuyển giao khoa học kỹ thuật.
Đƣợc thành lập và đi vào sản xuất từ năm 2005 với số vốn đầu tƣ lên tới gần 40 tỷ đồng, trại chuyên nuôi lợn nái sinh sản do Công ty Cổ phần thức ăn chăn nuôi CP Việt Nam (một chi nhánh của Tập đoàn CP Thái Lan) cung cấp 3 giống lợn Landrace, Yorkshine và Duroc. Khu sản xuất gồm 6 dãy chuồng đẻ và 2 dãy chuồng bầu, 2 chuồng cách ly nuôi 1.200 lợn nái, 30 lợn đực, 120 lợn hậu bị cùng 2.500 lợn con đã tách mẹ. Lợn sau khi sinh 19 đến 23 ngày thì xuất chuồng. Mỗi năm trại cho xuất ra thị trƣờng khoảng 20.000 con lợn giống.
Trại áp dụng quy trình chăn nuôi lợn theo kỹ thuật cao từ khâu chọn giống đến kỹ thuật chăn nuôi. Khu sản xuất đƣợc phân ra nhiều phân khu chuồng trại liên hoàn nhau để nuôi lợn theo từng giai đoạn riêng và áp dụng chế độ nuôi dƣỡng phù hợp cho từng loại khác nhau. Thức ăn cho mỗi loại lợn cũng có chế độ dinh dƣỡng khác nhau. Lợn đƣợc nuôi trong chuồng kín có hệ thống quạt thông gió, hệ thống giàn mát tự động và sƣởi ấm đủ yêu cầu 4 về nhiệt độ.
Hệ thống nƣớc uống cho lợn đƣợc lắp đặt tự động do Công ty hỗ trợ và cung cấp. Đội ngũ cán bộ kỹ thuật và nhân viên của trại gồm 2 kỹ sƣ chính, 2 tổ trƣởng, 15 công nhân phụ trách và 8 sinh viên thực tập, trại đã góp phần giải quyết việc làm cho ngƣời lao động trong vùng còn nhiều khó khăn này. Với việc chăn nuôi lợn theo hƣớng công nghiệp, các biện pháp phòng chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi của trại đƣợc thực hiện chủ động và tích cực. Mỗi con lợn đều có một hồ sơ riêng cho việc phối tinh, đẻ, xuất chuồng, nhập chuồng… chính xác tới từng ngày.
Để phòng tránh dịch bệnh, khu chuồng nuôi đƣợc quản lý nghiêm ngặt. Mọi nhân viên trong trại, đến khách thăm quan, muốn vào chuồng lợn đều phải đi qua hệ thống sát trùng, tắm rửa sạch sẽ, thay quần áo, đeo khẩu trang và đi ủng chuyên dụng. Trong các chuồng lợn, ngày vài lần, công nhân làm vệ sinh cũng nhƣ phun thuốc sát trùng xuống nền chuồng. Xung quanh trại đƣợc trồng cây xanh, đào những hồ sinh học để tạo môi trƣờng tự nhiên thông thoáng cho lợn sinh trƣởng và phát triển tốt nhất.
Hàng ngày, toàn bộ lƣợng phân mà đàn lợn thải ra đều đƣợc đóng bao, chuyển ra khu tập trung cách xa khu sản xuất và bán lại cho nhân dân trồng rau màu xung quanh vùng. Nguồn nƣớc thải rửa chuồng đƣợc thu gom và xử lý tại các khu dành riêng cho chất thải. Đối tượng và các kết quả sản xuất của cơ sở 2. Đối tượng sản xuất Trại chuyên nuôi lợn sinh sản, cung cấp 3 giống lợn là Landrace, Yorkshire và Duroc.
Lợn sau khi sinh 19 - 23 ngày thì đƣợc xuất chuồng. Kết quả sản xuất của cơ sở trong những năm gần đây Trại chăn nuôi của ông Đặng Đình Dũng là một trong những trang trại có quy mô lớn. Với số vốn đầu tƣ lớn, áp dụng khoa học kỹ thuật vào trong 5 sản xuất, trại luôn đạt kết quả sản xuất cao. Một số chỉ tiêu mà trại đã đạt đƣợc trong 3 năm gần đây đƣợc thể hiện qua bảng 2.
Kết quả sản xuất của cơ sở trong những năm gần đây Số lợn qua các năm Năm 2016 Chỉ tiêu Năm 2014 Năm 2015 (từ tháng 6 đến tháng 11) Nái hậu bị (con) 120 130 90 Nái đƣợc phối (con) 1870 2018 1184 Tỷ lệ đậu thai (%) 90,85 91,34 92,25 Tổng số lợn con sinh ra (con) 22.324 Tổng số lợn con sinh sống (con) 21.944 Số lợn con chết, loại sau sinh (con) 767 729 380 Số lợn con cai sữa/nái/năm (con) 21.489 Để đạt đƣợc những kết quả nhƣ trên, ngoài việc áp dụng khoa học kỹ thuật và đầu tƣ trang thiết bị cơ sở vật chất, đội ngũ nhân viên có tay nghề cao…, trại đã tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu về vệ sinh thú y, với phƣơng châm “phòng dịch hơn dập dịch.” Trại chăn nuôi của ông Đặng Đình Dũng là một gƣơng sáng điển hình về mô hình chăn nuôi gia công theo hƣớng công nghiệp hóa hiện nay. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong ngoài nƣớc có liên quan đến nội dung của chuyên đề 2. Tổng quan tài liệu 2. Đặc điểm giải phẫu cơ quan sinh dục lợn nái Bộ phận sinh dục bên trong: - Buồng trứng (ovanrium): còn gọi là noãn bào, gồm một đôi nằm dƣới 6 hông, trƣớc cửa vào xoang chậu và đƣợc giữ bởi dây chằng rộng, trên bề mặt buồng trứng sần sùi.
Buồng trứng lợn dài 1,5 - 2,5 cm, khối lƣợng khoảng 3 - 5gam (Đặng Quang Nam, Phạm Đức Chƣơng, 2002 [10]). Khác với dịch hoàn, buồng trứng của động vật có vú lƣu lại trong xoang bụng, phát triển thành một cặp. Nó thực hiện cả hai chức năng: ngoại tiết là sản sinh ra tế bào trứng và nội tiết (sản sinh ra hormone sinh dục cái) có ảnh hƣởng tới giới tính, tới chức năng tử cung (đặc tính thứ cấp của con cái). + Cấu tạo buồng trứng đƣợc bao bọc ở ngoài một lớp màng liên kết sợi chắc tựa nhƣ màng bọc của dịch hoàn.
Bên trong đƣợc chia thành hai phần, cả hai phần đều phát triển một thứ mô liên kết sợi xốp tạo nên một loại chất đệm. + Miền vỏ: đặc biệt quan trọng với chức năng sinh dục, đảm bảo quá trình phát triển của trứng đến khi trứng chín và rụng. Miền vỏ bao gồm ba phần: tế bào trứng nguyên thủy, thể vàng và tế bào bào hình hạt. + Miền tủy chứa nhiều mạnh máu và bạch huyết.
Ở lợn buồng trứng nằm trƣớc cửa xoang chậu, ứng với vùng đốt sống hông 3 - 4. Bề mặt buồng trứng có nhiều u nổi lên. Buồng trứng dài 1,5 - 2 cm, khối lƣợng 3 - 5 gam. - Ống dẫn trứng (oviductus): ống dẫn trứng ở lợn dài 15 - 20 cm uốn khúc nằm cạnh dây chằng rộng, ống dẫn trứng bắt đầu ở bên cạnh buồng trứng đến đầu tử cung đƣợc chia làm 2 phần.
+ Phần trƣớc tự do có hình phễu loe ra gọi là loa vòi (loa kèn) có tác dụng hứng tế bao trứng chín rụng, đầu này mở ra trong xoang phúc mạc. Phần sau thon nhỏ có đƣờng kính dài 0,2 - 0,3 cm nối với sừng tử cung.