CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ VỐN LƯU ĐỘNG VÀ QUẢN TRỊ VỐN LƯU ĐỘNG 1.1 Vốn lưu động và nguồn hình thành vốn lưu động của doanh nghiệp.1 Khái niệm và đặc điểm vốn lưu động: 1.1Khái niệm vốn lưu động Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, ngoài TSCĐ, các doanh nghiệp cần có các TSLĐ. Căn cứ vào phạm vi sử dụng TSLĐ của doanh nghiệp thường được chia thành 2 bộ phận: TSLĐ sản xuất và TSLĐ lưu thông - TSLĐ sản xuất bao gồm các loại nguyên liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế đang trong quá trình dự trữ sản xuất và các sản phẩm dở dang, bán thành phẩm đang trong quá trình sản xuất - TSLĐ lưu thông bao gồm các loại tài sản đang trong quá trình lưu thông như thành phẩm trong kho chờ tiêu thụ, các khoản phải thu, vốn bằng tiền. Trong quá trình kinh doanh, TSLĐ sản xuất và TSLĐ lưu thông luôn vận động, chuyển hóa, thay thế đổi chỗ cho nhau, đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh được diễn ra nhịp nhàng, liên tục. Để hình thành các tài sản lưu động, doanh nghiệp phải ứng ra một lượng vốn tiền tệ nhất định để mua sắm các tài sản đó, số vốn này được gọi là vốn lưu động của doanh nghiệp.
Như vậy, VLĐ là toàn bộ số tiền ứng trước mà doanh nghiệp bỏ ra để đầu tư hình thành nên các TSLĐ thường xuyên cần thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.ĐẶC ĐIỂM VỐN LƯU ĐỘNG Chu chuyển vốn lưu động của doanh nghiệp: sx…T - H…sx…H’ - T’ - TSLĐ có thời hạn sử dụng ngắn nên vốn lưu động luân chuyển nhanh - Hình thái biểu hiện của VLĐ cũng luôn thay đổi qua các giai đoạn trong quá trình sản xuất kinh doanh: Từ hình thái vốn tiền tệ ban đầu trở thành vật tư, hàng Hà Thị Tiền 3 Lớp: CQ50/11.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính hóa dự trữ sản xuất, tiếp đến trở thành sản phẩm dở dang, bán thành phẩm, thành phẩm, và cuối cùng lại trở về hình thái vốn bằng tiền. - Kết thúc mỗi chu kỳ kinh doanh, giá trị của VLĐ được chuyển dịch toàn bộ, một lần vào giá trị sản phẩm hàng hóa, dịch vụ sản xuất ra và được bù đắp lại khi doanh nghiệp thu được tiền bán sản phẩm hànghóa, dịch vụ. Quá trình này diễn ra thường xuyên, liên tục và được lặp lại sau mỗi chu kỳ kinh doanh, tạo thành vòng tuần hoàn, chu chuyển của vốn lưu động.2 Phân loại vốn lưu động Để quản lý và sử dụng hiệu quả vốn lưu động cần phải tiến hành phân loại vốn lưu động theo những tiêu thức nhất định. Thông thường có những cách phân loại chủ yếu sau: 1.1Phân loại theo hình thái biểu hiện của vốn lưu động Theo tiêu thức pha loại này vốn lưu động chia thành 2 loại: vốn vật tư, hàng hóa và vốn bằng tiền và các khoản phải thu.
Cụ thể: - Vốn vật tư hàng hóa(vốn về hàng tồn kho): bao gồm vốn nguyên vật liệu chính, vốn vật liệu phụ, vốn nhiên liệu, vốn vật đóng gói, vốn công cụ dụng cụ, vốn sản phẩm dở dang, bán thành phẩm, vốn về chi phí trả trước, vốn thành phẩm, vốn hàng hóa. Loại vốn vật tư hàng hóa có khả năng thanh khoản không cao, có thể gây ứ đọng lượng vốn lớn. - Vốn bằng tiền và các khoản phải thu: + Vốn bằng tiền gồm: tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ngân hàng, tiền đang chuyển. + Các khoản phải thu: chủ yếu là các khoản phải thu từ khách hàng.
Ngoài ra còn có khoản trả trước cho nhà cung cấp và khoản phải thu từ các đối tượng khác. Đây là loại vốn có tính thanh khoản tương đối cao, dễ dàng được chuyển hóa thành tiền để doanh nghiệp có thể sử dụng vào các mục đích khác nhau. Việc phân loại VLĐ theo cách này tạo điều kiện thuận lợi cho việc xem xét đánh giá mức tồn kho dự trữ và khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Mặt khác, thông qua cách phân loại này doanh nghiệp có thể tìm các biện pháp phát huy chức Hà Thị Tiền 4 Lớp: CQ50/11.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính năng các thành phần vốn và biết được kết cấu vốn lưu động theo hình thái biểu hiện để định hướng điều chỉnh hợp lý, có hiệu quả.2Phân loại theo vai trò của vốn: Theo tiêu thức này vốn lưu động được chia thành: -Vốn lưu động trong khâu dự trữ gồm: nguyên nhiên vật liệu, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ nhỏ dự trữ sản xuất.
-Vốn lưu động trong khâu sản xuất gồm: vốn bán thành phẩm, sản phẩm dở dang, vốn chi phí trả trước. -Vốn lưu động trong khâu lưu thông gồm: Vốn thành phẩm, vốn trong thanh toán, vốn đầu tư ngắn hạn, vốn bằng tiền. Cách phân loại này cho thấy vai trò của từng loại VLĐ trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, từ đó lựa chọn bố trí cơ cấu đầu tư hợp lí, đảm bảo sự cân đối về năng lực sản xuất giữa các giai đoạn trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Từ các cách phân loại trên giúp cho doanh nghiệp có thể xác định được kết cấu VLĐ của mình theo những tiêu thức khác nhau.
Kết cấu VLĐ phản ánh thành phần và mối quan hệ trong tỷ lệ giữa các thành phần trong tổng số vốn lưu động của doanh nghiệp. Tại các doanh nghiệp khác nhau thì kết cấu VLĐ cũng không giống nhau, tại một doanh nghiệp nhưng ở những thời điểm khác nhau thì kết cấu VLĐ cũng khác nhau. Việc phân tích kết cấu VLĐ của doanh nghiệp theo các tiêu thức phân loại để hiểu rõ hơn những đặc điểm riêng về VLĐ mà mình đang quản lý và sử dụng. Từ đó xác định đúng đắn các trọng điểm và biện pháp quản lý VLĐ có hiệu quả hơn, phù hợp với điều kiện cụ thể của doanh nghiệp 1.3 Nguồn hình thành vốn lưu động của doanh nghiệp Căn cứ thời gian huy động và sử dụng vốn Căn cứ vào tiêu thức này nguồn vốn của doanh nghiệp được chia thành: Hà Thị Tiền 5 Lớp: CQ50/11.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính -Nguồn vốn tạm thời: Là các nguồn vốn có tính chất ngắn hạn (dưới một năm) doanh nghiệp có thể sử dụng để đáp ứng các nhu cầu có tính chất tạm thời về vốn lưu động phát sinh trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Nguồn vốn tạm thời thường bao gồm vay ngắn hạn ngân hàng và các tổ chức tín dụng, các khoản nợ ngắn hạn khác. Nguồn vốn tạm thời = Tài sản lưu động – Nguồn VLĐ thường xuyên - Nguồn VLĐ thường xuyên: Là nguồn vốn ổn định có tính chất dài hạn để hình thành hay tài trợ cho tài sản lưu động thường xuyên cần thiết trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Nguồn VLĐ thường xuyên của doanh nghiệp tại một thời điểm có thể được xác định bằng công thức: Nguồn VLĐ thường xuyên = VCSH + Nợ dài hạn – TSDH Hoặc nguồn VLĐ thường xuyên = TSLĐ – Nợ ngắn hạn Cách phân loại trên giúp cho nhà quản trị xem xét, huy động các nguồn phù hợp với thực tế của DN nhằm nâng cao công tác quản trị nguồn vốn. Mặt khác đây cũng là cơ sở để lập kế hoạch quản lý và sử dụng vốn sao cho có hiệu quả lớn nhất với chi phí nhỏ nhất.2 Quản trị vốn lưu động của doanh nghệp 1.1 Khái niệm và mục tiêu quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh các doanh nghiệp cần phải có một lượng vốn và nguồn tài trợ nhất định. Tuy nhiên việc quản lý và sử dụng lượng vốn đó như như thế nào sẽ tạo nên sự khác biệt nhau giưa các doanh nghiệp.
vì vậy trong quản trị vốn kinh doanh nói chung và trong quản trị VLĐ nói riêng thì công tác được quan tâm hàng đầu trong quản trị tài chính Có thể hiểu quản trị VLĐ là việc hoạch định, tổ chức thực hiện, kiểm soát và điều chỉnhquá trình tạo lập và tổ chức huy động đảm bảo VLĐ đáp ứng nhu cầu hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Cụ thể, quản trị VLĐ bao gồm xác định nhu cầu VLĐ, các quyết định về đầu tư vào TSLĐ, quyết định về chính Hà Thị Tiền 6 Lớp: CQ50/11.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính sách tồn quỹ, chính sách dự trữ HTK, chính sách tín dụng với khách hàng, quyết định về cơ cấu TSLĐ, về nguồn tài chính đáp ứng nhu cầu VLĐ của doanh nghiệp Là một phần trong quản trị tài chính doanh nghiệp, quản trị VLĐ cũng hướng tới mục tiêu chung tối đa hóa giá trị doanh nghiệp cũng như lợi ích của chủ sở hữu.Góp phần thực hiện mục tiêu chung ấy, quản trị VLĐ phải đạt được các mục tiêu riêng đó là: Thứ nhất: Đảm bảo đáp ứng đầy đủ và kịp thời nhu cầu VLĐ cho sản xuất kinh doanh. Thứ hai: Tăng tốc độ luân chuyển vốn, đảm bảo sử dụng vốn tiết kiệm hiệu quả.2 Nội dung quản trị vốn lưu động của doanh nghiệp VLĐ của doanh nghiệp chủ yếu bao gồm vốn bằng tiền, vốn tồn kho và nợ phải thu , do đó quản trị VLĐ được thể hiện qua quản trị vốn bằng tiền, quản trị nợ phải thu và quản trị hàng tồn kho.1Xác định nhu cầu vốn lưu động và tổ chức nguồn vốn lưu động Xác định nhu cầu vốn lưu đông nhu cầu vốn lưu động thường xuyên cần thiết là số vốn lưu động tối thiểu cần thiết để đảm bảo cho hoạt động sản xuát kinh doanh của doanh nghiệp được tiến hành bình thường,liên tục. Dưới mức này sản xuất kinh doanh của DN sẽ khó khăn, đình trệ nhưng nếu trên mức cần thiết gây ứ đọng vốn, lãng phí và kém hiệu quả.
Chính vì vậy, trong quản trị VLĐ, DN cần xác định đúng đắn nhu cầu VLĐ thường xuyên cần thiết, phù hợp với quy mô và điều kiện kinh doanh cụ thể của DN. Với quan niệm nhu cầu VLĐ là số tối thiểu, thường xuyên cần thiết nên nhu cầu VLĐ được xác định theo công thức: Nhu cầu VLĐ = Vốn HTK + Nợ phải thu – Nợ phải trả nhà cung cấp Nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố như: Quy mô kinh doanh, đặc điểm, tính chất của ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp, sự biến động của giá cả vật tư hàng hóa trên thị trường; trình độ tổ chức, quản lý sử dụng vốn lưu động của doanh nghiệp… Việc xác định đúng đắn các nhân Hà Thị Tiền 7 Lớp: CQ50/11.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.