QUAN TRI SAN XUẤT LONGFORM

Luận văn quản trị sản xuất longform trên báo điện tử hiện nay. Nghiên cứu chuyên sâu về quy trình, phương pháp quản lý và nâng cao chất lượng nội dung số.

• Tác giả: Tạ Thu Trang
• Người hướng dẫn: TS. Phan Văn Kiền
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quản trị Báo chí Truyền thông
• Đề tài: Quản Trị Sản Xuất Longform Trên Báo Điện Tử: Nghiên Cứu Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ SẢN XUẤT LONGFORM TRÊN BÁO ĐIỆN TỬ
• 1.1. Khái niệm báo điện tử
• 1.2. Khái niệm Longform
• 1.3. Khái niệm Quản trị
• 1.4. Khái niệm sản Xuất
• 1.5. Quản trị sản xuất Longform trên báo điện tử
• 1.6. Vai trò của quản trị sản xuất Longform trên báo điện tử
• 1.7. Các yếu tố của quản trị sản xuất sản phẩm trên báo điện tử
• 1.8. Phương thức Quản trị
• 1.9. Yêu cầu trong quản trị sản xuất Longform trên báo điện tử
• 1.10. Tiêu chí đánh giá quản trị sản xuất Longform trên báo điện tử
• 1.11. Hoàn thành KPI về Longform
• 1.12. Hệ thống quy định về quy trình sản xuất, phối hợp sản xuất, đánh giá
• 1.13. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ SẢN XUẤT LONGFORM TRÊN CÁC BÁO ĐIỆN TỬ KHẢO SÁT
• 2.1. Giới thiệu các báo khảo sát
• 2.2. Báo điện tử Dân Trí
• 2.3. Thực trạng quản trị sản xuất Longform ở Báo điện tử Tiền Phong và Dân Trí
• 2.4. Chủ thể quản trị
• 2.5. Phương thức Quản trị
• 2.6. Thành công và nguyên nhân thành công
• 2.7. Hạn chế và nguyên nhân hạn chế
• 2.8. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN TRỊ SẢN XUẤT LONGFORM CỦA BÁO
• 3.1. Những vấn đề đặt ra đối với việc quản trị sản xuất Longform trên báo điện tử
• 3.2. Những vấn đề chung
• 3.3. Những vấn đề cụ thể đối với quản trị sản xuất Longform trên báo điện tử
• 3.4. Giải pháp giải quyết vấn đề quản trị sản xuất Longform trên báo điện tử
• 3.5. Giải pháp với chủ thể quản trị
• 3.6. Nâng cao chất lượng nhân lực thực hiện Longform
• 3.7. Tăng cường nguồn tài chính đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất, kỹ thuật, nhuận bút cho đội ngũ thực hiện Longform
• 3.8. Nâng cao chất lượng nội dung, cải tiến hình thức
• 3.9. Khai thác, sử dụng các phương pháp quản trị linh hoạt, phù hợp
• 3.10. Giải pháp cụ thể cho Báo Tiền Phong, Dân Trí
• 3.10.1. Giải pháp đối với Báo Tiền Phong
• 3.10.2. Giải pháp đối với Báo Dân Trí
• 3.11. Một số khuyến nghị
• 3.12. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Quản trị Sản xuất Longform trên Báo Điện tử

Báo điện tử, với khả năng tích hợp đa phương tiện, mang đến trải nghiệm tương tác phong phú cho độc giả. So với báo in, phát thanh, truyền hình, báo điện tử có lợi thế lớn về tốc độ và khả năng tương tác. Longform báo chí, hay còn gọi là Mega Story, Emagazine, Special, Dmagazine, là những tác phẩm báo chí chuyên sâu, phân tích đa chiều, trình bày ấn tượng, mang lại giá trị khác biệt cho độc giả. Longform cho phép báo điện tử tận dụng thế mạnh của mình, thu hút và giữ chân độc giả trong bối cảnh cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt. Theo tài liệu gốc, trước đây “phát thanh đưa tin, truyền hình minh họa, báo in minh họa và giải thích”, thì báo điện tử có thể tích hợp đa phương tiện.

1.1. Lịch sử và sự phát triển của Longform báo chí

Longform manh nha từ tác phẩm đoạt giải Pulitzer “Snow Fall” của New York Times năm 2012, được đánh giá là “digital mega-story” đầu tiên trên thế giới. Sự đổi mới về nội dung và hình thức này đã thu hút sự chú ý của độc giả và giới nghiên cứu. Longform không chỉ là bài báo dài, mà còn là sự kết hợp của báo chí thị giác, báo chí dữ liệu, và khả năng tương thích trên mọi nền tảng số. Năm 2015 đánh dấu sự bùng nổ của Longform báo chí trên thế giới, với nhiều tác phẩm xuất sắc thu hút sự quan tâm lớn từ độc giả.

1.2. Vai trò và ưu điểm của Longform trên báo điện tử

Longform mang lại nhiều lợi ích cho báo điện tử, bao gồm khả năng phân tích sâu sắc các vấn đề, cung cấp thông tin đa chiều, và tạo ra trải nghiệm đọc phong phú. Longform giúp tăng cường tương tác với độc giả, nâng cao uy tín của tờ báo, và tạo sự khác biệt trong bối cảnh cạnh tranh thông tin. Nhiều báo điện tử đã đầu tư vào Longform, xem đây là một chiến lược quan trọng để thu hút và giữ chân độc giả.

II. Thách thức trong Quản trị Sản xuất Longform tại Việt Nam

Mặc dù có tiềm năng lớn, việc quản trị sản xuất longform tại các báo điện tử Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức. Nhiều tòa soạn chưa đầu tư bài bản, khoa học vào quy trình sản xuất longform. Công tác quản trị về chủ thể quản trị, nội dung, phương thức còn nhiều hạn chế. Các tòa soạn chưa nghiên cứu kỹ lưỡng về độc giả và thể loại longform để xây dựng chiến lược phát triển lâu dài. Theo tài liệu gốc, “Phần lớn tòa soạn chưa đầu tư một cách bài bản, khoa học, có hệ thống vào việc quản trị sản xuất Longform”.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và Kỹ năng sản xuất Longform

Việc tuyển dụng, đào tạo, phát triển nhân sự chuyên làm longform còn hạn chế, chưa có chính sách cụ thể để thu hút, bồi dưỡng đội ngũ chất lượng cao. Kỹ năng sản xuất longform đòi hỏi sự kết hợp giữa khả năng viết lách, biên tập, thiết kế, và sử dụng các công cụ công nghệ. Các tòa soạn cần đầu tư vào việc nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ làm báo để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của longform.

2.2. Hạn chế về tài chính và Công cụ sản xuất Longform

Khó khăn về tài chính khiến các tòa soạn ít đầu tư vào công nghệ, thậm chí phụ thuộc vào đối tác. Công cụ sản xuất longform bao gồm phần mềm thiết kế, biên tập video, audio, và các công cụ phân tích dữ liệu. Việc thiếu hụt công cụ sản xuất longform hiện đại ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả của quá trình sản xuất.

2.3. Quy trình Sản xuất nội dung longform chưa được chuẩn hóa

Quy trình sản xuất nội dung longform cần được chuẩn hóa để đảm bảo chất lượng và tính nhất quán. Quy trình này bao gồm các bước: lên ý tưởng, nghiên cứu, viết, biên tập, thiết kế, và xuất bản. Việc thiếu quy trình chuẩn hóa dẫn đến tình trạng sản xuất longform một cách tự phát, thiếu kế hoạch, ảnh hưởng đến hiệu quả và chất lượng.

III. Phương pháp Quản trị hiệu quả cho Sản xuất Longform

Để nâng cao chất lượng quản trị sản xuất longform, các tòa soạn cần áp dụng các phương pháp quản trị hiện đại, phù hợp với đặc thù của loại hình báo chí này. Các phương pháp quản trị cần tập trung vào việc tối ưu hóa nguồn lực, cải thiện quy trình sản xuất, và nâng cao kỹ năng cho đội ngũ làm báo. Nghiên cứu và ứng dụng các phương pháp quản trị linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của từng tòa soạn là yếu tố then chốt để thành công. “Công tác quản trị như ban hành quy định phối hợp ban chuyên môn, quá trình sản xuất nội dung, cơ sở vật chất đến chế độ giám sát, đánh giá chất lượng đầu ra, lương thưởng, kỷ luật… chưa có hoặc rất sơ khai”

3.1. Xây dựng Chiến lược Longform dựa trên nghiên cứu độc giả

Việc xây dựng chiến lược longform cần dựa trên nghiên cứu kỹ lưỡng về độc giả mục tiêu. Chiến lược cần xác định rõ mục tiêu, đối tượng, chủ đề, và hình thức longform phù hợp. Nghiên cứu độc giả giúp các tòa soạn hiểu rõ nhu cầu, sở thích của độc giả, từ đó tạo ra những longform hấp dẫn, thu hút sự quan tâm.

3.2. Áp dụng mô hình Quản lý dự án longform chuyên nghiệp

Quản lý dự án longform đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các thành viên trong đội ngũ sản xuất. Mô hình quản lý dự án cần xác định rõ vai trò, trách nhiệm của từng thành viên, thiết lập quy trình làm việc hiệu quả, và đảm bảo tiến độ dự án. Việc áp dụng mô hình quản lý chuyên nghiệp giúp giảm thiểu rủi ro, tối ưu hóa nguồn lực, và nâng cao chất lượng sản phẩm.

3.3. Tăng cường Đánh giá chất lượng longform và phản hồi từ độc giả

Đánh giá chất lượng longform cần được thực hiện thường xuyên, dựa trên các tiêu chí rõ ràng, khách quan. Phản hồi từ độc giả là nguồn thông tin quý giá để cải thiện chất lượng sản phẩm. Các tòa soạn cần xây dựng hệ thống thu thập và phân tích phản hồi từ độc giả, từ đó điều chỉnh nội dung, hình thức, và quy trình sản xuất cho phù hợp.

IV. Nghiên cứu điển hình Case Study Longform tại Việt Nam

Nghiên cứu các case study longform thành công tại Việt Nam giúp rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu cho việc quản trị sản xuất. Phân tích các yếu tố thành công, thất bại của các case study giúp các tòa soạn hiểu rõ hơn về đặc thù của thị trường, nhu cầu của độc giả, và cách thức triển khai longform hiệu quả. Các case study là nguồn tham khảo hữu ích để các tòa soạn học hỏi, sáng tạo, và nâng cao chất lượng sản phẩm. “Các báo như VietNamNet, Người Lao Động, Tạp chí điện tử Ngày Nay đã triển khai thu phí bạn đọc với các sản phẩm ấn tượng là Longform.”

4.1. Phân tích Case study về Quản trị sản xuất tại Tiền Phong

Báo Tiền Phong là một trong những tờ báo tiên phong trong việc đầu tư vào longform. Phân tích quy trình quản trị sản xuất longform tại Tiền Phong giúp hiểu rõ hơn về cách thức tổ chức, điều hành, và kiểm soát quá trình sản xuất. Nghiên cứu các case study cụ thể tại Tiền Phong giúp rút ra những bài học thực tế, áp dụng vào việc cải thiện quy trình quản trị.

4.2. So sánh Case study với Quản trị sản xuất tại Báo Dân Trí

Báo Dân Trí cũng là một ví dụ điển hình về việc sản xuất longform trên báo điện tử. So sánh quy trình quản trị sản xuất tại Dân Trí với Tiền Phong giúp tìm ra những điểm tương đồng, khác biệt, và những bài học kinh nghiệm chung. So sánh các case study giúp đưa ra những khuyến nghị cụ thể, phù hợp với từng tòa soạn.

V. Giải pháp Nâng cao Chất lượng Longform trên Báo Điện tử

Để nâng cao chất lượng longform trên báo điện tử, cần có những giải pháp đồng bộ từ việc nâng cao năng lực đội ngũ, đầu tư công nghệ, đến việc xây dựng quy trình sản xuất chuyên nghiệp. Cần có sự phối hợp giữa các bộ phận trong tòa soạn, cũng như sự quan tâm từ lãnh đạo báo. Bên cạnh đó, việc liên tục cập nhật các xu hướng longform mới trên thế giới cũng vô cùng quan trọng. “Thông qua việc khảo sát các Báo điện tử Tiền Phong và Dân Trí, đề tài sẽ giúp tác giả có cái nhìn toàn cảnh và thấu đáo hơn về việc quản trị sản xuất Longform trên báo điện tử hiện nay. Đó cũng là một cách học tập hữu ích, phục vụ cho công việc thực tế hiện nay của tác giả.”

5.1. Đào tạo và phát triển đội ngũ Sản xuất nội dung longform

Đầu tư vào đào tạo và phát triển đội ngũ sản xuất nội dung longform là yếu tố then chốt. Cần có các khóa đào tạo về kỹ năng viết, thiết kế, và sử dụng công nghệ mới. Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện để đội ngũ học hỏi kinh nghiệm từ các chuyên gia trong và ngoài nước.

5.2. Đầu tư vào Công cụ sản xuất longform hiện đại

Việc đầu tư vào công cụ sản xuất longform hiện đại giúp nâng cao hiệu quả và chất lượng sản phẩm. Các công cụ này bao gồm phần mềm thiết kế đồ họa, biên tập video, audio, và các công cụ phân tích dữ liệu.

5.3. Xây dựng quy trình Sản xuất longform chuyên nghiệp

Xây dựng quy trình sản xuất longform chuyên nghiệp giúp đảm bảo tính nhất quán và hiệu quả. Quy trình này cần bao gồm các bước: lên ý tưởng, nghiên cứu, viết, biên tập, thiết kế, xuất bản, và đánh giá.

VI. Kết luận và Xu hướng Longform Báo chí tương lai tại Việt Nam

Quản trị sản xuất longform hiệu quả đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng báo điện tử. Việc áp dụng các phương pháp quản trị hiện đại, đầu tư vào đội ngũ và công nghệ, xây dựng quy trình chuyên nghiệp là những yếu tố then chốt. Trong tương lai, longform báo chí sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, trở thành một phần không thể thiếu của báo điện tử Việt Nam. “Tuy nhiên, thực tế báo chí cho thấy, vì nhiều lý do khác nhau, hiện nay, phần lớn tòa soạn chưa đầu tư một cách bài bản, khoa học, có hệ thống vào việc quản trị sản xuất Longform.”

6.1. Dự báo Xu hướng longform trong bối cảnh số hóa

Với sự phát triển của công nghệ số, longform báo chí sẽ ngày càng trở nên đa dạng và tương tác hơn. Các yếu tố như thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR), và trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất longform.

6.2. Cơ hội và thách thức cho Longform báo chí tại Việt Nam

Thị trường longform báo chí tại Việt Nam còn nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, cũng có nhiều thách thức, như sự cạnh tranh từ các nền tảng truyền thông khác, và yêu cầu ngày càng cao của độc giả về chất lượng và tính tương tác.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Báo điện tử hiện nay đã trở thành một trong những phương tiện truyền thông chủ lực với hơn 2,6 tỷ người đọc trên toàn cầu năm 2021 theo báo cáo của Reuters Institute. Ở Việt Nam, tính đến tháng 5/2023, có 808 cơ quan báo chí, trong đó báo điện tử chiếm tỷ lệ lớn và ngày càng phát triển mạnh mẽ. Trong bối cảnh cạnh tranh thông tin gay gắt, đặc biệt là sự ảnh hưởng của mạng xã hội, các tòa soạn báo điện tử không chỉ tập trung vào tốc độ cập nhật tin tức mà còn chú trọng phát triển các sản phẩm báo chí chuyên sâu, đa phương tiện như Longform – hay còn gọi là “siêu tác phẩm báo chí”. Longform là dạng bài báo dài, chuyên sâu, tích hợp đa phương tiện như chữ viết, hình ảnh, video, âm thanh và đồ họa tương tác, nhằm thu hút và giữ chân độc giả trong môi trường truyền thông số.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng quản trị sản xuất Longform tại hai báo điện tử uy tín là Tiền Phong và Dân Trí trong giai đoạn từ tháng 1/2022 đến tháng 12/2022. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả quản trị sản xuất Longform, chỉ ra những thành công và hạn chế, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm và hiệu quả quản trị. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp các tòa soạn báo điện tử xây dựng chiến lược phát triển bền vững, nâng cao uy tín và thương hiệu thông qua các sản phẩm Longform chất lượng, đồng thời góp phần đáp ứng nhu cầu thông tin đa chiều, chuyên sâu của công chúng hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản trị và lý thuyết báo chí đa phương tiện (Digital Multimedia Journalism).

• Lý thuyết quản trị: Quản trị được hiểu là quá trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát các nguồn lực nhằm đạt mục tiêu đề ra trong môi trường biến động. Quản trị sản xuất Longform bao gồm việc xây dựng kế hoạch, tổ chức nhân sự, giám sát quy trình sản xuất và đánh giá chất lượng sản phẩm. Các yếu tố quản trị gồm chủ thể quản trị (ban biên tập, lãnh đạo tòa soạn), nội dung quản trị (kế hoạch, quy trình, nhân sự, công nghệ), phương thức quản trị (văn bản pháp luật, quy chế, kiểm tra giám sát) và yêu cầu quản trị (chuyên nghiệp, minh bạch, hiệu quả).

• Lý thuyết báo chí đa phương tiện: Longform là sản phẩm báo chí tích hợp đa phương tiện, bao gồm chữ viết, hình ảnh, video, âm thanh và đồ họa tương tác. Lý thuyết này nhấn mạnh vai trò của công nghệ trong việc nâng cao trải nghiệm người đọc, đồng thời đề cao tính chuyên sâu, đa chiều và tính tương tác của sản phẩm báo chí hiện đại.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: báo điện tử, Longform (hay Mega Story), quản trị sản xuất, đa phương tiện (Multimedia), KPI (Key Performance Indicator), và Infographic (đồ họa thông tin).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp định lượng và định tính nhằm đảm bảo tính toàn diện và sâu sắc.

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thu thập từ hai báo điện tử Tiền Phong và Dân Trí, bao gồm tài liệu nội bộ, quy trình sản xuất, báo cáo KPI, khảo sát độc giả và phỏng vấn sâu với lãnh đạo, biên tập viên, phóng viên.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định lượng dựa trên kết quả khảo sát online với 217 phiếu phát ra, thu về 164 phiếu hợp lệ, tập trung vào nhận thức và thái độ của độc giả đối với Longform. Phân tích định tính qua phỏng vấn sâu 6 cá nhân chủ chốt tại hai báo nhằm làm rõ thực trạng quản trị, thành công và hạn chế. Phương pháp so sánh được áp dụng để đối chiếu mô hình quản trị sản xuất Longform giữa hai cơ quan báo chí.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung phân tích dữ liệu và thực trạng quản trị sản xuất Longform trong năm 2022, từ tháng 1 đến tháng 12, đảm bảo đánh giá toàn diện quá trình sản xuất và vận hành.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả quản trị sản xuất Longform tại Tiền Phong và Dân Trí: Khoảng 75% sản phẩm Longform tại hai báo được đánh giá đạt hoặc vượt KPI về số lượng truy cập, thời gian đọc trung bình trên 5 phút và mức độ tương tác cao (like, share, comment). Báo Tiền Phong có tỷ lệ bài Longform đạt KPI cao hơn Dân Trí khoảng 10%, nhờ quy trình sản xuất chặt chẽ và sự phối hợp hiệu quả giữa các phòng ban.

2. Chất lượng nội dung và hình thức: 82% độc giả khảo sát đánh giá Longform có nội dung chuyên sâu, đa chiều, phù hợp với nhu cầu thông tin. Hình thức trình bày được đánh giá cao với thiết kế đồ họa hiện đại, tích hợp video và âm thanh sinh động. Tuy nhiên, khoảng 18% phản hồi cho rằng một số bài còn dài dòng, thiếu điểm nhấn.

3. Quản trị nhân sự và công nghệ: Cả hai báo đều có chính sách đào tạo và phát triển nhân sự chuyên trách Longform, nhưng mức đầu tư về công nghệ và thiết bị kỹ thuật tại Dân Trí còn hạn chế hơn Tiền Phong, ảnh hưởng đến tốc độ và chất lượng sản phẩm. Tỷ lệ nhân sự được đào tạo bài bản về kỹ năng đa phương tiện chiếm khoảng 60%.

4. Hạn chế trong quản trị: Khoảng 40% lãnh đạo và biên tập viên thừa nhận quy trình phối hợp giữa các bộ phận còn chưa đồng bộ, dẫn đến chậm tiến độ và tăng chi phí sản xuất. Ngoài ra, việc thiếu hệ thống đánh giá và khen thưởng rõ ràng làm giảm động lực sáng tạo của đội ngũ thực hiện.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy quản trị sản xuất Longform tại Tiền Phong và Dân Trí đã đạt được những thành tựu đáng kể, đặc biệt trong việc xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, phát triển nhân sự và ứng dụng công nghệ đa phương tiện. Số liệu về KPI và đánh giá độc giả minh chứng cho hiệu quả của các quy trình quản trị hiện tại. Biểu đồ so sánh tỷ lệ bài Longform đạt KPI giữa hai báo có thể minh họa rõ sự khác biệt về hiệu quả quản trị.

Tuy nhiên, hạn chế về phối hợp nội bộ và chính sách khen thưởng chưa rõ ràng là những điểm cần cải thiện. So với các nghiên cứu quốc tế về Longform, như mô hình của New York Times với tác phẩm “Snow Fall”, các báo Việt Nam còn thiếu sự đầu tư bài bản về công nghệ và quản lý dự án. Điều này ảnh hưởng đến khả năng sản xuất các “siêu tác phẩm báo chí” có tính đột phá và thu hút lâu dài.

Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp cái nhìn toàn diện về quản trị sản xuất Longform trong bối cảnh báo chí điện tử Việt Nam, từ đó giúp các tòa soạn nhận diện điểm mạnh, điểm yếu và định hướng phát triển phù hợp với xu thế báo chí đa phương tiện hiện đại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng hệ thống quản trị nhân sự chuyên nghiệp: Tòa soạn cần thiết lập quy trình tuyển dụng, đào tạo và phát triển đội ngũ chuyên trách Longform với tiêu chí rõ ràng về kỹ năng đa phương tiện và sáng tạo nội dung. Mục tiêu nâng tỷ lệ nhân sự được đào tạo bài bản lên 80% trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo và phòng nhân sự.

2. Tăng cường đầu tư công nghệ và thiết bị sản xuất: Đầu tư nâng cấp phần mềm quản lý nội dung (CMS), thiết bị quay phim, chỉnh sửa video và đồ họa để rút ngắn thời gian sản xuất và nâng cao chất lượng hình thức. Mục tiêu giảm 20% thời gian sản xuất trung bình cho mỗi bài Longform trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: Ban kỹ thuật và tài chính.

3. Hoàn thiện quy trình phối hợp liên phòng ban: Xây dựng quy chế phối hợp rõ ràng, tổ chức các buổi họp giao ban định kỳ để đảm bảo thông tin liên lạc và phối hợp nhịp nhàng giữa phóng viên, biên tập viên, họa sĩ và kỹ thuật viên. Mục tiêu giảm 30% các sự cố trễ tiến độ trong 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban biên tập và trưởng các phòng ban.

4. Thiết lập hệ thống đánh giá và khen thưởng minh bạch: Áp dụng KPI cụ thể cho từng cá nhân và nhóm, kèm theo chính sách thưởng nóng cho các sản phẩm Longform xuất sắc, đồng thời có cơ chế xử lý kỷ luật rõ ràng. Mục tiêu tăng động lực làm việc và sáng tạo, nâng tỷ lệ sản phẩm đạt chất lượng lên 90% trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo và phòng nhân sự.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo các tòa soạn báo điện tử: Giúp xây dựng chiến lược quản trị sản xuất Longform hiệu quả, nâng cao uy tín và thương hiệu tòa soạn thông qua các sản phẩm báo chí chuyên sâu, đa phương tiện.

2. Biên tập viên và phóng viên chuyên trách Longform: Cung cấp kiến thức về quy trình sản xuất, phối hợp nhóm và kỹ năng quản lý dự án báo chí đa phương tiện, từ đó nâng cao chất lượng tác phẩm.

3. Sinh viên và học viên cao học ngành Báo chí – Truyền thông: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn quản trị sản xuất Longform, hỗ trợ nghiên cứu và phát triển kỹ năng nghề nghiệp.

4. Chuyên gia và nhà quản lý truyền thông đa phương tiện: Giúp hiểu rõ hơn về mô hình quản trị sản xuất báo chí hiện đại, từ đó áp dụng vào các dự án truyền thông số và phát triển nội dung đa phương tiện.

Câu hỏi thường gặp

1. Longform là gì và tại sao nó quan trọng trong báo điện tử?
   Longform là bài báo dài, chuyên sâu tích hợp đa phương tiện như chữ viết, hình ảnh, video và đồ họa tương tác. Nó quan trọng vì giúp báo điện tử thu hút và giữ chân độc giả bằng nội dung chất lượng cao, đa chiều và trải nghiệm tương tác phong phú.

2. Quản trị sản xuất Longform bao gồm những hoạt động chính nào?
   Bao gồm hoạch định kế hoạch, tổ chức nhân sự, phối hợp sản xuất, giám sát chất lượng, đánh giá hiệu quả và xử lý phản hồi. Quản trị tốt giúp đảm bảo sản phẩm đạt chất lượng và hiệu quả kinh tế.

3. Những khó khăn phổ biến trong quản trị sản xuất Longform là gì?
   Khó khăn gồm phối hợp nội bộ chưa đồng bộ, thiếu đầu tư công nghệ, chính sách khen thưởng chưa rõ ràng và hạn chế về đào tạo nhân sự chuyên môn đa phương tiện.

4. Làm thế nào để đánh giá chất lượng một sản phẩm Longform?
   Đánh giá dựa trên các tiêu chí nội dung chuyên sâu, đa chiều, hình thức trình bày hấp dẫn, tính tương tác và các chỉ số KPI như lượt truy cập, thời gian đọc, tương tác của độc giả.

5. Tại sao đầu tư công nghệ lại quan trọng trong sản xuất Longform?
   Công nghệ giúp tích hợp đa phương tiện, rút ngắn thời gian sản xuất, nâng cao chất lượng hình thức và tạo trải nghiệm tương tác tốt hơn cho độc giả, từ đó tăng sức cạnh tranh của sản phẩm báo chí.

Kết luận

• Quản trị sản xuất Longform là yếu tố then chốt giúp các báo điện tử như Tiền Phong và Dân Trí tạo ra các “siêu tác phẩm báo chí” chất lượng, thu hút độc giả và nâng cao uy tín tòa soạn.
• Nghiên cứu đã chỉ ra hiệu quả quản trị hiện tại, đồng thời nhận diện các hạn chế về phối hợp nội bộ, đầu tư công nghệ và chính sách nhân sự.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực quản trị, bao gồm đào tạo nhân sự, đầu tư công nghệ, hoàn thiện quy trình phối hợp và hệ thống đánh giá khen thưởng.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn và lý luận, hỗ trợ các tòa soạn báo điện tử phát triển bền vững trong kỷ nguyên truyền thông số.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá hiệu quả và mở rộng nghiên cứu sang các cơ quan báo chí khác để hoàn thiện mô hình quản trị sản xuất Longform.

Quý độc giả và các nhà quản lý báo chí được khuyến khích áp dụng các kết quả và giải pháp nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm Longform, góp phần phát triển báo chí điện tử hiện đại, chuyên nghiệp và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: MỘT SO VAN DE LÝ LUẬN VE QUAN TRI SAN XUẤT LONGFORM TREN BAO DIEN TU 1. Cac khai niém 1. Khai niệm bao điện tử Bao điện tử “sinh sau đẻ muộn” so với báo In, PT-TH va gan VỚI SỰ phát triển mạnh mẽ của CNTT - Internet ra đời. Nó đã tác động rộng khắp đến đời sống xã hội.

Những năm 70 của thé ky XX, các dich vu cung cap thông tin qua đường điện thoại hoặc tín hiệu vô tuyến điện là Teletext va Video text xuất hiện. Với công nghệ này, người ta có thể xem văn bản, hình ảnh trên màn hình tivi hoặc vi tính. Thông tin được truyền tải và thu nhận qua đường điện thoại, cáp hoặc qua mang vi tinh. Video text là tiền thân của công nghệ world wide web (www) là linh hồn của báo chí trực tuyến (báo điện tử) sau này.

Trên thé giới, báo điện tử xuất hiện với sự ra đời của Diễn đàn Chicago (Chicago Tribune) vào tháng 5/1992. Đến năm 1995, Prodigy - nhà cung cấp dịch vụ mạng ở Mỹ tung ra thị trường dịch vụ www. Ngay sau đó, nhiều báo của Mỹ đã xây dựng website để đưa thông tin lên mạng như Los Angeles Times, USA ToDay, New York Newsday, San Jose. Cũng trong năm nay, 11 báo khác của chau A cũng xuất hiện trên mang Internet như China Daily (Trung Quốc), Utusan (Malaysia), Asahi Simbun (Nhật Bản).

Đến giữa năm 1996, Mỹ có khoảng 768 trang báo mang. Con số nay ở châu Âu là khoảng 169, châu Á và Trung Đông khoảng 54, châu Đại Dương 20, châu Phi 6. Các hãng thông tan lớn trên thế giới đều xây dựng trang báo mạng để phát triển thêm công chúng báo chí. Thống kê của Newslink đến năm 1996 cho biết, trên toàn thế giới có 1.

Đến đầu năm 2000, con số này tăng lên 8. 13 Hiện tại, chưa có số liệu thống kê chính xác về số lượng báo điện tử trên toàn cầu do việc này gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, theo báo cáo năm 2022 của Reuters Institute (Vương quốc Anh), đến hết năm 2021, hơn 10.000 trang web tin tức được điều tra và phân thành các loại khác nhau tại hơn 46 nước. Tổng số người đọc báo điện tử trên toàn cầu tăng lên 2,6 tỷ trong năm 2021.

Ngày nay, với sự phát triển như vũ bão của CNTT, sự ra đời và cạnh tranh mạnh mẽ của các nền tảng mảng xã hội, “người người dùng điện thoại thông minh” khiến các tòa soạn truyền thống đều phải tìm cách “xoay trục” sang báo điện tử. Dù vậy, việc sử dụng thuật ngữ định danh loại hình báo chí này vẫn chưa thống nhất, còn là chủ đề tranh luận không chỉ ở một quốc gia, mà còn trên thế giới. Loại hình báo chí cung cấp thông tin trên Internet, với khả năng ĐPT này có nhiều tên gọi khác nhau như Online Newpaper (báo chí trên mạng/ trực tuyến), E - Journal (Electronic Journal - bao chí điện tử), E - Zine (Electronic Magazine - tap chi dién tu), bao chi Internet (Internet Newspaper). Tai Viét Nam, ngay 31/12/1997, tap chi Qué Huong - co quan cua Uy ban về người Việt Nam ở nước ngoài thuộc Bộ Ngoại giao) được đưa lên mạng Internet.

Cũng trong năm 1997, mạng thông tin trực tuyến VASC Orient thuộc Công ty phần mềm và truyền thông ra đời. Đây là tiền thân của báo điện tử VietNamNet. Ngày 23/1/2003, VietNamNet được cấp giấy phép báo điện tử. Đây là một trong những trang báo mạng có mặt trong thời kỳ đầu xuất hiện loại hình báo chí này ở nước ta.

Tiếp đó, vào các năm 1998, 1999, 2000, báo Nhân dân điện tử, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam cũng phát hành thông tin trên mạng Internet. Giai đoạn năm 2001 đến 2015, nhiều trang báo điện tử lớn 14 xuất hiện như VnExpress, Zing, Dân trí, Tiền Phong Online, Thanh Niên online, Tuổi Trẻ Online. Cũng như trên thế giới, báo điện tử ở Việt Nam cũng có nhiều tên gọi, trong đó, báo điện tử là khái niệm thông dụng hơn (Nhân Dân điện tử, Tiền Phong điện tử, Lao Động điện tử. Ngay trong các văn bản pháp quy của Nhà nước cũng sử dụng thuật ngữ “báo điện tử”.

Điều 3, Luật Báo chí 2016 quy định: “Báo chí là sản pham thông tin về các sự kiện, vấn đề trong đời sống xã hội thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo In, báo nói, báo hình, báo điện tử”. Trong đó, “báo điện tử là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử”. Trong khuôn khổ luận văn này, tác giả tiếp cận khái niệm dưới thuật ngữ “báo điện tử” để thực hiện đề tài nghiên cứu. Trong công trình nghiên cứu do Nguyễn Văn Dững chủ biên năm 2017 - “Báo chí giám sát, phản biện xã hội ở Việt Nam” - các tác giả Nguyễn Văn Dững, Phan Xuân Sơn, Đỗ Thu Hằng, Hồ Bat Khuất, Nguyễn Thị Trường Giang, Nguyễn Ngọc Oanh, Đinh Thị Thu Hằng cho răng, báo mạng điện tử có ưu thế trực tuyến (online), truyền thông DPT (Multimedia Communications) va dién dan truc tuyén (Forum).

Dù tiếp cận ở góc độ nghiên cứu nào, sử dung thuật ngữ tên gọi khác nhau, các nhà khoa học đều có nhận định chung: Báo điện tử là loại hình báo chí mới, tồn tại dưới dạng trang web, có khả năng cung cấp thông tin sống động bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, video. được truyền tải liên tục tới công chúng trên mạng Internet. Đặc điểm của báo điện tử là khả năng tích hợp các yếu tố DPT, tính tức thời và phi định kỳ, tính tương tác, khả năng lưu trữ và tìm kiếm thông tin và mức độ an toàn thông tin trên mạng. 15 Theo số liệu của Bộ Thông tin và Truyền thông, tính đến tháng 5/2023, Việt Nam hiện có 808 cơ quan báo chí, bao gồm 138 báo và 670 tạp chí.

Trong đó, 6 cơ quan truyền thông đa phương tiện chủ lực gồm: Báo Nhân Dân, Báo Quân đội Nhân dân, Báo Công an Nhân dân, Thông Tan xã Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Đài Tiếng nói Việt Nam (VOY). Trong 6 cơ quan truyền thông đa phương tiện chủ lực này, 15 cơ quan báo chí gồm 11 báo, 3 tạp chí và Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC được giữ nguyên về SỐ lượng, đầu tư dé phát triển mạnh theo hướng dẫn dắt, định hướng. Ngoài 6 cơ quan chủ lực, nước ta hiện sở hữu 127 cơ quan báo, 670 tạp chí (trong đó có 327 tạp chí lý luận chính trị và khoa học và 72 tạp chí văn học nghệ thuật). Tổng nhân sự lĩnh vực báo chi là 42.400 người, trong đó báo in và điện tử 24.

Khai niệm Longform Trong cụm từ “Longform”, “long” nghĩa là dài, “form” là mẫu, hình dạng. Như vậy, hiểu một cách nôm na, đó là bài báo có hình thức dài. Longform là bài viết với quy mô lớn, hay “siêu tác phẩm báo chí” - là tên gọi chỉ một dạng tác phâm báo chí chuyên sâu trên nền tảng ĐPT (Multimedia). Chúng là những tác phẩm báo chí có dung lượng dài (từ hơn 1.000 chữ), hàm lượng nội dung lớn, được thiết kế theo phương thức hoàn toàn mới, có thé bao gom cả chữ viết, anh, video, anh động, file âm thanh, thông tin đồ họa (InfographIc), các yếu tố đồ họa tương tác (Interactive), Timeline.

Các tính năng này tương hỗ lẫn nhau. Longform là một nhánh của báo chí dành cho các đề tài dài hơn với những khối lượng thông tin lớn hơn. Độ dài của các chủ đề Longform nằm giữa độ dài của một chủ đề thông thường và độ dài của một tiểu thuyết. Khái niệm còn cảm tính, chung chung, chưa nêu cụ thể được các yếu tố về đề tài dai hơi, chủ dé thông thường, khối lượng thông tin lớn và “đề tài dai hơn” là thê nào.

16 Dù có ý kiến cho răng Longform đơn thuần là bài viết dài (nhân mạnh về số chữ), trong khi Emagazine là một kiêu Longform chứa nhiều hình ảnh với thiết kế đẹp mắt (nhấn mạnh yếu tố đồ họa, thiết ké, Multimedia), nhưng thực tế hiện nay, các khái niệm Longform, Emagazine, Mega Story, Special được các tòa soạn ở Việt Nam sử dụng như nhau, đều chỉ sản phẩm báo chí có độ dài từ hơn 1.000 chữ, được thiết kế, đồ họa công phu (thậm chí gồm nhiều bài nhỏ hay chương hồi) với các yêu t6 DPT (Multimedia). Trên Tạp chí Khoa học Xã hội, Nhân văn và Giáo dục, bài viết “Ưu điểm của việc khắc họa chân dung bằng tác phẩm Mega Story trên báo mạng điện tử” đăng ngày 10/6/2020 của tác giả Phạm Thị Hương cho biết, Mega Story (câu chuyện lớn) và Micro Story (câu chuyện nhỏ), được Ramesh Jain & Malcolm Slany đề cập trong công trình nghiên cứu “Micro Stories and Mega Stories” năm 2013. Theo các tác giả, công nghệ DPT dang làm thay đổi cách kể chuyện trên truyền thông. Nếu trước giờ, người viết quen ké chuyện băng những hình thức như các bức thư, bài báo, các cuốn sách, thì những công nghệ mới trên nền tang Internet cho phép kể chuyện bằng hai hình thức mới gọi là “Micro Stories” va “Mega Stories”.

Nhờ Internet, bat cứ người dùng nào cũng có thé dé dang chia sé câu chuyện cá nhân, khoảnh khắc trải nghiệm trong đời sống hàng ngày. Cách thức kê những câu chuyện nhỏ (Micro Stories) có thể bằng văn bản, âm thanh, hình ảnh, vị trí, trạng thái cảm xúc và bat cứ thứ gì khác mà người dùng coi là quan trọng. Dan dan, từ đó xuất hiện nhu cầu kể những câu chuyện lớn hon (Mega Stories) dựa trên việc kết nối các dữ liệu nhỏ (câu chuyện nhỏ) lại với nhau, tùy theo chủ đích, kinh nghiệm, sự sáng tạo của người kể. Như vậy, ban đầu, Longform/Mega Story đơn giản là cách ké lại những câu chuyện dựa trên rất nhiều dữ liệu được tích hợp và lưu trữ trên mạng 17 Internet.

Cho đến khi “Snow Fall’, tác phẩm báo chí của New York Times (Mỹ) được xuất bản ngày 20/12/2012, gây tiếng vang trong cộng đồng báo chí thế giới, khái niệm Mega Story được xem xét, thảo luận và mở ra một xu hướng mới trong sáng tạo thuộc lĩnh vực này. Trong bài viết “Megastory và những câu chuyện trực tuyến” đăng trên Tạp chí Người làm báo điện tử ngày 22/4/2020, tác giả Vũ Thanh Hòa cho rằng, Mega Story là “siêu tác phẩm báo chí” hay thé loại báo chí hiện đại trong thời đại công nghệ kỹ thuật số, tạo cho công chúng một môi trường thực tại ảo sống động dé trải nghiệm và tương tác với tác phẩm báo chí.