Luận văn ThS: Quản trị Rủi ro Tín dụng tại BIDV Mộc Hóa, Long An - Trần Quang Vinh

Khám phá luận văn thạc sĩ quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Chi nhánh Mộc Hóa, Long An. Phân tích thực trạng, thách thức và đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Trần Quang Vinh
• Người hướng dẫn: Ts. Đoàn Thị Hồng
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mộc Hóa tỉnh Long An
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
• 3. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
• 4. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 5. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 7. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI
• 8. KẾT CẤU LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG I: CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG
• 1.1. Tổng quan về tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng
• 1.1.1. Khái niệm về tín dụng Ngân hàng
• 1.1.2. Phân loại tín dụng ngân hàng
• 1.1.3. Đặc điểm của tín dụng Ngân hàng
• 1.1.4. Vai trò của tín dụng Ngân hàng
• 1.2. Tổng quan về quản trị rủi ro tín dụng
• 1.2.1. Khái niệm về rủi ro tín dụng
• 1.2.2. Phân loại rủi ro tín dụng
• 1.2.3. Nguyên nhân rủi ro tín dụng
• 1.2.4. Tác động của rủi ro tín dụng
• 1.2.5. Nội dung quản trị rủi ro tín dụng
• 1.2.5.1. Nhận diện rủi ro tín dụng
• 1.2.5.2. Đánh giá rủi ro tín dụng
• 1.2.5.3. Kiểm soát rủi ro tín dụng
• 1.2.5.4. Xử lý rủi ro tín dụng
• 1.2.6. Nguyên tắc của Basel về quản trị rủi ro tín dụng
• 1.2.7. Phương pháp quản lý rủi ro tín dụng
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH MỘC HÓA TỈNH LONG AN
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mộc Hóa
• 2.2. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV – Chi nhánh Mộc Hóa
• 2.2.1. Thực trạng tín dụng tại BIDV – Chi nhánh Mộc Hóa
• 2.2.2. Những thiệt hại từ rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mộc Hóa
• 2.2.3. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mộc Hóa
• 2.2.3.1. Hệ thống chính sách, quy trình quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 2.2.3.2. Tổ chức bộ máy quản trị rủi ro tín dụng Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mộc Hóa
• 2.2.4. So sánh thực trạng quản trị rủi ro tín quản trị rủi ro tín dụng Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mộc Hóa với quy trình Basel
• 2.3. Đánh giá những thành tựu, tồn tại và nguyên nhân trong quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mộc Hóa
• 2.3.1. Những thành tựu đạt được
• 3. CHƯƠNG III: QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH MỘC HÓA TỈNH LONG AN
• 3.1. Định hướng quản trị rủi ro tín dụng
• 3.2. Các giải pháp quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mộc Hóa
• 3.2.1. Nắm bắt thông tin vĩ mô kịp thời
• 3.2.2. Yếu tố con người làm mục tiêu hàng đầu
• 3.2.3. Nâng cao chất lượng tín dụng thông qua việc thu thập thông tin thẩm định
• 3.3. Một số kiến nghị liên quan
• 3.3.1. Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.3.2. Đối với Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 3.3.3. Đối với Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mộc Hóa
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng BIDV Mộc Hóa 55 60 Ký Tự

Hệ thống Ngân hàng đóng vai trò huyết mạch trong nền kinh tế, được ví như hệ thống tuần hoàn vốn của quốc gia và toàn cầu. Trong đó, hoạt động tín dụng là hoạt động cốt lõi, mang lại nguồn thu chủ yếu cho các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, các ngân hàng thương mại đang đối mặt với thách thức lớn: rủi ro tín dụng. Rủi ro tín dụng có thể gây tổn thất tài chính, làm giảm giá trị thị trường của vốn ngân hàng. Nghiêm trọng hơn, nó có thể dẫn đến thua lỗ, thậm chí phá sản. Vì vậy, việc quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả là vô cùng quan trọng. Các biện pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro tín dụng cần được nghiên cứu và áp dụng phù hợp với đặc điểm kinh doanh của từng ngân hàng. Vai trò hàng đầu trong việc dự báo và quản trị rủi ro tín dụng là điều cần thiết. Một ngân hàng hoạt động kinh doanh hiệu quả, có năng lực tài chính mạnh và hệ thống quản lý rủi ro đồng bộ, chuyên nghiệp sẽ đảm bảo tăng trưởng tín dụng an toàn và bền vững. Qua đó, bài viết này sẽ giúp làm rõ thực trạng rủi ro tín dụng tại BIDV – Chi nhánh Mộc Hóa. Tác giả kết hợp những nội dung và phương pháp để có thể làm cơ sở đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng tại BIDV – Chi nhánh Mộc Hóa. Từ thực trạng tại chi nhánh đang công tác, tác giả phân tích và đánh giá, xác định những tồn tại và tìm những nguyên nhân cốt lõi liên quan môi trường kinh doanh, yếu tố năng lực thẩm định xuất phát từ con người bên cạnh là việc kiểm tra, kiểm soát sau cho vay, từ đó cho thấy còn nhiều lỗ hỏng dẫn đến tiềm ẩn rủi ro tín dụng. Trên cơ sở đánh giá thực trạng, tác giả đã đề xuất những giải pháp căn bản cũng như là những kiến nghị đến NHNN, BIDV, BIDV – Chi nhánh Mộc Hóa liên quan đến chính sách nhân sự, môi trường kinh doanh, thu thập thông tin cũng như việc kiểm tra nội bộ nhằm hoàn thiện QTRR tín dụng tại chi nhánh ngày càng tốt hơn. Vì vậy, việc quản trị rủi ro tín dụng đã trở thành vấn đề cấp thiết cho các ngân hàng nói chung và Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam nói chung và tại Chi nhánh Mộc Hóa nói riêng trong hoạt động cho vay. Xuất phát từ yêu cầu nêu trên, tác giả đã nghiên cứu đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mộc Hóa tỉnh Long An.

1.1. Tín dụng ngân hàng Định nghĩa và phân loại 50 60 Ký tự

Theo Luật các tổ chức tín dụng (2010): Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. Phan Thị Thu Hà (2013) cho rằng tín dụng là quan hệ vay mượn dựa trên nguyên tắc hoàn trả. Theo Joel Bessis (2012) cho rằng tín dụng ngân hàng là giao dịch tài sản giữa Ngân hàng (TCTD) với bên đi vay (là các tổ chức kinh tế, cá nhân trong nền kinh tế) trong đó Ngân hàng (TCTD) chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời gian nhất định theo thoả thuận, và bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện cả vốn gốc và lãi cho Ngân hàng (TCTD) khi đến hạn thanh toán. Tín dụng ngân hàng được phân loại theo nhiều hình thức khác nhau như: mục đích vay, thời hạn vay, mức độ tín nhiệm của khách hàng. Dựa vào mục đích cho vay có thể phân tín dụng thành: Cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh công thương nghiệp. Cho vay tiêu dùng cá nhân. Cho vay mua bán bất động sản. Cho vay sản xuất nông nghiệp. Cho vay kinh doanh xuất nhập khẩu. Dựa vào thời hạn cho vay có thể phân thành các loại sau: Cho vay ngắn hạn. Cho vay trung hạn. Cho vay dài hạn. Dựa vào mức độ tín nhiệm của khách hàng, hoạt động tín dụng có thể phân chia thành các loại sau: Cho vay không có bảo đảm. Cho vay có bảo đảm. Dựa vào phương thức cho vay, hoạt động tín dụng có thể phân chia thành các loại sau: Cho vay theo món vay. Cho vay theo hạn mức tín dụng. Cho vay theo hạn mức thấu chi.

1.2. Vai trò quan trọng của Tín dụng ngân hàng 50 60 Ký tự

Theo Nguyễn Như Dương (2017) nhìn nhận vai trò của tín dụng ngân hàng bao gồm: Tín dụng ngân hàng là cầu nối giữa cung và cầu về vốn trong nền kinh tế. Trong nền kinh tế thường xuyên có một số các doanh nghiệp trong quá trình sản xuất kinh doanh có một bộ phận vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi được tách ra khỏi quá trình tái sản xuất của các doanh nghiệp như: tiền khấu hao tài sản cố định để tái tạo lại tài sản cố định nhưng chưa mua vì có sự chênh lệch về thời gian giữa việc bán sản phẩm và việc mua nguyên vật liệu; tiền trả lương cho người lao động nhưng chưa đến hạn trả; khoản tiền tích luỹ để tái sản xuất mở rộng nhưng chưa đủ điều kiện để đầu tư. Các khoản tiền tệ trên đây luôn được các doanh nghiệp tìm cách đầu tư kiếm lời. Ngoài ra còn có các khoản tiền để dành của dân cư, khi chưa có nhu cầu sử dụng, họ cũng muốn đầu tư để kiếm lời. Tất cả tạo thành nguồn vốn tiềm tàng trong nền kinh tế. Trong khi đó có một số doanh nghiệp, cá nhân thiếu vốn để phục vụ cho nhu cầu kinh doanh của mình; một số cá nhân trong xã hội cần vốn để cải thiện sinh hoạt hoặc đối phó với những rủi ro trong cuộc sống; Ngân sách Nhà nước bị thâm hụt, Nhà nước cần vốn để bù đắp sự thâm hụt đó đảm bảo cân đối thu chi cho nền kinh tế. Như vậy, ta thấy trong xã hội luôn có một số người thừa vốn cần đầu tư và một số người thiếu vốn muốn đi vay. Song những người này khó có thể trực tiếp gặp nhau, hoặc có thể gặp nhau thì chi phí rất cao và không kịp thời. Hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương mại đã thoả mãn những lo lắng của những người có vốn và đáp ứng nhu cầu của người cần vốn, có nghĩa là các ngân hàng thương mại đứng ra làm trung gian nhận tiền gửi từ tất cả các thành phần kinh tế và cho vay lại các đơn vị, cá nhân trong nền kinh tế. Hay nói cách khác, “tín dụng ngân hàng là chiếc cầu nối để những người có vốn và những người cần vốn gặp nhau”.

II. Rủi Ro Tín Dụng Tại BIDV Mộc Hóa Nguyên Nhân 55 60 Ký Tự

Rủi ro tín dụng là các tổn thất phát sinh từ việc khách hàng không trả được đầy đủ cả gốc và lãi của khoản vay hoặc khách hàng thanh toán nợ gốc và lãi không đúng hạn sau khi được cấp các khoản tín dụng (cả trong và ngoại bảng). Rủi ro tín dụng không chỉ giới hạn ở hoạt động cho vay mà còn bao gồm nhiều hoạt động mang tính chất tín dụng khác của ngân hàng như: bảo lãnh, cam kết, chấp thuận tài trợ thương mại, cho vay ở thị trường liên ngân hàng, những chứng khoán có giá (trái phiếu, cổ phiếu …), trái quyền, Swaps, tín dụng thuê mua, đồng tài trợ…Khoản 1 Điều 2 Quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng ban hành kèm theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/4/2005 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước thì: “Rủi ro tín dụng trong hoạt động nhân hàng của tổ chức tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết”.koch (1995): Một khi ngân hàng nắm giữ tài sản sinh lợi, rủi ro xảy ra khi khách hàng sai hẹn, có nghĩa là khách hàng không thanh toán vốn gốc và lãi theo thỏa thuận. Rủi ro tín dụng là sự thay đổi tiềm ẩn của thu nhập thuần và thị giá của vốn xuất phát từ việc khách hàng không thanh toán hay thanh toán trễ hạn. Nhìn chung, có khá nhiều định nghĩa về rủi ro tín dụng nhưng quy chung lại có thể rút ra một số nội dung cơ bản của rủi ro tín dụng như sau:– Rủi ro tín dụng khi người vay sai hẹn trong việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ, có nghĩa là người vay bị trễ hẹn hoặc không thanh toán.– Rủi ro tín dụng sẽ dẫn đến những tổn thất tài chính đối với ngân hàng, trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến thua lỗ hoặc thậm chí phá sản.– Rủi ro trong hoạt động tín dụng là khách quan nên người ta không thể loại trừ hẳn chúng mà chỉ có thể hạn chế rủi ro và giữ chúng ở một mức độ chấp nhận được.

2.1. Các nguyên nhân khách quan dẫn đến rủi ro 50 60 Ký tự

Môi trường tự nhiên: Những biến động lớn về thời tiết, khí hậu gây ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong điều kiện nền kinh tế Việt Nam còn phụ thuộc quá nhiều vào sản xuất nông nghiệp, công nghiệp phục vụ nông nghiệp và thủ công nghiệp,… Điều kiện tự nhiên là yếu tố khó dự báo, nó thường xảy ra bất ngờ với thiệt hại lớn nằm ngoài tầm kiểm soát của con người. Vì vậy khi có thiên tai, dịch họa xảy ra, khách hàng của ngân hàng sẽ có nguy cơ tổn thất lớn, nguồn thu bị ảnh hưởng…điều đó đồng nghĩa với việc ngân hàng cùng gánh chịu rủi ro với khách hàng của mình. Môi trường pháp lý: Kinh doanh ngân hàng là loại hình kinh doanh tiền tệ đặc biệt, có tác động to lớn tới toàn bộ nền kinh tế. Bởi vậy nó đòi hỏi phải được điều chỉnh bởi pháp luật và chịu sự kiểm soát khắt khe của các cơ quan quản lý Nhà nước. Sự bất lợi của môi trường pháp lý, sự kém hiệu quả của cơ quan quản lý các cấp trong việc triển khai các quy định của luật pháp sẽ đẩy ngân hàng vào điều kiện kinh doanh tín dụng với nhiều rủi ro. Môi trường kinh tế: Môi trường kinh tế có ảnh hưởng đến sức mạnh tài chính của người đi vay và thiệt hại hay thành công của người cho vay. Sự hưng thịnh hay suy thoái của chu kỳ kinh doanh cũng ảnh hưởng tới lợi nhuận của người đi vay và do vậy tạo niềm tin hay gây nên nỗi lo lắng cho người đi vay tiền. Khi nền kinh tế ở giai đoạn hưng thịnh, người vay hoạt động kinh doanh tốt hơn, các nhân tố tài chính là an toàn hơn, do đó rủi ro tín dụng giảm. Môi trường thông tin: Sẽ là rất suôn sẽ và an toàn nếu trong các giao dịch tín dụng các bên tham gia đều có thông tin và hiểu biết đầy đủ về nhau. Song một thực tế tồn tại là: một bên thường không biết tất cả những gì cần biết về bên kia, hoặc những thông tin có được lại không liên tục và có độ tin cậy không cao.

2.2. Các nguyên nhân chủ quan gây rủi ro tín dụng 50 60 Ký tự

Nguyên nhân từ phía khách hàng vay: Rủi ro từ phía khách hàng là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến rủi ro trong hoạt động tín dụng của ngân hàng. Đối với khách hàng là cá nhân: Thiếu năng lực tài chính: khách hàng vay vốn không đủ khả năng tài chính để trả nợ, dẫn đến việc thu hồi nợ của Ngân hàng gặp khó khăn. Thiếu năng lực pháp lý: Khi khách hàng thiếu năng lực pháp lý thì việc thu hồi nợ của ngân hàng cũng gặp khó khăn do cản trở về thủ tục và thời gian. Sử dụng vốn sai mục đích: Đó là việc khách hàng dùng vốn vay của mình không đúng mục đích theo thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng. Do ý muốn chủ quan của người đi vay cố tình không trả nợ: Đây là trường hợp xấu nhất trong các nguyên nhân chủ quan dẫn đến rủi ro tín dụng. Do hoàn cảnh gia đình gặp khó khăn như: bị sa thải, thất nghiệp, tai nạn lao động…dẫn đến mất đi nguồn thu nhập để trả nợ ngân hàng. Đối với khách hàng là doanh nghiệp: Doanh nghiệp bị mất năng lực pháp lý. Năng lực chuyên môn và uy tín lãnh đạo của doanh nghiệp bị giảm thấp, đạo đức nghề nghiệp yếu kém. Nguyên nhân từ phía ngân hàng: Trước hết phải nói đến các ngân hàng còn thiếu một chính sách tín dụng nhất quán, chính sách tín dụng ở đây phải bao gồm định hướng chung cho việc cho vay, chế độ tín dụng ngắn, trung và dài hạn, các quy định về bảo đảm tiền vay, danh mục lựa chọn khách hàng trong từng giai đoạn,… Nguyên nhân từ phía các bảo đảm tín dụng. Giá cả các tài sản bảo đảm biến động theo chiều hướng bất lợi, dẫn đến trường hợp giá trị thị trường của tài sản bảo đảm giảm, không đủ bù đắp cho các khoản tín dụng khi xảy ra rủi ro.

III. Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Hiệu Quả Phương Pháp 55 60 Ký Tự

Để kiểm soát rủi ro tín dụng có hai chiến lược doanh nghiệp có thể xem xét:Thứ nhất: Dựa vào một tổ chức tài chính chuyên nghiệp, thuê họ thiết kế một giải pháp quản lý rủi ro cụ thể, thích hợp với chiến lược quản lý của công ty.Thứ hai: Tự doanh nghiệp đứng ra thực hiện phòng chống rủi ro bằng cách sử dụng nguồn lực của mình. Vấn đề này đòi hỏi nhân viên công ty vừa phải thiết kế đúng lại vừa phải thực hiện tốt chương trình phòng chống rủi ro bởi quản lý rủi ro cần phải được theo dõi thường xuyên và điều chỉnh kịp thời với sự biến đổi của thời gian. Để kiểm soát được rủi ro, doanh nghiệp cũng cần lựa chọn công cụ quản lý rủi ro thích hợp, đây là khâu quan trọng trong việc xây dựng chiến lược quản lý rủi ro. Trong bước này nhà quản lý phải chọn một giải pháp cụ thể để phòng chống rủi ro đó và đưa ra những biện pháp để hạn chế rủi ro trong tương lai, đúc rút kinh nghiệm xử lý và thông báo với các phòng ban cần thiết để cùng xử lý và đúc rút kinh nghiệm. Theo thông tư số 39/2016/TT-NHNN năm 2016, có các biện pháp xử lý rủi ro tín dụng sau: Cơ cấu lại thời hạn trả nợ, khoanh nợ, xóa nợ, bán nợ.

3.1. Đa dạng hóa danh mục đầu tư tín dụng 50 60 Ký tự

Đây là biện pháp tốt nhất, chủ động nhất trong việc phân tán rủi ro tín dụng. Ngân hàng nên chia nguồn tiền của mình vào nhiều loại hình đầu tư tín dụng, nhiều ngành nghề khác nhau cũng như nhiều khách hàng ở những địa bàn khác nhau. Điều này vừa mở rộng được phạm vi hoạt động tín dụng của ngân hàng, khuếch trương thanh thế, vừa đạt được mục đích phân tán rủi ro. Để thực hiện được điều này các ngân hàng cần vạch ra được một số chiến lược kinh doanh thích hợp trên cơ sở quán triệt một số vấn đề sau: Đầu tư vào nhiều ngành nghề kinh tế khác nhau để tránh được sự cạnh tranh của các tổ chức tín dụng khác trong việc giành giật thị phần trong phạm vi hẹp của một số ngành đang phát triển cũng như tránh gặp phải rủi ro do những chính sách của Nhà nước với mục đích hạn chế hoạt động của một số ngành nghề nhất định trong kế hoạch cơ cấu lại một số ngành nghề kinh tế. Đầu tư vào nhiều đối tượng sản xuất kinh doanh, nhiều loại hàng hóa khác nhau, tránh tập trung cho vay sản xuất một số loại sản phẩm, đặc biệt là những loại sản phẩm không thiết yếu mà Nhà nước không khuyến khích hoặc những sản phẩm đã xuất hiện quá nhiều trên thị trường. Tránh cho vay quá nhiều đối với một khách hàng, luôn đảm bảo một tỷ lệ cho vay nhất định trong tổn số vốn hoạt động của khách hàng để tránh sự ỷ lại và rủi ro bất ngờ của khách hàng đó.

3.2. Cho vay đồng tài trợ Bảo hiểm tín dụng 50 60 Ký tự

Trên thực tế, có những doanh nghiệp có những nhu cầu vay vốn rất lớn mà một ngân hàng không thể đáp ứng được, đó thường là nhu cầu đầu tư cho các dự án lớn và khó xác định mức độ rủi ro có thể xảy ra. Trong trường hợp này, các ngân hàng cùng nhau liên kết để thẩm định dự án, cho vay và chia sẻ rủi ro đám bảo quyền lợi và nghĩa vụ mỗi bên. Đây là một hình thức tín dụng chưa thực sự phổ biến đối với các ngân hàng thương mại Việt Nam. Một phần do sự phức tạp của hình thức này, một phần còn do vướng mắc trong việc thỏa hiệp giữa các ngân hàng về quyền lợi và trách nhiệm trong khi liên kết.Bảo hiểm tín dụng cũng là một biện pháp quan trọng nhằm san sẽ rủi ro trong hoạt động tín dụng của các ngân hàng. Bảo hiểm tín dụng có thể thực hiện dưới các hình thức như: Bảo hiểm cho hoạt động cho vay, bảo hiểm tài sản, bảo hiểm tiền vay. Có thể học hỏi một số hình thức bảo hiểm mà các nước đã thực hiện như sau: Khách hàng vay vốn tín dụng tham gia mua bảo hiểm tín dụng. Khi mà khách hàng rơi vào tình trạng thất nghiệp, phá sản… không có khả năng trả nợ vay ngân hàng thì công ty bảo hiểm sẽ trả. Ngân hàng trực tiếp mua bảo hiểm của các tổ chức bảo hiểm chuyên nghiệp và sẽ được bồi thường thiệt hại nếu gặp rủi ro mất vốn tín dụng. Bảo hiểm tài sản đảm bảo tiền vay.

IV. Thực Trạng Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng BIDV Mộc Hóa 55 60 Ký Tự

BIDV – Chi nhánh Mộc Hóa tiền thân là MHB – Chi nhánh Đồng Tháp Mười sáp nhập BIDV theo quyết định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam số 589/QĐ-NHNN ngày 25/04/2015, hiện tại chi nhánh Mộc Hóa có tổng cộng 1 chi nhánh và 4 phòng giao dịch được đặt trên 1 thị xã và 4 huyện của Long An gồm: thị xã Kiến Tường, huyện Vĩnh Hưng, huyện Mộc Hóa, huyện Tân Thạnh, huyện Thạnh Hóa. Với nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của nguồn vốn trong hoạt động kinh doanh, với phương châm “đi vay để cho vay" BIDV - CN Mộc Hóa, Long An đã hoạch định một chiến lược huy động vốn trong đó, coi trọng nguồn vốn tại chỗ của các tầng lớp dân cư, các tổ chức kinh tế, nhằm đáp ứng cho nhu cầu tăng trưởng tín dụng tại chi nhánh hàng năm. Thông qua việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền tiếp thị, đa dạng hóa các hình thức huy động phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương như huy động tiết kiệm bậc thang, tiết kiệm có quà tặng khuyến mại, tiết kiệm dự thưởng với lãi suất linh hoạt và hấp dẫn, tiết kiệm tăng theo lãi suất cơ bản của NHNN, tiết kiệm đảm bảo bằng vàng . BIDV – Chi nhánh Mộc Hóa đã tạo lập được cơ sở vững chắc trong việc huy động vốn tại địa bàn dân cư. Bên cạnh đó, chi nhánh cũng thường xuyên chủ động tìm kiếm khách hàng, vận động các tổ chức, doanh nghiệp mở tài khoản thanh toán lương cho cán bộ qua ngân hàng. Đẩy mạnh các hình thức huy động hiện đại như phát hành thẻ nghi nợ nội địa và thẻ quốc tế cho khách hàng. Nguồn vốn huy động qua các năm tại BIDV – Chi nhánh Mộc Hóa có sự tăng trưởng khá, thị phần huy động của chi nhánh được giữ vững.

4.1. Hệ thống chính sách và quy trình quản trị RR 50 60 Ký tự

Hiện tại, BIDV Mộc Hóa áp dụng hệ thống chính sách, quy trình quản trị rủi ro tín dụng theo quy định chung của BIDV. Các chính sách này bao gồm: Quy định về quản trị rủi ro tín dụng, Quy trình thẩm định tín dụng, Quy trình phê duyệt tín dụng, Quy trình giải ngân và kiểm soát sử dụng vốn vay, Quy trình quản lý nợ và xử lý nợ có vấn đề. Tuy nhiên, chi nhánh cần có những điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với đặc thù địa phương.

4.2. Tổ chức bộ máy QTRR tín dụng BIDV Mộc Hóa 50 60 Ký tự

BIDV Mộc Hóa đã thành lập bộ phận chuyên trách về quản trị rủi ro, có chức năng theo dõi, giám sát và đánh giá rủi ro tín dụng trong toàn chi nhánh. Tuy nhiên, số lượng nhân sự còn hạn chế và cần được đào tạo chuyên sâu hơn về các kỹ năng phân tích rủi ro và xử lý nợ có vấn đề.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả QTRR Tín Dụng BIDV Mộc Hóa 55 60 Ký Tự

Để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng, BIDV Mộc Hóa cần tập trung vào các giải pháp sau: Một là, Hoàn thiện hệ thống chính sách và quy trình quản trị rủi ro tín dụng, Hai là, Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ tín dụng và cán bộ quản lý rủi ro, Ba là, Tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động tín dụng, Bốn là, Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản trị rủi ro tín dụng.

5.1. Nắm bắt thông tin vĩ mô và chính sách 50 60 Ký tự

Chi nhánh cần chủ động theo dõi và phân tích các thông tin về kinh tế vĩ mô, ngành nghề và chính sách của Nhà nước để đánh giá tác động đến hoạt động tín dụng và rủi ro tín dụng. Cần có bộ phận chuyên trách hoặc cán bộ được phân công theo dõi thông tin này và báo cáo định kỳ cho Ban Giám đốc.

5.2. Nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng 50 60 Ký tự

Cán bộ tín dụng cần nâng cao kỹ năng phân tích tài chính, đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng và thẩm định tài sản đảm bảo. Cần có quy trình thẩm định độc lập và khách quan để đảm bảo chất lượng thẩm định.

5.3. Tăng cường kiểm tra giám sát sau cho vay 50 60 Ký tự

Chi nhánh cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn vay của khách hàng để phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro và có biện pháp xử lý kịp thời. Cần có quy trình kiểm tra, giám sát định kỳ và đột xuất.

VI. Định Hướng Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng BIDV Mộc Hóa 55 60 Ký Tự

Trong bối cảnh kinh tế hội nhập và cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của BIDV Mộc Hóa. Chi nhánh cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hoạt động tín dụng.

6.1. Tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về QTRR 50 60 Ký tự

BIDV Mộc Hóa cần tiếp tục áp dụng các chuẩn mực quốc tế về quản trị rủi ro tín dụng như Basel II, Basel III để nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của hoạt động quản lý rủi ro. Cần có lộ trình cụ thể để triển khai các chuẩn mực này.

6.2. Phát triển các sản phẩm tín dụng an toàn 50 60 Ký tự

Chi nhánh cần tập trung phát triển các sản phẩm tín dụng có mức độ rủi ro thấp và phù hợp với đặc thù của địa phương. Cần có quy trình thẩm định và phê duyệt sản phẩm mới chặt chẽ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống ngân hàng thương mại, hoạt động tín dụng luôn đóng vai trò huyết mạch khi tạo ra từ 70% đến 80% tổng doanh thu và lợi nhuận, nhưng đồng thời cũng là mảng hoạt động chứa đựng rủi ro cao nhất. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Mộc Hóa tỉnh Long An (BIDV Mộc Hóa), việc tiếp nhận và chuyển giao mạng lưới từ Ngân hàng Phát triển Nhà Đồng bằng Sông Cửu Long (MHB) theo Quyết định số 589/QĐ-NHNN ngày 25/04/2015 đã đặt ra những thách thức lớn về kiểm soát chất lượng tín dụng. Chi nhánh quản lý địa bàn rộng lớn gồm thị xã Kiến Tường cùng 4 huyện vùng sâu Đồng Tháp Mười là Vĩnh Hưng, Mộc Hóa, Tân Thạnh và Thạnh Hóa, nơi kinh tế phụ thuộc chủ yếu vào nông nghiệp và tiềm ẩn nhiều rủi ro mùa vụ, thiên tai.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là phân tích, đánh giá toàn diện thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Mộc Hóa trong giai đoạn 2015 - 2017. Trên cơ sở nhận diện các điểm nghẽn về môi trường kinh doanh, năng lực thẩm định nhân sự và quy trình kiểm soát sau vay, luận văn đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát nợ xấu, nâng cao chất lượng tín dụng. Về mặt thực tiễn, công trình nghiên cứu hỗ trợ chi nhánh duy trì đà tăng trưởng nguồn vốn huy động đạt trên 700 tỷ đồng vào năm 2017, đồng thời thiết lập ngưỡng tỷ lệ an toàn nợ xấu dưới 2%, tạo tiền đề cho sự phát triển an toàn và bền vững của toàn hệ thống ngân hàng trên địa bàn tỉnh Long An.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản trị rủi ro hiện đại của Arthur Williams kết hợp với hệ thống 16 nguyên tắc quản trị rủi ro tín dụng của Hiệp ước Basel II. Khung nghiên cứu tập trung vào 4 trụ cột chính: thiết lập môi trường quản trị rủi ro phù hợp, vận hành quy trình cấp tín dụng lành mạnh, duy trì hệ thống đo lường theo dõi hiệu quả và bảo đảm kiểm soát nội bộ độc lập.

Bốn khái niệm then chốt được vận dụng xuyên suốt bao gồm:

• Tín dụng ngân hàng: Giao dịch chuyển giao tài sản có thời hạn dựa trên nguyên tắc hoàn trả vô điều kiện cả gốc và lãi theo Luật các Tổ chức tín dụng năm 2010.
• Rủi ro tín dụng: Khả năng xảy ra tổn thất tài chính khi khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN.
• Quản trị rủi ro tín dụng: Quy trình nhận diện, đánh giá, kiểm soát và xử lý rủi ro tín dụng nhằm tối thiểu hóa tổn thất và tối ưu hóa lợi nhuận.
• Đa dạng hóa danh mục: Biện pháp phân tán rủi ro thông qua giới hạn dư nợ cho một khách hàng không vượt quá 15% vốn tự có theo Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo thường niên, báo cáo tài chính kiểm toán và bảng cân đối tín dụng nội bộ của BIDV Mộc Hóa trong giai đoạn 2015 - 2017. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ số liệu tổng hợp tại 1 hội sở chi nhánh và 4 phòng giao dịch trực thuộc, kết hợp khảo sát chọn mẫu có mục đích trên 300 hồ sơ vay vốn thuộc các nhóm khách hàng cá nhân, hộ nông dân và doanh nghiệp thu mua nông sản.

Phương pháp nghiên cứu chủ đạo là phương pháp định tính kết hợp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian qua các tỷ số tuyệt đối và tương đối. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ yêu cầu đánh giá thực chứng sâu sắc các biến động về nguồn vốn, dư nợ và chất lượng nợ trong bối cảnh tái cơ cấu chi nhánh sau sáp nhập giai đoạn 2015 - 2017, giúp làm rõ bản chất các sai lệch nghiệp vụ mà các mô hình định lượng đơn thuần khó bao quát hết.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2015 - 2017 tại BIDV Mộc Hóa mang lại những phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, quy mô huy động vốn tăng trưởng ấn tượng nhưng cơ cấu kỳ hạn còn thiếu cân đối. Tổng nguồn vốn huy động tăng từ 453 tỷ đồng năm 2015 lên 638 tỷ đồng năm 2016 (tương ứng mức tăng 40,84%) và đạt 700 tỷ đồng vào năm 2017 (tăng trưởng 9,72%). Tuy nhiên, tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 12 tháng chiếm ưu thế tuyệt đối, riêng năm 2015 tiền gửi dưới 12 tháng đạt 319 tỷ đồng, chiếm tới 70,29% tổng nguồn vốn. Trong khi đó, tiền gửi trung dài hạn trên 12 tháng chỉ dao động từ 120 tỷ đồng đến 126 tỷ đồng (chiếm từ 18% đến 26,11%).

Thứ hai, dư nợ tín dụng tập trung quá mức vào lĩnh vực nông nghiệp nông thôn. Hơn 65% tổng dư nợ cho vay của chi nhánh phân bổ vào các hoạt động canh tác lúa nước, nuôi trồng thủy sản và thu mua nông sản tại vùng Đồng Tháp Mười, khiến danh mục tín dụng chịu sự phụ thuộc nặng nề vào chu kỳ mùa vụ.

Thứ ba, áp lực nợ xấu và nợ quá hạn phát sinh mạnh sau quá trình sáp nhập MHB. Do tiếp nhận các khoản vay nông nghiệp có chất lượng tài sản đảm bảo biến động, tỷ lệ nợ nhóm 2 và nợ xấu có thời điểm tiệm cận mức 2,5% tổng dư nợ trước khi được chi nhánh áp dụng các biện pháp khoanh nợ, xử lý tài sản.

Thứ tư, lỗ hổng trong khâu thẩm định và kiểm soát sau vay. Ước tính có khoảng 35% các khoản nợ gặp khó khăn phát sinh từ việc cán bộ tín dụng chưa cập nhật đầy đủ thông tin dòng tiền của khách hàng và thiếu sự giám sát định kỳ sau khi giải ngân vốn vay.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện trên phản ánh trung thực đặc thù kinh tế xã hội của vùng rốn lũ Mộc Hóa - Kiến Tường. Về mặt khách quan, biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và biến động giá nông sản xuất khẩu đã tác động trực tiếp đến khả năng thanh toán của người vay. Về mặt chủ quan, áp lực cạnh tranh tăng trưởng quy mô khiến việc xét duyệt hồ sơ đôi lúc quá phụ thuộc vào tài sản thế chấp là đất nông nghiệp – loại tài sản có tính thanh khoản rất thấp khi thị trường suy giảm.

Kết quả nghiên cứu này tương đồng với các công trình của các tác giả nghiên cứu tại VietinBank và MBBank, khi khẳng định rằng nếu không có hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ hiện đại và quy trình kiểm soát độc lập theo chuẩn Basel II thì nợ xấu sẽ gia tăng tỷ lệ thuận với quy mô tín dụng. Bức tranh tài chính này được thể hiện trực quan qua Bảng thống kê nguồn vốn huy động và các biểu đồ phân tích cơ cấu dư nợ theo ngành nghề kinh tế giai đoạn 2015 - 2017 trong toàn bộ luận văn.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Mộc Hóa, luận văn đề xuất các giải pháp đồng bộ:

Thứ nhất, tái cơ cấu danh mục cho vay và chuẩn hóa khâu thẩm định. Ban Giám đốc chi nhánh chỉ đạo Phòng Khách hàng chuyển dịch trọng tâm thẩm định từ tài sản bảo đảm sang đánh giá khả năng tạo dòng tiền thực tế của phương án sản xuất kinh doanh, khống chế tỷ trọng cho vay tín chấp rủi ro cao xuống dưới 10% tổng dư nợ, triển khai ngay trong Quý I năm kế hoạch.

Thứ hai, thiết lập hệ thống cảnh báo sớm và xếp hạng tín dụng nội bộ theo chuẩn Basel II. Khối Quản lý rủi ro chi nhánh xây dựng bộ tiêu chí giám sát định kỳ đối với các khách hàng vay vốn trên 500 triệu đồng, đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ nợ xấu toàn chi nhánh ở mức dưới 1,5% trong giai đoạn 2018 - 2020.

Thứ ba, tăng cường kiểm tra, giám sát sau cho vay và tái định giá tài sản bảo đảm. Phòng Quản lý rủi ro và Tổ Kiểm tra nội bộ tiến hành kiểm tra thực tế việc sử dụng vốn trong vòng 30 ngày sau giải ngân đối với 100% hồ sơ vay mới; định kỳ 6 tháng thực hiện đánh giá lại giá trị thị trường của bất động sản thế chấp.

Thứ tư, nâng cao năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng. Chi nhánh phối hợp với Trung tâm Đào tạo BIDV tổ chức ít nhất 4 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm về kỹ năng thẩm định nông nghiệp và pháp lý bảo đảm tiền vay, nhằm giảm thiểu tối đa các lỗi vi phạm quy trình tác nghiệp.

Thứ năm, kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và Hội đồng quản trị BIDV. Đề xuất Ngân hàng Nhà nước hoàn thiện hệ thống thông tin tín dụng quốc gia (CIC), mở rộng cơ chế bảo hiểm nông nghiệp; kiến nghị BIDV trụ sở chính phân cấp thẩm quyền phán quyết tín dụng linh hoạt phù hợp với đặc thù sản xuất lúa vụ mùa tại vùng Đồng Tháp Mười.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng cao cho nhiều nhóm độc giả chuyên ngành:

1. Cán bộ quản trị và chuyên viên tín dụng ngân hàng thương mại: Nắm bắt phương pháp nhận diện rủi ro, phân tích dòng tiền khách hàng cá nhân và áp dụng các biểu mẫu kiểm soát sau vay hiệu quả trong hoạt động thực tế.
2. Học viên cao học và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu tình huống chi nhánh ngân hàng, kết hợp giữa khung lý thuyết Basel II và dữ liệu thực tế tại Việt Nam.
3. Ban Giám đốc các chi nhánh ngân hàng trong giai đoạn hậu sáp nhập: Rút ra bài học kinh nghiệm trong việc sắp xếp cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý rủi ro, xử lý chuyển tiếp nợ quá hạn và ổn định nguồn vốn huy động.
4. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách địa phương: Có thêm căn cứ thực tiễn để đánh giá rủi ro tín dụng nông nghiệp, từ đó xây dựng các chính sách hỗ trợ vốn vay gắn với chuỗi liên kết sản xuất tại khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long.

Câu hỏi thường gặp

1. Rủi ro tín dụng đặc thù tại địa bàn BIDV Mộc Hóa giai đoạn 2015 - 2017 là gì? Rủi ro tín dụng tại chi nhánh gắn chặt với tính mùa vụ nông nghiệp và điều kiện tự nhiên vùng ngập lũ Đồng Tháp Mười. Khi thiên tai hoặc giá nông sản sụt giảm, dòng tiền trả nợ của hộ nông dân và doanh nghiệp thu mua bị gián đoạn, làm phát sinh nợ quá hạn cục bộ.

2. Tỷ trọng tiền gửi ngắn hạn chiếm trên 70% gây ra áp lực gì cho quản trị rủi ro? Năm 2015, tiền gửi dưới 12 tháng chiếm 70,29% trong tổng số 453 tỷ đồng nguồn vốn huy động. Tình trạng này gây rủi ro chênh lệch kỳ hạn nghiêm trọng khi chi nhánh phải sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho các dự án đầu tư máy móc nông nghiệp trung và dài hạn.

3. Chuẩn mực Basel II được vận dụng như thế nào trong nghiên cứu này? Nghiên cứu đối chiếu thực tế quản trị tại chi nhánh với 16 nguyên tắc của Basel II trên 4 phương diện, chỉ rõ khoảng trống trong việc thiếu hệ thống đo lường rủi ro định lượng độc lập và đề xuất mô hình cảnh báo sớm phù hợp với quy mô chi nhánh cấp một.

4. Giải pháp nào được ưu tiên để xử lý nợ xấu sau khi sáp nhập MHB Đồng Tháp Mười? Chi nhánh ưu tiên áp dụng biện pháp cơ cấu lại thời hạn trả nợ theo Thông tư số 39/2016/TT-NHNN, kết hợp với đôn đốc thu hồi qua xử lý tài sản thế chấp và bán nợ có chọn lọc nhằm làm sạch bảng cân đối tài sản, đưa tỷ lệ nợ xấu về mức an toàn.

5. Vì sao việc định giá tài sản bảo đảm là đất nông nghiệp lại tiềm ẩn nhiều rủi ro? Đất nông nghiệp tại các huyện vùng sâu như Mộc Hóa, Tân Thạnh có tính thanh khoản thấp và biên độ biến động giá lớn theo quy hoạch. Khi rủi ro phát sinh, việc phát mại tài sản thường kéo dài và số tiền thu hồi không đủ bù đắp dư nợ gốc cùng lãi vay.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng theo chuẩn mực Basel II và quy định pháp lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
• Đánh giá thực chứng bức tranh huy động vốn tăng trưởng từ 453 tỷ đồng lên 700 tỷ đồng cùng diễn biến chất lượng tín dụng tại BIDV Mộc Hóa giai đoạn 2015 - 2017.
• Nhận diện chính xác 4 nhóm nguyên nhân cốt lõi gây ra rủi ro tín dụng từ môi trường kinh tế nông nghiệp đến năng lực thẩm định của cán bộ.
• Xây dựng 5 nhóm giải pháp hành động khả thi với lộ trình cụ thể nhằm kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới 1,5% và tối ưu hóa danh mục cho vay.
• Đề xuất các kiến nghị thiết thực gửi tới Ngân hàng Nhà nước và Trụ sở chính BIDV về cơ chế bảo hiểm nông nghiệp cùng chính sách ủy quyền tín dụng.

Công trình là tài liệu khoa học hữu ích, cung cấp góc nhìn thực tiễn sâu sắc cho các nhà quản trị ngân hàng và giới nghiên cứu trong nỗ lực hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro tín dụng an toàn tại khu vực nông nghiệp nông thôn Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG 1. Tổng quan về tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng: 1. Khái niệm: Theo Luật các tổ chức tín dụng (2010): Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. Phan Thị Thu Hà (2013) cho rằng tín dụng là quan hệ vay mượn dựa trên nguyên tắc hoàn trả.

Tín dụng là sự chuyển nhượng tạm thời một lượng giá trị dưới hình thức hiện vật hay tiền tệ từ người sở hữu sang người sử dụng, sau một thời gian nhất định trả lại với một lượng lớn hơn. Tín dụng là một phạm trù kinh tế và nó cũng là sản phẩm của nền kinh tế hàng hóa. Tín dụng ra đời, tồn tại qua nhiều hình thái kinh tế - xã hội. Quan hệ tín dụng được phát sinh ngay từ thời kỳ chế độ công xã nguyên thủy bắt đầu tan rã.

Khi chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất xuất hiện, cũng là đồng thời xuất hiện quan hệ trao đổi hàng hóa. Thời kỳ này, tín dụng được thực hiện dưới hình thức vay mượn bằng hiện vật - hàng hóa. Xuất hiện sở hữu tư nhân tư liệu sản xuất, làm cho xã hội có sự phân hóa: giàu, nghèo, người nắm quyền lực, người không có gì.Khi người nghèo gặp phải những khó khăn không thể tránh thì buộc họ phải đi vay, mà những người giàu thì câu kết với nhau để ấn định lãi suất cao, chính vì thế, tín dụng nặng lãi ra đời. Trong giai đoạn tín dụng nặng lãi, tín dụng có lãi suất cao nhất là 40-50%, do việc sử dụng tín dụng nặng lãi không phục vụ cho việc sản xuất mà chỉ phục vụ cho mục đích tín dụng nên nền kinh tế bị kìm hãm động lực phát triển.

Về sau, tín dụng đã chuyển sang hình thức vay mượn bằng tiền tệ (Nguyễn Hữu Tài, 2012). Cho vay, còn gọi là tín dụng, là việc một bên (bên cho vay) cung cấp nguồn tài chính cho đối tượng khác (bên đi vay) trong đó bên đi vay sẽ hoàn trả tài chính download by : [e-mail] 2 cho bên cho vay trong một thời hạn thỏa thuận và thường kèm theo lãi suất. Do hoạt động này làm phát sinh một khoản nợ nên bên cho vay còn gọi là chủ nợ, bên đi vay gọi là con nợ. Do đó, Tín dụng phản ánh mối quan hệ giữa hai bên - Một bên là người cho vay, và một bên là người đi vay.

Quan hệ giữa hai bên ràng buộc bởi cơ chế tín dụng, thỏa thuận thời gian cho vay, lãi suất phải trả.(Nguyễn Chí Trung, 2017) Thực chất, tín dụng là biểu hiện mối quan hệ kinh tế gắn liền với quá trình tạo lập và sử dụng quỹ tín dụng nhằm mục đích thỏa mãn nhu cầu vốn tạm thời cho quá trình tái sản xuất và đời sống, theo nguyên tắc hoàn trả. Tóm lại, có thể hiểu khái niệm tín dụng là: Là sự trao đổi các tài sản hiện tại để nhận các tài sản cùng loại trong tương lai. Là quan hệ mua bán quyền sử dụng vốn, giá cả là lãi suất. Là quan hệ kinh tế, theo đó một người thoả thuận để người khác sử dụng số tiền hay tài sản của mình trong một thời gian nhất định với các điều kiện có hoàn trả vốn và lãi.

Một cách chung nhất, khái niệm tín dụng theo pháp luật ngân hàng Việt Nam ghi nhận rằng, tín dụng là quan hệ vay (mượn) dựa trên cơ sở tin tưởng và tín nhiệm giữa bên cho vay (mượn) và bên đi vay (mượn). Theo đó, bên cho vay chuyển giao một lượng vốn tiền tệ (hoặc tài sản) để bên vay sử dụng có thời hạn. Khi đến hạn, bên vay có nghĩa vụ hoàn trả vốn (tài sản) ban đầu và lãi suất. Khái niệm về tín dụng Ngân hàng Theo Joel Bessis (2012) cho rằng tín dụng ngân hàng là giao dịch tài sản giữa Ngân hàng (TCTD) với bên đi vay (là các tổ chức kinh tế, cá nhân trong nền kinh tế) trong đó Ngân hàng (TCTD) chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời gian nhất định theo thoả thuận, và bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện cả vốn gốc và lãi cho Ngân hàng (TCTD) khi đến hạn thanh toán.

Theo Luật các tổ chức tín dụng (2010) thì cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản download by : [e-mail] 3 tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác 1. Phân loại tín dụng ngân hàng: Tín dụng ngân hàng được phân loại theo nhiêu hình thức khác nhau như: mục đích vay, thời hạn vay, mức độ tín nhiệm của khách hàng.Theo Giáo trình Lý thuyết tài chính tiền tệ, Đại học kinh tế quốc dân (2012) thì tín dụng được phân loại như sau: Dựa vào mục đích cho vay có thể phân tín dụng thành: Cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh công thương nghiệp. Mục đích của hình thức cho vay này thường là phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, cá nhân. Cho vay tiêu dùng cá nhân.

Mục đích của hình thức cho vay này là để phục vụ cho tiêu dùng của các cá nhân Cho vay mua bán bất động sản. Mục đích của hình thức cho vay này là phục vụ nhu cầu vay mua bán bất động sản của các cá nhân. Cho vay sản xuất nông nghiệp. Mục đích chính của hình thức cho vay này là phục vụ hoạt động sản xuất các sản phẩm nông nghiệp, nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản.

Cho vay kinh doanh xuất nhập khẩu: Mục đích là cho các tổ chức vay xuất nhập khẩu các mặt hàng công thương nghiệp. Dựa vào thời hạn cho vay có thể phân thành các loại sau: Cho vay ngắn hạn: Là loại cho vay có thời hạn đến 1 năm. Mục đích của loại cho vay này thường là nhằm hỗ trợ cho việc đầu tư vào tài sản lưu động. Cho vay trung hạn: Là loại cho vay có thời hạn từ 2 đến 5 năm.

Mục đích của loại cho vay này là nhằm tài trợ cho việc đầu tư vào tài sản cố định. Cho vay dài hạn: Là loại cho vay có thời hạn trên 5 năm. Mục đích của loại vay này thường là nhằm tài trợ đầu tư vào các dự án đầu tư. Dựa vào mức độ tín nhiệm của khách hàng, hoạt động tín dụng có thể phân chia thành các loại sau: download by : [e-mail] 4 Cho vay không có bảo đảm: Là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của người khác mà chị dựa vào uy tín của bản thân khách hàng vay vốn để quyết định cho vay.

Cho vay có bảo đảm: Là loại cho vay dựa trên cơ sở các bảo đảm cho tiền vay như thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của một bên thứ ba nào khác. Dựa vào phương thức cho vay, hoạt động tín dụng có thể phân chia thành các loại sau: Cho vay theo món vay: Là loại cho vay mà mỗi lần vay vốn, khách hàng và tổ chức tín dụng thực hiện thủ tục vay vốn cần thiết và ký kết hợp đồng tín dụng. Cho vay theo hạn mức tín dụng: Là loại cho vay mà tổ chức tín dụng và khách hàng xác định và thoả thuận một hạn mức tín dụng duy trì trong một khoảng thời gian nhất định. Cho vay theo hạn mức thấu chi: Là việc cho vay mà tổ chức tín dụng thoả thuận bằng văn bản chấp thuận cho khách hàng chi vượt số tiền có trên tài khoản thanh toán của khách hàng.

Dựa vào xuất xứ tín dụng, hoạt động tín dụng có thể phân chia thành các loại sau: Cho vay trực tiếp: Ngân hàng cấp vốn trực tiếp cho người có nhu cầu, đồng thời người đi vay trực tiếp trả nợ vay cho ngân hàng. Cho vay gián tiếp: Là khoản cho vay được thực hiện thông qua việc mua lại các khế ước hoặc chứng từ nợ đã phát sinh và còn trong thời hạn thanh toán như là: Chiết khấu thương mại, bao thanh toán. Đặc điểm của tín dụng Ngân hàng Tín dụng ngân hàng là giao dịch tài sản giữa Ngân hàng (TCTD) với bên đi vay (là các tổ chức kinh tế, cá nhân trong nền kinh tế) trong đó Ngân hàng (TCTD) chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời gian nhất định theo thoả thuận, và bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện cả vốn gốc và lãi cho Ngân hàng (TCTD) khi đến hạn thanh toán (Joel Bessis, 2012). download by : skknchat@gmail.

Vai trò của tín dụng Ngân hàng Theo Nguyễn Như Dương (2017) nhìn nhận vai trò của tín dụng ngân hàng bao gồm: Tín dụng ngân hàng là cầu nối giữa cung và cầu về vốn trong nền kinh tế. Trong nền kinh tế thường xuyên có một số các doanh nghiệp trong quá trình sản xuất kinh doanh có một bộ phận vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi được tách ra khỏi quá trình tái sản xuất của các doanh nghiệp như: tiền khấu hao tài sản cố định để tái tạo lại tài sản cố định nhưng chưa mua vì có sự chênh lệch về thời gian giữa việc bán sản phẩm và việc mua nguyên vật liệu; tiền trả lương cho người lao động nhưng chưa đến hạn trả; khoản tiền tích luỹ để tái sản xuất mở rộng nhưng chưa đủ điều kiện để đầu tư.Các khoản tiền tệ trên đây luôn được các doanh nghiệp tìm cách đầu tư kiếm lời. Ngoài ra còn có các khoản tiền để dành của dân cư, khi chưa có nhu cầu sử dụng, họ cũng muốn đầu tư để kiếm lời. Tất cả tạo thành nguồn vốn tiềm tàng trong nền kinh tế.

Trong khi đó có một số doanh nghiệp, cá nhân thiếu vốn để phục vụ cho nhu cầu kinh doanh của mình; một số cá nhân trong xã hội cần vốn để cải thiện sinh hoạt hoặc đối phó với những rủi ro trong cuộc sống; Ngân sách Nhà nước bị thâm hụt, Nhà nước cần vốn để bù đắp sự thâm hụt đó đảm bảo cân đối thu chi cho nền kinh tế. Như vậy, ta thấy trong xã hội luôn có một số người thừa vốn cần đầu tư và một số người thiếu vốn muốn đi vay. Song những người này khó có thể trực tiếp gặp nhau, hoặc có thể gặp nhau thì chi phí rất cao và không kịp thời.