Chương 1: Cơ sở lý luận về rủi ro tài chính và quản trị rủi ro tài chính - Chương 2: Thực trạng quản trị rủi ro tài chính trong các doanh nghiệp ngành thép Việt Nam - Chương 3: Các giải pháp quản trị rủi ro tài chính trong các doanh nghiệp ngành thép Việt Nam. Quản trị rủi ro tài chính là vấn đề còn khá mới và chưa có nhiều kinh nghiệm thực tiễn. Trong phạm vi đề tài này khó chuyển tải được hết nội dung. Tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của Quý Thầy cô, các chuyên gia tài chính và các đồng nghiệp để công tác quản trị tài chính ngày càng phát triển và hoàn thiện.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO TÀI CHÍNH VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÀI CHÍNH 1.1 RỦI RO TÀI CHÍNH VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÀI CHÍNH: 1.1 Khái niệm rủi ro tài chính: Rủi ro tài chính là các trạng thái rủi ro kiệt giá tài chính và những rủi ro do doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính - sử dụng nguồn vốn vay – trong kinh doanh. Trong phạm vi đề tài này, khái niệm rủi ro tài chính chỉ hàm ý nói đến rủi ro kiệt giá tài chính. Các doanh nghiệp ngày nay thường xuyên phải đối mặt với những độ nhạy cảm từ các nhân tố thị trường như lãi suất, tỷ giá, giá cả hàng hóa và chứng khoán. Độ nhạy cảm từ các nhân tố giá cả thị trường tác động đến thu nhập của doanh nghiệp là rủi ro kiệt giá tài chính.
Những biến động không thể dự đoán trước của tỷ giá, lãi suất, giá cả hàng hóa không những có thể ảnh hưởng đến các khoản lợi nhuận được báo cáo hàng quý của một công ty mà còn có thể định đoạt liệu công ty đó có thể tồn tại được hay không. Một công ty hiện nay không chỉ cần có các công nghệ sản xuất tiên tiến nhất, nguồn cung lao động rẻ nhất hay một chiến lược tiếp thị tốt nhất nữa, mà những biến động giá cả đột ngột có thể đẩy các công ty đang được điều hành tốt rơi vào tình trạng phá sản. Những thay đổi trong tỷ giá có thể tạo ra những đối thủ mạnh mới. Tương tự như vậy, những thay đổi thất thường trong giá cả hàng hóa có thể đẩy giá cả đầu vào tăng đến mức mà người tiêu dùng chuyển hướng sang sử dụng các sản phẩm thay thế.
Biến động của lãi suất có thể tạo ra áp lực làm tăng chi phí của các công ty. Các công ty nào có doanh thu thấp sẽ bị tác động bất lợi bởi lãi suất tăng lên và có thể lâm vào tình trạng kiệt quệ tài chính. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Những biến động của lãi suất, tỷ giá và giá hàng hóa làm các doanh nghiệp đứng trước hai hệ quả: đó là hệ quả của độ nhạy cảm giao dịch và hệ quả của độ nhạy cảm cạnh tranh. Độ nhạy cảm giao dịch phát sinh khi có những thay đổi trong giá hàng hóa, lãi suất và tỷ giá, và điều này sẽ làm thay đổi giá trị của một khoản tiền thu được hoặc các khoản chi phí.
Rủi ro giao dịch chỉ tập trung vào ảnh hưởng của những thay đổi trong giá cả, còn tác động của thay đổi giá đối với số lượng được bỏ qua. Độ nhạy cảm cạnh tranh phát sinh khi có những thay đổi trong tỷ giá hối đoái hay lãi suất hoặc giá cả hàng hóa sẽ làm tăng thêm các địch thủ cạnh tranh mới. Ví dụ như khi đồng nội tệ tăng giá, một công ty thuần tuý kinh doanh trong nước vẫn bị tác động bởi tỷ giá do có sự xuất hiện của các công ty cạnh tranh nước ngoài có chi nhánh trong nước nhập hàng hóa từ nước ngoài về tiêu thụ trong nước – giá cả hàng hóa cùng loại ở nước ngoài giờ đây rẻ tương đối so với hàng hóa trong nước. Như vậy, chính những thay đổi trong tỷ giá, lãi suất, hoặc giá hàng hóa đã tác động lên doanh thu và thị phần của công ty và sau đó lên lợi nhuận ròng của công ty.
Tóm lại là, cho dù đó là độ nhạy cảm giao dịch hay độ nhạy cảm cạnh tranh, những bất ổn trong tỷ giá, lãi suất, hoặc giá cả hàng hóa chắc chắn sẽ làm thay đổi dòng tiền thực sự của công ty. Những bất ổn này ngày càng rõ ràng hơn và ngày càng có thêm nhiều công ty nhận ra tầm quan trọng của những rủi ro này. Ở đề tài này, tôi chỉ đề cập đến ba loại rủi ro chủ yếu từ các yếu tố của thị trường là: rủi ro tỷ giá, rủi ro lãi suất và rủi ro giá hàng hóa.1 Rủi ro tỷ giá hối đoái: Độ nhạy cảm giao dịch hấp thụ rất mạnh mẽ những biến động trong tỷ giá. Đó chính là sự không tương thích giữa doanh thu và chi phí.
Một ví dụ đơn giản: Tỷ giá đột ngột tăng làm giá hàng hóa hay nguyên vật liệu nhập từ nước ngoài về tăng cao, chi phí mua hàng của doanh nghiệp sẽ biến động tăng, trong khi đó với những áp lực khác 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhau, giá bán không thể tăng tương ứng và doanh nghiệp sẽ thu được lợi nhuận thấp hơn thời kì trước thậm chí là lỗ. Ngoài ra, một rủi ro tương đương, liên quan đến sự bất ổn của tỷ giá, thường được đề cập trong các bảng cân đối kế toán của công ty với tên gọi độ nhạy cảm chuyển đổi. Độ nhạy cảm chuyển đổi phản ánh những thay đổi trong giá trị của công ty khi tài sản ở nước ngoài được chuyển đổi sang nội tệ. Những thay đổi trong tỷ giá hối đoái có thể có tác động tiêu cực đáng kể đến năng lực cạnh tranh của công ty như ví dụ đã trình bày trên đây.2 Rủi ro lãi suất: Những thay đổi trong lãi suất cũng có thể có những tác động tương tự như tỷ giá đến thực hiện báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh.
Những thay đổi lãi suất có thể tác động đến hoặc là các khoản thu hoặc là các khoản chi phí, trong đó hầu hết các công ty thường chỉ đặt sự quan tâm của mình vào chi phí lãi vay. Ngoài ra, những thay đổi trong lãi suất cũng có thể dẫn đến độ nhạy cảm cạnh tranh. Những thay đổi trong lãi suất có thể làm thay đổi số lượng hàng hóa do công ty bán ra. Ví dụ, dưới sức ép của chi phí tăng đột biến và nguy cơ lỗ vốn do lãi suất tăng cao, doanh nghiệp có thể giảm lượng hàng sản xuất và vì vậy, trong kì đó, doanh nghiệp đó có nguy cơ bị thu hẹp thị phần do lượng hàng bán ra thấp hơn so với những doanh nghiệp khác, vốn không bị ảnh hưởng bởi biến động lãi suất do đã phòng ngừa rủi ro chẳng hạn.3 Rủi ro giá hàng hóa: Các công ty thường xuyên phải đối mặt với độ nhạy cảm liên quan đến giá hàng hóa.
Sự biến động của giá cả nguyên vật liệu đầu vào ảnh hưởng rất nhiều đến chi phí và lợi nhuận của doanh nghiệp. Biến động giá hàng hóa còn ảnh hưởng rất lớn ở chỗ, nếu khi nhập lượng, giá cả đầu vào biến động tăng, nhưng sau đó, khi doanh nghiệp bán hàng, giá hàng hóa lại biến động giảm. Trong hoàn cảnh đó, doanh nghiệp sẽ chịu thua lỗ để bán được hàng theo giá thị trường. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Độ nhạy cảm kinh tế cũng cho thấy, giá cả đầu vào biến động làm công ty khó khăn hơn trong việc quyết định giá thành sản phẩm.
Bởi lẽ, nếu giá thành sản phẩm cao đồng nghĩa với việc sản phẩm của doanh nghiệp sẽ kém tính cạnh tranh so với sản phẩm cùng loại của doanh nghiệp khác có giá thành thấp hơn. Sức ảnh hưởng do biến động giá đầu vào, vì vậy, càng to lớn hơn rất nhiều so với rủi ro lãi suất hay tỷ giá. Khái niệm quản trị rủi ro tài chính và nhận diện rủi ro tài chính: 1.1 Khái niệm quản trị rủi ro tài chính: Như vậy, đứng trước áp lực về rủi ro tài chính, các doanh nghiệp cần phải có biện pháp để phòng ngừa và hạn chế tối đa những tổn thất do các rủi ro tài chính mang lại. Công việc này được gọi là quản trị rủi ro tài chính.
Quản trị rủi ro tài chính là xác định mức độ rủi ro tài chính mà một công ty mong muốn, nhận diện được mức độ rủi ro tài chính hiện nay của công ty đang gánh chịu và sử dụng các công cụ phái sinh hoặc các công cụ tài chính khác để điều chỉnh mức độ rủi ro tài chính thực sự theo mức rủi ro tài chính mong muốn. Công cụ phái sinh là các công cụ tài chính có lợi nhuận phát sinh từ lợi nhuận của các công cụ khác, nghĩa là thành quả của chúng phụ thuộc vào diễn biến của các công cụ này. Bằng việc sử dụng các công cụ phái sinh, các công ty và cá nhân có thể chuyển bất cứ rủi ro nào họ không mong muốn cho các đối tác khác là những người hoặc là có rủi ro được bù đắp hoặc là muốn thừa nhận rủi ro đó. Ở các quốc gia phát triển, hầu hết tình trạng rủi ro kiệt giá tài chính là có thể phòng ngừa được bởi vì có sự tồn tại của nhiều thị trường lớn và một thị trường hiệu quả mà thông qua đó những rủi ro này có thể được trao đổi cho nhau.2 Nhận diện rủi ro tài chính: Những rủi ro mà một công ty thường gặp phải thường nằm trong hai nhóm: rủi ro kinh doanh và rủi ro tài chính.
4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đối với hầu hết các tổ chức phi tài chính thì rủi ro kinh doanh là rủi ro có liên quan đến hoạt động sản xuất và kinh doanh bán hàng. Thí dụ, một nhà sản xuất máy tính gặp rủi ro kinh doanh là một đối thủ cạnh tranh của họ sẽ giới thiệu ra thị trường một sản phẩm ưu việt hơn về mặt công nghệ mà lấy mất đi thị phần của nhà sản xuất đó. Nhìn chung, những rủi ro kinh doanh thường không thể phòng ngừa được bởi chúng không mua đi bán lại được. Rủi ro thứ hai, rủi ro tài chính hay rủi ro kiệt giá tài chính là loại rủi ro mà một doanh nghiệp gặp phải do phải đối mặt với những độ nhạy cảm từ các nhân tố thị trường như tỷ giá, lãi suất, giá cả hàng hóa và chứng khoán đã được trình bày ở trên.