Khóa luận quản trị rủi ro nhận hàng nhập khẩu đường biển tại Ratraco Hà Nội - ĐH Thương Mại

Nghiên cứu quản trị rủi ro trong quy trình nhập khẩu đường biển tại Ratraco Hà Nội. Giải pháp tối ưu hóa quy trình, giảm thiểu rủi ro, tăng hiệu quả kinh doanh.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Nga
• Người hướng dẫn: Ts. Mai Thanh Huyền
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Trong Quy Trình Nhận Hàng Nhập Khẩu Bằng Đường Biển Tại Công Ty TNHH Giao Nhận Vận Chuyển Đường Sắt Hà Nội Ratraco
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.2.1. Nghiên cứu nước ngoài
• 1.2.2. Nghiên cứu trong nước
• 1.3. Mục đích nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 1.6.2. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 1.7. Kết cấu của khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG QUY TRÌNH NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN
• 2.1. Một số khái niệm cơ bản
• 2.1.1. Khái niệm nguy cơ, rủi ro, tổn thất
• 2.1.2. Khái niệm quản trị rủi ro
• 2.1.3. Khái niệm quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển
• 2.1.4. Khái niệm về quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển
• 2.2. Quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển
• 2.3. Nội dung quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển
• 2.3.1. Nhận dạng rủi ro
• 2.3.2. Phân tích và đo lường rủi ro
• 2.3.3. Kiểm soát rủi ro
• 2.3.4. Tài trợ rủi ro
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG QUY TRÌNH NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN TẠI CÔNG TY TNHH GIAO NHẬN VẬN CHUYỂN ĐƯỜNG SẮT HÀ NỘI RATRACO
• 3.1. Giới thiệu về Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển Đường sắt Hà Nội Ratraco
• 3.1.1. Sơ lược về công ty
• 3.1.2. Lĩnh vực kinh doanh của công ty
• 3.1.3. Khái quát hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty giai đoạn 2021 – 2023
• 3.1.4. Tình hình hoạt động kinh doanh của công ty giai đoạn 2021 - 2023
• 3.1.5. Tình hình hoạt động giao nhận quốc tế bằng đường biển của công ty giai đoạn 2021 - 2023
• 3.2. Thực trạng hoạt động quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển Đường sắt Hà Nội Ratraco giai đoạn 2021 - 2023
• 3.2.1. Thực trạng quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của công ty
• 3.2.2. Thực trạng quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của công ty
• 3.2.2.1. Nhận dạng rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của công ty
• 3.2.2.2. Phân tích và đo lường rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của công ty
• 3.2.2.3. Kiểm soát rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của công ty
• 3.2.2.4. Hoạt động tài trợ rủi ro của công ty đối với những rủi ro gặp phải trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển
• 3.2.3. Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển Đường sắt Hà Nội Ratraco
• 3.2.3.1. Nguyên nhân của hạn chế
• 3.2.3.1.1. Nguyên nhân khách quan
• 3.2.3.1.2. Nguyên nhân chủ quan
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ ĐỀ XUẤT VỚI VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Định hướng phát triển quy trình quản trị rủi ro khi nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển Đường sắt Hà Nội Ratraco
• 4.2. Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển Đường sắt Hà Nội Ratraco
• 4.2.1. Giải pháp nâng cao hiệu quả quá trình nhận dạng rủi ro
• 4.2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả trong quá trình phân tích và đo lường rủi ro
• 4.2.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả trong quá trình kiểm soát rủi ro
• 4.2.4. Giải pháp nâng cao hiệu quả trong quá trình tài trợ rủi ro
• 4.3. Một số kiến nghị
• 4.3.1. Kiến nghị với Tổng cục Hải quan
• 4.3.2. Kiến nghị với cơ quan Nhà nước
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Rủi Ro Nhập Khẩu Đường Biển Tại Ratraco

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hoạt động thương mại quốc tế ngày càng phát triển, kéo theo sự gia tăng của hoạt động nhập khẩu đường biển. Tuy nhiên, quá trình này tiềm ẩn nhiều rủi ro nhập khẩu ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp giao nhận vận tải biển đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng, đặc biệt với Việt Nam có bờ biển dài. Các rủi ro có thể phát sinh trong bất cứ khâu nào. Ratraco Hà Nội, một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics, đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản trị rủi ro trong quá trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển. Các mặt hàng chính như thực phẩm, thiết bị y tế, đòi hỏi quy trình nghiêm ngặt. Bài toán đặt ra là làm sao để Ratraco có thể tối ưu hóa quy trình, giảm thiểu chi phí nhập khẩu và nâng cao lợi nhuận nhập khẩu, đồng thời đảm bảo an toàn và tuân thủ các quy định pháp luật. Việc nghiên cứu và đưa ra các giải pháp quản trị rủi ro hiệu quả là vô cùng cấp thiết.

1.1. Vai trò của vận tải đường biển trong chuỗi cung ứng

Vận tải đường biển đóng vai trò then chốt trong quản lý chuỗi cung ứng, đặc biệt đối với các doanh nghiệp có hoạt động thương mại quốc tế. Với khả năng vận chuyển khối lượng hàng hóa lớn và chi phí tương đối thấp so với các hình thức vận tải khác, đường biển là lựa chọn tối ưu cho việc nhập khẩu hàng hóa. Tuy nhiên, vận tải đường biển cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, từ rủi ro tài chính do biến động tỷ giá hối đoái đến rủi ro hoạt động liên quan đến thủ tục hải quan và vận chuyển hàng hóa. Vì vậy, việc quản trị rủi ro hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo tính liên tục và hiệu quả của chuỗi cung ứng.

1.2. Tính cấp thiết của quản trị rủi ro tại Ratraco Hà Nội

Đối với Ratraco Hà Nội, việc quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Với các mặt hàng đặc thù như thực phẩm và thiết bị y tế, các yêu cầu về bảo quản và vận chuyển rất khắt khe. Bất kỳ sai sót nào trong quá trình này đều có thể dẫn đến thiệt hại về tài chính và uy tín của công ty. Theo tài liệu gốc, những nhà quản trị tại doanh nghiệp Việt Nam nói chung và Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển Đường sắt Hà Nội Ratraco nói riêng vẫn đang gặp khó trong việc áp dụng biện pháp quản trị và giảm thiểu rủi ro, làm cho không những không tránh được rủi ro mà hoạt động kinh doanh lại phải chịu tổn thất.

II. Cách Nhận Diện Rủi Ro Nhập Khẩu Đường Biển 5 Bước

Nhận diện rủi ro là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình quản trị rủi ro. Quá trình này bao gồm việc xác định các yếu tố có thể gây ra thiệt hại hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động nhập khẩu đường biển của Ratraco Hà Nội. Các rủi ro có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm rủi ro tài chính, rủi ro pháp lý, rủi ro hoạt động, rủi ro môi trường và rủi ro chính trị. Việc nhận diện rủi ro một cách đầy đủ và chính xác sẽ giúp Ratraco có thể xây dựng các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro hiệu quả hơn. Các phương pháp phổ biến để nhận diện rủi ro bao gồm phân tích dữ liệu lịch sử, phỏng vấn chuyên gia, và sử dụng các công cụ như phân tích SWOT và mô hình quản trị rủi ro.

2.1. Các yếu tố gây rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu

Quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển bao gồm nhiều công đoạn, từ ký kết hợp đồng ngoại thương đến thủ tục hải quan và vận chuyển hàng hóa đến kho. Mỗi công đoạn đều tiềm ẩn những rủi ro riêng biệt. Ví dụ, sự chậm trễ trong quá trình làm thủ tục hải quan có thể dẫn đến chi phí lưu kho tăng cao. Hàng hóa có thể bị hư hỏng do điều kiện thời tiết khắc nghiệt hoặc bảo quản không đúng cách trong quá trình vận chuyển. Các vấn đề về thanh toán quốc tế và biến động tỷ giá hối đoái có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận nhập khẩu.

2.2. Sử dụng phân tích SWOT để nhận diện rủi ro tiềm ẩn

Phân tích SWOT là một công cụ hữu ích để nhận diện các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức liên quan đến hoạt động nhập khẩu đường biển của Ratraco Hà Nội. Bằng cách phân tích các yếu tố nội bộ và bên ngoài, Ratraco có thể xác định các rủi ro tiềm ẩn và xây dựng các chiến lược ứng phó phù hợp. Ví dụ, điểm yếu về kinh nghiệm quản trị rủi ro có thể được khắc phục bằng cách đào tạo nhân viên và thuê chuyên gia tư vấn. Cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do có thể bị bỏ lỡ nếu Ratraco không chuẩn bị kỹ lưỡng về thủ tục hải quan và các quy định pháp luật liên quan.

III. Đánh Giá Rủi Ro Nhập Khẩu Đường Biển Phương Pháp Chi Tiết

Sau khi nhận diện được các rủi ro tiềm ẩn, bước tiếp theo là đánh giá mức độ nghiêm trọng và khả năng xảy ra của từng rủi ro. Mục tiêu của quá trình đánh giá rủi ro là xác định các rủi ro nào cần được ưu tiên xử lý. Các phương pháp đánh giá rủi ro có thể định tính hoặc định lượng. Đánh giá định tính thường dựa trên kinh nghiệm và ý kiến chuyên gia, trong khi đánh giá định lượng sử dụng các công cụ thống kê và mô hình toán học để ước tính mức độ thiệt hại và xác suất xảy ra rủi ro. Kết quả của quá trình đánh giá rủi ro sẽ được sử dụng để xây dựng kế hoạch ứng phó rủi ro.

3.1. Phương pháp định tính Phân tích tần suất và mức độ nghiêm trọng

Phương pháp định tính thường sử dụng ma trận rủi ro để đánh giá tần suất xảy ra và mức độ nghiêm trọng của từng rủi ro. Các rủi ro có tần suất xảy ra cao và mức độ nghiêm trọng lớn sẽ được ưu tiên xử lý. Phương pháp này đơn giản và dễ thực hiện, nhưng có thể mang tính chủ quan và thiếu chính xác. Ví dụ, các rủi ro liên quan đến thủ tục hải quan thường có tần suất xảy ra cao, nhưng mức độ nghiêm trọng có thể khác nhau tùy thuộc vào loại hàng hóa và quy định pháp luật.

3.2. Phương pháp định lượng Sử dụng thống kê và mô hình toán học

Phương pháp định lượng sử dụng các công cụ thống kê và mô hình toán học để ước tính mức độ thiệt hại và xác suất xảy ra rủi ro. Các phương pháp này đòi hỏi nhiều dữ liệu và kỹ năng phân tích phức tạp, nhưng có thể cung cấp kết quả chính xác hơn. Ví dụ, mô hình Monte Carlo có thể được sử dụng để mô phỏng các kịch bản khác nhau và ước tính mức độ thiệt hại trung bình trong trường hợp xảy ra rủi ro. Các mô hình quản trị rủi ro hiện đại khuyến khích kết hợp cả phương pháp định tính và định lượng để có cái nhìn toàn diện về rủi ro.

IV. Biện Pháp Giảm Thiểu Rủi Ro Nhập Khẩu Đường Biển Hiệu Quả

Sau khi đánh giá rủi ro, bước tiếp theo là xây dựng và triển khai các biện pháp giảm thiểu rủi ro. Mục tiêu của quá trình này là giảm thiểu khả năng xảy ra và mức độ nghiêm trọng của các rủi ro đã được xác định. Các biện pháp giảm thiểu rủi ro có thể bao gồm phòng ngừa, kiểm soát, chuyển giao và chấp nhận rủi ro. Ratraco Hà Nội cần lựa chọn các biện pháp phù hợp với đặc điểm của từng rủi ro và nguồn lực của công ty. Việc triển khai các biện pháp giảm thiểu rủi ro cần được thực hiện một cách có hệ thống và theo dõi chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả.

4.1. Phòng ngừa rủi ro Nâng cao năng lực và tuân thủ pháp luật

Phòng ngừa rủi ro là biện pháp chủ động để giảm thiểu khả năng xảy ra rủi ro. Biện pháp này bao gồm nâng cao năng lực của nhân viên, tuân thủ các quy định pháp luật, và xây dựng quy trình làm việc chặt chẽ. Ví dụ, Ratraco có thể đào tạo nhân viên về thủ tục hải quan, thanh toán quốc tế và các quy định về an toàn hàng hóa. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn ISO 31000 cũng giúp Ratraco xây dựng hệ thống quản trị rủi ro hiệu quả.

4.2. Chuyển giao rủi ro Sử dụng bảo hiểm và hợp đồng

Chuyển giao rủi ro là biện pháp chuyển rủi ro sang một bên thứ ba, thường là công ty bảo hiểm. Bằng cách mua bảo hiểm hàng hóa, Ratraco có thể giảm thiểu thiệt hại tài chính trong trường hợp xảy ra rủi ro như mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa. Việc sử dụng các điều khoản hợp đồng có lợi cũng giúp Ratraco chuyển giao một số rủi ro sang đối tác. Chẳng hạn, điều khoản Incoterms quy định rõ trách nhiệm và rủi ro giữa người mua và người bán trong quá trình vận chuyển hàng hóa.

V. Ứng Dụng Quản Trị Rủi Ro Nghiên Cứu Tại Ratraco Hà Nội

Nghiên cứu tại Ratraco Hà Nội cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp quản trị rủi ro một cách hệ thống có thể mang lại những lợi ích đáng kể cho doanh nghiệp. Bằng cách nhận diện, đánh giá và giảm thiểu rủi ro, Ratraco có thể giảm thiểu chi phí nhập khẩu, nâng cao lợi nhuận nhập khẩu, và tăng cường uy tín với đối tác và khách hàng. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng Ratraco vẫn còn nhiều hạn chế trong việc áp dụng các biện pháp quản trị rủi ro hiện đại. Việc đào tạo nhân viên, đầu tư vào công nghệ thông tin, và xây dựng văn hóa quản trị rủi ro là những yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tại Ratraco.

5.1. Phân tích thực trạng quản trị rủi ro tại Ratraco Hà Nội

Theo tài liệu gốc, Ratraco đang sử dụng một số biện pháp nhằm hạn chế rủi ro như tham gia bảo hiểm, tự lập quỹ bảo hiểm riêng, đào tạo và huấn luyện nhân viên. Những biện pháp này đã giúp doanh nghiệp hạn chế phần nào rủi ro nhưng nhìn chung vẫn còn khá nhiều hạn chế, khi hằng năm công ty vẫn phải dùng một phần doanh thu để bù đắp rủi ro. Cần có những giải pháp cụ thể và chi tiết hơn.

5.2. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro

Để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro, Ratraco cần tập trung vào các giải pháp như: Nâng cao năng lực nhận diện và đánh giá rủi ro cho nhân viên. Đầu tư vào công nghệ thông tin để tự động hóa quy trình quản trị rủi ro. Xây dựng văn hóa quản trị rủi ro trong toàn công ty. Tăng cường hợp tác với các đối tác và cơ quan quản lý để chia sẻ thông tin và kinh nghiệm về quản trị rủi ro.

VI. Tương Lai Quản Trị Rủi Ro Nhập Khẩu Xu Hướng Mới Nhất

Trong bối cảnh thị trường toàn cầu ngày càng biến động và phức tạp, quản trị rủi ro sẽ trở thành một yếu tố then chốt để đảm bảo sự thành công của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nhập khẩu đường biển. Các xu hướng mới trong quản trị rủi ro bao gồm sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) để dự đoán và phòng ngừa rủi ro, áp dụng các tiêu chuẩn ISO 31000 và ERM để xây dựng hệ thống quản trị rủi ro toàn diện, và tăng cường hợp tác giữa các doanh nghiệp và cơ quan quản lý để chia sẻ thông tin và kinh nghiệm về quản trị rủi ro. Ratraco Hà Nội cần chủ động nắm bắt các xu hướng mới này để nâng cao năng lực quản trị rủi ro và duy trì lợi thế cạnh tranh.

6.1. Ứng dụng AI và Machine Learning trong dự đoán rủi ro

Trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) có thể được sử dụng để phân tích dữ liệu lớn và dự đoán các rủi ro tiềm ẩn trong quy trình nhập khẩu đường biển. Ví dụ, AI có thể phân tích dữ liệu về thời tiết, tình hình giao thông, và các sự kiện chính trị để dự đoán khả năng chậm trễ trong quá trình vận chuyển hàng hóa. Machine Learning có thể học từ dữ liệu lịch sử về các vụ việc rủi ro và xác định các yếu tố có khả năng gây ra rủi ro.

6.2. Tầm quan trọng của hợp tác và chia sẻ thông tin

Hợp tác và chia sẻ thông tin giữa các doanh nghiệp và cơ quan quản lý là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro trong lĩnh vực nhập khẩu đường biển. Các doanh nghiệp có thể chia sẻ thông tin về các vụ việc rủi ro đã xảy ra và các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Các cơ quan quản lý có thể cung cấp thông tin về các quy định pháp luật mới và các cảnh báo về các rủi ro tiềm ẩn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam tăng trưởng nhanh chóng, kéo theo sự phát triển mạnh mẽ của ngành dịch vụ logistics và giao nhận vận tải. Với lợi thế đường bờ biển dài và vị trí địa lý nằm gần các tuyến hàng hải quốc tế trọng điểm, phương thức vận tải đường biển giữ vai trò chủ lực nhờ năng lực chuyên chở khối lượng lớn cùng chi phí hợp lý. Tuy nhiên, quy trình giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển là một chuỗi tác nghiệp phức tạp, trải qua nhiều khâu trung gian và chịu tác động của nhiều chủ thể (hãng tàu, cơ quan hải quan, doanh nghiệp cảng, đại lý nước ngoài), do đó luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro phát sinh.

Đối với các doanh nghiệp logistics tại Việt Nam, năng lực tài chính còn hạn chế, mức độ ứng dụng khoa học công nghệ chưa đồng đều và kỹ năng quản trị rủi ro của đội ngũ nhân sự còn nhiều bất cập. Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển Đường sắt Hà Nội Ratraco (Ratraco Logistics) cũng đối mặt với những thách thức tương tự. Doanh nghiệp này tập trung khai thác các nhóm mặt hàng chủ lực như thực phẩm, thiết bị y tế và máy móc thiết bị công nghiệp. Đây là các nhóm hàng đòi hỏi tiêu chuẩn bảo quản khắt khe (chuỗi cung ứng lạnh, môi trường vô trùng) và thủ tục pháp lý kiểm tra chuyên ngành phức tạp. Hằng năm, doanh nghiệp vẫn phải trích một phần doanh thu để bù đắp các tổn thất phát sinh do sai sót nghiệp vụ, chậm trễ lịch trình hoặc sự cố kỹ thuật. Khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện công tác quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển tại đơn vị này.

Khóa luận xác định rõ ba mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về rủi ro và quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của doanh nghiệp giao nhận.
2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng quy trình nhận hàng cùng công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển Đường sắt Hà Nội Ratraco giai đoạn 2021 – 2023 (cập nhật đến tháng 11/2024), chỉ rõ các kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân.
3. Đề xuất các giải pháp khả thi và kiến nghị với cơ quan quản lý nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của công ty trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển Đường sắt Hà Nội Ratraco.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các nghiệp vụ nhận dạng, phân tích, đo lường, kiểm soát và tài trợ rủi ro trong quy trình tác nghiệp nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển.
• Phạm vi không gian: Thực hiện tại Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển Đường sắt Hà Nội Ratraco (Số 95 – 97 Lê Duẩn, Phường Cửa Nam, Quận Hoàn Kiếm, Thành phố Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu hoạt động kinh doanh và vận tải được thu thập trong giai đoạn 2021 – 2023; số liệu khảo sát thực tế và các vụ việc phát sinh được cập nhật đến tháng 11/2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận kế thừa có chọn lọc các nghiên cứu đi trước về quản trị rủi ro logistics:

• Nghiên cứu quốc tế: Nghiên cứu của Maria Luskova & Katarina Buganova (2017) trên Tạp chí MEST về phân loại rủi ro tài chính, vận hành, môi trường; nghiên cứu của Jian Li & Si Shen (2018) trên The Asian Journal of Shipping and Logistics áp dụng phương pháp phân tích thứ bậc (AHP) cải tiến để đánh giá rủi ro cảng Thanh Đảo; bài báo của Agnieszka Gaschi-Uciecha (2021) về phương pháp nhận dạng rủi ro trong dự án logistics; nghiên cứu của Santhosh Kumar (2021) trên IJCRT về quản trị rủi ro gián đoạn và thảm họa logistics.
• Nghiên cứu trong nước: Luận văn thạc sĩ của Trần Thị Bảo Quế (2006) về quản trị rủi ro kinh doanh xuất nhập khẩu; Đoàn Thị Thu Thủy (2015) về quản trị rủi ro nhập khẩu tại Công ty TNHH Cúp Vàng; Ngụy Thu Trang (2023) về quy trình nhận hàng nhập khẩu đường biển tại Công ty Cổ phần ASC TRANS Việt Nam.

Khung lý thuyết của đề tài dựa trên giáo trình và tài liệu học thuật chuyên ngành:

• Khái niệm về nguy cơ, rủi ro, tổn thất và quản trị rủi ro tác nghiệp thương mại quốc tế theo PGS.TS Doãn Kế Bôn (2010), PGS.TS Nguyễn Thị Bích Loan, PGS.TS Bùi Hữu Đức và PGS.TS Trần Văn Hùng (2017) của Trường Đại học Thương Mại.
• Mô hình đo lường rủi ro kết hợp giữa tần suất xuất hiện và mức độ nghiêm trọng của tổn thất: $$\text{Rủi ro} = \text{Mức độ nguy hiểm} \times \text{Tần suất có thể xảy ra}$$
• Phân loại ma trận rủi ro gồm 4 nhóm: Nhóm I (tần suất cao, tổn thất cao); Nhóm II (tần suất thấp, tổn thất cao); Nhóm III (tần suất cao, tổn thất thấp); Nhóm IV/V (tần suất thấp, tổn thất thấp).
• Bốn nội dung quản trị rủi ro chuẩn tắc: Nhận dạng rủi ro; Phân tích và đo lường rủi ro; Kiểm soát rủi ro (né tránh, ngăn ngừa, giảm thiểu, chuyển giao, chấp nhận); Tài trợ rủi ro (tự tài trợ và chuyển giao tài trợ).
• Các văn bản quy phạm pháp luật kiểm tra chuyên ngành liên quan: Nghị định số 15/2018/NĐ-CP (quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm); Nghị định số 98/2021/NĐ-CP và Nghị định số 07/2023/NĐ-CP (về quản lý trang thiết bị y tế).

Phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Khảo sát điều tra bằng bảng hỏi đối với mẫu quy mô $n = 50$ cán bộ nhân viên thuộc các bộ phận Kinh doanh, Chứng từ, Cước, Giao nhận hiện trường của Ratraco Logistics; phỏng vấn sâu trực tiếp và quan sát thực tế quy trình làm việc trong kỳ thực tập.
• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Trích xuất báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo thường niên giai đoạn 2021 – 2023 của Ratraco Logistics; tài liệu nghiệp vụ nội bộ phòng xuất nhập khẩu; dữ liệu tra cứu trên phần mềm khai báo hải quan điện tử (ECUS/VNACCS); các hiệp định thương mại tự do (EVFTA).
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả để tổng hợp số liệu; phương pháp so sánh (tuyệt đối, tương đối) để đánh giá biến động doanh thu, sản lượng, cơ cấu thị trường qua các năm; phương pháp phân tích - tổng hợp logic để đánh giá ma trận rủi ro.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan của vấn đề nghiên cứu

Chương này trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ đặc thù kinh doanh của Ratraco Logistics khi vận chuyển các mặt hàng nhạy cảm (thực phẩm đông lạnh, thiết bị y tế). Tác giả tổng quan 4 công trình nghiên cứu nước ngoài và 3 công trình trong nước, chỉ rõ khoảng trống nghiên cứu đối với trường hợp của Ratraco Logistics. Đồng thời, chương 1 xác lập hệ thống mục đích nghiên cứu (3 nhiệm vụ), đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu (nội dung, không gian tại Hà Nội, thời gian từ 2021 đến 11/2024), chi tiết hóa phương pháp thu thập dữ liệu (sơ cấp qua quan sát, phỏng vấn; thứ cấp qua báo cáo tài chính) và phương pháp phân tích (thống kê, so sánh, tổng hợp).

Chương 2: Cơ sở lý luận của quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển

Chương 2 chuẩn hóa hệ thống khái niệm học thuật: nguy cơ, rủi ro, tổn thất hữu hình và vô hình, quản trị rủi ro trong tác nghiệp thương mại quốc tế. Tác giả mô tả quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển tổng quát qua 4 bước cơ bản:

1. Nắm tình hình hàng hóa và phương tiện vận tải (liên lạc hãng tàu, lưu cước booking note theo Incoterms nhóm E, F).
2. Chuẩn bị chứng từ nhận hàng nhập khẩu (đối chiếu MBL, HBL, nhận giấy báo hàng đến A/N, đổi lệnh giao hàng D/O, thanh toán Local charges).
3. Nhận hàng hóa tại địa điểm quy định (phân định rõ quy trình đối với hàng nguyên container FCL/FCL và hàng lẻ gửi qua kho CFS LCL/LCL; kiểm tra số seal, vỏ container, giám định hải quan).
4. Quyết toán chi phí (cước, local charges, hoa hồng đại lý).

Bên cạnh đó, chương 2 phân tích chuyên sâu 4 nội dung quản trị rủi ro: phương pháp nhận dạng rủi ro (phân tích báo cáo tài chính, phân loại theo nhóm tác nghiệp); phân tích và đo lường rủi ro (phân tích hiểm họa, nguyên nhân chủ quan/khách quan, phân tích tổn thất dựa trên ma trận tần suất - mức độ nghiêm trọng theo PGS.TS Trần Văn Hùng); các nguyên tắc và kỹ thuật kiểm soát rủi ro (né tránh, ngăn ngừa tổn thất, giảm thiểu rủi ro, chuyển giao qua bảo hiểm, chấp nhận rủi ro); các hình thức tài trợ rủi ro (tự tài trợ qua quỹ dự phòng/vay vốn, chuyển giao tài trợ qua bảo hiểm thương mại hoặc hợp đồng phái sinh tỷ giá).

Chương 3: Phân tích thực trạng quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển tại Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển Đường sắt Hà Nội Ratraco

Chương 3 đi sâu giới thiệu Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển Đường sắt Hà Nội Ratraco (thành lập 14/01/2013, vốn điều lệ 4.799 VNĐ, người đại diện pháp luật là ông Nguyễn Xuân Hùng và ông Trần Công Nghĩa). Tác giả phân tích dữ liệu hoạt động sản xuất kinh doanh giai đoạn 2021 – 2023:

Chỉ tiêu tài chính / vận tải	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023
Tổng doanh thu (VNĐ)	65.208	76.403	Tăng so với 2022
Tổng chi phí (VNĐ)	60.349	Tăng do mở rộng	72.349
Lợi nhuận sau thuế (VNĐ)	4.687	5.024	4.687
Tỷ trọng doanh thu vận tải quốc tế (%)	74,4%	Ổn định	73,3%
Doanh thu vận tải biển quốc tế (VNĐ)	Chiếm >50% VTQT	Tăng 6,67%	26.719 (Tăng 8,7%)
Khối lượng hàng lẻ LCL (CBM)	860	894	992
Khối lượng hàng nguyên FCL (TEU)	998	1.247	1.462
Tỷ trọng thị trường Châu Âu (%)	41,8%	49,9%	49,5%

Quy trình nhận hàng nhập khẩu thực tế tại Ratraco Logistics được chuẩn hóa thành 8 bước chi tiết:

1. Xin giấy phép nhập khẩu (áp dụng Nghị định 15/2018/NĐ-CP cho thực phẩm; Nghị định 98/2021/NĐ-CP và 07/2023/NĐ-CP phân loại trang thiết bị y tế A, B, C, D).
2. Nhận thông tin vận chuyển từ khách hàng và làm việc với các hãng tàu F0 (Maersk, Hapag-Lloyd, MSC, ONE, COSCO).
3. Nhận và kiểm tra bộ chứng từ (Invoice, Packing list, B/L, C/O).
4. Đặt tàu và xác nhận thông tin vận đơn (đối chiếu HBL và MBL).
5. Theo dõi hành trình vận chuyển đường biển thông qua mail chung và nhóm tương tác đa bên.
6. Khai báo hải quan điện tử qua hệ thống ECUS/VNACCS dựa trên A/N nhận trước tối thiểu 1 ngày.
7. Làm thủ tục thông quan và lấy hàng tại cảng (phân luồng xanh, vàng, đỏ; kiểm hóa cắt seal tại bãi hoặc rút ruột kho CFS; kiểm tra chất lượng của Bộ Khoa học và Công nghệ).
8. Thanh toán và trả chứng từ gốc cho khách hàng.

Kết quả xử lý dữ liệu điều tra ($n = 50$) cho thấy thực trạng phân bố rủi ro theo từng khâu và nguyên nhân phát sinh:

• Tỷ lệ rủi ro theo các khâu nghiệp vụ (Biểu đồ 3.1): Khai báo hải quan chiếm tỷ lệ cao nhất với 56%; Làm thủ tục thông quan và lấy hàng tại cảng chiếm 24%; Nhận thông tin vận chuyển và báo giá chiếm 6%; các khâu khác (đặt tàu, kiểm tra chứng từ, vận chuyển, thanh toán) chiếm tỷ lệ nhỏ.
• Nguyên nhân chính gây ra rủi ro (Biểu đồ 3.2): Nhân viên chưa nắm rõ thủ tục chuyên ngành chiếm 58%; Không kiểm tra kỹ thông tin chứng từ chiếm 20%; Yếu tố kỹ thuật lạc hậu chiếm 6%; Chưa có bộ phận chuyên trách quản trị rủi ro chiếm 2%; Yếu tố thời tiết, khách quan bên ngoài chiếm phần còn lại.
• Các sự cố thực tế điển hình:
  • Tháng 8/2024: Nhập khẩu lô hàng sàn đá FOB Thượng Hải về Hải Phòng, nhân viên báo giá thiếu phí vào cảng khiến công ty phải tự chi trả 100 USD.
  • Năm 2023: Ghi nhận 3 trường hợp truyền sai mã HS Code, dẫn đến việc khách hàng bị cơ quan hải quan truy thu thuế sau 1 năm.
  • Tháng 2/2024: Vận chuyển lô hàng trái cây tươi từ Hàn Quốc bằng đường biển trong hơn 1 tuần, hàng bị chín và thối rữa, gây thiệt hại hơn 20 triệu đồng.
• Ma trận đo lường rủi ro (Bảng 3.7):
  • Nhóm I (Tần suất cao, tổn thất cao): Rủi ro khi khai báo hải quan; Rủi ro khi làm thủ tục thông quan và lấy hàng tại cảng.
  • Nhóm II (Tần suất thấp, tổn thất cao): Rủi ro trong quá trình vận chuyển đường biển (đặc thù hàng lạnh, thiết bị y tế).
  • Nhóm III (Tần suất cao, tổn thất thấp): Rủi ro nhận thông tin và báo giá; Rủi ro không kiểm tra kỹ chứng từ.
  • Nhóm IV/V (Tần suất thấp, tổn thất thấp): Rủi ro đặt tàu và xác nhận vận đơn; Rủi ro thanh toán và trả chứng từ gốc.
• Biện pháp kiểm soát rủi ro được áp dụng (Biểu đồ 3.3): Ngăn ngừa tổn thất (36%); Giảm thiểu rủi ro (30% thông qua báo cáo tuần, họp chuyên môn chiều thứ Tư, lập thư mục theo dõi rủi ro); Chấp nhận rủi ro (20%); Chuyển giao rủi ro (14% qua hợp đồng bảo hiểm và đại lý).
• Hoạt động tài trợ rủi ro: Trích lập quỹ dự phòng từ lợi nhuận sau thuế, thỏa thuận điều khoản bồi thường theo tỷ lệ trong hợp đồng đại lý, và sử dụng công cụ phái sinh tiền tệ (hợp đồng quyền chọn, kỳ hạn) nhằm ổn định biến động tỷ giá.

Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất với vấn đề nghiên cứu

Chương 4 vạch ra định hướng hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro tại Ratraco Logistics, đồng thời đề xuất 4 nhóm giải pháp tương ứng với các khâu nghiệp vụ:

1. Giải pháp nâng cao hiệu quả nhận dạng rủi ro: Chuẩn hóa danh mục kiểm tra (checklist) cho từng loại chứng từ và danh mục hàng hóa đặc thù.
2. Giải pháp nâng cao hiệu quả phân tích và đo lường rủi ro: Ứng dụng các công cụ tính toán ma trận rủi ro định lượng, cập nhật thường xuyên biến động tổn thất quá khứ.
3. Giải pháp nâng cao hiệu quả kiểm soát rủi ro: Tổ chức đào tạo bắt buộc về thủ tục kiểm tra chuyên ngành (an toàn thực phẩm, phân loại thiết bị y tế); chuẩn hóa quy cách đóng gói hàng đặc thù (pallet chằng buộc sàn đá chống va đập); tăng cường phối hợp kiểm tra chéo chứng từ giữa bộ phận Kinh doanh và Chứng từ.
4. Giải pháp nâng cao hiệu quả tài trợ rủi ro: Mở rộng quy mô quỹ dự phòng tự tài trợ, đàm phán hợp đồng bảo hiểm trọn gói với các công ty bảo hiểm uy tín, đa dạng hóa điều khoản bù đắp trong hợp đồng đại lý.

Bên cạnh giải pháp nội bộ, khóa luận đưa ra các kiến nghị vĩ mô:

• Kiến nghị với Tổng cục Hải quan: Tiếp tục hoàn thiện và nâng cao tính ổn định của hệ thống VNACCS/ECUS, minh bạch hóa việc phân luồng hàng hóa và hỗ trợ doanh nghiệp tham vấn mã HS Code kịp thời.
• Kiến nghị với cơ quan Nhà nước: Hoàn thiện đồng bộ hành lang pháp lý logistics, ổn định các chính sách kiểm tra chuyên ngành thuộc Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Khoa học và Công nghệ để giảm bớt độ trễ thông quan cho doanh nghiệp giao nhận.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đưa ra các kết quả định lượng cụ thể gắn với hoạt động thực tế của Ratraco Logistics:

• Phản ánh trung thực bức tranh tăng trưởng kinh doanh giai đoạn 2021 – 2023: Sản lượng container vận chuyển đường biển tăng từ 998 TEU (2021) lên 1.247 TEU (2022) và đạt 1.462 TEU (2023); sản lượng LCL tăng từ 860 CBM lên 992 CBM.
• Xác định tỷ trọng thị trường đường biển phản ánh tác động rõ nét của hiệp định thương mại tự do: Thị trường Châu Âu chiếm tỷ trọng áp đảo và tăng từ 41,8% (2021) lên 49,5% (2023) nhờ hiệu lực của EVFTA.
• Khảo sát $n = 50$ nhân viên đã chỉ ra điểm nghẽn rủi ro tập trung lớn nhất ở khâu Khai báo hải quan (56%) và Làm thủ tục thông quan tại cảng (24%), với nguyên nhân chủ quan cốt lõi là trình độ chuyên môn nghiệp vụ của nhân sự chưa đáp ứng yêu cầu kiểm tra chuyên ngành (58%).

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc xây dựng được ma trận đo lường rủi ro 4 nhóm sát với thực tế vận hành của doanh nghiệp giao nhận vận tải biển đa phương thức. Khóa luận cung cấp các dẫn chứng sai sót cụ thể (vụ sàn đá 100 USD, vụ trái cây hỏng >20 triệu đồng, 3 trường hợp phạt thuế do sai HS code) làm căn cứ thực tế để hoàn thiện quy trình kiểm soát 8 bước từ khi tiếp nhận thông tin đơn hàng đến quyết toán chi phí.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn một số hạn chế nhất định do phạm vi nghiên cứu và điều kiện tiếp cận dữ liệu:

• Mẫu khảo sát định lượng còn giới hạn ($n = 50$), chỉ thực hiện nội bộ trong phạm vi cán bộ nhân viên của Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển Đường sắt Hà Nội Ratraco, chưa mở rộng thu thập ý kiến đánh giá từ phía khách hàng xuất nhập khẩu và các cơ quan quản lý chuyên ngành.
• Dữ liệu tài chính và sản lượng vận tải mới dừng lại ở việc tổng hợp số liệu thứ cấp giai đoạn 2021 – 2023 và các sự việc thực tế phát sinh đến tháng 11/2024; chưa lượng hóa chi tiết mức độ tương quan tài chính giữa chi phí tổn thất rủi ro trên tổng lợi nhuận sau thuế của công ty.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng đánh giá quản trị rủi ro trên toàn bộ chuỗi dịch vụ vận tải đa phương thức tích hợp (đường sắt kết hợp đường biển và đường bộ) – vốn là thế mạnh cốt lõi của hệ thống Ratraco, đồng thời ứng dụng các mô hình định lượng chuyên sâu (như mô hình phân tích thứ bậc AHP hoặc mô hình hồi quy) để đo lường các yếu tố rủi ro chuỗi cung ứng.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo thiết thực cho sinh viên các chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh doanh quốc tế, Quản trị logistics và Chuỗi cung ứng tại các trường đại học khối kinh tế khi thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc nghiên cứu chuyên đề về nghiệp vụ giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển.

Đối với các chuyên viên hiện trường, nhân viên chứng từ và nhà quản trị tại các doanh nghiệp logistics vừa và nhỏ tại Việt Nam, khóa luận cung cấp hướng dẫn chi tiết về quy trình nhận hàng 8 bước, danh mục các rủi ro hay gặp trong khâu khai báo hải quan điện tử qua hệ thống ECUS/VNACCS, các điểm cần lưu ý khi xử lý chứng từ kiểm tra chuyên ngành thực phẩm (Nghị định 15/2018/NĐ-CP) và trang thiết bị y tế (Nghị định 98/2021/NĐ-CP, Nghị định 07/2023/NĐ-CP).

Câu hỏi thường gặp

Khâu nào trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển tại Ratraco Logistics phát sinh nhiều rủi ro nhất?
Dựa trên kết quả khảo sát 50 nhân viên công ty (Biểu đồ 3.1), khâu Khai báo hải quan chiếm tỷ lệ rủi ro cao nhất với 56%, tiếp theo là khâu Làm thủ tục thông quan và lấy hàng tại cảng chiếm 24%. Các khâu này cũng được xếp vào Nhóm I trong ma trận đo lường rủi ro (tần suất xuất hiện cao và mức độ tổn thất cao).

Nguyên nhân chính dẫn đến các sự cố rủi ro trong quy trình nhận hàng của Ratraco Logistics là gì?
Kết quả tổng hợp khảo sát (Biểu đồ 3.2) xác định nguyên nhân lớn nhất là do nhân viên chưa nắm rõ các thủ tục chuyên ngành (chiếm 58%). Nguyên nhân thứ hai là việc không kiểm tra kỹ thông tin chứng từ trước khi truyền tờ khai (chiếm 20%). Các nguyên nhân về kỹ thuật lạc hậu (6%) và chưa có bộ phận chuyên trách quản trị rủi ro (2%) chiếm tỷ lệ thấp.

Doanh nghiệp đã gặp phải những tổn thất thực tế nào được ghi nhận trong khóa luận?
Khóa luận dẫn chứng ba vụ việc thực tế: (1) Năm 2023 có 3 trường hợp truyền sai mã HS Code dẫn đến khách hàng bị truy thu thuế sau 1 năm; (2) Tháng 2/2024, lô hàng trái cây tươi nhập khẩu từ Hàn Quốc bị chín và thối rữa sau hơn 1 tuần vận chuyển đường biển, gây thiệt hại hơn 20 triệu đồng; (3) Tháng 8/2024, một lô hàng sàn đá FOB Thượng Hải về Hải Phòng bị tính thiếu phí phương tiện vào cảng, buộc Ratraco phải tự bỏ ra 100 USD để chi trả.

Ratraco Logistics đang áp dụng các biện pháp kiểm soát rủi ro nào chủ yếu?
Theo kết quả điều tra (Biểu đồ 3.3), biện pháp ngăn ngừa tổn thất được áp dụng nhiều nhất (36%), tiếp theo là biện pháp giảm thiểu rủi ro (30% thông qua quy định báo cáo định kỳ, họp chuyên môn chiều thứ Tư và xây dựng thư mục theo dõi rủi ro chung). Biện pháp chấp nhận rủi ro chiếm 20% và biện pháp chuyển giao rủi ro (mua bảo hiểm, ký hợp đồng đại lý) chiếm 14%.

Thị trường vận tải đường biển quốc tế lớn nhất của Ratraco Logistics giai đoạn 2021 – 2023 là khu vực nào?
Thị trường lớn nhất của công ty là Châu Âu, liên tục duy trì tỷ trọng áp đảo trong tổng doanh thu vận tải biển: 41,8% năm 2021, tăng lên 49,9% năm 2022 và đạt 49,5% năm 2023 nhờ tận dụng các ưu đãi thương mại từ Hiệp định EVFTA. Thị trường lớn thứ hai là Châu Mỹ (27,6% năm 2023) và thứ ba là Châu Á (17,7% năm 2023).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thanh Nga đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tác nghiệp thương mại quốc tế và phản ánh trung thực thực trạng giao nhận hàng nhập khẩu đường biển tại Ratraco Logistics giai đoạn 2021 – 2023. Thông qua việc phân tích dữ liệu kinh doanh và khảo sát mẫu thực tế $n = 50$, đề tài đã làm rõ các điểm nghẽn rủi ro cốt lõi ở khâu khai báo hải quan, đồng thời thiết lập ma trận phân loại rủi ro bám sát đặc thù của các nhóm hàng nhạy cảm như thực phẩm và thiết bị y tế. Các giải pháp và kiến nghị được đề xuất có tính thực tiễn cao, đóng góp thiết thực cho công tác hoàn thiện quy trình nghiệp vụ và kiểm soát tổn thất tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. TS Phạm Công Đoàn, Giáo trình quản trị học, trang 12). Khái niệm về quản trị rủi ro "Quản trị rủi ro là quá trình tiếp cận rủi ro một cách khoa học, toàn diện, liên tục và có hệ thống nhắm nhận dạng, kiểm soát, phòng ngừa và giảm thiểu những tổn thất, mất mát, những ảnh hưởng bất lợi của rủi ro, đồng thời tìm cách biển rủi ro thành những cơ hội thành công” (Đoàn Thị Hồng Vân và ctg, 2013). “Quản trị rủi ro là quá trình nhân dạng, phân tích (bao gồm cả đo lường và đánh giá) rủi ro, xây dựng và triển khai kế hoạch kiểm soát, tài trợ để khắc phục các hậu quả rủi ro” (PGS.

TS Trần Văn Hùng, 2017, Giáo trình quản trị rủi ro, Trang 28). “Quản trị rủi ro trong tác nghiệp thương mại quốc tế là hệ thống các nghiệp vụ nhăm nhân dạng, đánh giá, đối phó với những nguyên nhân và hậu quả của rủi ro trong quá trình tiến hành các tác nghiệp thương mại quốc tế” (PGS TS Doãn Kế Bôn, 2010, Giáo trình quản trị tác nghiệp thương mại quốc tế, Trang 375). Khái niệm quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường biển là quá trình sử dụng tàu biển để vận chuyển hàng hóa theo tuyến đường có định hoặc không có định từ nước này tới nước khác. Theo nghĩa rộng văn chuyển hàng hóa quốc tế là sự tập hợp các yếu tổ kinh tế kỹ thuật nhằm khai thác, chuyên chở bằng tàu biển một cách có hiệu quả hàng hóa.

Vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường biển thường được tiến hành thông qua các doanh nghiệp, tổ chức chuyên ngành thực hiện. Nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển là một phần trong quy trình vận chuyển hàng hóa quốc tế bằng đường biển, là quá trình mà hàng hóa từ nước ngoài được vận chuyển qua đường biển và sau đó được đưa vào cảng để thông quan và bàn giao cho 9 người nhận hàng. Quá trình này thường bao gồm các bước như vận chuyển, làm thủ tục hải quan, và giao nhận tại cảng. Khái niệm về quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển là hệ thống các nghiệp vụ nhằm nhận dạng, phân tích, đánh giá, đối phó với những nguyên nhân và hậu quả của rủi ro trong quá trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển.

Quản trị rủi ro trong quy trình nhận hàng nhập khẩu bảng đường biên không chỉ đơn thuần là nhân dạng rủi ro mà quan trọng hơn là phải đánh giá được mức độ nguy hiểm và đưa ra các biện pháp hạn chế tới mức thấp nhất những tổn thất do rủi ro mang đến trong từng nghiệp vụ từ lúc tiếp nhận yêu cầu của khách hàng đến khi giao hàng cho khách hàng. Quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Quá trình người giao nhận theo sự ủy thác của chủ hàng lo liệu việc nhập khẩu hàng hóa quốc tế bằng đường biển được diễn ra qua các bước sau: Bước 1: Nắm tình hình hàng hóa và phương tiện vận tải Người giao nhận cần phối hợp người nhận hàng (người nhập khẩu) nắm tình hình phương tiện vận tải hoặc tiến hành lưu cước, đăng ký chuyến phương tiện vận tải + Trường hợp đã có hợp đồng với người chuyên chở thực tế, người giao nhận cần liên lạc với hãng vận chuyển để biết lịch trình của phương tiện vận chuyển có thay đổi gì không.