Đặt vấn đề Với tư cách là định chế tài chính trung gian, là “cầu nối” giữa cung và cầu vốn, NHTM huy động vốn nhàn rỗi trong xã hội và sử dụng nguồn vốn này cấp tín dụng cho các chủ thể có nhu cầu sử dụng vốn trong nền kinh tế. Trong điều kiện nền kinh tế mở, cạnh tranh và hội nhập hiện nay, sự cạnh tranh trên thị trường tài chính tiền tệ vô cùng gay gắt. Nhằm mục tiêu định vị thương hiệu, giữ vững thị phần, gia tăng lợi nhuận, các NHTM đưa ra nhiều sản phẩm dịch vụ để nâng cao chất lượng phục vụ, đáp ứng tối đa nhu cầu khách hàng, đa dạng hóa hoạt động sinh lời giúp hạn chế rủi ro, giảm thiểu sự phụ thuộc quá nhiều vào hoạt động tín dụng đặc biệt là cho vay. Tuy nhiên, số liệu từ báo cáo tài chính của hàng loạt ngân hàng lại chỉ ra một thực tế rằng lợi nhuận ngân hàng vẫn đang phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng.
Về bản chất, lợi nhuận ngân hàng lâu nay vẫn phụ thuộc quá lớn vào tín dụng, kể cả các ngân hàng lớn như BIDV, VietinBank hay Vietcombank. Còn đối với các ngân hàng nhỏ, lợi nhuận từ tín dụng có thể chiếm đến 80 – 90%, thậm chí là bù đắp cho các hoạt động kinh doanh khác thua lỗ. Như vậy, trong hoạt động của các NHTM Việt Nam hiện nay, tín dụng mà cụ thể là cho vay vẫn là một nghiệp vụ truyền thống, nền tảng, chiếm tỉ trọng lớn trong cơ cấu tài sản và thu nhập của ngân hàng. Theo báo cáo của lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, kết thúc năm 2017, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt mức 18,71%.
Nhờ tín dụng tăng trưởng mạnh, nên thu nhập lãi thuần của các ngân hàng cũng có sự cải thiện tích cực. Tuy mang lại nhiều thu nhập nhưng trong lĩnh vực này nếu gặp rủi ro thì hậu quả lại rất lớn. Rủi ro trong kinh doanh tập trung chủ yếu là rủi ro từ hoạt động cho vay. Rủi ro trong hoạt động cho vay mang tính tất yếu, luôn tồn tại và gắn liền với hoạt động cho vay của ngân hàng.
Do đó, quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay cần được chú trọng hàng đầu nhằm đạt được các mục tiêu kinh doanh của ngân hàng. Một ngân hàng hoạt động kinh doanh hiệu quả, có năng lực tài chính mạnh và có hệ thống download by : skknchat@gmail.com ii quản trị rủi ro đồng bộ, chuyên nghiệp sẽ đảm bảo cho sự tăng trưởng tín dụng an toàn và bền vững. Hoạt động ngân hàng luôn song hành cùng rủi ro. Vì vậy việc hiểu và quản trị các loại rủi ro phát sinh trong quá trình hoạt động có vai trò sống còn đối với mỗi ngân hàng.
Cùng với việc mở rộng cho vay, tốc độ tăng trưởng tín dụng tăng nhanh chóng, tổng số nợ xấu cũng không ngừng theo chân len lỏi vào hệ thống ngân hàng. Xét riêng trong bối cảnh BIDV Ninh Thuận, qua nhiều năm hoạt động luôn tăng trưởng mạnh mẽ, liên tục, ngân hàng đã đạt được những kết quả khả quan trong mọi mặt kinh doanh. Tuy nhiên từ những bài học thực tế của một số ngân hàng trong thời gian qua cho thấy nguy cơ sụt giảm chất lượng tín dụng luôn luôn hiện hữu và có khả năng đe dọa đến sự phát triển bền vững của ngân hàng. Để tồn tại, phát triển và nâng cao chất lượng tín dụng tốt hơn nữa, vấn đề quản lý rủi ro rín dụng mang tính cấp thiết đối với ngân hàng.
Điều đó đặt ra những thách thức vô cùng lớn trong việc quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận và hướng tới chuẩn mực quốc tế. Trong xu thế hội nhập, cạnh tranh và phát triển với tốc độ nhanh như hiện nay cộng với tình hình kinh tế vĩ mô biến động không ngừng việc quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại các NHTM lại càng trở nên quan trọng và thiết yếu việc nâng cao nhận thức về vai trò của công tác quản trị rủi ro trong cho vay lại càng vô cùng quan trọng, một mặt nhằm đảm bảo kế hoạch tăng trưởng tín dụng của BIDV và NHNN nhưng vẫn đảm bảo chất lượng tín dụng, một mặt nhằm đáp ứng các chuẩn mực quốc tế, cụ thể là Basell II về hoạt động quản trị rủi ro trong cho vay. Do đó, cần có một nghiên cứu về thực trạng quản trị rủi ro đối với cho vay tại BIDV cập nhật đến thời điểm hiện tại nhằm cung cấp những kiến thức nền tảng cần thiết cho hoạt động quản trị rủi ro trong cho vay, nhận định những tích cực đạt được giúp cho BIDV có tỷ lệ nợ xấu thấp nhất hệ thống, đồng thời chỉ ra những hạn chế còn tồn tại, từ đó đưa ra những khuyến nghị thích hợp, đẩy lùi nợ xấu, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh cho đơn vị. Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài “Quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Ninh Thuận” làm đề tài nghiên cứu.
download by : skknchat@gmail. Mục tiêu nghiên cứu 2.1 Mục tiêu tổng quát Phân tích, đánh giá thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận thời gian qua, thông qua đó đề xuất những giải pháp tăng cường quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận đồng thời kiến nghị một số giải pháp với NHNN Việt Nam và BIDV đảm bảo an toàn trong hoạt động cho vay của NH.2 Mục tiêu cụ thể ₋ Tìm hiểu về thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận, chỉ ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó. ₋ Trên cơ sở thực tiễn hiện nay tại BIDV, tác giả đề xuất giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV. Câu hỏi nghiên cứu ₋ Các nhân tố nào ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động cho vay tại BIDV? ₋ Công tác quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận thời gian qua có hạn chế nào? Nguyên nhân của các hạn chế đó? ₋ Để tăng cường quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận cần thực hiện các giải pháp, kiến nghị gì? 4.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4.1 Đối tƣợng nghiên cứu Tăng cường quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận.2 Phạm vi nghiên cứu ₋ Về không gian: Quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận ₋ Về thời gian: Tập trung vào giai đoạn 2016-2018. download by : skknchat@gmail.com iv 5 Phƣơng pháp nghiên cứu Để thực hiện các nội dung nghiên cứu nêu trên, luận văn sử dụng các phương pháp sau đây: ₋ Phƣơng pháp tổng hợp: Luận văn kế thừa những lý luận về quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay đang được áp dụng, từ đó hình thành cơ sở lý thuyết cho đề tài nghiên cứu. ₋ Phƣơng pháp thống kê: luận văn thu thập các số liệu thống kê về (i) Tổng quan tình hình hoạt động của BIDV (ii) Thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV. ₋ Phƣơng pháp diễn dịch và quy nạp: được sử dụng chủ yếu trong chương 2 của luận văn.
Luận văn đặt ra giả thuyết nghiên cứu về thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại BIDV, sau đó thu thập, phân tích các số liệu liên quan để kiểm định lại giả thuyết đã nêu và đưa ra kết luận. Bên cạnh phương pháp diễn dịch, từ quan sát thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay, luận văn sử dụng phương pháp quy nạp để tổng quát hóa thành những điểm chung nhất, đặc trưng nhất trong công tác quản trị rủi ro hoạt động cho vay tại BIDV giai đoạn 2016 - 2018. ₋ Phƣơng pháp quan sát: dựa trên việc quan sát quá trình tác nghiệp hằng ngày của các cán bộ, lãnh đạo tại BIDV Ninh Thuận để đánh giá những ưu điểm và hạn chế trong quy trình cho vay của BIDV. 6 Nội dung nghiên cứu Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, trả lời các câu hỏi đã đặt ra, luận văn hướng đến việc giải quyết các nội dung sau: Nghiên cứu tổng quan: Luận văn nghiên cứu các sách, báo, tài liệu có liên quan đến quản trị rủi ro đối với hoạt động cho vay tại ngân hàng thương mại để từ đó khái quát, tổng hợp cơ sở lý thuyết có liên quan, làm tiền đề cho nội dung nghiên cứu.
download by : skknchat@gmail.com v Khái quát về tình hình hoạt động kinh doanh, đặc biệt là hoạt động cho vay, tỷ lệ nợ xấu, số dự phòng rủi ro được trích tại BIDV Ninh Thuận giai đoạn 2016 – 2018, trên cơ sở đó phân tích, đánh giá tổng quan chất lượng dư nợ tại đơn vị. Dựa trên số liệu thu thập được, tính toán các chỉ tiêu đánh giá chất lượng quản trị rủi ro đối với hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận, phân tích kết quả có được, đồng thời, căn cứ vào hệ thống quy định, quy trình nghiệp vụ, những trường hợp phát sinh rủi ro tín dụng tại đơn vị để đánh giá, tìm hiểu nguyên nhân, nhận xét những mặt đã đạt được và chỉ ra những hạn chế trong công tác quản trị rủi ro hoạt động cho vay tại BIDV Ninh Thuận, từ đó đề xuất những giải pháp có tính khả thi, tiếp cận chuẩn mực quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động quản trị rủi ro trong cho vay tại BIDV 7 Đóng góp của đề tài Thứ nhất, luận văn làm rõ những cơ sở lý luận về hoạt động cho vay, rủi ro và cách thức QTRR trong hoạt động cho vay đối với NHTM, từ đó, luận văn khẳng định: để giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng trong hoạt động cho vay, các NHTM có thể áp dụng các mô hình QTRR khác nhau. Công tác QTRR hoạt động cho vay được bắt đầu từ khâu thẩm định khách hàng cho đến khi kết thúc việc thu hồi nợ của khách hàng vay. Mỗi mô hình QTRR với các ưu, nhược điểm khác nhau, mô hình mà các NHTM lựa chọn cần phải tiếp cận thông lệ quốc tế nhằm đáp ứng nhu cầu hội nhập trong quản trị NH và phù hợp với điều kiện thực tế của NH, của hệ thống tài chính.