Chương 1: Tổng quan của vấn đề nghiên cứu Chương 2: Một số vấn đề lí luận về hoạt động quản trị quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Chương 3: Phân tích thực trạng quản trị quy trình nhận hàng bằng đường biển tại Công ty TNHH Vận tải Bách Việt Chương 4: Định hướng phát triển và các giải pháp hoàn thiện hoạt động quản trị quy trình nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển tại công ty TNHH Vận tải Bách Việt. 16 CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ QUY TRÌNH NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 2. Khái quát về dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển 2. Khái niệm về dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Theo quy tắc mẫu của FIATA về dịch vụ giao nhận, dịch vụ giao nhận được định nghĩa là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ tư vấn có liên quan đến dịch vụ trên, kể cả các vấn đề liên quan đến hàng hóa.
Theo Điều 163, Luật Thương mại 1997 có nêu "Dịch vụ giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức việc vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người làm dịch vụ giao nhận khác (gọi chung là khách hàng)." Luật Thương mại Việt Nam 2005 định nghĩa về dịch vụ giao nhận hàng hóa theo hướng dịch vụ Logistics như sau: "Dịch vụ logistics là hoạt động thương mại, theo đó thương nhân tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công việc bao gồm nhận hàng, vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm thủ tục hải quan, các thủ tục giấy tờ khác, tư vấn khách hàng, đóng gói bao bì, ghi ký mã hiệu, giao hàng hoặc các dịch v khác có liên quan đến hàng hóa theo thỏa thuận với khách hàng để hưởng thủ lao" (Điều 223, Luật Thương mại 2005). Như vậy, có thể hiểu ngắn gọn dịch vụ giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển là dịch vụ liên quan đến quá trình vận tải bằng đường biến nhằm tổ chức việc vận chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng đến nơi nhận hàng. Người giao nhận có thể làm các dịch vụ một cách trực tiếp hoặc thông qua đại lý và thuê dịch vụ của bên thứ ba. Đặc điểm của dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Đầu tiên, dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường biển mang đặc điểm nổi bật là tính vô hình, bởi bản chất của dịch vụ không thể nhìn thấy, cân đo hay đong đếm như sản phẩm hữu hình.
Chỉ khi sử dụng, khách hàng mới có thể cảm nhận chất lượng thông qua các yếu tố cụ thể như thời gian vận chuyển và quy trình thủ tục. Điều này 17 tạo ra một thách thức lớn trong việc xây dựng lòng tin từ phía khách hàng, bởi họ không thể đánh giá ngay từ đầu mà phải dựa vào kinh nghiệm sử dụng thực tế. Chính vì vậy, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cần tập trung vào việc minh bạch hóa quy trình và xây dựng uy tín thông qua các tiêu chuẩn dịch vụ rõ ràng. Và khác với sản phẩm hữu hình có thể tồn kho, dịch vụ giao nhận chỉ tồn tại khi có nhu cầu từ khách hàng.
Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải luôn sẵn sàng đáp ứng kịp thời các yêu cầu, dù là bất ngờ. Đặc điểm này đặt ra một bài toán lớn về quản lý nguồn lực và tính linh hoạt trong hoạt động kinh doanh. Để giải quyết, các nhà cung cấp cần có hệ thống quản lý khách hàng hiệu quả, đảm bảo tối ưu hóa quy trình từ lúc phát sinh yêu cầu đến khi hoàn tất dịch vụ. Hơn nữa, một đặc điểm quan trọng khác của dịch vụ giao nhận là khách hàng không sở hữu tài sản liên quan đến dịch vụ mà chỉ nhận được lợi ích trong một khoảng thời gian nhất định.
Ví dụ, khi sử dụng dịch vụ vận chuyển và bảo quản, khách hàng chỉ nhận kết quả cuối cùng là hàng hóa được giao đến đúng địa điểm, trong khi phương tiện vận tải hoặc các công cụ liên quan vẫn thuộc quyền sở hữu của nhà cung cấp dịch vụ. Điều này làm nổi bật sự khác biệt giữa việc mua dịch vụ và mua sản phẩm hữu hình, đòi hỏi khách hàng cần có sự tin tưởng cao vào cam kết từ nhà cung cấp. Thứ tư, dịch vụ giao nhận có sự thay đổi giữa các lần sử dụng, ngay cả khi do cùng một nhà cung cấp hay nhân viên thực hiện. Sự khác biệt này có thể bắt nguồn từ yếu tố thời gian, điều kiện thực tế, hoặc nhu cầu cụ thể của khách hàng tại từng thời điểm.
Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp giao nhận phải không ngừng cải tiến và điều chỉnh quy trình để đảm bảo tính ổn định và nhất quán, đồng thời đáp ứng những yêu cầu đa dạng từ khách hàng. Thứ năm, nhờ tính vô hình, dịch vụ giao nhận có khả năng dễ dàng thay đổi để phù hợp với các nhu cầu đặc thù của từng khách hàng, dù là nhỏ nhất. Điều này thể hiện rõ trong việc cá nhân hóa dịch vụ, từ quy trình bốc xếp hàng hóa đến thủ tục vận chuyển. Khả năng thích ứng không chỉ mang lại lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp mà còn giúp xây dựng mối quan hệ bền vững với khách hàng thông qua sự hài lòng và tin tưởng.
18 Nhìn chung, các đặc điểm của dịch vụ giao nhận hàng hóa đường biển không chỉ ảnh hưởng đến cách doanh nghiệp vận hành mà còn tạo ra những yêu cầu đặc thù trong việc nâng cao chất lượng và tối ưu hóa trải nghiệm khách hàng. Phân loại dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển thường được chia thành 3 loại: Nhận hàng nguyên container (FCL - Full container load) - Thuật ngữ FCL - Full container load được hiểu là: Lô hàng đủ lớn để xếp nguyên trong một hoặc nhiều container, người gửi hàng và người nhận hàng chịu trách nhiệm xếp hàng vào và dỡ hàng ra khỏi container. - Trường hợp áp dụng: Khi người mua hàng có khối lượng hàng hóa lớn và đồng nhất đủ chứa đầy một hoặc nhiều container. Nhận hàng lẻ container (LCL - Less than container load) - Thuật ngữ LCL - Less than container load được hiểu là: Những lô hàng lẻ đóng chung trong một container mà người gom hàng (người chuyên chở hoặc người giao nhận) phải chịu trách nhiệm đóng hàng và dỡ hàng vào - ra container.
- Trường hợp áp dụng: Khi gửi hàng, nếu hàng không đủ để đóng nguyên một container, chủ hàng có thể gửi hàng theo phương pháp hàng lẻ. Nhận hàng kết hợp (FCL/LCL - LCL/FCL) Phương pháp nhận hàng này là sự kết hợp của phương pháp FCL và LCL. Tùy theo điều kiện cụ thể, chủ hàng có thể thỏa thuận với người chuyên chở để áp dụng phương pháp nhận hàng kết hợp. Phương pháp nhận hàng kết hợp có thể là: - Nhận nguyên, giao lẻ (FCL/LCL).
- Nhận lẻ, giao nguyên (LCL/FCL). Giao nhận hàng rời Hàng rời có thể hiểu là hàng chở xô, thường không có đóng thùng, đóng bao hay đóng gói. Những sản phẩm này sẽ được trực tiếp chứa thông qua các khoang hàng của tàu biển như vật liệu, đá, đất than, quặng, hạt rời,. Vai trò dịch vụ nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển Vai trò đối với doanh nghiệp giao nhận Thứ nhất, dịch vụ nhận hàng nhập khẩu đóng vai trò là hoạt động chính yếu trong chuỗi giá trị của các doanh nghiệp giao nhận vận tải.
Đây không chỉ là dịch vụ 19 mang tính chất cơ bản mà còn là nền tảng giúp doanh nghiệp duy trì và phát triển các hoạt động khác, đảm bảo dòng chảy thương mại quốc tế diễn ra thông suốt. Với vai trò quan trọng này, các doanh nghiệp giao nhận cần đầu tư vào chất lượng dịch vụ để đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường và các đối tác thương mại. Thứ hai, dịch vụ nhận hàng nhập khẩu góp phần tăng cường giá trị kinh doanh cho doanh nghiệp giao nhận, không chỉ ở khía cạnh tài chính mà còn ở vị thế cạnh tranh trên thị trường. Bằng cách cung cấp dịch vụ chuyên nghiệp và hiệu quả, doanh nghiệp giao nhận có thể tạo ra lợi thế bền vững, từ đó xây dựng lòng tin và mở rộng mối quan hệ hợp tác với các khách hàng và đối tác.
Bên cạnh đó, một dịch vụ giao nhận phát triển đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể khẳng định thương hiệu, mở rộng thị trường và tập khách hàng một cách nhanh chóng. Thương hiệu mạnh không chỉ là kết quả của chất lượng dịch vụ mà còn là công cụ để doanh nghiệp tạo sự khác biệt, thu hút khách hàng tiềm năng và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa. Vai trò đối với doanh nghiệp sử dụng dịch vụ Đầu tiên, dịch vụ giao nhận hàng hóa nhập khẩu giúp các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ giảm bớt gánh nặng về thời gian và nhân lực. Thay vì tự quản lý quy trình phức tạp như thủ tục hải quan, vận chuyển hay xử lý chứng từ, doanh nghiệp có thể tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi.
Đồng thời, việc giảm thiểu các sai sót nhờ đội ngũ chuyên môn của đơn vị giao nhận cũng mang lại lợi ích lớn về hiệu quả vận hành. Thứ hai, dịch vụ giao nhận còn đảm bảo tính hợp pháp và giảm thiểu rủi ro pháp lý trong quá trình nhập khẩu, nhờ vào sự am hiểu chuyên sâu về các quy định pháp luật quốc tế và trong nước của doanh nghiệp giao nhận. Điều này giúp khách hàng tối ưu hóa chi phí sản xuất và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường. Hơn nữa, dịch vụ giao nhận hiệu quả có thể cắt giảm chi phí trong chuỗi cung ứng, làm giảm giá thành sản phẩm, từ đó tạo lợi thế giá cả và thu hút thêm người tiêu dùng.
Cuối cùng, dịch vụ giao nhận cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ lưu thông và phân phối hàng hóa, góp phần tiết kiệm chi phí và tạo hiệu ứng tích cực đối với thị trường. Giá cả hàng hóa được giảm xuống không chỉ mang lại lợi ích cho 20 khách hàng trực tiếp mà còn thúc đẩy yếu tố cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ toàn ngành.