Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lý về quản trị hoạt động dạy học trong trường THPT

Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục phổ thông, tập trung vào quản trị hoạt động dạy học trong trường THPT, nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: PGS. Trần Hữu Hoan
• Trường học: Học viện Quản lý giáo dục
• Chuyên ngành: Quản trị hoạt động dạy học
• Đề tài: Quản Trị Hoạt Động Dạy Học Trong Trường Trung Học Phổ Thông
• Loại tài liệu: tài liệu bồi dưỡng
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018
• 1.1. Khái quát về chương trình GDPT 2018
• 1.2. Bối cảnh, quan điểm xây dựng chương trình
• 1.3. Những điểm chính của chương trình giáo dục phổ thông 2018
• 1.4. Điều kiện triển khai thực hiện chương trình
• 1.5. Những điểm cần chú ý trong triển khai thực hiện chương trình giáo dục trung học phổ thông
• 1.6. Mục tiêu của chương trình giáo dục trung học phổ thông
• 1.7. Nội dung chương trình và kế hoạch giáo dục cấp trung học phổ thông
• 1.8. Xây dựng và thực hiện nội dung giáo dục của địa phương/nhà trường
• 1.9. Tổ chức thực hiện hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và thực hiện giáo dục theo định hướng STEM
• 1.10. Học sinh được lựa chọn môn học và chuyên đề học tập theo định hướng nghề nghiệp
• 1.11. Kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục của học sinh cấp trung học phổ thông
• 1.12. Chuẩn bị các điều kiện thực kiện kế hoạch dạy học, giáo dục
• 2. CHƯƠNG 2: YÊU CẦU ĐỐI VỚI HIỆU TRƯỞNG TRONG QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC, GIÁO DỤC THEO CHƯƠNG TRÌNH GDPT 2018 Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 2.1. Quản trị hoạt động dạy học, giáo dục trong trường trung học phổ thông
• 2.2. Quán triệt yêu cầu giáo dục phát triển năng lực và phẩm chất học sinh đến các bên liên quan trong quản trị hoạt động dạy học, giáo dục
• 2.3. Thực thi quyền tự chủ trong thực hiện chương trình giáo dục của nhà trường
• 2.4. Đảm bảo dân chủ trong quản trị hoạt động dạy học, giáo dục
• 2.5. Nhiệm vụ hiệu trưởng trường trung học phổ thông trong quản trị hoạt động dạy học, giáo dục
• 2.6. Xây dựng kế hoạch giáo dục của trường trung học phổ thông
• 2.7. Tổ chức, chỉ đạo triển khai kế hoạch giáo dục trường trung học phổ thông
• 2.8. Kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh kế hoạch giáo dục
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN KẾ HOẠCH DẠY HỌC, GIÁO DỤC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 3.1. Kế hoạch giáo dục nhà trường
• 3.2. Quan niệm kế hoạch giáo dục nhà trường và xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường
• 3.3. Nội dung của kế hoạch giáo dục nhà trường
• 3.4. Tổ chức xây dựng kế hoạch giáo dục trường trung học phổ thông
• 3.4.1. Xác định các căn cứ và lập kế hoạch xây dựng kế hoạch giáo dục trường trung học phổ thông
• 3.4.2. Qui trình xây dựng kế hoạch giáo dục trường trung học phổ thông
• 3.5. Triển khai thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục ở trường trung học phổ thông
• 3.6. Tổ chức lớp học, phân công giáo viên và xây dựng bộ máy tổ chức theo kế hoạch giáo dục nhà trường
• 3.7. Tổ chức triển khai các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và giáo dục theo định hướng STEM
• 3.8. Đảm bảo cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và các điều kiện khác theo kế hoạch giáo dục nhà trường
• 3.9. Tổ chức bồi dưỡng giáo viên theo yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục trung học phổ thông
• 3.10. Huy động các lực lượng cộng đồng tham gia thực hiện kế hoạch giáo dục nhà trường
• 3.11. Giám sát, đánh giá kế hoạch hoạt động dạy học, giáo dục nhà trường
• 3.11.1. Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giám sát, đánh giá
• 3.11.2. Sử dụng kết quả giám sát, đánh giá
• 3.11.3. Điều chỉnh kế hoạch hoạt động dạy học, giáo dục
• 4. CHƯƠNG 4: CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG TỔ/ NHÓM CHUYÊN MÔN TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 4.1. Chỉ đạo xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học môn học/hoạt động giáo dục theo hướng phát triển năng lực, phẩm chất học sinh
• 4.2. Chỉ đạo thực hiện hình thức, phương pháp dạy học, giáo dục phát triển năng lực, phẩm chất học sinh; ứng dụng công nghệ mới trong dạy học
• 4.3. Chỉ đạo thực hiện kiểm tra, đánh giá kết quả môn học, hoạt động giáo dục của học sinh
• 4.4. Chỉ đạo sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn ở trường trung học phổ thông
• 4.4.1. Sinh hoạt chuyên môn thường xuyên
• 4.4.2. Sinh hoạt chuyên môn theo chủ đề
• 4.4.3. Chỉ đạo tổ/ nhóm thực hiện sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học (dựa trên phân tích hoạt động học tập của học sinh)
• 4.5. Rubric đánh giá xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường
• 4.6. Ví dụ minh họa kế hoạch giáo dục nhà trường

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản trị hoạt động dạy học trong trường THPT

Quản trị hoạt động dạy học trong trường THPT là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lý cung cấp những kiến thức cần thiết để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ này. Việc hiểu rõ về chương trình giáo dục phổ thông 2018 và các yêu cầu của nó là điều kiện tiên quyết để quản lý tốt hoạt động dạy học.

1.1. Khái quát về chương trình giáo dục phổ thông 2018

Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được xây dựng với mục tiêu phát triển năng lực và phẩm chất học sinh. Nó bao gồm các nội dung giáo dục đa dạng, từ kiến thức cơ bản đến các kỹ năng thực tiễn.

1.2. Vai trò của cán bộ quản lý trong giáo dục

Cán bộ quản lý giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai chương trình giáo dục. Họ cần có khả năng lãnh đạo, tổ chức và giám sát các hoạt động dạy học để đảm bảo chất lượng giáo dục.

II. Những thách thức trong quản trị hoạt động dạy học tại trường THPT

Quản trị hoạt động dạy học trong trường THPT đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, sự không đồng bộ trong thực hiện chương trình và sự thay đổi trong nhu cầu của học sinh là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Thiếu nguồn lực và cơ sở vật chất

Nhiều trường THPT gặp khó khăn trong việc đảm bảo cơ sở vật chất và thiết bị dạy học. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy học và sự phát triển của học sinh.

2.2. Sự không đồng bộ trong thực hiện chương trình

Việc thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 không đồng bộ giữa các trường dẫn đến sự khác biệt trong chất lượng giáo dục. Cần có sự chỉ đạo chặt chẽ từ các cấp quản lý để khắc phục tình trạng này.

III. Phương pháp quản trị hoạt động dạy học hiệu quả trong trường THPT

Để quản trị hoạt động dạy học hiệu quả, các phương pháp như xây dựng kế hoạch giáo dục, tổ chức bồi dưỡng giáo viên và áp dụng công nghệ mới là rất cần thiết. Những phương pháp này giúp nâng cao chất lượng dạy học và phát triển năng lực học sinh.

3.1. Xây dựng kế hoạch giáo dục trường THPT

Kế hoạch giáo dục cần được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của học sinh và điều kiện của nhà trường. Điều này giúp đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong quá trình triển khai.

3.2. Tổ chức bồi dưỡng giáo viên

Bồi dưỡng giáo viên là một phần quan trọng trong quản trị hoạt động dạy học. Cần có các chương trình bồi dưỡng thường xuyên để giáo viên cập nhật kiến thức và phương pháp dạy học mới.

IV. Ứng dụng công nghệ trong quản trị hoạt động dạy học

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quản trị hoạt động dạy học. Việc ứng dụng công nghệ giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy và tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng hơn.

4.1. Sử dụng công nghệ trong giảng dạy

Việc sử dụng công nghệ trong giảng dạy không chỉ giúp giáo viên truyền đạt kiến thức hiệu quả hơn mà còn tạo hứng thú cho học sinh trong quá trình học tập.

4.2. Quản lý thông tin học sinh qua công nghệ

Công nghệ giúp quản lý thông tin học sinh một cách hiệu quả, từ điểm số đến quá trình học tập. Điều này giúp cán bộ quản lý có cái nhìn tổng quan về sự tiến bộ của học sinh.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn trong quản trị hoạt động dạy học

Nghiên cứu về quản trị hoạt động dạy học đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng các phương pháp quản trị hiệu quả đã giúp nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển năng lực học sinh.

5.1. Kết quả từ các trường THPT điển hình

Nhiều trường THPT đã áp dụng thành công các phương pháp quản trị mới, dẫn đến sự cải thiện rõ rệt trong chất lượng giáo dục và sự hài lòng của học sinh.

5.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ những trường đã thành công trong quản trị hoạt động dạy học có thể được áp dụng rộng rãi, giúp các trường khác cải thiện chất lượng giáo dục.

VI. Tương lai của quản trị hoạt động dạy học trong trường THPT

Tương lai của quản trị hoạt động dạy học trong trường THPT sẽ tiếp tục phát triển với sự hỗ trợ của công nghệ và các phương pháp giáo dục hiện đại. Cần có sự đổi mới liên tục để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.

6.1. Xu hướng phát triển giáo dục trong tương lai

Giáo dục sẽ ngày càng chú trọng đến việc phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh, đồng thời tích hợp công nghệ vào quá trình dạy học.

6.2. Vai trò của cán bộ quản lý trong tương lai

Cán bộ quản lý sẽ cần phải có những kỹ năng mới để đáp ứng yêu cầu của giáo dục hiện đại, từ việc quản lý đến việc lãnh đạo và phát triển đội ngũ giáo viên.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Tài liệu "Quản trị hoạt động dạy học, giáo dục trong trường trung học phổ thông" (Mô-đun 1) là tài liệu bồi dưỡng chuẩn hóa dành cho cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông, được Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng Học viện Quản lý giáo dục ban hành năm 2020 trong khuôn khổ Chương trình ETEP (Chương trình Phát triển các trường sư phạm để nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông). Ban xây dựng tài liệu do PGS. Trần Hữu Hoan làm Trưởng ban, cùng sự tham gia của các chuyên gia quản lý giáo dục: TS. Nguyễn Thị Tuyết Hạnh, PGS. Phạm Văn Thuần, ThS. Hà Xuân Nhâm, TS. Phạm Xuân Hùng, TS. Trịnh Văn Cường, TS. Nguyễn Thị Thanh, TS. Hà Thanh Hương, ThS. Kim Mạnh Tuấn, ThS. Lê Thành Kiên, ThS. Trương Vĩnh Bình, CN. Vũ Bích Ngọc và CN. Lương Thị Minh Phương.

Về vị trí trong chương trình bồi dưỡng, đây là mô-đun mở đầu trong hệ thống 9 mô-đun nghiệp vụ quản trị trường trung học phổ thông (THPT). Tài liệu cung cấp cơ sở lý luận và hướng dẫn thực thi nhiệm vụ quản trị chuyên môn, làm nền tảng trực tiếp cho các nội dung quản trị chuyên sâu tiếp theo như quản trị nhân sự, tài chính, cơ sở vật chất, công nghệ thông tin và văn hóa nhà trường.

Mục tiêu học tập tập trung vào việc hình thành và nâng cao năng lực cho hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trường THPT trong việc:

• Phân tích các luận điểm đổi mới của Chương trình Giáo dục phổ thông (CTGDPT) 2018 theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT.
• Xác định đầy đủ nhiệm vụ của cán bộ quản lý theo Thông tư 14/2018/TT-BGDĐT về Chuẩn Hiệu trưởng.
• Xây dựng và thực thi bản Kế hoạch giáo dục nhà trường phù hợp với bối cảnh thực tế.
• Chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn tại tổ/nhóm theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.

Tài liệu được thiết kế theo cấu trúc mô-đun hóa với thời lượng chuẩn 40 tiết, kết hợp giữa việc nghiên cứu văn bản quy phạm, phân tích sơ đồ infographics, khai thác hệ thống video bài giảng và thực hành xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc nội dung của tài liệu được phân chia thành 4 phần chính với tiến trình logic từ nghiên cứu văn bản quy phạm, xác định vai trò vị trí quản trị, đến quy trình thiết kế kế hoạch và phương thức chỉ đạo thực thi chuyên môn:

• Nội dung 1: Hướng dẫn thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (10 tiết) Trình bày bối cảnh kinh tế - xã hội, xu thế quốc tế và các căn cứ pháp lý: Nghị quyết số 29-NQ/TW, Nghị quyết số 88/2014/QH13, Quyết định số 404/QĐ-TTg. Phân tích chi tiết mô hình giáo dục THPT gồm 5 môn học bắt buộc (Ngữ văn: 105 tiết; Toán: 105 tiết; Ngoại ngữ 1: 105 tiết; Giáo dục thể chất: 70 tiết; Giáo dục quốc phòng và an ninh: 35 tiết), Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp (105 tiết), Nội dung giáo dục địa phương (35 tiết); 3 nhóm môn học lựa chọn (Khoa học xã hội, Khoa học tự nhiên, Công nghệ và Nghệ thuật; mỗi môn 70 tiết); và 3 cụm chuyên đề học tập lựa chọn (105 tiết/năm). Tổng thời lượng giáo dục bắt buộc là 1015 tiết/năm (trung bình 29 tiết/tuần, không tính môn tự chọn). Nội dung này cũng chuẩn hóa các điều kiện triển khai về sĩ số (tối đa 45 học sinh/lớp ở cấp THPT), tỷ lệ phòng học (0,6 lớp/phòng bộ môn) và trang thiết bị dạy học tối thiểu.

• Nội dung 2: Yêu cầu và nhiệm vụ của Hiệu trưởng trong quản trị hoạt động dạy học, giáo dục theo Chương trình GDPT 2018 ở trường THPT (5 tiết) Phân tích định nghĩa quản trị nhà trường theo Thông tư 14/2018/TT-BGDĐT. Làm rõ nguyên tắc thực thi quyền tự chủ chuyên môn gắn liền với trách nhiệm giải trình và bảo đảm tính dân chủ trong trường học. Khái quát các nhóm nhiệm vụ trọng tâm: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, giám sát, kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh kế hoạch giáo dục.

• Nội dung 3: Xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục trường THPT (15 tiết) Làm rõ khái niệm và cấu trúc bản Kế hoạch giáo dục nhà trường gồm 6 thành phần: Bối cảnh và định hướng; Mục tiêu giáo dục; Phân phối chương trình/kế hoạch dạy học môn học và hoạt động giáo dục; Kế hoạch tổng hợp năm học; Nguồn lực thực hiện; Tổ chức thực hiện. Trình bày chi tiết quy trình xây dựng kế hoạch qua kỹ thuật phân tích SWOT và xác định mục tiêu SMART, phương án tổ chức lớp học và phân công giảng dạy.

• Nội dung 4: Chỉ đạo hoạt động tổ/nhóm chuyên môn trong trường THPT (10 tiết) Hướng dẫn phương thức chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học (PPDH), đổi mới kiểm tra đánh giá (KTĐG), đẩy mạnh giáo dục STEM, phân hóa và tích hợp. Trọng tâm của nội dung này là quy trình tổ chức sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học (NCBH) dựa trên việc phân tích hoạt động học của học sinh.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Tài liệu cung cấp hệ thống định nghĩa và khái niệm chuẩn mực phục vụ công tác quản lý:

• Phẩm chất và Năng lực: Phẩm chất là hệ thống các tính tốt thể hiện ở thái độ, hành vi ứng xử của con người, được đánh giá qua hành vi. Năng lực là thuộc tính cá nhân cho phép huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng để thực hiện thành công hoạt động, được đánh giá bằng hiệu quả thực tế.
• Dạy học tích hợp và Dạy học phân hóa: Tích hợp là sự hợp nhất có hệ thống các thành phần kiến thức, kỹ năng liên môn để giải quyết vấn đề thực tiễn. Phân hóa gồm phân hóa trong (vi mô - qua phương pháp tổ chức bài học) và phân hóa ngoài (vĩ mô - qua lựa chọn môn học, chuyên đề học tập).
• Giáo dục STEM: Tiếp cận liên môn (theo Tsupros, N.) kết hợp Science, Technology, Engineering và Mathematics để giải quyết vấn đề thực tiễn.
• Đánh giá quá trình và Đánh giá tổng kết: Phân biệt rõ đánh giá vì sự tiến bộ của người học (formative assessment) diễn ra xuyên suốt quá trình dạy học và đánh giá tổng kết mức độ tinh thông (summative assessment) sau khi kết thúc khóa học/học phần.
• Khung phân tích SWOT và mục tiêu SMART: Áp dụng ma trận SWOT qua 10 bước kết hợp (S-O, W-O, S-T, W-T, S-W, O-T) để đánh giá môi trường bên trong/bên ngoài trường THPT; thiết lập mục tiêu đạt chuẩn Specific, Measurable, Attainable, Relevant, Time-Bound.

Kỹ năng phát triển

Tài liệu chú trọng hình thành 3 nhóm năng lực nghề nghiệp cụ thể cho cán bộ quản lý:

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Kỹ thuật cấu trúc phân phối chương trình môn học linh hoạt; thiết lập thời khóa biểu và xây dựng các tổ hợp môn học lựa chọn; xây dựng khung kế hoạch giáo dục địa phương 35 tiết/năm.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Khả năng điều tra nhu cầu người học; phân tích hiện trạng đội ngũ và điều kiện cơ sở vật chất bằng ma trận SWOT; phân tích số liệu kiểm tra đánh giá để điều chỉnh kế hoạch chuyên môn.
• Kỹ năng thực thi thực tiễn (Practical competencies): Năng lực tổ chức, phân bổ 5 nguồn lực (nhân sự, cơ sở vật chất, tài chính, thời gian, luồng thông tin); kỹ năng điều hành sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học và chỉ đạo các tổ hợp chuyên môn xây dựng kế hoạch giáo dục theo chuẩn rubric.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Cách tiếp cận sư phạm

Tài liệu được xây dựng phục vụ mô hình bồi dưỡng kết hợp (Blended Learning), trong đó cán bộ quản lý chủ động tự học trên Hệ thống Quản lý Học tập trực tuyến (LMS) kết hợp với sự hướng dẫn, giải đáp trực tiếp từ đội ngũ giảng viên quản lý giáo dục chủ chốt và cán bộ quản lý cốt cán. Học liệu trực tuyến được chuẩn hóa thành chuỗi tài nguyên gồm văn bản lý thuyết, hệ thống sơ đồ tư duy (Infographics) và 6 video bài giảng chuyên đề:

• Video 1: Hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục 2018.
• Video 2 (Phần 1 - 4): Hướng dẫn xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường.
• Video 3: Hướng dẫn chỉ đạo hoạt động Tổ/Nhóm chuyên môn.
• Video 4, 5, 6: Minh họa thực hành sinh hoạt Tổ/Nhóm chuyên môn.

Hệ thống bài tập và đánh giá kết quả

Hệ thống đánh giá kết quả bồi dưỡng được cấu trúc định lượng theo trọng số cụ thể:

STT	Tiêu chí tính điểm	Trọng số	Yêu cầu kỹ thuật
1	Mức độ chăm chỉ (Chuyên cần)	10%	Hoàn thành toàn bộ nội dung đọc tài liệu, Infographics, xem hết hệ thống video tích hợp câu hỏi.
2	Đánh giá quá trình	30%	Gồm 40 câu hỏi trắc nghiệm (thang điểm 100, mỗi câu đúng 2,5 điểm) và 05 câu hỏi tự luận ở Nội dung 4 do CBQL cốt cán chấm.
3	Bài tập thực hành cuối khóa	60%	Học viên xây dựng 01 bản Kế hoạch giáo dục nhà trường hoàn chỉnh, được đánh giá trên thang điểm 100 dựa theo bảng Rubric tiêu chuẩn.

Học viên được công nhận hoàn thành mô-đun khi đạt tổng điểm từ 50/100 trở lên, hoàn thành phiếu khảo sát cuối khóa, và được Học viện Quản lý giáo dục phê duyệt dựa trên đề xuất của đội ngũ đánh giá.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Chuyển đổi căn bản so với chương trình 2006

Tài liệu nêu rõ các điểm khác biệt mang tính nguyên tắc giữa CTGDPT 2006 và CTGDPT 2018:

Các xu hướng quản trị giáo dục hiện đại

1. Quyền tự chủ chuyên môn của nhà trường: Chương trình quốc gia không quy định cứng số tiết dạy trên từng tuần mà chỉ quy định tổng thời lượng năm học và số tiết tối đa trong ngày (không quá 5 tiết/buổi, mỗi tiết 45 phút). Nhà trường có toàn quyền chủ động phân bổ thời lượng, sắp xếp trình tự bài học và tích hợp nội dung phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất.
2. Mô hình phân hóa mềm dẻo: Học sinh THPT được lựa chọn 5 môn học từ 3 nhóm môn cùng 3 cụm chuyên đề học tập (35 tiết/cụm) để phục vụ định hướng nghề nghiệp sau phổ thông.
3. Tích hợp liên môn và Hoạt động trải nghiệm: Đưa giáo dục STEM và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp (105 tiết) thành hoạt động giáo dục bắt buộc có chương trình riêng.
4. Đổi mới sinh hoạt chuyên môn: Chuyển từ hình thức thanh tra, kiểm tra sổ sách sang sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, tập trung quan sát và phân tích hoạt động học của học sinh.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Cán bộ quản lý đương nhiệm: Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng các trường THPT công lập và ngoài công lập; Cán bộ quản lý cốt cán tại các Phòng Giáo dục Trung học, Sở Giáo dục và Đào tạo.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần nắm vững Điều lệ trường THPT, Luật Giáo dục, nội dung các văn bản quy phạm: Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT, Thông tư 14/2018/TT-BGDĐT và Công văn số 344/BGDĐT-GDTrH.
• Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên: Nghiên cứu tài liệu để nắm vững quy trình xây dựng kế hoạch dạy học môn học, phương pháp dạy học phân hóa, tích hợp và triển khai cụm chuyên đề học tập.
• Giảng viên và học viên sau đại học: Giảng viên các cơ sở đào tạo giáo viên (ĐHSP, ĐHGD, HVQLGD) và học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục sử dụng làm tài liệu nghiên cứu tham khảo chuẩn hóa.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn chính thức cho cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng) cơ sở giáo dục phổ thông cấp THPT, cán bộ phụ trách chuyên môn tại các cơ quan quản lý giáo dục địa phương, cùng các nhà nghiên cứu và học viên cao học ngành Quản lý giáo dục.

2. Cần kiến thức nền nào để học mô-đun này?

Người học cần có kiến thức nền tảng về tổ chức bộ máy trường phổ thông, hiểu rõ các quy định tại Điều lệ trường THPT, văn bản quy phạm về chương trình tổng thể và chương trình các môn học theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT.

3. Điểm khác biệt cốt lõi của tài liệu này so với tài liệu quản lý trước đây là gì?

Tài liệu hướng dẫn trực tiếp quy trình kỹ thuật để nhà trường tự chủ thiết kế kế hoạch giáo dục, xây dựng các tổ hợp môn học lựa chọn theo định hướng nghề nghiệp, áp dụng ma trận SWOT trong phân tích bối cảnh và tổ chức sinh hoạt chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học.

4. Làm sao để hoàn thành mô-đun bồi dưỡng đạt kết quả tốt?

Học viên cần hoàn thành toàn bộ tiến trình học tập trên hệ thống LMS: xem 6 video bài giảng chuyên đề, giải quyết 40 câu hỏi trắc nghiệm, 5 câu hỏi tự luận ở Nội dung 4, và nộp sản phẩm thực hành xây dựng Kế hoạch giáo dục nhà trường đạt chuẩn theo bảng rubric đánh giá.

5. Có những tài liệu bổ trợ nào đi kèm theo văn bản chính?

Tài liệu cung cấp kèm hệ thống tài nguyên đồng bộ gồm: tài liệu định dạng Word/PowerPoint, sơ đồ tóm lược Infographics, đường dẫn 6 video bài giảng và hệ thống bảng tiêu chí Rubric đánh giá kế hoạch giáo dục.

---

Kết luận

Tài liệu "Quản trị hoạt động dạy học, giáo dục trong trường trung học phổ thông" (Mô-đun 1) đóng vai trò định hình khung năng lực quản trị học thuật cho đội ngũ cán bộ quản lý THPT trong tiến trình triển khai CTGDPT 2018. Văn bản xác lập rõ lộ trình triển khai từ tiếp nhận văn bản pháp lý, phân tích nguồn lực nhà trường bằng ma trận SWOT, xây dựng kế hoạch giáo dục linh hoạt theo chuẩn SMART đến tổ chức chỉ đạo chuyên môn tại cơ sở. Đây là cấu phần nền tảng thuộc hệ thống 9 mô-đun bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

G36 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CHƯƠNG TRÌNH ETEP HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ CƠ SỞ GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TÊN MÔ ĐUN: QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC, GIÁO DỤC TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG (Lưu hành nội bộ) HÀ NỘI, 2020 KÍ HIỆU VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ GV Giáo viên CBQL Cán bộ quản lý BD Bồi dưỡng HS Học sinh CTGD Chương trình giáo dục CTGDPT Chương trình giáo dục phổ thông TH Tiểu học THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông ĐHSP Đại học sư phạm ĐHGD Đại học Giáo dục HVQLGD Học viện Quản lý giáo dục GDPT Giáo dục phổ thông GDĐT Giáo dục và Đào tạo HĐGD Hoạt động giáo dục HĐTN Hoạt động trải nghiệm PPDH Phương pháp dạy học KTĐG Kiểm tra đánh giá NCBH Nghiên cứu bài học CSVC Cơ sở vật chất TBDH Thiết bị dạy học BAN XÂY DỰNG TÀI LIỆU QUẢN TRỊ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC, GIÁO DỤC TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG STT Họ và tên Đơn vị công tác Nhiệm vụ 1 PGS. Trần Hữu Hoan Học viện Quản lý giáo dục Trưởng ban 2 TS. Nguyễn Thị Tuyết Hạnh Học viện Quản lý giáo dục Thành viên Trường Đại học Giáo dục 3 PGS. Phạm Văn Thuần Thành viên – Đại học Quốc gia Hà Nội 4 ThS.

Hà Xuân Nhâm Trường THPT Phan Huy Chú Thành viên 5 TS. Phạm Xuân Hùng Học viện Quản lý giáo dục Thành viên 6 TS. Trịnh Văn Cường Học viện Quản lý giáo dục Thành viên 7 TS. Nguyễn Thị Thanh Học viện Quản lý giáo dục Thành viên 8 TS.

Hà Thanh Hương Học viện Quản lý giáo dục Thành viên 9 ThS. Kim Mạnh Tuấn Học viện Quản lý giáo dục Thành viên 10 ThS. Lê Thành Kiên Học viện Quản lý giáo dục Thành viên 12 ThS. Trương Vĩnh Bình Học viện Quản lý giáo dục Thư ký 14 CN.

Vũ Bích Ngọc Học viện Quản lý giáo dục Thư ký 15 CN. Lương Thị Minh Phương Học viện Quản lý giáo dục Thư ký CHÚ GIẢI THUẬT NGỮ Chương trình giáo dục phổ thông: Chương trình giáo dục phổ thông là văn bản thể hiện mục tiêu giáo dục phổ thông, quy định các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực của học sinh, nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục và phương pháp đánh giá kết quả giáo dục, làm căn cứ quản lí chất lượng giáo dục phổ thông; đồng thời là cam kết của Nhà nước nhằm bảo đảm chất lượng của cả hệ thống và từng cơ sở giáo dục phổ thông. Phẩm chất: Phẩm chất là những tính tốt thể hiện ở thái độ, hành vi ứng xử của con người; cùng với năng lực tạo nên nhân cách con người; Phẩm chất được đánh giá thông qua hành vi. Năng lực: Năng lực là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con người huy động tổng hợp các kiến thức, kĩ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí,.

thực hiện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kết quả mong muốn trong những điều kiện cụ thể. Năng lực được đánh giá bằng hiệu quả hoạt động. Môn học: Môn học là lĩnh vực nội dung dạy học được thực hiện trong nhà trường có cấu trúc và lôgíc phù hợp với các ngành khoa học và thực tiễn tương ứng, phù hợp với những quy luật tâm – sinh lí của dạy học. Hoạt động giáo dục: Trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018, hoạt động giáo dục (theo nghĩa rộng) bao gồm hoạt động dạy học và hoạt động trải nghiệm.

Trải nghiệm: Trải nghiệm là quá trình hoạt động để thu nhận những kinh nghiệm, từ đó vận dụng một cách hiệu quả vào thực tiễn cuộc sống. Hướng nghiệp: Hướng nghiệp trong giáo dục là hệ thống các biện pháp tiến hành trong và ngoài cơ sở giáo dục để giúp học sinh có kiến thức về nghề nghiệp, khả năng lựa chọn nghề nghiệp trên cơ sở kết hợp nguyện vọng, sở trường của cá nhân với nhu cầu sử dụng lao động của xã hội. Giáo dục STEM: STEM là thuật ngữ viết tắt của các từ Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kĩ thuật) và Mathematics (Toán học). Giáo dục STEM là một cách tiếp cận liên môn trong học tập, ở đó những khái niệm học thuật chính xác được kết hợp với bài học thực tiễn khi học sinh vận dụng khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học trong một bối cảnh cụ thể, tạo nên sự kết nối giữa nhà trường, cộng đồng, việc làm và hoạt động kinh doanh toàn cầu cho phép sự phát triển những hiểu biết tối thiểu về STEM và cùng với nó là khả năng cạnh tranh trong nền kinh tế mới” (nguồn:Tsupros, N.

Đánh giá tổng kết: Đánh giá tổng kết (còn gọi là đánh giá kết quả) là đánh giá có tính tổng hợp, bao quát nhằm cung cấp thông tin về sự tinh thông/thành thạo của học sinh ở các mặt nội dung kiến thức, kĩ năng và thái độ sau khi kết thúc một khóa/lớp học hoặc một môn học/học phần/chương trình học. Đánh giá quá trình: Đánh giá quá trình là hoạt động đánh giá diễn ra trong tiến trình thực hiện hoạt động giảng dạy môn học/khóa học, cung cấp thông tin phản hồi cho người học biết được mức độ đạt được của bản thân so với mục tiêu giáo dục, qua đó điều chỉnh cách học, cách dạy giúp người học tiến bộ. Đánh giá quá trình còn được biết đến như đánh giá vì sự tiến bộ của người học. Tích hợp: Tích hợp là sự hợp nhất/ nhất thể hóa các bộ phận khác nhau để đưa tới một đối tượng mới như là một thể thống nhất dựa trên những nét bản chất của các thành phần đối tượng chứ không phải là phép cộng đơn giản những thuộc tính của đối tượng ấy.

Dạy học tích hợp: Dạy học tích hợp là định hướng dạy học trong đó giáo viên tổ chức, hướng dẫn để học sinh biết huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng … thuộc nhiều lĩnh vực (môn học/hoạt động giáo dục) khác nhau nhằm giải quyết các nhiệm vụ học tập; thông qua đó hình thành những kiến thức, kỹ năng mới; phát triển được những năng lực cần thiết, nhất là năng lực giải quyết vấn đề trong học tập và thực tiễn cuộc sống. Phân hóa: Phân hóa là chia một khối/ một nhóm thành nhiều phần/ nhiều đối tượng có các tính chất khác biệt nhau để thực hiện những tác động cho phù hợp. Dạy học phân hóa: Dạy học phân hóa là dạy theo từng loại đối tượng, phù hợp với tâm sinh lý, khả năng, nhu cầu và hứng thú của người học nhằm phát triển tối đa tiềm năng riêng vốn có của mỗi người học. Nội dung giáo dục địa phương: Nội dung giáo dục của địa phương là những vấn đề cơ bản hoặc thời sự về văn hóa, lịch sử, địa lí, kinh tế, xã hội, môi trường, hướng nghiệp,.

của địa phương bổ sung cho nội dung giáo dục bắt buộc chung thống nhất trong cả nước, nhằm trang bị cho học sinh những hiểu biết về nơi sinh sống, bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương, ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã học để góp phần giải quyết những vấn đề của quê hương. Kế hoạch giáo dục của nhà trường: Kế hoạch giáo dục của nhà trường là loại hình văn bản chuyên môn nghiệp vụ để triển khai áp dụng chương trình giáo dục phổ thông quốc gia trong bối cảnh cụ thể của địa phương và các điều kiện thực tế của nhà trường; Kế hoạch giáo dục nhà trường là văn bản cụ thể hóa tiến trình thực hiện chương trình giáo dục phổ thông (bao gồm nội dung giáo dục địa phương) phù hợp với điều kiện cụ thể về thời gian, đặc điểm của người học, nhân lực, vật lực… để đạt được các mục tiêu giáo dục đã đề ra trên cơ sở phân tích bối cảnh của nhà trường. Kế hoạch giáo dục của nhà trường được xây dựng hằng năm dựa trên kế hoạch giáo dục chung và các hướng dẫn trong chương trình giáo dục phổ thông quốc gia. Kế hoạch dạy học, giáo dục: Kế hoạch dạy học, giáo dục đề cập trong tài liệu này được hiểu là văn bản cụ thể hoá việc phân phối nội dung và tiến độ thực hiện chương trình dạy học các môn học và hoạt động giáo dục theo chương trình giáo dục phổ thông quốc gia đến từng lớp của nhà trường trong điều kiện xác định.

Kế hoạch dạy học: Kế hoạch dạy học đề cập trong tài liệu này được xem xét ở các cấp độ: kế hoạch dạy học của trường; kế hoạch dạy học môn học và kế hoạch dạy học bài học (hay còn gọi là giáo án), trong đó: - Kế hoạch dạy học của nhà trường là văn bản thể hiện thời gian, thời điểm, địa điểm, giáo viên được phân công để triển khai nội dung chương trình giáo dục nhà trường cho các lớp học cụ thể trong một tuần, một tháng, hay một học kỳ theo biên chế năm học. Là cơ sở để triển khai thực hiện CTGD nhà trường đến giáo viên, học sinh và các bên liên quan; - Kế hoạch dạy học môn học được hiểu là một văn bản thể hiện tiến trình thực hiện các nội dung môn học trong một học kì hay năm học ở một số lớp cụ thể; kế hoạch dạy học tạo thế chủ động cho giáo viên khi thực hiện chương trình dạy học, thấy rõ nhiệm vụ cụ thể cho tới từng kì và từng tuần; - Kế hoạch dạy học bài học là văn bản cụ thể hóa các yêu cầu của chương trình giáo dục môn học vào điều kiện cụ thể. Kế hoạch dạy học được xây dựng phù hợp với đối tượng học sinh; Nội dung kế hoạch dạy học cụ thể hóa các mức độ yêu cầu về kiến thức, kĩ năng đối với nội dung dạy học và yêu cầu phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh (mục tiêu bài học), có một số chi tiết về thiết bị dạy học, phương pháp và hình thức tổ chức thực hiện dạy học, có thời gian, thời điểm thực thi các nội dung, vạch rõ, sắp đặt tiến trình thực hiện chương trình dạy học nội dung môn học cho phù hợp với đối tượng học sinh cụ thể, trong hoàn cảnh cụ thể về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và thời gian triển khai nhằm đạt được mục tiêu dạy học đã xác định.