Luận án tiến sĩ: Quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường THPT TPHCM đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Quản lý bồi dưỡng hiệu trưởng THPT tại TPHCM nhằm đổi mới giáo dục. Nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý và chuyên môn cho đội ngũ hiệu trưởng.

• Tác giả: Phan Thị Thuý Quyên
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Xuân Tế
• Trường học: Học viện Quản lý giáo dục
• Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ quản lý giáo dục
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường trung học phổ thông

Quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường trung học phổ thông là quá trình tổ chức, điều phối các hoạt động đào tạo nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý cho đội ngũ hiệu trưởng. Hoạt động này bao gồm xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, tổ chức thực hiện chương trình, kiểm tra đánh giá kết quả và hoàn thiện quy trình đào tạo. Trong bối cảnh đổi mới giáo dục, hiệu trưởng trường THPT phải đáp ứng nhiều yêu cầu mới về phẩm chất và năng lực. Công tác bồi dưỡng giúp hiệu trưởng nắm vững phương pháp quản lý hiện đại, áp dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy và quản lý nhà trường. Nghiên cứu cho thấy việc bồi dưỡng cần được thực hiện bài bản, có hệ thống với nội dung phù hợp thực tiễn. Các chương trình bồi dưỡng phải tập trung phát triển kỹ năng lãnh đạo, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng với yêu cầu cải cách giáo dục. Hoạt động này đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông toàn diện.

1.1. Khái niệm và bản chất hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng

Hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường THPT được hiểu là quá trình đào tạo, tập huấn nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ quản lý cho người đứng đầu nhà trường. Bản chất của hoạt động này là sự tác động có mục đích, có kế hoạch từ cơ quan quản lý giáo dục đến đội ngũ hiệu trưởng. Nội dung bồi dưỡng bao gồm kiến thức quản lý giáo dục, kỹ năng lãnh đạo, năng lực đổi mới phương pháp dạy học và khả năng ứng dụng công nghệ thông tin. Hoạt động bồi dưỡng phải đảm bảo tính hệ thống, liên tục và gắn liền với thực tiễn quản lý nhà trường. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng đội ngũ hiệu trưởng có đủ năng lực đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

1.2. Vai trò của quản lý hoạt động bồi dưỡng trong đổi mới giáo dục

Quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng có vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông. Hiệu trưởng được bồi dưỡng tốt sẽ lãnh đạo nhà trường thực hiện hiệu quả chương trình giáo dục mới, đáp ứng yêu cầu phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Hoạt động này giúp hiệu trưởng cập nhật kiến thức quản lý hiện đại, áp dụng phương pháp dạy học tiên tiến và xây dựng môi trường giáo dục đổi mới. Quản lý tốt hoạt động bồi dưỡng còn tạo điều kiện cho hiệu trưởng phát triển năng lực tự đánh giá, tự học và phát triển bản thân. Đây là cơ sở quan trọng để thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới giáo dục ở cấp trung học phổ thông.

II. Phân tích thực trạng quản lý bồi dưỡng hiệu trưởng trường THPT

Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường THPT trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh cho thấy nhiều kết quả đạt được nhưng cũng tồn tại không ít hạn chế. Về mặt tích cực, công tác bồi dưỡng đã được các cơ quan quản lý giáo dục quan tâm đầu tư, nhiều chương trình đào tạo được tổ chức với nội dung đa dạng. Tuy nhiên, việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng còn thiếu tính hệ thống, chưa gắn liền với nhu cầu thực tế của từng hiệu trưởng. Nội dung bồi dưỡng đôi khi chưa cập nhật kịp thời với yêu cầu đổi mới giáo dục, đặc biệt trong việc ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông. Phương pháp bồi dưỡng chủ yếu theo hình thức truyền thụ một chiều, thiếu tính tương tác và thực hành. Công tác kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng chưa được thực hiện nghiêm túc, dẫn đến hiệu quả đào tạo chưa cao. Ngoài ra, nguồn lực đầu tư cho hoạt động bồi dưỡng còn hạn chế, đội ngũ giảng viên bồi dưỡng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu chuyên môn.

2.1. Những kết quả đạt được trong công tác bồi dưỡng hiệu trưởng

Công tác bồi dưỡng hiệu trưởng trường THPT đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận. Các chương trình bồi dưỡng được tổ chức thường xuyên, góp phần nâng cao trình độ quản lý cho đội ngũ hiệu trưởng. Nội dung bồi dưỡng đã từng bước được đổi mới, chú trọng phát triển năng lực lãnh đạo và kỹ năng quản lý hiện đại. Nhiều hiệu trưởng sau khi được bồi dưỡng đã áp dụng thành công phương pháp quản lý mới vào thực tiễn nhà trường. Hệ thống cơ sở vật chất phục vụ hoạt động bồi dưỡng được đầu tư cải thiện. Sự phối hợp giữa các cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý giáo dục ngày càng chặt chẽ hơn trong việc tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên đề.

2.2. Hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại trong quản lý bồi dưỡng

Nhiều hạn chế trong quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng cần được nhận diện rõ ràng. Kế hoạch bồi dưỡng thiếu tính chiến lược, chưa căn cứ vào đánh giá năng lực thực tế của hiệu trưởng. Nội dung chương trình nặng lý thuyết, thiếu thực hành và gắn kết với thực tiễn quản lý nhà trường. Phương pháp bồi dưỡng còn máy móc, áp đặt một chiều, chưa phát huy tính chủ động của người học. Nguyên nhân chính bao gồm: thiếu quy hoạch đội ngũ giảng viên bồi dưỡng chất lượng cao, kinh phí đầu tư chưa tương xứng, cơ chế đánh giá hiệu quả bồi dưỡng chưa hoàn thiện. Sự phối hợp giữa các đơn vị liên quan trong quản lý hoạt động bồi dưỡng còn lỏng lẻo, thiếu đồng bộ.

III. Giải pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường THPT

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường THPT, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Thứ nhất, xây dựng kế hoạch bồi dưỡng dài hạn dựa trên đánh giá nhu cầu thực tế và quy hoạch đội ngũ hiệu trưởng. Thứ hai, đổi mới nội dung chương trình bồi dưỡng theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực, chú trọng kỹ năng quản lý hiện đại và ứng dụng công nghệ thông tin. Thứ ba, đa dạng hóa phương pháp bồi dưỡng kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, tăng cường học tập qua trải nghiệm và chia sẻ kinh nghiệm. Thứ tư, hoàn thiện hệ thống kiểm tra đánh giá kết quả bồi dưỡng theo chuẩn năng lực. Thứ năm, tăng cường đầu tư nguồn lực, xây dựng đội ngũ giảng viên bồi dưỡng có trình độ cao. Thứ sáu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức hoạt động bồi dưỡng, phát triển hình thức đào tạo trực tuyến. Thứ bảy, tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo, bồi dưỡng hiệu trưởng để tiếp cận mô hình quản lý tiên tiến.

3.1. Giải pháp về đổi mới nội dung và phương pháp bồi dưỡng

Đổi mới nội dung bồi dưỡng hiệu trưởng cần bám sát yêu cầu đổi mới giáo dục, tập trung phát triển năng lực quản lý theo hướng hiện đại hóa. Chương trình bồi dưỡng phải cập nhật kiến thức mới về quản trị nhà trường, lãnh đạo đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục. Phương pháp bồi dưỡng cần chuyển từ truyền thụ một chiều sang tương tác hai chiều, tăng cường thảo luận nhóm, nghiên cứu tình huống và thực hành tại chỗ. Người học được khuyến khích tự học, tự nghiên cứu và chia sẻ kinh nghiệm quản lý thực tiễn. Nội dung phân hóa phù hợp với đặc điểm từng nhóm hiệu trưởng, đảm bảo tính cá thể hóa trong đào tạo bồi dưỡng.

3.2. Giải pháp về hoàn thiện cơ chế quản lý và đánh giá hiệu quả

Hoàn thiện cơ chế quản lý hoạt động bồi dưỡng đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp quản lý giáo dục. Cần xây dựng quy chế bồi dưỡng rõ ràng, quy định cụ thể trách nhiệm của từng đơn vị trong tổ chức và quản lý hoạt động đào tạo. Hệ thống đánh giá hiệu quả bồi dưỡng phải được thiết kế theo chuẩn năng lực, đo lường được sự tiến bộ của hiệu trưởng sau bồi dưỡng. Cơ chế giám sát, kiểm tra cần được tăng cường để đảm bảo chất lượng chương trình bồi dưỡng. Đồng thời, xây dựng hệ thống phản hồi từ người học để liên tục cải tiến nội dung và phương pháp đào tạo bồi dưỡng hiệu trưởng trường THPT.

IV. Kết luận và hướng ứng dụng trong quản lý giáo dục

Nghiên cứu về quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường THPT trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh đã chỉ ra tầm quan trọng đặc biệt của công tác này trong việc đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Kết quả nghiên cứu cho thấy hiệu trưởng trường THPT cần được bồi dưỡng toàn diện về năng lực quản lý, lãnh đạo đổi mới và ứng dụng công nghệ thông tin. Các giải pháp đề xuất tập trung vào đổi mới nội dung, phương pháp bồi dưỡng và hoàn thiện cơ chế quản lý đánh giá. Hướng ứng dụng của nghiên cứu có thể mở rộng sang các địa phương khác, áp dụng cho công tác bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục các cấp. Mô hình quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng cần được nghiên cứu thí điểm và nhân rộng trong hệ thống giáo dục phổ thông. Nghiên cứu cũng gợi mở nhiều vấn đề cần tiếp tục khám phá về phát triển năng lực lãnh đạo trường học trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập quốc tế sâu rộng.

4.1. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của nghiên cứu

Nghiên cứu này có ý nghĩa lý luận quan trọng trong việc hệ thống hóa cơ sở khoa học về quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường THPT. Về mặt lý luận, nghiên cứu bổ sung kiến thức mới về mô hình quản lý bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục theo hướng phát triển năng lực. Về thực tiễn, kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý giáo dục trong việc hoạch định chính sách bồi dưỡng hiệu trưởng. Các giải pháp đề xuất có tính khả thi cao, có thể áp dụng trực tiếp vào thực tế quản lý giáo dục tại thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương có điều kiện tương đồng.

4.2. Hướng phát triển và đề xuất nghiên cứu tiếp theo

Từ kết quả nghiên cứu, có thể đề xuất một số hướng phát triển và nghiên cứu tiếp theo. Thứ nhất, mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các địa phương khác để so sánh và đánh giá tính phổ quát của mô hình quản lý bồi dưỡng. Thứ hai, nghiên cứu sâu hơn về tác động của hoạt động bồi dưỡng đến hiệu quả quản lý nhà trường và chất lượng giáo dục. Thứ ba, khám phá vai trò của công nghệ số trong đổi mới phương thức bồi dưỡng hiệu trưởng. Thứ tư, xây dựng bộ công cụ đánh giá năng lực hiệu trưởng chuẩn hóa phục vụ công tác quy hoạch và bồi dưỡng. Thứ năm, nghiên cứu mô hình hợp tác quốc tế trong đào tạo bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Bồi dưỡng hiệu trưởng là một hoạt động có nhiệm vụ quan trọng trong ngành giáo dục và đào tạo nhằm không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng quản lý cho đội ngũ CBQL nhà trường nói chung và từng bậc học nói riêng. Do vậy, có nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước tập trung nghiên cứu về quản lý, phát triển chuyên môn cho đội ngũ CBQL và công tác quản lý bồi dưỡng nhằm nâng cao chất lượng hoạt động bồi dưỡng. Tổng quan nghiên cứu và trình bày 2 vấn đề sau đây để làm căn cứ cho các nghiên cứu lí luận của đề tài: 1.

Nghiên cứu về bồi dưỡng cán bộ quản lý trường phổ thông Nhiều tác giả như Andrew Carnegie, John C. Maxwell, Hướng Phi (Trung Quốc), Pam Robbins Harvey B. cho rằng cần phải "Bồi dưỡng phát triển các kỹ năng cho nhân sự là con người" [74, tr.189-190] hay quan điểm "Hiệu trưởng như một học viên suốt đời" và "Nếu hiệu trưởng muốn giúp giáo viên cải thiện công việc của họ thì hiệu trưởng phải liên tục học tập để cải tiến những gì mình đang làm". Các tác giả coi trọng việc bồi dưỡng và tự bồi dưỡng của người CBQL đứng đầu nhà trường và cho rằng đây là "Cách sáng tạo để đưa ra một tầm nhìn mới và tầm quan trọng về một trường học" [53, tr.

Trên thế giới, các nghiên cứu về bồi dưỡng hiệu trưởng đã được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm.Coombs với tác phẩm nổi tiếng “Khủng hoảng giáo dục trên phạm vi toàn thế giới” đã đề cập đến việc giáo dục trong nhà trường không đủ sức đáp ứng nhu cầu học tập cho mọi người. Trước yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, kiến thức học được trong nhà trường là quá ít ỏi, chóng lạc hậu. Vì thế, cùng với đào tạo cần đẩy mạnh bồi dưỡng thường xuyên [91]. Đến thập kỷ 70 (năm 1972), Edgar Faure cho xuất bản cuốn sách “Học tập 12 để tồn tại” đã làm xoay chuyển nhận thức về giáo dục, đặc biệt là giáo dục người lớn, đặt nền móng cho giáo dục suốt đời [87].

Các chương trình giáo dục và đào tạo đã thay đổi và phát triển không ngừng, người ta không thể đào tạo nên một con người chỉ bằng một chương trình cố định. Con người quên đi rất nhanh những gì đã học, nếu chúng không được dùng trong thực tiễn; kiến thức khi đó sẽ phai mờ dần và trở thành kiến thức chết. Từ sau những năm 1950, khoa học - kỹ thuật đã bước vàothời kỳ phát triển mạnh mẽ, kéo theo sự phát triển của các lĩnh vực khác như kinh tế, văn hóa, giáo dục. Đặc biệt vào những năm cuối của thế kỷ XX, sự biến đổi to lớn của bộ mặt thế giới đến mức có người đã gọi nửa sau của thế kỷ XX là “thế kỷ XX thứ hai”.

Kéo theo nó là sự bùng nổ thông tin, khiến cho những người có trình độ đại học chỉ sau 7-10 năm đã có nhu cầu bức thiết phải được đào tạo lại hoặc bồi dưỡng để nâng cao trình độ. Bước sang thế kỷ XXI, nhu cầu học suốt đời càng cấp thiết và cấp bách hơn. Mọi người cần phải học theo bốn trụ cột của giáo dục (học để biết, để làm, để cùng chung sống và để làm người) đã được đề cập trong tác phẩm nổi tiếng “Học tập - một kho báu tiềm ẩn” của Jaques Delors. Một trong những hình thức học tập suốt đời là bồi dưỡng thường xuyên.

Trong nền giáo dục của mỗi quốc gia, đội ngũ hiệu trưởng là những nhân vật quan trọng nhất trong nhà trường, phải được liên tục bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu của nhà trường hiện tại, đồng thời phải có khả năng thích ứng với những đổi mới của hệ thống giáo dục suốt 40 năm công tác của mỗi người. Đội ngũ hiệu trưởng chính là lực lượng cốt cán biến các mục tiêu giáo dục thành hiện thực, giữ vai trò quyết định chất lượng và hiệu quả giáo dục. Xu thế đổi mới giáo dục để chuẩn bị con người cho thế kỷ XXI đang đặt ra những yêu cầu mới về phẩm chất, năng lực của đội ngũ hiệu trưởng. Chính vì vậy, những mối quan tâm của các nhà lãnh đạo trong lĩnh vực giáo dục cùng những phương thức tiến hành tổ chức các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng phát triển đội ngũ hiệu trưởng đang trở thành những vấn đề lớn, được chú trọng đặc biệt trong các hệ thống giáo dục tại nhiều quốc gia trên thế giới [95].

Ở một số nước, các viện đào tạo nhà quản lý giáo dục được thành lập nhằm mục đích nghiên cứu phát triển chương trình cùng với chỉ dẫn trực tiếp các hoạt 13 động cung cấp đội ngũ lãnh đạo cho các nhà trường. Các phương pháp xây dựng tiêu chuẩn, xác định những yêu cầu về trình độ và đánh giá những ảnh hưởng của người quản lý trường học đang được xem xét, cân nhắc và rà soát. Dưới nhiều góc độ khác nhau, nhiều nghiên cứu tập trung vào các vấn đề như: Đổi mới đào tạo, bồi dưỡng hiệu trưởng mà chủ chốt là phát triển chương trình bồi dưỡng để đáp ứng với sự phát triển của khoa học, công nghệ trong xu thế hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa; Chỉ đạo xây dựng, phát triển chương trình bồi dưỡng, cung cấp cho hiệu trưởng những kiến thức, kĩ năng cần thiết để lãnh đạo nhà trường trong bối cảnh nhiều thay đổi gắn với điều kiện cụ thể của đất nước [68]. Một số nhà khoa học nghiên cứu về nội dung bồi dưỡng như: McCrimmon Mitch (2011) người Anh cho rằng chương trình bồi dưỡng hiệu trưởng phải được liên kết được những nhu cầu cá nhân với mong muốn của các cấp quản lý [83]; nghiên cứu của Carol Cardno (2003) người New Zealand đã đề cập tới bồi dưỡng thường xuyên để phát triển kỹ năng lãnh đạo trường học, nhưng tập trung vào kỹ năng: Quản lý sự thay đổi, quản lý xung đột, quản lý nhân sự, quản lý hiệu quả, huấn luyện và kèm cặp, quản lý chiến lược, công cụ tư duy chiến lược, lãnh đạo và phát triển chương trình [79].

Malaysia đưa ra mô hình “Trường học thông minh”, đòi hỏi CBQL phải có kiến thức tốt CNTT, vân dụng được vào công tác quản lý và dạy học, phải thành thạo tiếng Anh [49]. Nghiên cứu của Huber, Stephan gerhand (2002) đã nêu rõ chương trình bồi dưỡng HT của Mỹ đã chuyển từ dạy kỹ năng quản lý chung đến dạy kỹ năng cụ thể giúp họ tạo dựng nền tảng để làm tốt công việc lãnh đạo quản lý [89]. Trong một nghiên cứu đăng trên “School Learship Today” của Anh đã chỉ rõ những ưu tiên trong quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng trường học, đó là cần tăng cường kỹ năng xây dựng tổ chức học tập, lãnh đạo việc dạy học và quản lý sự thay đổi. Mỗi quốc gia đều có hình thức khác nhau trong quản lý hoạt động bồi dưỡng hiệu trưởng nhưng hầu hết đều tập trung vào tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý.

Ví dụ, ở Thụy Sĩ chương trình bồi dưỡng hiệu trưởng được xây dựng chú trọng vào các kỹ năng: lãnh đạo, giáo dục, phát triển trường học, tổ chức quản lý. Các tác giả Cộng hòa liên bang Đức đã nghiên cứu về công tác lãnh đạo trường 14 học, chương trình bồi dưỡng hiệu trưởng, phương pháp bồi dưỡng các vấn đề chính sách và tài chính. Trong đó, về chương trình bồi dưỡng hiệu trưởng, các nghiên cứu này đã chỉ rõ: Việc xây dựng chương trình bồi dưỡng phải gắn với chuẩn hiệu trưởng [90] Khẳng định vai trò quan trọng của bồi dưỡng hiệu trưởng, nhiều tác giả như Andrew Carnegie, John C.Maxwell, Pam Robbins Harvey B. cho rằng cần phải "Bồi dưỡng phát triển các kĩ năng cho nhân sự là con người" hay quan điểm "Hiệu trưởng như một học viên suốt đời" và "Nếu hiệu trưởng muốn giúp giáo viên cải thiện công việc của họ thì hiệu trưởng phải liên tục học tập để cải thiện những gì mình đang làm".

Các tác giả coi trọng việc bồi dưỡng và tự bồi dưỡng của người CBQL đứng đầu nhà trường và cho rằng, đây là "cách sáng tạo để đưa ra một tầm nhìn mới và tầm quan trọng về một trường học" [74]; [53]. Ở Việt Nam, các nghiên cứu về bồi dưỡng CBQL trường phổ thông cũng được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm. Trong các công trình nghiên cứu của mình, các tác giả Bùi Minh Hiền và các cộng sự.đều khẳng định vai trò quan trọng của công tác bồi dưỡng CBQL giáo dục. Theo các tác giả, công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT và hội nhập quốc tế đã đặt ra những yêu cầu ngày càng cao hơn đối với CBQL giáo dục, nhất là hiệu trưởng các nhà trường.

Vì thế, cần thiết phải có một hệ thống tiêu chuẩn làm cơ sở cho việc đào tạo, bồi dưỡng và đánh giá đội ngũ CBQL giáo dục [36]. Bàn về nội dung bồi dưỡng CBQL giáo dục, tác giả Vương Thanh Hương và nhiều tác giả khác cho rằng, cần xây dựng "mẫu hình" người CBQL giáo dục nói chung với "các tố chất quản lý phù hợp" và khẳng định đây chính là yếu tố "sống còn của một cơ chế hướng tới hội nhập". Những tố chất mà các tác giả nhắc đến bao gồm: tố chất nhân cách và trí tuệ (nhận thức mẫu mực, tác phong mẫu mực, kiến thức mẫu mực và hiệu quả mẫu mực); tố chất quản lý; tố chất về năng lực lãnh đạo và tổ chức. Từ đó, tác giả đã đề cập đến một số xu hướng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ lãnh đạo nhà trường trong bối cảnh mới với sự thay đổi nhanh chóng của kinh tế, công nghệ, xã hội và văn hóa [42].

Theo tác giả Vũ Ngọc Hải [29], công tác bồi dưỡng CBQL giáo dục hiện nay 15 phải phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhằm phát triển hài hoà giáo dục công lập và ngoài công lập; CBQL giáo dục cần phải có năng lực thực hiện vai trò giám sát bằng luật pháp; ưu tiên đào tạo CBQL nhà nước về giáo dục; trang bị năng lực độc lập, tính bản lĩnh và trách nhiệm; tăng tính tích cực, chủ động cho cán bộ quản lý để tham gia hội nhập quốc tế sâu rộng. Tác giả Hoàng Văn Dương cho rằng, đổi mới giáo dục đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao hơn về phẩm chất và năng lực đối với đội ngũ CBQL giáo dục, đòi hỏi họ phải được đào tạo, bồi dưỡng một cách đầy đủ.