PHẦN MỞ ĐẦU 1. Về tính cấp thiết của đề tài Đầu tƣ xây dựng cơ bản nói chung, đầu tƣ kết cấu hạ tầng giao thông nói riêng là một hoạt động đầu tƣ vô cùng quan trọng, tạo ra hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội, là tiền đề cơ bản để thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nƣớc. Quản lý vốn đầu tƣ phát triển kết cấu hạ tầng giao thông là một hoạt động quản lý kinh tế đặc thù, phức tạp và luôn luôn biến động nhất là trong điều kiện môi trƣờng pháp lý, các cơ chế chính sách quản lý kinh tế còn chƣa hoàn chỉnh, thiếu đồng bộ và luôn thay đổi nhƣ ở nƣớc ta hiện nay. Thành phố Việt Trì là trung tâm chính trị, văn hóa, xã hội của tỉnh Phú Thọ, trong những năm qua cùng với sự phát triển đi lên của đất nƣớc, tỉnh Phú Thọ, thành phố Việt Trì đã và đang trong quá trình đô thị hóa, phát triển theo định hƣớng xây dựng Thành phố lễ hội cội nguồn dân tộc Việt Nam và đạt đƣợc những thành tựu nhất định trong phát triển kinh tế xã hội.
Đóng góp vào thành công của sự nghiệp đổi mới nền kinh tế tỉnh Phú Thọ nói chung và sự thay đổi bộ mặt thành phố Việt Trì nói riêng phải kể đến các công cụ tài chính trong việc phân bổ, sử dụng hợp lý các nguồn lực và vai trò của các giải pháp tài chính góp phần tăng cƣờng quản lý vốn đầu tƣ phát triển kết cấu hạ tầng trên địa bàn thành phố Việt Trì. Với tính chất là đô thị phát triển từ một trong những trung tâm công nghiệp của Miền Bắc xã hội chủ nghĩa trƣớc đây, Việt Trì vẫn còn nhiều dấu ấn của trung tâm công nghiệp cũ, lạc hậu, kết cấu hạ tầng giao thông mặc dù những năm qua đã đƣợc quan tâm đầu tƣ phát triển, tuy nhiên tốc độ phát triển chƣa đủ sức kích thích tạo đột phá trong phát triển kinh tế xã hội. Sau hơn 50 năm xây dựng và phát triển, thực trạng cơ sở hạ tầng giao thông của thành phố Việt Trì đã đƣợc tập trung nguồn vốn của địa phƣơng đầu tƣ nhƣng vẫn lạc hậu, thiếu đồng bộ. Trong những năm gần đây, tình hình kinh tế xã hội của cả nƣớc nói chung và thành phố Việt Trì nói riêng có tốc độ tăng trƣởng chậm, khối lƣợng 1 z vốn đầu tƣ huy động rất hạn hẹp so với nhu cầu đầu tƣ.
Mặt khác, tình trạng thất thoát, lãng phí trong sử dụng nguồn vốn đầu tƣ xây dựng kết cấu hạ tầng diễn ra khá phổ biến trên phạm vi cả nƣớc, làm cho hiệu quả sử dụng vốn đầu tƣ thấp, từ đó làm cho công tác huy động nguồn vốn để đầu tƣ cũng gặp nhiều khóa khăn. Đây là một vấn đề ngày càng trở nên bức xúc và đáng lo ngại, cần đƣợc sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nƣớc nói chung và các cấp, các ngành trên địa bàn thành phố Việt Trì nói riêng. Để có những giải pháp quản lý nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn trong đầu tƣ phát triển cơ sở hạ tầng nói chung, kết cấu hạ tầng giao thông nói riêng; đồng thời có những cơ chế chính sách đặc thù để giúp Việt Trì quản lý nguồn vốn phát triển giao thông, tạo đà thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển trong thời gian tới, tác giả đã lựa chọn vấn đề "Quản lý vốn cho phát triển hạ tầng giao thông tại thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ" làm đề tài luận văn thạc sĩ. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Việc quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản của cả nƣớc nói chung và một số tỉnh thành trên cả nƣớc nói riêng đã có một số đề tài, bài viết đƣợc một số tác giả bàn đến, nhƣ: - Nguyễn Hồng Sơn và Phan Huy Đƣờng (2013), Giáo trình khoa học quản lý, Hà Nội: Trƣờng Đại Học Quốc Gia Hà Nội.
- Nguyễn Văn Đáng (2002), Quản lý dự án, Hà nội: NXB Thống kê. - Trung tâm Thông tin và Tƣ vấn doanh nghiệp (2008), Quản lý chất lượng dự án, Hà Nội: NXB Lao động- Xã hội. - Nguyễn Trọng Hoài (2013), “Kinh tế phát triển”, Trƣờng Đại học kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh. - Nguyễn Xuân Hải, Quản lý dự án xây dựng nhìn từ góc độ Nhà nước, nhà đầu tư, nhà tư vấn, nhà thầu, NXB Xây dựng, Hà Nội năm 2002: Cuốn sách giới thiệu về những nội dung và phƣơng pháp mới của các nƣớc phát triển nhằm góp phần đẩy nhanh con đƣờng phát triển của nghành xây dựng.
Bên cạnh đó, tác giả còn phân định rõ vai trò, trách nhiệm quản lý của từng 2 z chủ thể tham gia dự án xây dựng để tránh việc quản lý chồng chéo trong cùng một dự án. - Lê Hồng Hạnh, Một số giải pháp quản lý dự án sử dụng vốn ODA đầu tư cho xây dựng công trình giao thông đường bộ Việt Nam, luận văn thạc sỹ năm 2004: Tác giả đã đánh giá đƣợc khái quát thực trạng quản lý dự án sử dụng vốn ODA đầu tƣ cho xây dựng công trình giao thông đƣờng bộ và đề xuất các giải pháp quản lý dự án sử dụng vốn ODA nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngồn vốn ODA đầu tƣ cho xây dựng công trình giao thông đƣờng bộ ở Việt Nam. - Lê Văn Long, Một số vấn đề quản lý rủi ro trong dự án đầu tư xây dựng công trình, Tạp chí kinh tế xây dựng, số 4/2006: Bài viết đã phân tích các rủi ro và đƣa ra quá trình quản lý rủi ro trong các giai đoạn của dự án đầu tƣ xây dựng công trình. Các đề tài và bài viết trên đã nghiên cứu, phân tích ở các lĩnh vực và khía cạnh khác nhau, song điểm mới của đề tài này là đƣa ra những đánh giá về công tác quản lý nguồn vốn phát triển kết cấu hạ tầng giao thông để phát triển kết cấu hạ tầng giao thông trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.
Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục đích Làm rõ cơ sở lý luận của hoạt động đầu tƣ và quản lý vốn đầu tƣ cho phát triển kết cấu hạ tầng giao thông; đánh giá thực trạng từ đó đề xuất giải pháp nhằm quản lý có hiệu quả hơn nguồn vốn đầu tƣ cho kết cấu hạ tầng giao thông tại thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ trong thời gian tới. Nhiệm vụ nghiên cứu - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác quản lý vốn để đầu tƣ xây dựng cơ bản, đầu tƣ phát triển kết cấu hạ tầng giao thông. - Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động đầu tƣ và quản lý vốn đầu tƣ phát triển kết cấu hạ tầng giao thông trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.
3 z - Đề xuất một số giải pháp tăng cƣờng công tác quản lý nguồn vốn phát triển kết cấu hạ tầng giao thông nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn để phát triển kết cấu hạ tầng giao thông phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn: Là hoạt động đầu tƣ và quản lý vốn đầu tƣ để phát triển hạ tầng giao thông. - Phạm vi nghiên cứu: Công tác quản lý vốn cho phát triển kết cấu hạ tầng giao thông hay chính là công tác quản lý vốn đầu tƣ xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông là một phạm trù rộng cả về phƣơng diện lý luận và thực tiễn mà trong khuôn khổ luận văn thạc sĩ khó có thể nghiên cứu một cách đầy đủ và toàn diện hết đƣợc. Vì vậy, trong luận văn này tác giả xin đƣợc giới hạn phạm vi nghiên cứu tại thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, và đi sâu nghiên cứu công tác quản lý phần vốn trong nƣớc, vốn Ngân sách Nhà nƣớc.
Thời gian khảo sát từ năm 2010 đến nay, phƣơng hƣớng giải pháp tính đến năm 2020. Kết cấu của luận văn Phần giới thiệu. Cơ sở lý luận về công tác quản lý vốn phát triển kết cấu hạ tầng giao thông. Phƣơng pháp nghiên cứu.
Thực trạng quản lý vốn đầu tƣ kết cấu hạ tầng giao thông trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ giai đoạn từ 2010 đến 2015. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý vốn đấu tƣ phát triển kết cấu hạ tầng giao thông trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Kết luận, kiến nghị. 4 z CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ VỐN PHÁT TRIỂN KẾT CẤU HẠ TẦNG GIAO THÔNG 1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐẦU TƢ VÀ VỐN ĐẦU TƢ 1.1 Khái niệm về đầu tƣ Đầu tƣ là hoạt động kinh tế gắn với việc sử dụng vốn dài hạn và sinh lợi.
Vốn đầu tƣ là tiền và các tài sản hợp pháp khác để thực hiện các hoạt động đầu tƣ theo hình thức đầu tƣ trực tiếp hoặc đầu tƣ gián tiếp. Vốn đầu tƣ bao gồm các dạng sau: - Tiền tệ các loại. - Hiện vật hữu hình: tƣ liệu sản xuất, tài nguyên. - Hàng hóa vô hình: sức lao động, công nghệ, thông tin, nhãn hiệu, bằng phát minh, biểu tƣợng uy tín hàng hóa,.
- Các phƣơng tiện đặc biệt khác: cổ phiếu, hối phiếu, vàng bạc, đá quý,. Hiện nay có rất nhiều khái niệm về đầu tƣ tuỳ thuộc vào quan điểm và lĩnh vực nghiên cứu. - Theo quan điểm kinh tế: Đầu tƣ là hoạt động bỏ một lƣợng vốn để tạo ra một tài sản để tài sản này có thể tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất nối tiếp nhau để đạt đƣợc mục đích của ngƣời bỏ vốn (nhƣ nhà cửa, máy móc thiết bị, hay cổ phần, cho vay. - Theo quan điểm tài chính: Đầu tƣ là một chuỗi hành động chi tiền của chủ đầu tƣ, từ đó Chủ đầu tƣ sẽ nhận đƣợc một chuỗi tiền tệ để đảm bảo hoàn trả vốn và trang trải mọi chi phí có liên quan và có lãi.
- Theo quan điểm kế toán: Đầu tƣ gắn liền với một số khoản chi vào hoạt động bất động sản để tạo ra một khoản thu lớn hơn. Ngoài ra đầu tƣ là quá trình quản lý sử dụng tài sản một cách hợp lý nhất là về mặt cơ cấu của tài sản để sinh lợi, hay sử dụng các khoản tiền lớn 5 z đã tích luỹ của xã hội để tái sản xuất mở rộng tạo ra các tiềm lực lớn hơn về mọi mặt trong đời sống kinh tế xã hội.