Luận văn tốt nghiệp quản lý vốn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng nông thôn mới tại tỉnh thái nguyên

Tài liệu chuyên sâu Quản lý vốn ngân sách nhà nước cho xây dựng nông thôn mới tại Thái Nguyên, phân tích đa chiều, cung cấp kiến thức nền tảng vững

• Tác giả: Lê Chí Thành
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Yến
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Quản lý vốn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Cơ sở lý luận về quản lý vốn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng nông thôn mới
• 1.1.1. Một số khái niệm
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đặc điểm của tỉnh Thái Nguyên
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ở tỉnh Thái Nguyên
• 2.1.3. Những thuận lợi, khó khăn về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của tỉnh Thái Nguyên đối với quản lý vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng nông thôn mới tỉnh Thái Nguyên
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.3.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.3.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.4. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.4.1. Chỉ tiêu lập kế hoạch phân bổ vốn
• 2.4.2. Chỉ tiêu thanh toán vốn đầu tư
• 2.4.3. Chỉ tiêu về quyết toán vốn đầu tư
• 2.4.4. Chỉ tiêu phân tích về hoạt động giám sát, thanh tra
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thực trạng công tác quản lý vốn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
• 3.1.1. Cơ cấu tổ chức quản lý vốn NSNN đầu tư xây dựng NTM ở tỉnh Thái Nguyên
• 3.1.2. Thực trạng công tác lập kế hoạch nguồn vốn NSNN cho xây dựng NTM tỉnh Thái Nguyên
• 3.1.3. Thực trạng công tác phân bổ kế hoạch nguồn vốn NSNN cho xây dựng NTM tỉnh Thái Nguyên
• 3.1.4. Tổ chức thực hiện kế hoạch vốn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng nông thôn mới
• 3.1.5. Công tác kiểm tra và giám sát vốn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Thái Nguyên
• 3.2. Đánh giá công tác quản lý vốn ngân sách nhà nước đầu tư cho xây dựng nông thôn mới tỉnh Thái Nguyên
• 3.2.1. Đánh giá công tác xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện quản lý vốn NSNN đầu tư xây dựng nông thôn mới tỉnh Thái Nguyên
• 3.2.2. Đánh giá công tác triển khai quản lý NSNN trong công tác lập, thẩm định phê duyệt chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng NTM
• 3.2.3. Đánh giá công tác triển khai thực hiện công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư xây dựng NTM
• 3.2.4. Đánh giá công tác triển khai thực hiện công tác thẩm tra, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư xây dựng nông thôn mới
• 3.2.5. Đánh giá công tác triển khai thực hiện thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát các dự án sử dụng nguồn vốn đầu tư xây dựng nông thôn mới
• 3.2.6. Đánh giá chung về những mặt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
• 3.2.6.1. Những kết quả đạt được
• 3.2.6.2. Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
• 3.3. Định hướng và mục tiêu quản lý vốn ngân sách nhà nước xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2021 - 2025
• 3.3.1. Định hướng quản lý vốn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng cơ bản tỉnh Thái Nguyên
• 3.3.2. Mục tiêu quản lý vốn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2020-2025
• 3.4. Một số giải pháp nhằm tăng cường Quản lý vốn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng nông thôn tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2020-2025
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý vốn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng nông thôn mới

Quản lý vốn ngân sách nhà nước (quản lý ngân sách) cho xây dựng nông thôn mới là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm phát triển kinh tế - xã hội tại tỉnh Thái Nguyên. Việc này không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn nâng cao đời sống người dân. Để thực hiện hiệu quả, cần có sự hiểu biết sâu sắc về các khái niệm liên quan đến vốn, đầu tư và ngân sách nhà nước. Theo Luật Ngân sách, ngân sách nhà nước bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, đóng vai trò quan trọng trong việc phân bổ nguồn lực cho các dự án xây dựng nông thôn mới. Đầu tư công, bao gồm vốn ngân sách nhà nước, là yếu tố quyết định trong việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới.

1.1. Khái niệm và vai trò của vốn đầu tư

Vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước là nguồn lực thiết yếu cho các dự án xây dựng nông thôn mới. Vốn này không chỉ giúp thực hiện các công trình hạ tầng mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của nông thôn. Theo báo cáo, tổng vốn huy động cho chương trình xây dựng nông thôn mới tại Thái Nguyên đạt trên 21.357 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước chiếm 44,8%. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của ngân sách nhà nước trong việc hỗ trợ phát triển nông thôn. Việc quản lý hiệu quả nguồn vốn này sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và phát triển kinh tế địa phương.

II. Thực trạng quản lý vốn ngân sách nhà nước tại Thái Nguyên

Thực trạng quản lý vốn ngân sách nhà nước cho xây dựng nông thôn mới tại Thái Nguyên cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng cũng tồn tại không ít khó khăn. Cơ cấu tổ chức quản lý vốn ngân sách nhà nước còn thiếu đồng bộ, dẫn đến việc phân bổ và sử dụng vốn chưa hiệu quả. Công tác lập kế hoạch và phân bổ vốn chưa được thực hiện một cách khoa học, gây ra tình trạng nợ đọng và lãng phí nguồn lực. Đặc biệt, công tác kiểm tra và giám sát vốn đầu tư còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng công trình và tiến độ thực hiện các tiêu chí nông thôn mới.

2.1. Đánh giá công tác lập kế hoạch và phân bổ vốn

Công tác lập kế hoạch nguồn vốn ngân sách nhà nước cho xây dựng nông thôn mới tại Thái Nguyên hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Việc phân bổ vốn thường bị ảnh hưởng bởi các yếu tố chủ quan và khách quan, dẫn đến tình trạng một số dự án không được triển khai kịp thời. Theo thống kê, nhiều địa phương vẫn còn tồn tại tình trạng nợ đọng vốn, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng công trình. Để khắc phục tình trạng này, cần có sự cải cách trong công tác lập kế hoạch và phân bổ vốn, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý ngân sách.

III. Giải pháp tăng cường quản lý vốn ngân sách nhà nước

Để nâng cao hiệu quả quản lý vốn ngân sách nhà nước cho xây dựng nông thôn mới tại Thái Nguyên, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Trước hết, cần hoàn thiện cơ chế quản lý và phân bổ vốn, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc phân bổ nguồn lực. Thứ hai, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát các dự án đầu tư, nhằm phát hiện kịp thời các sai sót và lãng phí trong sử dụng vốn. Cuối cùng, cần nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý, giúp họ có đủ kiến thức và kỹ năng để thực hiện tốt nhiệm vụ quản lý vốn ngân sách.

3.1. Cải cách cơ chế quản lý vốn

Cải cách cơ chế quản lý vốn ngân sách nhà nước là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư cho xây dựng nông thôn mới. Cần xây dựng một hệ thống quản lý đồng bộ, từ khâu lập kế hoạch đến thực hiện và giám sát. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn vốn. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và các cơ quan liên quan trong việc quản lý và sử dụng vốn ngân sách.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) tại tỉnh Thái Nguyên đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật trong giai đoạn 2010-2019. Đến cuối năm 2019, tỉnh đã công nhận 101 xã đạt chuẩn NTM, chiếm 70,6% tổng số xã, với bình quân 17,23 tiêu chí/xã, tăng 12,38 tiêu chí so với năm 2010. Tổng vốn huy động cho chương trình đạt trên 21.357 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước (NSNN) chiếm 44,8%, còn lại là các nguồn vốn hợp pháp khác. Mặc dù nguồn vốn NSNN chiếm tỷ trọng không lớn nhưng đóng vai trò “vốn mồi” quan trọng, thu hút các nguồn lực xã hội tham gia xây dựng NTM.

Luận văn tập trung nghiên cứu quản lý vốn NSNN đầu tư xây dựng NTM tại tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn 2016-2019, nhằm đánh giá thực trạng, phân tích các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý vốn đến năm 2025. Nghiên cứu có phạm vi không gian tại tỉnh Thái Nguyên, sử dụng số liệu thứ cấp từ các báo cáo chính thức và số liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát, phỏng vấn cán bộ quản lý, nhằm đảm bảo tính khách quan và toàn diện.

Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý vốn NSNN trong xây dựng NTM mà còn cung cấp căn cứ khoa học cho các cơ quan quản lý địa phương trong việc hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững vùng nông thôn tỉnh Thái Nguyên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý vốn đầu tư công, bao gồm:

• Lý thuyết quản lý vốn đầu tư công: Nhấn mạnh vai trò của NSNN trong đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, đảm bảo hiệu quả, minh bạch và công khai trong quản lý vốn.
• Mô hình quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản: Tập trung vào các giai đoạn lập kế hoạch, phân bổ vốn, tổ chức thực hiện, kiểm tra giám sát và quyết toán vốn đầu tư.
• Khái niệm nông thôn mới và xây dựng NTM: Định nghĩa theo Bộ tiêu chí quốc gia, bao gồm 19 tiêu chí về phát triển kinh tế, hạ tầng, văn hóa, môi trường và an ninh trật tự.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: vốn đầu tư công, vốn ngân sách nhà nước, quản lý vốn NSNN, xây dựng nông thôn mới, hiệu quả đầu tư, giám sát cộng đồng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp số liệu thứ cấp và sơ cấp:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Cục Thống kê tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2017-2019.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thu thập qua khảo sát bảng hỏi và phỏng vấn sâu với cán bộ quản lý, cán bộ phụ trách chương trình NTM và các đối tượng liên quan tại các xã, huyện trong tỉnh.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Thống kê mô tả: Tổng hợp, phân tích số liệu về phân bổ, giải ngân và sử dụng vốn NSNN.
• Thống kê so sánh: Đánh giá sự biến động, hiệu quả sử dụng vốn qua các năm và so sánh với các địa phương khác.
• Phân tích định tính: Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng, khó khăn, tồn tại qua phỏng vấn và khảo sát.

Cỡ mẫu khảo sát khoảng vài chục cán bộ quản lý và đại diện cộng đồng tại các địa phương trọng điểm, được chọn theo phương pháp chọn mẫu phi xác suất nhằm đảm bảo tính đại diện cho các nhóm đối tượng nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng phân bổ và sử dụng vốn NSNN: Giai đoạn 2016-2019, tỉnh Thái Nguyên phân bổ kế hoạch vốn NSNN cho xây dựng NTM đạt khoảng 9.562 tỷ đồng, chiếm 14,46% tổng vốn huy động. Tỷ lệ giải ngân vốn đạt trên 90%, thể hiện sự chủ động và hiệu quả trong công tác phân bổ và sử dụng vốn.

2. Cơ cấu tổ chức quản lý vốn: Bộ máy quản lý vốn NSNN đầu tư xây dựng NTM được tổ chức chặt chẽ từ cấp tỉnh đến xã, với sự phối hợp giữa các sở, ngành và Ban Chỉ đạo các cấp. Tuy nhiên, năng lực quản lý và trình độ cán bộ tại một số địa phương còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý vốn.

3. Công tác lập kế hoạch và thẩm định dự án: Việc lập kế hoạch phân bổ vốn được thực hiện theo quy trình dân chủ, lấy ý kiến cộng đồng, nhưng vẫn còn tồn tại tình trạng dàn trải, chưa tập trung ưu tiên các dự án trọng điểm. Công tác thẩm định, phê duyệt dự án còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân.

4. Kiểm tra, giám sát và thanh quyết toán vốn: Công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường với sự tham gia của cộng đồng, góp phần hạn chế thất thoát, lãng phí. Tuy nhiên, vẫn còn một số dự án chậm thanh toán, quyết toán, gây tồn đọng vốn xây dựng cơ bản.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những tồn tại trên là do hạn chế về năng lực quản lý, thiếu đồng bộ trong phối hợp giữa các cơ quan, cũng như áp lực về tiến độ và nguồn lực hạn chế. So với các tỉnh như Hà Tĩnh, Thái Bình và Nam Định, Thái Nguyên có điểm mạnh về huy động vốn và sự đồng thuận của cộng đồng nhưng cần cải thiện hơn nữa công tác lập kế hoạch và giám sát.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ giải ngân vốn NSNN theo năm, bảng so sánh tiến độ phê duyệt dự án và biểu đồ đánh giá mức độ hài lòng của cộng đồng về công tác quản lý vốn. Những kết quả này cho thấy vai trò quan trọng của việc nâng cao năng lực cán bộ và tăng cường minh bạch trong quản lý vốn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng năng lực quản lý vốn cho cán bộ các cấp: Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về quản lý dự án, lập kế hoạch, thẩm định và giám sát đầu tư xây dựng NTM. Mục tiêu nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng thực tiễn trong vòng 2 năm tới, do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các trường đại học thực hiện.

2. Hoàn thiện quy trình lập kế hoạch và phân bổ vốn: Xây dựng quy chế phân bổ vốn ưu tiên các dự án trọng điểm, tránh dàn trải, đảm bảo phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Thực hiện trong giai đoạn 2021-2023, do UBND tỉnh chủ trì phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư.

3. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và minh bạch thông tin: Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý vốn, công khai tiến độ, kết quả giải ngân và sử dụng vốn trên các cổng thông tin điện tử. Khuyến khích sự tham gia giám sát của cộng đồng và các tổ chức xã hội. Thực hiện ngay từ năm 2021, do Ban Chỉ đạo xây dựng NTM tỉnh và các địa phương triển khai.

4. Đẩy mạnh huy động các nguồn lực xã hội và nâng cao vai trò cộng đồng: Tăng cường tuyên truyền, vận động người dân, doanh nghiệp tham gia đóng góp, giám sát đầu tư xây dựng NTM. Xây dựng cơ chế khuyến khích và bảo đảm quyền lợi cho các bên tham gia. Thực hiện liên tục trong giai đoạn 2021-2025, do các cấp ủy Đảng, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc tỉnh phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước các cấp tại tỉnh Thái Nguyên: Giúp nâng cao hiểu biết về quản lý vốn NSNN, cải thiện quy trình lập kế hoạch, phân bổ và giám sát vốn đầu tư xây dựng NTM.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế nông nghiệp, quản lý công: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý vốn đầu tư công trong lĩnh vực phát triển nông thôn, làm tài liệu tham khảo học thuật.

3. Các tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng dân cư: Hiểu rõ vai trò, trách nhiệm và quyền lợi trong giám sát, tham gia xây dựng NTM, từ đó nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn lực.

4. Các cơ quan hoạch định chính sách và lập kế hoạch đầu tư: Tham khảo để hoàn thiện chính sách, quy định về quản lý vốn đầu tư công, đặc biệt trong lĩnh vực phát triển nông thôn và xây dựng NTM.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý vốn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng NTM có vai trò gì?
   Quản lý vốn NSNN là công cụ quan trọng để Nhà nước điều tiết đầu tư công, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nông thôn, đảm bảo sử dụng vốn hiệu quả, minh bạch và đúng mục tiêu.

2. Phương pháp thu thập số liệu trong nghiên cứu này là gì?
   Nghiên cứu sử dụng số liệu thứ cấp từ các báo cáo chính thức và số liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát bảng hỏi, phỏng vấn sâu với cán bộ quản lý và cộng đồng tại các địa phương.

3. Những khó khăn chính trong quản lý vốn NSNN tại Thái Nguyên là gì?
   Bao gồm năng lực quản lý hạn chế, quy trình lập kế hoạch và thẩm định dự án chưa đồng bộ, tồn đọng vốn xây dựng cơ bản và công tác giám sát chưa hiệu quả.

4. Các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả quản lý vốn là gì?
   Tăng cường đào tạo cán bộ, hoàn thiện quy trình phân bổ vốn, minh bạch thông tin, đẩy mạnh giám sát cộng đồng và huy động nguồn lực xã hội.

5. Vai trò của cộng đồng dân cư trong xây dựng NTM như thế nào?
   Cộng đồng dân cư là chủ thể thực hiện và thụ hưởng chương trình, tham gia đóng góp, giám sát và quyết định các hoạt động xây dựng NTM, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Kết luận

• Quản lý vốn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng NTM tại tỉnh Thái Nguyên đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn và nâng cao đời sống người dân.
• Vẫn còn tồn tại hạn chế về năng lực quản lý, quy trình lập kế hoạch và giám sát vốn cần được cải thiện.
• Nghiên cứu đã đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý vốn NSNN đến năm 2025.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý và các bên liên quan trong việc hoàn thiện chính sách và thực thi chương trình xây dựng NTM.
• Đề nghị các cấp chính quyền tỉnh Thái Nguyên triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng để nâng cao hiệu quả quản lý vốn đầu tư công trong phát triển nông thôn.

Hành động tiếp theo là tổ chức các khóa đào tạo, hoàn thiện quy trình quản lý và tăng cường minh bạch thông tin nhằm đảm bảo nguồn vốn NSNN được sử dụng hiệu quả, góp phần xây dựng nông thôn mới bền vững tại Thái Nguyên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận về quản lý vốn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng nông thôn mới 1. Một số khái niệm 1. Khái niệm vốn, đầu tư, vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước a) Vốn: vốn là một phạm trù được xem xét, đánh giá theo nhiều quan niệm, với nhiều mục đích khác nhau.

Do đó, khó có thể đưa ra một định nghĩa về vốn thoả mãn tất cả các yêu cầu, các quan niệm đa dạng. Song hiểu một cách khái quát, ta có thể coi: Vốn là toàn bộ những giá trị ứng ra ban đầu hay các giá trị tích luỹ được cho các quá trình sản xuất tiếp theo của doanh nghiệp hoặc phạm vi rộng là nền kinh tế. b) Vốn nhà nước: vốn nhà nước bao gồm vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước; vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước và các vốn khác do nhà nước quản lý. c) Ngân sách nhà nước: là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.

NSNN bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương. Ngân sách trung ương là ngân sách của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan khác ở trung ương. Ngân sách địa phương bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân (Luật ngân sách, 2015) d) Đầu tư: theo nghĩa rộng, đầu tư là sự hy sinh các nguồn lực ở hiện tại để tiến hành các hoạt động nào đó nhằm thu về cho người đầu tư các kết quả nhất định trong tương lai lớn hơn các nguồn lực đã bỏ ra để đạt được các kết quả đó. Nguồn lực có thể là tiền, là tài nguyên thiên nhiên, là sức lao động và trí tuệ.

Các kết quả đạt được có thể là sự tăng thêm các tài sản tài chính, tài sản vật chất, tài sản trí tuệ và nguồn lực. Luan van 7 Theo nghĩa hẹp: Đầu tư chỉ bao gồm những hoạt động sử dụng các nguồn lực ở hiện tại nhằm đem lại cho nền kinh tế - xã hội những kết quả trong tương lai lớn hơn các nguồn lực đã sử dụng để đạt được các kết quả đó. Từ đây có khái niệm về đầu tư như sau: Đầu tư là hoạt động sử dụng các nguồn lực tài chính, nguồn lực vật chất, nguồn lực lao động và trí tuệ để sản xuất kinh doanh trong một thời gian tương đối dài nhằm thu về lợi nhuận và lợi ích kinh tế xã hội. đ) Đầu tư công: là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và đầu tư vào các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội (Luật Đầu tư công, 2014).

e) Vốn đầu tư công: gồm vốn ngân sách Nhà nước, vốn công trái quốc gia, vốn trái phiếu Chính phủ, vốn trái phiếu chính quyền địa phương, vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn từ nguồn thu để lại cho đầu tư nhưng chưa đưa vào cân đối ngân sách Nhà nước, các khoản vốn vay khác của ngân sách địa phương để đầu tư (Luật Đầu tư công, 2014). Khái niệm nông thôn và xây dựng nông thôn mới a) Nông thôn: Theo Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNTngày 21/8/2009 của Bộ Nông nghiệp và PTNT: "Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là ủy ban nhân dân xã". b) Nông thôn mới và xây dựng nông thôn mới: Chương trình xây dựng nông thôn mới là nội dung cốt lõi, cụ thể hóa thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy, Ban Chấp hành Trung ương khoá X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, có ý nghĩa rất quan trọng, được triển khai ở tất cả các xã trong toàn tỉnh với mục tiêu: “Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Ðảng được tăng cường”. Luan van 8 Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ).

Người dân có nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao. Căn cứ trên tinh thần của Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành: Bộ tiêu chí quốc gia về NTM với 19 tiêu chí (39 chỉ tiêu) về xã NTM (Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009), gồm có các tiêu chí: Quy hoạch và thực hiện quy hoạch; Giao thông; Thủy lợi; Điện; Trường học; Cơ sở vật chất văn hóa; Chợ nông thôn; Bưu điện; Nhà ở dân cư; Thu nhập; Hộ nghèo; Cơ cấu lao động; Hình thức tổ chức sản xuất; Giáo dục; Y tế; Văn hóa; Môi trường; Hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh; An ninh, trật tự xã hội. Đồng thời Thủ tướng cũng phê duyệt Chương trình MTQG về xây dựng NTM giai đoạn 2010-2020 (Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010). Đây là chương trình tổng thể về phát triển kinh tế - xã hội, chính trị, an ninh quốc phòng.

Theo đó, chương trình đặt ra mục tiêu: đến năm 2015 có 20% số xã đạt chuẩn NTM và đến năm 2020 là 50% số xã đạt chuẩn NTM. Từ Nghị quyết của Đảng, các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ chúng ta thấy NTM là nông thôn toàn diện bao gồm tất cả các lĩnh vực từ kinh tế, xã hội đến quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường sinh thái và phải phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của từng vùng. Có thể tổng hợp 5 đặc trưng của NTM giai đoạn 2010-2020 như sau: (1) Phát triển kinh tế, đời sống vật chất và tinh thần của cư dân nông thôn được nâng cao. (2) Nông thôn phát triển theo quy hoạch, cơ cấu hạ tầng, kinh tế, xã hội hiện đại, môi trường sinh thái được bảo vệ.

(3) Dân trí được nâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát huy. Luan van 9 (4) An ninh tốt, quản lý dân chủ (5) Chất lượng hệ thống chính trị được nâng cao. Hoặc cũng có thể khái quát nông thôn mới: “Nông nghiệp phát triển, nông thôn văn minh, nông dân giàu có”. Năm 2015, Chính phủ đã chỉ đạo và tổ chức tổng kết, đánh giá kết quả 5 năm triển khai thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM, giai đoạn 2010- 2015.

Trên cơ sở những kết quả đạt được cũng như những tồn tại, hạn chế trong quá trình triển khai thực hiện: + Ngày 16/8/2016 của Thủ Tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1600/QĐ-TTg về phê duyệt Chương trình MTQG xây dựng NTM giai đoạn 2016-2020. Tại quyết định này, mục tiêu chung của Chương trình được xác định là: “Xây dựng NTM để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân; có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội phù hợp; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý,gắn phát triển nông nghiệp với công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị; xã hội nông thôn dân chủ, bình đẳng, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; quốc phòng và an ninh, trật tự được giữ vững”. + Ngày 17/10/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1980/QĐ-TTg về Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM, gồm 19 tiêu chí, 49 chỉ tiêu (nhiều hơn 10 chỉ tiêu so với Bộ tiêu chí xã NTM ban hành kèm theo Quyết định số 491/QĐ-TTgngày 16/4/2009). Một số tiêu chí được thay đổi: Tiêu chí Quy hoạch (thay cho Quy hoạch và thực hiện quy hoạch); tiêu chí Cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn (thay cho Chợ nông thôn); tiêu chí Thông tin và Truyền thông (thay cho Bưu điện); tiêu chí Lao động có việc làm (thay cho Cơ cấu lao động); tiêu chí Tổ chức sản xuất (thay cho Hình thức tổ chức sản xuất); tiêu chí Giáo dục và Đào tạo (thay cho Giáo dục); tiêu chí Môi trường và an toàn thực phẩm (thay cho Môi trường); tiêu chí Hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật (thay cho Hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh); tiêu chí Quốc phòng và An ninh (thay cho An ninh, trật tự xã hội).

Luan van 10 c) Đầu tư xây dựng nông thôn mới Chương trình MTQG xây dựng NTM lấy xã là đơn vị triển khai, thôn (xóm) là đơn vị thực hiện cho nên cộng đồng dân cư ở đây chủ yếu là những người dân sống trong một xã hay thôn (xóm) - những chủ thể trực tiếp xây dựng NTM. Quyết định 1600/QĐ-TTg ngày 16/8/2016 của Thủ tướng Chính phủ khẳng định: - Đối tượng thụ hưởng: Người dân và cộng đồng dân cư trên địa bàn nông thôn. - Đối tượng thực hiện: + Người dân và cộng đồng dân cư nông thôn; + Hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở; + Doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế, xã hội. Như vậy, trong xây dựng NTM người dân và cộng đồng dân cư là vừa là chủ thể thực hiện vừa là người thụ hưởng Chương trình.

Họ được biết, được bàn, được quyết định, tự làm, tự giám sát và được thụ hưởng. Người dân làm là chính, Nhà nước giữ vai trò định hướng, ban hành các tiêu chí, quy chuẩn, đặt ra các cơ chế, chính sách hỗ trợ, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện, tổ chức thi đua gắn với khen thưởng, nhân rộng các cách làm hay, sáng tạo, mô hình tiêu biểu, gương điển hình tiên tiến. Cấp ủy, chính quyền xã, chi ủy, trưởng thôn là người trực tiếp tổ chức, chỉ đạo xây dựng NTM trên địa bàn. NSNN đóng vai trò là chất xúc tác, "vốn mồi" để thu hút các nguồn vốn khác tham gia vào quá trình xây dựng NTM.