Chương 1: Cơ sở lý luận về ứng dụng CNTT trong dạy học và quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường THPT. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học ở các trường THPT huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên. Chương 3: Một số biện pháp quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở các trường THPT huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐÔNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG THPT 1.
Lịch sử vấn đề nghiên cứu Ngày nay, thời đại công nghệ thông tin đang đến rất nhanh và có tác động mạnh mẽ đến tất cả các mặt đời sống xã hội. Công nghệ thông tin là một trong những động lực quan trọng nhất của sự phát triển, nó cùng với một số ngành công nghệ cao khác làm biến đổi sâu sắc đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước. Do đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào lĩnh vực giáo dục cũng được Đảng và Nhà nước quan tâm. Cụm từ “ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học” ngày càng được nhiều người nhắc đến trong các trường phổ thông, cao đẳng và đại học.
Công nghệ thông tin được ứng dụng vào việc thiết kế các“giáo án điện tử” đang nhận được sự quan tâm của các sở giáo dục và đào tạo cùng các trường phổ thông. Ứng dụng CNTT trong dạy học là chủ đề lớn được tổ chức văn hóa giáo dục thế giới UNESCO chính thức đưa ra thành chương trình hành động trước ngưỡng cửa của thế kỷ XXI và dự đoán “sẽ có sự thay đổi nền giáo dục một cách căn bản vào đầu thế kỷ XXI do ảnh hưởng của CNTT ”. Như vậy, CNTT đã ảnh hưởng sâu sắc tới giáo dục và đào tạo, đặc biệt là trong đổi mới phương pháp dạy học PPDH, đang tạo ra những thay đổi của một cuộc cách mạng giáo dục vì nhờ có cuộc cách mạng này mà giáo dục đã có thể thực hiện được các tiêu chí mới: Học mọi nơi (any where) Học mọi lúc (any time) Học suốt đời (life long) Dạy cho mọi người (any one) và mọi trình độ tiếp thu khác nhau. Nước ngoài Ở các nước phát triển như Cộng hòa Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đài Loan, Singapore…đều sớm chú trọng đến việc ứng dụng công nghệ thông tin CNTT trong mọi lĩnh vực của cuộc sống.
Các nước này đã xây dựng rất nhiều chương trình quốc gia về tin học hóa. Họ coi đây là vấn đề then chốt của cuộc Cách mạng khoa học kĩ thuật, là chìa khóa để xây dựng và phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tăng trưởng nền kinh tế để xây dựng và phát triển nền kinh tế tri thức, hội nhập với các nước trong khu vực trên toàn thế giới. Đặc biệt, họ đã sớm nhận ra tầm quan trọng của CNTT đối với giáo dục: “Máy tính đang thay đổi cách chúng ta làm việc và cách chúng ta sống…Chúng ta sẽ dùng CNTT để khuyến khích học sinh học một cách độc lập hơn, tích cực hơn. Với quan điểm như trên, các nước đã đề ra những chính sách, kế hoạch để quản lý việc ứng dụng CNTT hết sức cụ thể.
Chẳng hạn: Cộng hòa Pháp: Chính sách quốc gia đầu tiên mang tên Plan de Cancul đề xuất vào giữa những năm 60 của thế kỷ XX, dưới thời Tổng thống De Gaulles. Nhật Bản: Đề ra “Kế hoạch về một xã hội thông tin - mục tiêu quốc gia tới năm 2000” đã được công bố vào năm 1972. Đài Loan: Từ những năm 1980, “Kế hoạch 10 năm phát triển CNTT ở Đài Loan” đã chỉ rõ những vấn đề then chốt mà chính phủ làm để phát triển CNTT, tạo khả năng cạnh tranh thành công trên thị trường thế giới. Singapore: Ngày 28/4/1997, Bộ Giáo dục Singapore đã khởi động kế hoạch tổng thể về Công nghệ thông tin trong giáo dục (Master Plan for IT in Education).
Đây được coi là một bản kế hoạch chi tiết nhằm tích hợp CNTT vào hệ thống giáo dục nằm đáp ứng những thách thức của thế kỉ XXI. Mục tiêu chính là sử dụng CNTT như một công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc trang bị cho HS những kĩ năng học tập, kĩ năng tư duy sáng tạo và khả năng giao tiếp. Với chương trình này, mọi trẻ em của Singapore sẽ được đảm bảo cơ hội tiếp cận với môi trường học đường mang đậm màu sắc CNTT. Một Ủy ban máy tính quốc gia (NCB) đã được thành lập để quản lý và chỉ đạo công tác 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Sau 5 năm thực hiện (1997 – 2002), giáo dục Singapore đã thành công trong việc khai thác CNTT nhằm trang bị cho HS những kỹ năng học tập, kỹ năng tư duy sáng tạo, kỹ năng giao tiếp. Kết quả: Hơn 70% HS được khảo sát ở các cấp học cho rằng việc sử dụng CNTT làm tăng kiến thức cho các em và hơn 80% HS đồng ý rằng sử dụng CNTT làm cho bài học trở nên thú vị hơn. Với những thành công đạt được như trờn, tháng 7/2002, Bộ giáo dục Singapore đã công bố Kế hoạch tổng thể CNTT2 nhằm kế thừa và phát huy những thành công của Kế hoạch 1 và tiếp tục đưa ra những định hướng chung cho các trường trong việc tận dụng những cơ hội CNTT đem lại để phục vụ giảng dạy và học tập. Hàn Quốc xác định rõ: Mục tiêu chiến lược của chính sách đẩy mạnh tin học hóa ở Hàn Quốc là xây dựng một xã hội thông tin phát triển vào năm 2000.
Để thực hiện mục tiêu này, chính phủ Hàn Quốc thành lập “Quỹ thúc đẩy CNTT” do Bộ Thông tin và Truyền thông quản lý. Tương ứng, có hai cơ quan chỉ đạo và điều phối: Ban thúc đẩy tin học hóa và Ban đặc biệt về chính phủ điện tử thuộc ban đổi mới chính phủ của Tổng Thống. Chính nhờ những bước đầu tư và quản lý đóng đắn về phát triển CNTT, họ đã thu được những thành tựu rất đáng kể trên các lĩnh vực như: Y tế, giáo dục, điện tử, sinh học,. Trong nước Ở Việt Nam, từ năm 1994 Bộ GD&ĐT đã chủ trương đưa máy tính vào các nhà trường với mục đích dạy học Tin học và làm phương tiện dạy học các môn học khác.
Cuộc Cách mạng khoa học kĩ thuật (KHKT) tiếp tục phát triển mạnh mẽ cùng với sự phát triển của nền kinh tế tri thức. Sự bùng nổ của Internet, của các sản phẩm phần mềm Tin học ứng dụng kéo theo sự phát triển của đời sống xã hội, làm thay đổi nhận thức của con người, đi vào mọi lĩnh vực, ngành nghề và trong đó có giáo dục và đào tạo. Được các cấp, 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ngành từ phía Bộ chủ quản, các cơ quan hỗ trợ phát triển, nhu cầu trao đổi thông tin, học tập, quản lý ngày một đa dạng và là một xu thế của thế kỷ XXI. Nội dung ứng dụng CNTT trong các nhà trường được Bộ Giáo dục và Đào tạo đã rất quan tâm, năm học 2008 – 2009 được chọn là năm học với chủ đề: “Năm học ứng dụng công nghệ thông tin và đổi mới quản lý tài chính”.
Những năm học tiếp theo Bộ Giáo dục và Đào tạo vẫn tiếp tục chỉ đạo: “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý giáo dục, thống nhất quản lý nhà nước về ứng dụng CNTT trong Giáo dục - Đào tạo.” Những năm gần đây đã có nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu đề tài ứng dụng CNTT trong quan lý và dạy học. Nhiều hội nghị, hội thảo khoa học nghiên cứu về CNTT đã được tổ chức, qua các cuộc hội nghị, hội thảo không chỉ vấn đề ứng dụng CNTT được nói đến mà vấn đề quản lý ứng dụng CNTT trong giáo dục và khả năng áp dụng vào môi trường Giáo dục và Đào tạo ở Việt Nam cũng đã được đề cập như: - Hội thảo khoa học “Nghiên cứu và triển khai e-Learning” do Viện Công nghệ Thông tin (ĐHQG Hà Nội) và Khoa Công nghệ Thông tin (Đại học Bách khoa Hà Nội) phối hợp tổ chức đầu tháng 3/2005 là hội thảo khoa học về ứng dụng CNTT trong hệ thống giáo dục đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam. - Hội thảo khoa học “Đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam trong môi trường CNTT” do Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Hiệp hội Phần mềm & Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) và Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng ngoài công lập (VIPUA) tổ chức ngày 11/8/2012. Tại hội thảo TS.
Quách Tuấn Ngọc, Cục trưởng Cục CNTT Bộ Giáo dục & Đào tạo khẳng định: “Muốn đổi mới toàn diện và căn bản giáo dục thì phải có CNTT”. Bên cạnh đó, trong những năm qua đã một số công trình nghiên cứu biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong nhà trường phổ thông như: 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Tác giả Nguyễn Văn Tuy với đề tài: “Biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy học ở các trường THPT huyện Yên Khành, tỉnh Ninh Bình”, đề tài đã hệ thống hoá cơ sở lý luận cơ bản về dạy học, quản lý, CNTT, quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học; khảo sát thực trạng việc triển khai ứng dụng CNTT của các trường THPT trên địa bàn, tìm hiểu nguyên nhân và từ đó đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học của các trường THPT huyện Yên Khành, tỉnh Ninh Bình. - Tác giả Đỗ Văn Tiến với đề tài: “Biện pháp quản lý việc ứng dụng CNTT vào dạy học trong các trường THCS của phòng giáo dục và đào tạo huyện Gia Lâm - Hà Nội”, đề tài đã nghiên cứu các vấn đề lý luận cơ bản về quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học. Tìm hiểu thực trạng việc quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học đối với hiệu trưởng các trường THCS trên địa bàn huyện Gia Lâm – Hà Nội.
- Tác giả Đào Thị Ninh với đề tài: “Một số biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong giảng dạy ở các trường THPT quận Cầu Giấy - Hà Nội”, đề tài đã nghiên cứu những vấn đề lý luận về việc quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học.