Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong các trường Trung học cơ sở trong giai đoạn hiện nay Chương 2: Thực trạng quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong các trường Trung học cơ sở của huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. Chương 3: Biện pháp quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong các trường Trung học cơ sở của huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 1. Tổng quan về nghiên cứu vấn đề 1.
Ngoài nước Ngày nay, thật khó có thể hình dung được thế giới chúng ta sẽ như thế nào nếu như không có các ứng dụng công nghệ thông tin. Chúng ta đã biết ngành công nghệ thông tin tuy còn non trẻ, nhưng nó có sự phát triển vô cùng mạnh mẽ và nó đã làm thay đổi toàn bộ cuộc sống, cách làm việc, cách tư duy của toàn thế giới. Công nghệ thông tin đã và đang chi phối ở tất cả các mặt của cuộc sống và góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển vượt bậc của các ngành trong đó có ngành Giáo dục và Đào tạo. Trên thế giới, việc nghiên cứu ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý nói chung và quản lý trong các nhà trường được tiến hành rất sớm, đặc biệt là ở các nước có trình độ công nghệ thông tin tiên tiến như Mỹ, Australia, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore…Ở các nước này, việc sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý như một công cụ không thể thiếu và là điều tất yếu.
Ở đó ngay từ cuối thập niên 90 của thế kỷ trước, quản lý nhà trường bằng công nghệ thông tin đã nhận được sự ủng hộ và chính sách trợ giúp của Chính phủ. Có những trường đã xây dựng và vận hành thành công mô hình trường học điện tử. Tuy nhiên, việc nghiên cứu, phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục không đồng đều tại các khu vực trên thế giới như: ở khu vực Bắc Âu và Mỹ ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục phát triển rất mạnh, ở châu Á và châu Phi phát triển còn chậm. Tại châu Á, ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục chưa có nhiều thành công do một số nguyên nhân về nhận thức, kinh tế khó khăn… Tuy vậy trong những thập niên gần đây các quốc gia châu Á đang dần thừa nhận tiềm năng mà ứng dụng công nghệ thông tin mang lại.
Vì vậy một số quốc gia có nền kinh tế phát triển đã 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com và đang có những biện pháp, chính sách, chiến lược quan trọng để phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống giáo dục như: Tại Singapore năm 1981, đã thông qua đạo luật về tin học hóa quốc gia quy định ba nhiệm vụ, trong đó có nhiệm vụ dạy tin học ở trường phổ thông; ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học; Quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý trường học”. Năm 1989, tại Philippin chiến lược phát triển CNTT quốc gia đã được công bố. Bản chiến lược xác định: công nghệ thông tin phục vụ phát triển kinh tế xã hội đất nước và học tin học, ứng dụng CNTT trong quản lý và giảng dạy. Năm 1980, ở Đài Loan Kế hoạch 10 năm phát triển CNTT đã được công bố.
Hay ở Australia, năm 2000 hội đồng Bộ trưởng đã ủng hộ hướng đi được trình bày trong tài liệu “cơ cấu phát triển thúc đẩy ứng dụng CNTT, quản lý ứng dụng CNTT”… 1. Chính sách phát triển công nghệ thông tin Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến phát triển giáo dục, coi giáo dục là quốc sách hàng đầu. Cùng với chăm lo phát triển giáo dục và đào tạo, Đảng và Nhà nước có những chính sách ưu tiên phát triển ứng dụng CNTT trong giáo dục. Chỉ thị số 58/CT-TW ngày 17/10/2000 của Ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam nêu rõ: “Các cấp ủy, tổ chức Đảng chỉ đạo khẩn trương xây dựng các hệ thống thông tin cần thiết phục vụ lợi ích công cộng của nhân dân, phục vụ sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước.
Sớm hoàn thiện, thường xuyên nâng cấp và sử dụng có hiệu quả mạng thông tin diện rộng của Đảng và Chính phủ. Đảm bảo đến năm 2005, về cơ bản xây dựng và đưa vào hoạt động hệ thống thông tin điện tử của Đảng và Chính phủ”.[2] Việt Nam đã có Ban chỉ đạo quốc gia về CNTT do Thủ tướng Chính phủ trực tiếp làm trưởng ban. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Việt Nam cũng có Luật Công nghệ thông tin được Quốc hội thông qua ngày 22/6/2006 và có hiệu lực từ ngày 1/7/2006. Chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020 ban hành kèm theo Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ, một trong những giải pháp quan trọng đổi mới quản lý giáo dục là:"Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, truyền thông nhằm nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục ở các cấp”.[31] Trong những năm qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng luôn quan tâm đến việc giảng dạy và ứng dụng CNTT trong các nhà trường, cơ sở giáo dục.
Hàng năm, Bộ GD&ĐT đã có những văn bản chỉ đạo nhằm thúc đẩy mạnh mẽ ứng dụng CNTT trong công tác quản lý: - Chỉ thị số 29/2001/CT-BGD&ĐT ngày 30/7/2001 của Bộ GD&ĐT về tăng cường giảng dạy, đào tạo ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục nêu rõ:”Tập trung phát triển mạng máy tính phục vụ GD&ĐT, kết nối Internet đến tất cả các cấp quản lý và cơ sở giáo dục, hình thành một mạng giáo dục (Edunet)” .[5] - Chỉ thị số 55/2008/CT-BGD&ĐT ngày 30/9/2008 của Bộ GD&ĐT về tăng cường giảng dạy, đào tạo ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục giai đoạn 2008 – 2012 đã nêu: Điều tra, khảo sát hiện trạng, xác định nhu cầu và nhiệm vụ về CNTT trong các cơ quan quản lý giáo dục và cơ sở giáo dục trên toàn quốc, làm cơ sở cho việc lập kế hoạch ứng dụng CNTT dài hạn của ngành. Ứng dụng CNTT để triển khai thực hiện cải cách hành chính và Chính phủ điện tử, thực hiện việc chuyển phát công văn, tài liệu qua mạng; Tin học hoá công tác quản lý ở các cấp quản lý giáo dục (Bộ, sở, phòng) và ở các cơ sở giáo dục. Xây dựng hệ thống thông tin quản lý giáo dục và thống kê giáo dục thông qua việc tích hợp cơ sở dữ liệu từ các cơ sở giáo dục đến các cấp quản lý giáo dục”.[6] 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Để khẳng định tầm quan trọng của công nghệ thông tin trong giáo dục, Bộ GD&ĐT đã chọn chủ đề năm học 2008 – 2009 là “Năm học ứng dụng CNTT”. Với chính sách khuyến khích đầu tư mạnh mẽ của Đảng, Nhà nước, CNTT và truyền thông ở Việt Nam đang phát triển hết sức mạnh mẽ và có tác động đến tất cả các ngành, lĩnh vực.
Sự phát triển của giáo dục và công nghệ có mối quan hệ chặt chẽ, hỗ trợ, thúc đẩy lẫn nhau. Việc nghiên cứu phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục và đào tạo Việc nghiên cứu phát triển ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục ở Việt Nam đã được các cấp, các ngành, các đơn vị, doanh nghiệp quan tâm. Tại các hội nghị, hội thảo và các đề tài nghiên cứu về CNTT trong giáo dục đều có đề cập nhiều đến vấn đề quản lý ứng dụng CNTT trong giáo dục như: Hội thảo quốc gia lần thứ nhất (2/2003), lần thứ hai (9/2004) về nghiên cứu phát triển ứng dụng CNTT và truyền thông. Ngày 7/1/2012, tại Hà Nội, Ban chỉ đạo Quốc gia về công nghệ thông tin và Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức Hội thảo quốc gia về công nghệ thông tin và truyền thông Việt Nam với chủ đề “Đề án đưa Việt Nam sớm trở thành nước mạnh về công nghệ thông tin-truyền thông: một năm nhìn lại và Chương trình máy tính nối mạng tri thức.” Ngày 10/4/2011, Trường ĐH FPT phối hợp với Sở GD&ĐT Hà Nội tổ chức hội thảo “Ứng dụng hiệu quả CNTT trong quản lý và điều hành ngành giáo dục thủ đô”.
Tại hội thảo các nhà khoa học, các nhà quản lý đã đề cập đến vấn đề: Ứng dụng CNTT vào công tác giảng dạy và quản lý tại cơ sở giáo dục; toàn cảnh ứng dụng CNTT trong quản lý và điều hành của ngành giáo dục thủ đô; Một số ứng dụng CNTT trong quản lý và điều hành. Các thành viên tham dự hội thảo cho thấy việc ứng dụng CNTT trong quản lý, điều hành ngành giáo dục đào tạo đã được triển khai từ khá sớm với các phần mềm quản lý tài chính, quản lý thi và tuyển sinh, quản lý cơ sở vật chất, hệ thống thư 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com viện và học liệu… Đội ngũ cán bộ, viên chức trong ngành có nhận thức và kỹ năng về CNTT cũng ngày càng tăng. Tuy nhiên, những ứng dụng này chưa đồng bộ và còn mang tính tự phát, chưa có phần mềm “lõi” về Quản lý điều hành trong phạm vi Sở và các cơ quan trực thuộc, chưa có hệ thống cơ sở dữ liệu chung cho toàn ngành. Nhân lực phụ trách và trực tiếp thực hiện ứng dụng CNTT trong các cơ quan còn thiếu.
Phát triển ứng dụng CNTT trong quản lý giáo dục nói chung, quản lý nhà trường nói riêng đã được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm và đề cập đến. Tuy nhiên, các nghiên cứu thường đề cập chung đến việc ứng dụng CNTT trong giáo dục. Nhiều luận văn thạc sỹ chuyên ngành quản lý giáo dục đã đề cập đến vấn đề phát triển ứng dụng CNTT trong dạy học và quản lý dạy học. Bên cạnh đó có một số Luận văn đã đề cập đến ứng dụng CNTT trong quản lý nhà trường phổ thông như: - Tác giả Nguyễn Văn Tuấn với đề tài: “Một số biện pháp đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý giảng dạy tại các trường Trung học phổ thông”.
Đề tài đã đề cập đến việc ứng dụng CNTT trong quản lý giáo dục tại trường Trung học phổ thông Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng. - Đề tài: “Biện pháp phát triển công nghệ thông tin trong công tác quản lý ở các trường phổ thông dân tộc nội trú của tỉnh Yên Bái” của tác giả Nguyễn Hữu Dương đã đề xuất đến một số biện pháp phát triển ứng dụng CNTT trong 3 trường phổ thông dân tộc nội trú Trung học cơ sở.