Mở đầu Nội dung, gồm có 3 chƣơng: + Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lƣợng giáo dục trƣờng mầm non. + Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lƣợng giáo dục Trƣờng Mầm non trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dƣơng. + Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lƣợng giáo dục ở Trƣờng Mầm non trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dƣơng. Kết luận và khuyến nghị.
Tài liệu tham khảo. Phụ lục 7 HƢƠNG 1 Ơ SỞ LÝ LU N VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ TRONG IỂM ĐỊNH CHẤT LƢỢNG GIÁO DỤC TRƢỜNG MẦM NON 1. Tổng quan về nghiên cứu vấn đề 1. Nước ngoài Kiểm định chất lƣợng giáo dục là một trong những hoạt động đảm bảo chất lƣợng bên ngoài các cơ sở giáo dục, kiểm định chất lƣợng giáo dục đã có từ rất lâu đời nhƣng chủ yếu ở Hoa Kỳ, Bắc Mỹ; tuy nhiên, ít đƣợc các nƣớc trên thế giới biết đến.Trong quá trình phi tập trung hoá và đại chúng hoá nền giáo dục, các chuẩn mực giáo dục đã bị thay đổi giữa các cơ sở giáo dục khá cao nhƣ chất lƣợng tuyển sinh đầu vào hạ thấp, quy mô cơ sở tăng nhanh, nhƣng tài chính tăng chậm, có nhiều yếu tố tiêu cực bên ngoài tác động vào các cơ sở giáo dục.
Đặc biệt, nền giáo dục của thế giới đang dần chuyển từ nền giáo dục theo định hƣớng của Nhà nƣớc sang nền giáo dục theo định hƣớng của thị trƣờng. Trong bối cảnh đó, kiểm định chất lƣợng trở thành một công cụ hữu hiệu của nhiều nƣớc trên thế giới để duy trì các chuẩn mực chất lƣợng giáo dục và không ngừng nâng cao chất lƣợng dạy học. Nguyễn Thị Thanh Phƣợng (2005) với luận án tiến sĩ chuyên ngành quản lý giáo dục “Xác nhận lại kiểm định chất lƣợng và nâng cao chất lƣợng giáo dục nhƣ một cuộc hành trình: Một nghiên cứu điển hình” (Reaffirmation of accreditation and quality improvement as a journey: A case study) tại Đại học Texas của Mỹ. Luận án đã đi sâu vào phân tích khá kỹ về công tác kiểm định chất lƣợng giáo dục đại học của Mỹ hiện nay, bao gồm các chính sách, chủ trƣơng, cơ chế cũng nhƣ quy trình thủ tục, phƣơng pháp, nội dung, chuẩn mực trong kiểm định chất lƣợng giáo dục đại học của Mỹ.
Đặc biệt, luận án đã phân tích quá trình thực hiện báo cáo tự đánh giá của nhà trƣờng là một quá trình thực hiện các hoạt động đảm bảo chất lƣợng trong nhà trƣờng. Trong nghiên cứu này đã chỉ rõ quá trình tự đánh giá là khâu đầu tiên và rất quan trọng trong quá trình 8 kiểm định.Nhóm các tác giả Janet Fairman, Brendra Peirce and Walter Harris (2009) cũng đã trình bày rất kỹ về kỹ thuật đánh giá ngoài.Theo nhóm tác giả này, những thành viên đoàn đánh giá ngoài là những ngƣời có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục và họ cũng là những ngƣời đến từ các cơ sở giáo dục phổ thông khác.Tuy nhiên, những thành viên đánh giá ngoài này đƣợc các tổ chức kiểm định đào tạo các khóa ngắn hạn về kiểm định, về cách đánh giá nhà trƣờng qua báo cáo tự đánh giá.Đặc biệt, trong công trình này đã nêu lên đƣợc sự trở ngại khi điều động các thành viên từ các cơ sở giáo dục khác nhau.Ngoài ra, công trình này cũng đã chia sẻ kinh nghiệm trong quản lý về đào tạo bồi dƣỡng kiểm định viên. Nhiều quốc gia trong quá trình đánh giá các trƣờng học, họ thực hiện công tác KĐCLGD để xác nhận và công nhận chất lƣợng dạy và học của các nhà trƣờng nhƣ: Nhật Bản, Hàn Quốc,.các hiệp hội KĐCLGD ở các nƣớc này đã xây dựng bộ tiêu chuẩn, tiêu chí để công nhận mức độ đạt chuẩn của các nhà trƣờng so với chuẩn quy định. Việt Nam Ở Việt Nam, kiểm định chất lƣợng giáo dục là vấn đề khá mới, và đƣợc triển khai từ đầu thế kỷ XXI.
Mô hình này đƣợc xây dựng trên cơ sở tham khảo dựa trên mô hình bảo đảm chất lƣợng giáo dục ở các nƣớc có nền giáo dục phát triển trên thế giới nhƣ Hoa Kỳ, các nƣớc Bắc Mỹ, các nƣớc Châu Âu, các nƣớc trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dƣơng. Tuy mới nhƣng công tác kiểm định chất lƣợng giáo dục ở nƣớc ta đƣợc Đảng và Nhà nƣớc đặc biệt quan tâm nhƣ: Tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng Sản Việt Nam, báo cáo chính trị chỉ r “Phát triển hệ thống kiểm định và công bố công khai kết quả kiểm định chất lƣợng giáo dục đào tạo; tổ chức xếp hạng cơ sở giáo dục, đào tạo”; cũng tại Đại hội này, Đảng ta đã thông qua chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn năm 2011 – 2020, trong đó đã chỉ r “Thực hiện kiểm định chất lƣợng giáo dục, đào tạo ở tất cả các bậc học”. Cùng với sự phát triển của xã hội, ngành giáo dục của Việt Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ cả về quy mô lẫn loại hình đào tạo; vì vậy, vấn đề chất lƣợng giáo dục cũng đƣợc quan tâm ngày càng nhiểu hơn.Trong thời gian qua, ở 9 nƣớc ta đã có rất nhiều nhà khoa học, nhà quản lý giáo dục, nhà nghiên cứu giáo dục…đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này; nhƣng đề tài nghiên cứu kiểm định chất lƣợng giáo dục chủ yếu tập trung ở các trƣờng đại học, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề…;tiêu biểu có một số tác giả nhƣ Nguyễn Đức Chính, Đặng Bá Lãm… .Ở hệ thống giáo dục phổ thông cũng có những tác giả nghiên cứu và thành công trong lĩnh vực kiểm định chất lƣợng giáo dục nhƣ Nguyễn Trọng Thắng, Phan Thanh Nhuận…, hay ở bậc học mầm non có tác giả Vũ Thị Hồng Hạnh – Thái Nguyên (2015), Nguyễn Thị Thanh Tú – Đà Nẵng (2015)…Tuy nhiên, đề tài nghiên cứu của các tác giả trên chủ yếu đề cập đến những vấn đề cơ sở khoa học lý luận chung cho công tác tự đánh giá trong kiểm định chất lƣợng giáo dục. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng, đề tài nghiên cứu về công tác tự đánh giá trong kiểm định chất lƣợng giáo dục ở các trƣờng mầm non rất ít, hoặc có thể nói là chƣa có, đặc biệt là ở thị xã Tân Uyên chƣa có đề tài nghiên cứu về lĩnh vực này.
Vì vậy, đề tài “Quản lý hoạt động tự đánh giá trong kiểm định chất lƣợng giáo dục ở trƣờng mầm non trên địa bàn thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dƣơng” là đề tài đầu tiên nghiên cứu về công tác tự đánh giá trong kiểm định chất lƣợng giáo dục mầm non, mong rằng với sự thành công của đề tài sẽ góp phần giúp các nhà quản lý nâng cao chất lƣợng và hiệu quả công tác tự đánh giá trong kiểm định chất lƣợng giáo dục của các trƣờng mầm non trên địa bàn. Các khái niệm cơ bản của đề tài 1. Khái niệm về quản lý Từ khi loài ngƣời xuất hiện, để tồn tại và phát triển, con ngƣời không thể hoạt động riêng lẻ mà cần hợp tác với nhau để hƣớng tới mục tiêu chung. Hợp tác này dẫn đến sự hình thành các tổ chức, liên kết con ngƣời cùng hoạt động theo một định hƣớng với những mục tiêu xác định.
Quá trình tạo ra của cải vật chất, tinh thần cũng nhƣ đảm bảo cuộc sống an toàn cho cộng đồng xã hội ngày càng đƣợc thực hiện trên qui mô lớn hơn với tính phức tạp ngày càng cao hơn, đòi hỏi phải có sự phân công và hợp tác để liên kết những con ngƣời trong tổ chức. 10 Chính sự phân công mang tính chuyên môn hóa và hợp tác lao động đã làm xuất hiện một dạng lao động đặc biệt- lao động quản lý. Các Mác (1997) đã chỉ r : “Bất cứ một lao động xã hội hay lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô khá lớn đều yêu cầu phải có một sự chỉ đạo để điều hòa các hoạt đông cá nhân… Một nghệ sĩ độc tấu tự điều khiển lấy mình, nhƣng một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trƣởng”. Nhƣ vậy, quản lý là một tất yếu khách quan của mọi quá trình lao động xã hội, bất kể hình thái kinh tế - xã hội nào.
Quản lý cần thiết đối với mọi phạm vi hoạt động trong xã hội, từ mỗi đơn vị sản xuất kinh doanh đến toàn bộ nền kinh tế quốc dân, từ một gia đình, một đơn vị dân cƣ đến một quốc gia và những hoạt động trên phạm vi khu vực toàn cầu. Theo tác giả Nguyễn Đức Lợi (2008): “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hƣớng đích của chủ thể quản lý lên đối tƣợng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực, các thời cơ của tổ chức để đạt đƣợc mục tiêu đặt ra trong điều kiện môi trƣờng luôn biến động”. Tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí (1996) quan niệm: “Quản lý là hoạt động hay tác động có định hƣớng, có chủ đích của chủ thể quản lý (ngƣời quản lý) đến khách thể quản lý (ngƣời bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt đƣợc mục đích của tổ chức”. Tác giả Trần Kiểm (2013) lại cho rằng: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ƣu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất”.
Từ các khái niệm trên ta thấy rằng quản lý phải bao gồm các yếu tố sau: Phải có chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động và đối tƣợng quản lý tiếp nhận các tác động của chủ thể quản lý và các khách thể có quan hệ gián tiếp với chủ thể quản lý. Phải có mục tiêu đặt ra cho cả đối tƣợng quản lý và chủ thể quản lý. Mục tiêu này là căn cứ để chủ thể quản lý đƣa ra tác động quản lý. Quản lý là một quá trình tác động có định hƣớng, có tổ chức của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả cao nhất các nguồn lực 11 bên trong và bên ngoài, trong điều kiện môi trƣờng luôn có biến động cho hệ thống ổn định và vận động theo chiều hƣớng phát triển tích cực, đạt đƣợc mục tiêu đề ra.
Tóm lại, có thể xem quản lý là một quá trình tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt mục tiêu chung.