Luận án tiến sĩ về quản lý nhà nước đối với thuế bảo vệ môi trường ở Việt Nam

• Tác giả: Phạm Bách Khoa
• Người hướng dẫn: Ngô Thắng Lợi
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Đối Với Thuế Bảo Vệ Môi Trường Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Kết cấu của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THUẾ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
• 1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.2. Các nghiên cứu về thuế và thuế bảo vệ môi trường
• 1.3. Các nghiên cứu về quản lý nhà nước về thuế và thuế bảo vệ môi trường
• 1.4. Các nghiên cứu trong nước
• 1.5. Các nghiên cứu về thuế và thuế bảo vệ môi trường
• 1.6. Các nghiên cứu về quản lý nhà nước về thuế và thuế bảo vệ môi trường
• 1.7. Đánh giá tổng quan nghiên cứu
• 1.8. Những nội dung luận án kế thừa từ kết quả các nghiên cứu trước
• 1.9. Những khoảng trống nghiên cứu và định hướng nghiên cứu của luận án
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI THUẾ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
• 2.1. Cơ sở lý luận về thuế bảo vệ môi trường
• 2.1.1. Khái luận chung về thuế bảo vệ môi trường
• 2.1.2. Các lý thuyết liên quan đến thuế bảo vệ môi trường
• 2.1.3. Những kết luận về cơ sở lý luận đối với thuế bảo vệ môi trường
• 2.2. Quản lý nhà nước về thuế bảo vệ môi trường
• 2.2.1. Lý thuyết về thất bại thị trường và sự cần thiết phải quản lý nhà nước đối với thuế bảo vệ môi trường
• 2.2.2. Khái niệm, ý nghĩa và nguyên tắc quản lý nhà nước về thuế bảo vệ môi trường
• 2.2.3. Nội dung quản lý nhà nước về thuế bảo vệ môi trường
• 2.2.4. Mục tiêu quản lý thuế và tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý nhà nước về thuế bảo vệ môi trường
• 2.3. Kinh nghiệm thế giới và một số bài học rút ra cho Việt Nam trong quản lý nhà nước đối với thuế bảo vệ môi trường
• 2.3.1. Kinh nghiệm các nước trên thế giới
• 2.3.2. Các bài học rút ra cho Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THUẾ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
• 3.1. Khái quát lịch sử và bộ máy quản lý nhà nước đối với thuế BVMT ở Việt Nam
• 3.1.1. Lịch sử thuế bảo vệ môi trường ở Việt Nam
• 3.1.2. Bộ máy quản lý nhà nước đối với thuế BVMT ở Việt Nam
• 3.2. Đánh giá thực trạng các nội dung quản lý nhà nước đối với Thuế bảo vệ môi trường ở Việt Nam
• 3.2.1. Thực trạng xây dựng và ban hành các văn bản pháp luật quản lý nhà nước đối với thuế bảo vệ môi trường
• 3.2.2. Thực trạng tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với thuế bảo vệ môi trường
• 3.3. Thực trạng tổ chức thực hiện quản lý nhà nước đối với thuế bảo vệ môi trường
• 3.3.1. Thực trạng hoạt động thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm pháp luật thuế bảo vệ môi trường
• 3.3.2. Đánh giá chung về thực hiện quản lý nhà nước về Thuế bảo vệ môi trường ở Việt Nam
• 3.3.3. Đánh giá thành công theo các mục tiêu thuế bảo vệ môi trường
• 3.3.4. Đánh giá hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THUẾ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
• 4.1. Tổng hợp các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý nhà nước về thuế bảo vệ môi trường trong các công trình đã công bố
• 4.1.1. Nhóm nhân tố vĩ mô và liên quan đến Cơ quan quản lý nhà nước
• 4.1.2. Nhóm nhân tố liên quan đến đối tượng nộp thuế, tính chất hoạt động, đặc điểm của doanh nghiệp
• 4.1.3. Nhóm nhân tố quốc tế liên quan đến bảo vệ môi trường
• 4.2. Mô hình, giả thuyết và thiết kế nghiên cứu đánh giá tác động của các nhân tố ảnh hưởng
• 4.2.1. Đề xuất mô hình và giả thuyết nghiên cứu lý thuyết
• 4.2.2. Phát triển thang đo nghiên cứu chính thức
• 4.2.3. Thiết kế nghiên cứu định lượng
• 4.2.4. Kiểm định thang đo nghiên cứu
• 4.2.5. Phân tích hồi quy bội và kiểm định mô hình, giả thuyết nghiên cứu
• 4.2.6. Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu về tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước về thuế bảo vệ môi trường
• 4.3. Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý nhà nước về thuế bảo vệ môi trường ở Việt Nam
• 5. CHƯƠNG 5: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI THUẾ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM
• 5.1. Những căn cứ đề xuất quan điểm và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với thuế bảo vệ môi trường ở Việt Nam
• 5.1.1. Bối cảnh quốc tế
• 5.1.2. Bối cảnh trong nước
• 5.1.3. Chủ trương của Đảng và nhà nước
• 5.1.4. Đề xuất quan điểm và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước quản lý nhà nước đối với thuế bảo vệ môi trường ở Việt Nam
• 5.1.5. Đề xuất quan điểm hoàn thiện quản lý nhà nước đối với thuế bảo vệ môi trường ở Việt Nam
• 5.1.6. Các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với thuế bảo vệ môi trường
• 5.2. Một số kiến nghị đối với Nhà nước
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: Hệ thống văn bản pháp luật về thuế bảo vệ môi trường tại Việt Nam
• PHỤ LỤC 2: Các lĩnh vực áp dụng các loại thuế, phí bảo vệ môi trường phổ biến hiện nay trên thế giới
• PHỤ LỤC 3: Các câu hỏi khung phỏng vấn chuyên gia, các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý nhà nước về thuế bảo vệ môi trường
• PHỤ LỤC 4: Danh sách các chuyên gia nghiên cứu và quản lý nhà nước về thuế bảo vệ môi trường
• PHỤ LỤC 5: Bảng hỏi điều tra các doanh nghiệp là đối tượng nộp thuế BVMT
• PHỤ LỤC 6: Bảng hỏi khảo sát điều tra đối với các chuyên gia, các nhà nghiên cứu, cán bộ quản lý nhà nước về thuế bảo vệ môi trường
• PHỤ LỤC 7: Mô tả đặc điểm mẫu điều tra
• PHỤ LỤC 8: Phân tích miêu tả kết quả khảo sát điều tra

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý thuế bảo vệ môi trường ở Việt Nam

Quản lý thuế bảo vệ môi trường (BVMT) ở Việt Nam đã trở thành một vấn đề quan trọng trong bối cảnh ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng. Luật thuế BVMT được ban hành vào năm 2010 và chính thức có hiệu lực từ năm 2012, đánh dấu một bước tiến trong việc thực hiện chính sách bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, thực trạng quản lý thuế BVMT vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển thuế bảo vệ môi trường

Luật thuế BVMT được ban hành nhằm mục đích khuyến khích các doanh nghiệp và cá nhân tham gia vào công tác bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, việc thực thi luật này gặp nhiều khó khăn do thiếu sự đồng bộ trong các quy định pháp luật.

1.2. Vai trò của thuế bảo vệ môi trường trong phát triển bền vững

Thuế BVMT không chỉ là nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn là công cụ quan trọng để khuyến khích các hành vi bảo vệ môi trường. Việc áp dụng thuế này giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường.

II. Thực trạng quản lý thuế bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay

Thực trạng quản lý thuế BVMT tại Việt Nam cho thấy nhiều vấn đề cần được khắc phục. Mặc dù số thu từ thuế BVMT đã tăng trưởng qua các năm, nhưng vẫn còn nhiều bất cập trong việc thực hiện và quản lý.

2.1. Đánh giá hiệu quả thu thuế bảo vệ môi trường

Số liệu từ Bộ Tài chính cho thấy số thu từ thuế BVMT đã tăng từ 11.160 tỷ đồng năm 2012 lên 64.463 tỷ đồng năm 2019. Tuy nhiên, tỷ lệ này vẫn chưa tương xứng với mức độ ô nhiễm môi trường hiện tại.

2.2. Những thách thức trong quản lý thuế bảo vệ môi trường

Các vấn đề như đối tượng chịu thuế còn hạn chế, cách tính thuế chưa hợp lý và thiếu sự đồng bộ trong quy định pháp luật đã ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý thuế BVMT.

III. Giải pháp hoàn thiện quản lý thuế bảo vệ môi trường ở Việt Nam

Để nâng cao hiệu quả quản lý thuế BVMT, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện tình hình thu ngân sách mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

3.1. Cải cách chính sách thuế bảo vệ môi trường

Cần xem xét lại các quy định về đối tượng chịu thuế và cách tính thuế để đảm bảo tính công bằng và hợp lý trong việc thu thuế BVMT.

3.2. Tăng cường công tác thanh tra kiểm tra thuế

Việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra sẽ giúp phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật về thuế BVMT, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thuế bảo vệ môi trường

Nghiên cứu về quản lý thuế BVMT đã chỉ ra nhiều vấn đề cần được giải quyết. Các kết quả nghiên cứu cho thấy sự cần thiết phải cải cách và hoàn thiện chính sách thuế BVMT để đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường.

4.1. Kinh nghiệm quốc tế trong quản lý thuế bảo vệ môi trường

Nhiều quốc gia đã áp dụng thành công các chính sách thuế BVMT, từ đó rút ra bài học cho Việt Nam trong việc cải cách chính sách thuế.

4.2. Đánh giá tác động của thuế bảo vệ môi trường đến doanh nghiệp

Việc áp dụng thuế BVMT đã có tác động tích cực đến nhận thức của doanh nghiệp về bảo vệ môi trường, tuy nhiên cũng cần xem xét các khó khăn mà doanh nghiệp gặp phải.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý thuế bảo vệ môi trường

Quản lý thuế BVMT ở Việt Nam cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường trong bối cảnh phát triển kinh tế. Các giải pháp đề xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ môi trường.

5.1. Tầm quan trọng của việc hoàn thiện chính sách thuế

Việc hoàn thiện chính sách thuế BVMT không chỉ giúp tăng cường hiệu quả quản lý mà còn góp phần bảo vệ môi trường bền vững.

5.2. Định hướng phát triển quản lý thuế bảo vệ môi trường trong tương lai

Cần có những định hướng rõ ràng cho việc phát triển quản lý thuế BVMT trong tương lai, nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.