Quản Lý Thu Thuế Doanh Nghiệp Ngoài Quốc Doanh Tại Cục Thuế Tỉnh Hải Dương

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý thu thuế TNDN tại doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Cục thuế tỉnh Hải Dương, đề xuất giải pháp cải thiện.

• Tác giả: Mạc Thị Hương
• Người hướng dẫn: PGS, TS. Bùi Hữu Đức
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Quản Lý Thu Thuế Doanh Nghiệp Ngoài Quốc Doanh Tại Hải Dương
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hải Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
• 0.3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP CỦA CỤC THUẾ ĐỊA PHƯƠNG
• 1.1. Khái niệm cơ bản
• 1.2. Nguyên tắc quản lý thu thuế TNDN đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh
• 1.3. Nội dung và quy trình quản lý thuế TNDN đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh
• 1.4. Kinh nghiệm quản lý thu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở một số địa phương và bài học kinh nghiệm cho tỉnh Hải Dương
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU THUẾ TNDN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NGOÀI QUỐC DOANH CỦA CỤC THUẾ HẢI DƯƠNG
• 2.1. Khái quát về Cục Thuế tỉnh Hải Dương
• 2.2. Thực trạng quản lý thu thuế TNDN đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn tỉnh Hải Dương
• 2.3. Đánh giá chung về công tác quản lý thu thuế TNDN đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh của Cục thuế Hải Dương
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NGOÀI QUỐC DOANH CỦA CỤC THUẾ TỈNH HẢI DƯƠNG
• 3.1. Xu hướng phát triển của doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn tỉnh Hải Dương
• 3.2. Quan điểm hoàn thiện quản lý thu thuế TNDN đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh của Cục thuế Hải Dương
• 3.3. Các giải pháp và kiến nghị hoàn thiện quản lý thu thuế TNDN đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh của Cục thuế tỉnh Hải Dương
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Quản Lý Thu Thuế Doanh Nghiệp Ngoài Quốc Doanh Tại Hải Dương

Quản lý thu thuế doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Hải Dương là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh đóng góp một phần lớn vào ngân sách nhà nước, nhưng việc quản lý thu thuế vẫn gặp nhiều thách thức. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, cần xem xét các khái niệm cơ bản và vai trò của quản lý thu thuế trong nền kinh tế.

1.1. Khái niệm và Vai trò của Quản Lý Thu Thuế

Quản lý thu thuế là quá trình tổ chức, điều hành và kiểm soát việc thu thuế từ các doanh nghiệp. Vai trò của nó không chỉ đảm bảo nguồn thu cho ngân sách mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

1.2. Đặc điểm Doanh Nghiệp Ngoài Quốc Doanh Tại Hải Dương

Doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Hải Dương có sự đa dạng về quy mô và lĩnh vực hoạt động. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tuân thủ các quy định về thuế, dẫn đến tình trạng thất thu thuế.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Thu Thuế Doanh Nghiệp Ngoài Quốc Doanh

Quản lý thu thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Hải Dương đang đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách mà còn tác động đến sự phát triển của doanh nghiệp.

2.1. Tình Trạng Thất Thu Thuế

Tình trạng thất thu thuế diễn ra phổ biến do nhiều doanh nghiệp không thực hiện đúng nghĩa vụ thuế. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu sự giám sát và kiểm tra từ cơ quan thuế.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Thực Thi Chính Sách Thuế

Chính sách thuế hiện hành còn nhiều bất cập, gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Sự phức tạp trong quy trình nộp thuế cũng là một rào cản lớn.

III. Phương Pháp Quản Lý Thu Thuế Hiệu Quả Đối Với Doanh Nghiệp Ngoài Quốc Doanh

Để nâng cao hiệu quả quản lý thu thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và hiệu quả. Những giải pháp này sẽ giúp cải thiện tình hình thu ngân sách.

3.1. Tăng Cường Giám Sát và Kiểm Tra

Cần tăng cường công tác giám sát và kiểm tra thuế để phát hiện kịp thời các hành vi gian lận thuế. Việc này sẽ giúp nâng cao tính tuân thủ của doanh nghiệp.

3.2. Đơn Giản Hóa Quy Trình Nộp Thuế

Đơn giản hóa quy trình nộp thuế sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Cần có các hướng dẫn rõ ràng và dễ hiểu cho doanh nghiệp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Về Quản Lý Thu Thuế

Việc áp dụng các giải pháp quản lý thu thuế đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các doanh nghiệp đã có những cải thiện đáng kể trong việc tuân thủ nghĩa vụ thuế.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Giải Pháp Quản Lý

Các giải pháp quản lý thu thuế đã giúp tăng cường nguồn thu ngân sách từ doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Sự cải thiện này thể hiện rõ qua các số liệu thống kê.

4.2. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Địa Phương Khác

Nghiên cứu từ các địa phương khác cho thấy việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế có thể mang lại hiệu quả cao. Hải Dương cần học hỏi và áp dụng những kinh nghiệm này.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Quản Lý Thu Thuế Doanh Nghiệp Ngoài Quốc Doanh

Quản lý thu thuế doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Hải Dương cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế. Tương lai của quản lý thuế sẽ phụ thuộc vào sự đổi mới và cải cách trong chính sách thuế.

5.1. Định Hướng Phát Triển Quản Lý Thuế

Cần có định hướng rõ ràng trong việc phát triển quản lý thuế, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và đảm bảo nguồn thu cho ngân sách.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Công Nghệ Trong Quản Lý Thuế

Công nghệ thông tin sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc cải cách quản lý thuế. Việc áp dụng công nghệ sẽ giúp nâng cao hiệu quả và minh bạch trong quản lý thu thuế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2013 - 2015, khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh (DNNQD) tại tỉnh Hải Dương ghi nhận sự tăng trưởng nhanh chóng về số lượng cơ sở kinh doanh và quy mô vốn đầu tư. Mặc dù vậy, số thu ngân sách nhà nước (NSNN) từ sắc thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) của khối này lại phát triển thiếu cân đối, khi khoảng 60% tổng số thu toàn khối tập trung cục bộ vào 2 đơn vị chủ lực là Công ty TNHH Ford Việt Nam và Công ty Xi măng Phúc Sơn. Phần lớn các DNNQD còn lại đóng góp tỷ trọng rất nhỏ vào nguồn thu ngân sách địa phương, thậm chí có nhiều doanh nghiệp báo lỗ kéo dài nhiều năm liên tục nhưng vẫn mở rộng hoạt động đầu tư sản xuất kinh doanh.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là giải quyết nghịch lý giữa tốc độ gia tăng số lượng doanh nghiệp và hiệu quả thu nộp thuế TNDN, đồng thời khắc phục những bất cập trong việc áp dụng cơ chế người nộp thuế tự khai, tự nộp theo Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH11. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý thu thuế TNDN đối với DNNQD, phân tích thực trạng công tác quản lý tại Cục Thuế tỉnh Hải Dương giai đoạn 2013 - 2015, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thu đến năm 2025.

Nghiên cứu được thực hiện tại Cục Thuế tỉnh Hải Dương và các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn tỉnh trong phạm vi thời gian khảo sát từ năm 2013 đến năm 2015. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học và giải pháp thực tiễn nhằm tối ưu hóa các chỉ số quản lý thuế: nâng tỷ lệ nộp hồ sơ khai thuế đúng hạn lên 100%, giảm tỷ lệ nợ đọng thuế TNDN xuống dưới 5% tổng thu, và tăng hiệu quả xử lý truy thu qua thanh tra, kiểm tra.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa lý thuyết tài chính công cổ điển của Gaston Jèze (1934) về bản chất không hoàn trả trực tiếp của nghĩa vụ thuế và lý thuyết điều tiết thu nhập quốc dân. Bên cạnh đó, tác giả vận dụng lý thuyết tuân thủ thuế tự nguyện (Voluntary Tax Compliance Theory) kết hợp với mô hình quản lý thuế hiện đại dựa trên đánh giá rủi ro (Risk-based Tax Administration).

Khung phân tích lý thuyết tập trung vào 4 khái niệm cốt lõi:

1. Thuế thu nhập doanh nghiệp: Loại thuế trực thu đánh trực tiếp vào thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp phát sinh trong kỳ tính thuế theo quy định của Luật thuế TNDN.
2. Doanh nghiệp ngoài quốc doanh: Toàn bộ các đơn vị sản xuất kinh doanh không có vốn sở hữu của Nhà nước, hoạt động độc lập theo Luật Doanh nghiệp.
3. Quản lý thu thuế theo nghĩa hẹp: Hoạt động điều hành, tổ chức thực thi pháp luật thuế của cơ quan hành thu thông qua các quy trình đăng ký, kê khai, nộp thuế, thanh tra, kiểm tra và cưỡng chế nợ thuế.
4. Cơ chế tự khai - tự nộp: Phương thức quản lý trao quyền chủ động cho người nộp thuế tự tính toán, kê khai số thuế phải nộp và tự chịu trách nhiệm pháp lý theo Luật Quản lý thuế số 78/2006/QH11 có hiệu lực từ ngày 01/7/2007 cùng các văn bản hướng dẫn như Thông tư 156/2013/TT-BTC và Thông tư 130/2008/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo thống kê thu NSNN, báo cáo thanh tra - kiểm tra thuế và báo cáo quản lý nợ của Cục Thuế tỉnh Hải Dương giai đoạn 2013 - 2015. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập qua điều tra khảo sát bằng bảng hỏi vào tháng 9/2016.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 50 đối tượng, được phân bổ thành 2 nhóm: Nhóm cán bộ quản lý thuế gồm 25 người (3 Phó Cục trưởng, 7 Trưởng phòng chức năng gồm Kê khai - Kế toán thuế, Tuyên truyền - Hỗ trợ, Quản lý nợ, Kiểm tra, Thanh tra và 15 cán bộ trực tiếp hành thu); Nhóm người nộp thuế gồm 25 đại diện lãnh đạo DNNQD trên địa bàn tỉnh Hải Dương. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu định mức (purposive sampling) có phân tầng theo cơ cấu tổ chức và loại hình doanh nghiệp nhằm đảm bảo tính đại diện cao.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, tổng hợp và so sánh chỉ số là nhằm làm rõ các biến động thực tế về số thu, tỷ lệ nợ đọng, cũng như đo lường chính xác mức độ tuân thủ thủ tục hành chính thuế giữa các nhóm doanh nghiệp. Timeline nghiên cứu được thực hiện thu thập dữ liệu giai đoạn 2013 - 2015, xử lý số liệu khảo sát năm 2016 và định hướng giải pháp phát triển đến năm 2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, công tác hiện đại hóa quy trình kê khai thuế ghi nhận bước tiến vượt bậc khi Cục Thuế tỉnh Hải Dương đã vận động thành công 100% doanh nghiệp ngoài quốc doanh thực hiện kê khai và nộp tờ khai thuế qua mạng Internet theo Quyết định số 789/QĐ-TCT. Tỷ lệ nộp tờ khai đúng hạn trong giai đoạn 2013 - 2015 luôn duy trì ở mức trên 95%, giúp cắt giảm đáng kể chi phí giao dịch hành chính cho cả cơ quan thuế lẫn người nộp thuế.

Thứ hai, cơ cấu nguồn thu thuế TNDN khối ngoài quốc doanh bộc lộ sự mất cân đối nghiêm trọng. Khoảng 60% tổng số thu thuế TNDN toàn khối trên địa bàn chỉ tập trung tại 2 doanh nghiệp (Công ty TNHH Ford Việt Nam và Công ty Xi măng Phúc Sơn). Trong khi đó, hơn 70% các doanh nghiệp còn lại đóng góp tỷ trọng nhỏ, thậm chí nhóm doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ngoài quốc doanh có tỷ lệ báo cáo kinh doanh thua lỗ chiếm trên 45% tổng số đơn vị hoạt động.

Thứ ba, công tác quản lý thu nợ và cưỡng chế thuế theo Quyết định số 2379/QĐ-TCT và Quyết định số 1401/QĐ-TCT đã áp dụng đầy đủ 7 biện pháp cưỡng chế luật định, song số nợ đọng thuế TNDN có xu hướng tăng từ 5% lên mức gần 10% tổng số thuế phải thu qua từng năm. Nguyên nhân chính là do nhiều doanh nghiệp giải thể ngầm, tẩu tán tài sản hoặc chây ì không nộp phạt chậm nộp.

Thứ tư, hiệu quả từ công tác thanh tra, kiểm tra thuế theo Quyết định số 746/QĐ-TCT và Quyết định số 1404/QĐ-TCT đạt kết quả tích cực với số tiền truy thu và phạt vi phạm hành chính hàng năm lên tới hàng chục tỷ đồng. Các lỗi vi phạm phổ biến nhất gồm hạch toán chi phí không có hóa đơn hợp pháp, trích khấu hao tài sản cố định sai quy định và có dấu hiệu chuyển giá ngầm.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phân tán và mất cân đối nguồn thu bắt nguồn từ năng lực quản trị tài chính yếu kém của các DNNQD quy mô nhỏ, kết hợp với nhận thức tuân thủ pháp luật chưa cao của một bộ phận chủ doanh nghiệp. Một số đơn vị đã lợi dụng sự thông thoáng của cơ chế tự khai, tự nộp để hợp thức hóa chứng từ nhằm giảm trừ thu nhập chịu thuế.

Khi so sánh với kinh nghiệm quản lý của Cục Thuế thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2013 - 2015 (thực hiện 2.012 cuộc thanh tra, giảm lỗ 1.295 tỷ đồng riêng trong năm 2015 nhờ ứng dụng cơ sở dữ liệu tập trung và chấm điểm tiêu chí rủi ro 100% doanh nghiệp), Cục Thuế Hải Dương còn thiếu hụt công cụ phân tích tự động dữ liệu lớn.

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh sự phân hóa sâu sắc, có thể được trực quan hóa sinh động thông qua biểu đồ tròn biểu diễn cơ cấu đóng góp nguồn thu (nhóm 2 doanh nghiệp lớn chiếm 60%, nhóm các doanh nghiệp còn lại chiếm 40%) và bảng tổng hợp đối chiếu kết quả thanh tra, truy thu thuế giai đoạn 2013 - 2015. Điều này chỉ ra rằng việc chuyển dịch từ mô hình kiểm tra dàn trải sang mô hình thanh tra chuyên sâu theo mức độ rủi ro là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ nguồn thu NSNN.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu thuế TNDN đối với khối DNNQD tại Cục Thuế tỉnh Hải Dương, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất triển khai:

1. Xây dựng và tự động hóa hệ thống phân tích rủi ro hồ sơ khai thuế: Cục Thuế tỉnh Hải Dương chủ trì triển khai hệ thống phần mềm chấm điểm rủi ro tự động đối với 100% hồ sơ khai thuế TNDN của DNNQD trước quý IV/2018. Mục tiêu là rút ngắn 30% thời gian kiểm tra tại bàn, đồng thời phân loại chính xác các đơn vị có rủi ro cao về trốn thuế, chuyển giá để lập kế hoạch thanh tra trọng điểm.
2. Tăng cường thanh tra chuyên đề chống chuyển giá và gian lận chi phí: Các Phòng Thanh tra và Kiểm tra thuế thuộc Cục Thuế đẩy mạnh các đợt thanh tra chuyên đề đối với nhóm DNNQD báo lỗ liên tục trên 3 năm nhưng vẫn mở rộng quy mô sản xuất. Mục tiêu giai đoạn 2018 - 2022 là giảm lỗ kê khai ảo ít nhất 15% mỗi năm và nâng cao tỷ lệ thu hồi tiền thuế truy thu sau thanh tra đạt trên 90%.
3. Thiết lập mạng lưới kết nối thông tin liên ngành 24/7: Cục Thuế chủ động phối hợp cùng Sở Kế hoạch và Đầu tư, Kho bạc Nhà nước tỉnh Hải Dương và các chi nhánh Ngân hàng Thương mại thiết lập cơ chế liên thông dữ liệu điện tử bắt đầu từ năm 2019. Mục tiêu giám sát 100% tài khoản thanh toán và các giao dịch kinh tế đáng ngờ của DNNQD, đảm bảo 100% quyết định phong tỏa tài khoản cưỡng chế nợ thuế được thực thi nhanh chóng.
4. Nâng cao năng lực chuyên môn và kỷ luật công vụ cho công chức thuế: Lãnh đạo Cục Thuế phê duyệt kế hoạch tổ chức định kỳ 4 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm về kỹ năng kiểm toán báo cáo tài chính, phát hiện gian lận hóa đơn điện tử cho 100% công chức làm công tác quản lý thu đến năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Lãnh đạo và cán bộ công chức ngành thuế tại các địa phương: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế về quy trình xử lý tờ khai theo Quyết định số 789/QĐ-TCT, kỹ năng thanh tra hồ sơ thuế TNDN theo Quyết định số 746/QĐ-TCT và các giải pháp phòng chống chuyển giá, giảm nợ đọng thuế tại cấp tỉnh.
2. Học viên cao học, sinh viên và nghiên cứu sinh khối ngành Kinh tế, Tài chính - Quản trị kinh doanh: Cung cấp khung lý thuyết hoàn chỉnh về quản lý thu thuế, phương pháp luận nghiên cứu kết hợp dữ liệu sơ cấp từ 50 mẫu khảo sát và cách thức tiếp cận vấn đề thực chứng trong quản lý tài chính công.
3. Ban lãnh đạo, Giám đốc tài chính và Kế toán trưởng các DNNQD: Giúp nắm bắt tường tận 7 biện pháp cưỡng chế hành chính thuế theo Quyết định số 2379/QĐ-TCT và các tiêu chí phân tích rủi ro của cơ quan thuế, từ đó chủ động chuẩn hóa hệ thống chứng từ kế toán và tuân thủ đúng nghĩa vụ thuế.
4. Cơ quan hoạch định chính sách cấp tỉnh (Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính): Sử dụng dữ liệu phân tích về thực trạng lỗ lũy kế của doanh nghiệp ngoài quốc doanh để tham mưu chính sách thu hút đầu tư có chọn lọc, ngăn ngừa thất thu ngân sách ngay từ khâu cấp phép dự án.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao số lượng DNNQD tại Hải Dương tăng nhanh nhưng số thu thuế TNDN lại không tăng tương ứng? Hiện tượng này xuất phát từ việc phần lớn DNNQD mới thành lập có quy mô vốn nhỏ, năng lực cạnh tranh thấp dẫn đến hiệu quả sinh lời chưa cao. Ngoài ra, khoảng 60% số thu toàn tỉnh phụ thuộc vào 2 doanh nghiệp lớn, trong khi nhiều doanh nghiệp khác lợi dụng cơ chế tự khai để hạch toán tăng chi phí, kéo dài tình trạng báo lỗ nhằm trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế TNDN.

2. Việc triển khai kê khai thuế qua mạng 100% tại Hải Dương đem lại lợi ích cụ thể nào? Theo Quyết định số 789/QĐ-TCT, việc triển khai nộp hồ sơ kê khai qua Internet đạt tỷ lệ 100% cho phép doanh nghiệp nộp tờ khai 24/7 mà không bị giới hạn số lần nộp điều chỉnh khi có sai sót. Về phía cơ quan thuế, quy trình này giúp tiết giảm trên 40% khối lượng công việc hành chính tại bộ phận một cửa và nâng cao tính chính xác trong lưu trữ dữ liệu thuế.

3. Cơ quan thuế thực hiện các biện pháp cưỡng chế nợ thuế nào khi doanh nghiệp chây ì nghĩa vụ? Căn cứ Quyết định số 2379/QĐ-TCT và quy định pháp luật quản lý thuế hiện hành, Cục Thuế thực hiện 7 biện pháp cưỡng chế tuần tự: trích tiền từ tài khoản ngân hàng, khấu trừ thu nhập, kê biên bán đấu giá tài sản, thu hồi tiền/tài sản từ bên thứ ba, dừng làm thủ tục hải quan, đình chỉ sử dụng hóa đơn, và đề nghị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.

4. Cục Thuế Hải Dương có thể áp dụng bài học gì từ kinh nghiệm quản lý thuế của Cục Thuế Hà Nội? Cục Thuế Hải Dương có thể học tập Hà Nội giai đoạn 2013 - 2015 trong việc chuyển trọng tâm từ thanh tra dàn trải sang thanh tra dựa trên cơ sở dữ liệu rủi ro tập trung cho 100% doanh nghiệp. Mô hình này giúp rút ngắn thời gian làm việc trực tiếp tại cơ sở kinh doanh nhưng vẫn nâng cao số tiền truy thu và điều chỉnh giảm lỗ hàng trăm tỷ đồng mỗi năm.

5. Những dấu hiệu nào cho thấy doanh nghiệp ngoài quốc doanh có rủi ro cao về thuế TNDN? Các dấu hiệu nhận diện rủi ro cao gồm: doanh nghiệp báo lỗ liên tục trên 3 năm nhưng quy mô tài sản cố định và doanh thu liên tục tăng; tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu thấp bất thường so với mức trung bình ngành; phát sinh nhiều giao dịch với các bên liên kết; và tỷ trọng chi phí quản lý doanh nghiệp chiếm tỷ lệ quá cao trong giá thành.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý thuyết về thuế TNDN và quy trình quản lý thu thuế đối với DNNQD trong bối cảnh thực hiện cơ chế người nộp thuế tự khai, tự nộp.
• Phân tích sâu sắc thực trạng thu ngân sách tại Cục Thuế tỉnh Hải Dương giai đoạn 2013 - 2015, chỉ rõ điểm nghẽn nguồn thu khi khoảng 60% tổng số thu thuế TNDN khối DNNQD chỉ tập trung vào 2 doanh nghiệp lớn.
• Khảo sát thực chứng 50 đối tượng (gồm 25 cán bộ thuế và 25 doanh nghiệp), làm rõ các rào cản về ý thức tuân thủ pháp luật và hạn chế trong công tác thanh tra rủi ro.
• Hoàn thiện hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về phân tích dữ liệu rủi ro, thanh tra chuyên đề chống chuyển giá, kết nối liên ngành 24/7 và đào tạo chuyên môn cho công chức thuế đến năm 2025.
• Đề ra lộ trình thực thi rõ ràng từ năm 2018 nhằm bảo đảm mục tiêu thu đúng, thu đủ và công bằng xã hội. Các nhà nghiên cứu và nhà quản lý hãy tham khảo toàn văn luận văn của tác giả Mạc Thị Hương để vận dụng hiệu quả vào công tác quản trị và nghiên cứu chính sách tài chính công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP CỦA CỤC THUẾ ĐỊA PHƯƠNG 1. Khái niệm cơ bản 1. Thuế Thuế là nguồn thu chủ yếu của Ngân sách Nhà nước. Thuế xuất hiện, tồn tại và phát triển cùng với sự ra đời và phát triển của Nhà nước.

Khi Nhà nước ra đời đòi hỏi phải có nguồn lực của cải để trang trải chi phí hoạt động của bộ máy Nhà nước, thực hiện các chức năng của Nhà nước. Bằng quyền lực của mình, Nhà nước quy định các khoản đóng góp bắt buộc đối với dân chúng và các chủ thể khác trong xã hội. Trong các sách báo kinh tế trên thế giới, cho đến nay vẫn chưa có sự thống nhất tuyệt đối khái niệm về thuế. Nhiều quan điểm đưa ra mới nhìn nhận từ những khía cạnh khác nhau của thuế nên chưa phản ánh đầy đủ bản chất chung nhất của phạm trù này.

Theo các nhà kinh điển thì thuế được quan niệm rất đơn giản. Mác đã chỉ rõ: “Để duy trì quyền lực công cộng đó, cần có ngay những sự đóng góp của những người công dân của nước đó là thuế. T2 – NXB Sự thật – Hà Nội – 1962. trang 522) Theo nhà kinh tế học Gaston Jeze, trong cuốn “Tài chính công” đã đưa ra một định nghĩa tương đối cổ điển nhất: “Thuế là một khoản trích nộp bằng tiền, có tính chất xác định, không hoàn trả trực tiếp do các công dân đóng góp cho Nhà nước thông qua con đường quyền lực nhằm bù đắp những chi tiêu của nhà nước”.

“Finances Publiqué”, 1934) Trên góc độ phân phối thu nhập, người ta định nghĩa: Thuế là hình thức phân phối và phân phối lại tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân nhằm hình thành các quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước để đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Luan van 10 Trên góc độ người nộp thuế, thuế được coi là khoản đóng góp bắt buộc mà mỗi tổ chức, cá nhân phải có nghĩa vụ đóng góp cho Nhà nước theo Luật định để đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Trên góc độ kinh tế học, thuế được xem xét như là một biện pháp đặc biệt, theo đó, Nhà nước sử dụng quyền lực của mình để chuyển một phần nguồn lực từ khu vực tư sang khu vực công nhằm thực hiện các chức năng kinh tế – xã hội của Nhà nước. Một cách chung nhất thuế là hình thức huy động tài chính cho Nhà nước.

Khi Nhà nước ra đời, thuế là công cụ để Nhà nước có nguồn thu nhằm trang trải các chi tiêu của Nhà nước. Nhà nước dùng quyền lực của mình ban hành các luật thuế để bắt buộc dân cư và các đối tượng khác trong nền kinh tế đóng góp cho Nhà nước. Thuế là hình thức đóng góp theo luật định của các pháp nhân và thể nhân cho Nhà nước nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước. Thuế là hình thức động viên mang tính chất bắt buộc trên nguyên tắc luật định.

Đặc điểm này được thể chế hoá trong hiến pháp của mỗi quốc gia. Nhà nước dùng quyền lực và sức mạnh để ấn định các thứ thuế, bắt buộc các tổ chức kinh tế và công dân thực hiện các nghĩa vụ thuế để nhà nước có nguồn thu ổn định, thường xuyên đảm bảo trang trải các khoản chi trong hoạt động thường xuyên của Nhà nước mà vẫn ổn định được Ngân sách Nhà nước. Tổ chức hoặc cá nhân nào không thực hiện đúng nghĩa vụ nộp thuế của mình tức là họ đã vi phạm pháp luật của quốc gia đó. Đặc điểm này phân biệt sự khác nhau giữa các khoản thuế với các khoản đóng góp mang tính tự nguyện cho Ngân sách Nhà nước và thuế đối với các khoản vay mượn khác của Chính Phủ.

Thuế là khoản đóng góp không mang tính hoàn trả trực tiếp. Thuế vận động một chiều, trên cơ sở các số thuể thu được Nhà nước sẽ sử dụng cho những chi tiêu công cộng, phục vụ cho nhu cầu của Nhà nước và mọi cá nhân trong xã hội. Số thuế mà các đối tượng phải nộp cho Nhà nước được tính toán không dựa trên khối lượng lợi ích công cộng họ nhận được mà dựa trên những hoạt động cụ thể và thu nhập của họ. Đặc điểm này cũng phân bịêt giữa thuế với phí và lệ phí.

Luan van 11 Như vậy, Thuế là một khoản đóng góp có tính bắt buộc từ các thể nhân và pháp nhân cho Nhà nước, được quy định bằng các văn bản pháp luật và không có tính hoàn trả trực tiếp. Thuế thu nhập doanh nghiệp Thuế gắn liền với sự tồn tại, phát triển của Nhà nước và là một công cụ quan trọng mà bất kỳ quốc gia nào cũng sử dụng để thực thi chức năng, nhiệm vụ của mình. Tuỳ thuộc vào bản chất của Nhà nước và cách thức Nhà nước sử dụng, các nhà kinh tế có nhiều quan điểm về thuế khác nhau. Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là thuế tính trên thu nhập chịu thuế của các doanh nghiệp trong kỳ tính thuế.(Nguyễn Thị Liên, giáo trình thuế, 2008, trang 165) Thuế thu nhập doanh nghiệp xuất hiện rất sớm trong lịch sử phát triển của thuế.

Hiện nay ở các nước phát triển, thuế thu nhập doanh nghiệp giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo ổn định nguồn thu ngân sách Nhà nước và thực hiện phân phối thu nhập. Mức thuế cao hay thấp áp dụng cho các chủ thể thuộc đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp là khác nhau, điều đó phụ thuộc vào quan điểm điều tiết thu nhập và mục tiêu đặt ra trong phân phối thu nhập của từng quốc gia trong từng giai đoạn lịch sử nhất định. Ở Việt Nam, Luật thuế thu nhập doanh nghiệp được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 10/5/1997 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/1999 thay cho Luật thuế lợi tức. Cùng với công cuộc cải cách thuế bước I năm 1990, Luật thuế lợi tức đã được ban hành.

Tuy nhiên qua 8 năm thực hiện, Luật thuế lợi tức dần dần bộc lộ nhiều nhược điểm và không còn phù hợp với tình hình kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới: giai đoạn mở rộng quan hệ hợp tác với các nước trong khu vực và trên thế giới. Vì vậy, Luật thuế thu nhập doanh nghiệp đã được ban hành nhằm đảm bảo sự phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế trong giai đoạn mới. Ở các nước tuy có sự khác nhau trong cách thiết lập thuế TNDN, nhưng đều quán triệt các nguyên tắc cơ bản nhất định như: phải bao quát được mọi Luan van 12 khoản thu nhập phát sinh trong hoạt động của các doanh nghiệp; thống nhất cách xác định thu nhập chịu thuế; nguyên tắc khấu trừ chi phí khi xác định thu nhập chịu thuế; quy định thời gian để xác định thu nhập chịu thuế; xác định thuế suất thuế TNDN hợp lý. “Thứ nhất, thuế TNDN là thuế trực thu, đối tượng nộp thuế TNDN là các doanh nghiệp, các nhà đầu tư thuộc các thành phần kinh tế khác nhau đồng thời cũng là “người” chịu thuế.

Thứ hai, thuế TNDN phụ thuộc vào kết quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp hoặc các nhà đầu tư… Thuế TNDN được xác định trên cơ sở thu nhập chịu thuế, nên chỉ khi các doanh nghiệp, các nhà đầu tư kinh doanh có lợi nhuận mới phải nộp thuế TNDN. Thứ ba, thuế TNDN là thuế khấu trừ trước thuế thu nhập cá nhân. Thu nhập mà các cá nhân nhận được từ hoạt động đầu tư như: Lợi tức cổ phần, lãi tiền gửi ngân hàng, lợi nhuận do góp vốn liên doanh, liên kết là phần thu nhập được chia sau khi nộp thuế TNDN. Do vậy, thuế TNDN cũng có thể coi là biện pháp quản lý thu nhập cá nhân.

Thứ tư, tuy là thuế trực thu song thuế thu nhập doanh nghiệp không gây phản ứng mạnh mẽ bằng thuế thu nhập cá nhân. Doanh nghiệp ngoài quốc doanh Doanh nghiệp ngoài quốc doanh là doanh nghiệp không có vốn của Nhà nước đầu tư vào, và hoạt động trong khuôn khổ Pháp luật của Việt Nam. Kinh doanh là việc thực hiện một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi. Khu vực kinh tế ngoài quốc doanh là toàn bộ các đơn vị sản xuất kinh doanh của tư nhân đứng ra thành lập, đầu tư kinh doanh và tổ chức quản lý.

Trong những năm gần đây quan điểm phát triển kinh tế nước ta bằng con đường công nghiệp hoá - hiện đại hoá là sự nghiệp của toàn dân đòi hỏi sự khác Luan van 13 nhau của các thành phần kinh tế. Số lượng các doanh nghiệp ngoài quốc doanh đã tăng lên nhanh chóng và tham gia ngày càng tích cực vào thị trường, làm tăng sự sôi động trong nền kinh tế nhiều thành phần của các khu vực kinh tế ngoài quốc doanh: Theo hình thức sở hữu tài sản, Việt Nam chia thành hai loại hình doanh nghiệp sau: Doanh nghiệp nhà nước Doanh nghiệp ngoài quốc doanh Các doanh nghiệp này hoạt động đều lấy lợi nhuận là mục tiêu, là thước đo hiệu quả của hoạt động SXKD, đồng thời hoạt động theo cơ chế thị trường có sự hướng dẫn của Nhà nước. Qua khái niệm có thể nhận diện một số đặc điểm của doanh nghiệp ngoài quốc doanh như sau: + Một là đặc điểm về sở hữu: Đây là đặc điểm khác biệt nhất. Phần lớn vốn, tài sản, lợi nhuận của các doanh nghiệp NQD thuộc sở hữu tư nhân.

Chủ doanh nghiệp hoặc chủ sở hữu cơ sở SXKD chịu trách nhiệm toàn bộ về hoạt động SXKD và toàn quyền quyết định phương thức phân phối lợi nhuận sau khi đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế mà không chịu sự chi phối nào từ các quy định của cơ quan Nhà nước hoặc từ cơ quan quản lý. + Hai là đặc điểm về trình độ văn hoá, trình độ quản lý, chuyên môn nghiệp vụ: Một bộ phận những người chủ của các DN NQD có trình độ văn hoá chưa cao, chưa được đào tạo chính quy về các nghiệp vụ quản lý, trình độ chuyên môn chủ yếu là tự học hoặc theo kinh nghiệm. Vì vậy, nhìn chung hiệu quả SXKD của một số doanh nghiệp NQD còn thấp.