CHƯƠNG 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CUU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VE QUAN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CƠ SỞ ĐÀO TAO 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 1. Các công trình nghiên cứu đã công bố liên quan đến đề tài Quản lý tài chính là van đề hết sức quan trọng đối với mỗi tô chức, đơn vị. Do đó, nhiều học giả, nhà khoa học.
đã công bố các nghiên cứu về vẫn đề này: Luận án Tiến sĩ Kinh tế của tác giả Đặng Văn Du (2013) “Các giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư tài chính cho đảo tạo trung cấp chuyên nghiệp ở Việt Nam”. Luận án đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận về hiệu quả đầu tư tài chính, nâng cao hiệu quả đàu tư tài chính cho hệ thống các trường trung cấp chuyên nghiệp, từ đó, phân tích thực trạng đầu tư tài chính tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trong giai đoạn 2010-2013, đánh giá những ưu điểm, hạn chế còn tôn tai, từ đồ đề xuất những giải pháp cơ bản nhăm nâng cao hiệu quả đầu tư tài chính cho đào tạo trung cấp chuyên nghiệp ở Việt Nam. Luận văn “Quản lý thu chi ở các trường cao đăng và trung cấp nghề trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc” của tác giả Trần Trung Kiên (2014), Đại học Thái Nguyên. Nghiên cứu các chính sách, chế độ liên quan đến tô chức công tác quản lý thu chỉ tài chính trong các đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động và thực trạng quản lý thu chi ở các cao đăng, trung cấp nghề công lập trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn 2010-2012 với đại diện là 5 trường, trong đó có 3 trường cao đăng và 2 trường trung cấp nghề.
Từ đó dé xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thu chi va sử dụng nguồn lực tai chính tại đây. Luận văn của tác giả Đặng Thị Thùy Vân (2014) về “Hoàn thiện quản lý thu chi tài chính tại Đại học Huế”, Đại học Huế. Tác giả sử dụng phương pháp định lượng, thong qua phần mềm SPSS dé điều tra về tính hiệu qua của công tác quản lý thu chỉ tài chính tại Đại học Huế. Băng phương pháp dùng bảng hỏi điều tra 120 người hiện là cán bộ quản lý, nhân viên kế toán tại Đại học Huế và các đơn vị trực thuộc về các vấn đề liên quan đến công tác quản lý thu chi tài chính tai đơn vị, tác giả đã chỉ ra những hạn chế trong phân bổ các nhóm chi dẫn tới sự chênh lệch đáng kể trong chính sách chi của nhà trường, chính sách chi chưa nhằm tạo ra cơ cau cân đối giữa chi thường xuyên với chi cho XDCB, chi cho các chương trình mục tiêu và chi cho đầu tư cơ sở vật chat, trang thiết bị.
Từ đó đề xuất 5 nhóm giải pháp dé hoàn thiện công tác quản lý thu chi tại đây. Tác giả Bùi Tiến Hanh (2015) với Luận án Tiến sĩ Kinh tế: “Xã hội hóa giáo dục và cơ chế quản lý tài chính xã hội giáo dục”, ĐH Kinh tế, ĐHQG Hà Nội. Tác giả phân tích những vấn đề lý luận về xã hội hóa giáo dục trên cả hai phương diện lý luận và thực tiễn xu hướng phát triển của nền giáo dục Việt Nam. Trên cơ sở chính sách xã hội hóa giáo dục của nhà nước, cơ chế quan ly tài chính của các trường sẽ có sự thay đổi căn bản.
Quản ly tai chính liên quan đến quyết định của tô chức về cách tạo nguồn quỹ, kiểm soát các nguồn tài chính thông qua kiểm soát tài chính, phân bổ nguồn tài chính và các biện pháp giải trình trách nhiệm, chính vì vậy, xã hội hóa sẽ hướng tới tự chủ hoàn toàn về tài chính và tác giả đánh giá sẽ phải có lộ trình với từng ngành học, từng cấp học ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất những nhóm giải pháp nhằm vào cơ chế, chính sách của nhà nước đề thanh tra, kiểm tra hoạt động quản lý tại chính các cơ sở giáo dục sau xã hội hóa. Tác giả Hoàng Thị Diệu Thúy (2016) với luận văn “Quản lý tài chính của trường trung cấp kinh tế Quảng Ninh”, Trường ĐH Kinh tế, ĐHQG Hà Nội. Thông qua việc phân tích, đánh giá thực trạng quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp có thu tại trường trung cấp kinh tế Quảng Ninh nhằm rút ra những ưu, nhược điểm, nguyên nhân để làm cơ sở đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác quản ly tài chính cua nhà trường trong thời gian tới.
Tác giả Phạm Thị Phương Thảo (2017) với bài “Giải pháp tải chính cho dao tao nghé chất lượng cao ở Việt Nam”, Tạp chí công thương. Bai báo tập trung nghiên cứu số liệu giai đoạn 2016-2020 và chỉ ra, mỗi năm, số nhân lực qua đào tạo nghề cần bổ sung khoảng 6,88 triệu người trong đó khoảng 2 triệu người có trình độ cao dang nghề, trung cấp nghề (khoảng 45 nghìn sinh viên tốt nghiệp từ chương trình đào tạo nghề tiên tiến của các nước phát triển trong khu vực và thế giới). Nhu cau tai chính đầu tư cho dao tạo nghề dé thực hiện các nhiệm vụ chiến lược trong giai đoạn 2011-2020 nói chung là khoảng 489.650 tỷ đồng, trong đó giai đoạn 2016-2020 là 293.790 tỷ đồng, nhưng thực tế thì không đạt được như kỳ vọng. Trên cơ sở đó tác giả đề xuất cần tập trung nguồn lực vào chương trình thí điểm đào tạo nghề trọng điểm, chất lượng cao theo tiêu chuan ASEAN và quốc tế, tránh đầu tư tài chính dan trai không hiệu quả.
Luận án tiến sĩ Kinh tế của tác giả Trương Thị Hiền (2017) với đề tài “Quản lý tai chính tại các trường đại học công lập trực thuộc Bộ Giáo dục và dao tạo trên dia bàn thành phố Hồ Chi Minh trong điều kiện tự chủ”, Học viện Tài chính. Tác giả nghiên cứu vấn đề lý luận cũng như thực tiễn quản lý tài chính trong các trường đại học công lập tại TP.HCM gồm 4 trường đại học công lập trực thuộc Bộ giáo dục và đào tạo tại TP.HCM (Trường Đại học Kinh tế, Trường Đại học Luật, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật, và Trường Đại học Sư phạm) dưới góc nhìn các quyết định tài chính bản thân của các trường trong mối quan hệ với những quy định quản lý tài chính của nhà nước đối với các trường đại học công lập. Đánh giá thực trạng về quản lý tài chính trong điều kiện tăng cường tự chủ về tài chính tại bốn trường và đề ra các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại các trường đã phân tích trong điều kiện thực hiện quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm về tài chính. Luận văn quản lý công “Quản lý Tài chính tại Trường Cao đăng nghề Kỹ thuật Công nghệ Dung Quất — tinh Quảng Ngãi” của tác gia Võ Hữu Việt (2017), Học viện Hành chính quốc gia.
Luận văn đã đánh giá thực trạng công tác quản lý tài chính tại Trường Cao đăng nghề Kỹ thuật Công nghệ Dung Quất tỉnh Quảng Ngãi trong thời gian 2013-2015, từ đó nghiên cứu đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính của Trường trong thời gian tới. Đề tài KHCN cấp Bộ "Nghiên cứu các giải pháp tai chính, quản lý và kiểm soát chất lượng cho các trường đại học Việt Nam theo hướng tự chủ hoàn toàn" - Mã số: CT-2018-05-05”, chủ nhiệm TS. Bùi Quang Hùng. Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp định tính và định lượng, đồng thời tiến hành khảo sát trực tuyến với 23 trường đại học công lập thông qua bang câu hỏi 12 tiêu chí, chủ yếu tập trung vào việc lấy ý kiến đánh giá đối với hoạt động quản tri tại co sở giáo dục đại học công lập Việt Nam theo hướng tự chủ.
Từ đó dé tài đề xuất 3 nhóm giải pháp quản trị trong đó nhắn mạnh cơ chế kiêm soát, quản trị tài chính và phân cấp theo nguồn tài nguyên tương ứng ở ác cơ sở giáo dục đại học. Tác giả Bùi Quang Hùng và cộng sự (2021) với bài “Hiệu quả quản lý tài chính tại các trường đại học công lập theo hướng tự chủ”, Tạp chí Tài chính kỳ 2 tháng 4/2021. Trên cơ sở lý luận về tự chủ đại học, các các trường đại học công lập phải có lộ trình thích nghi dần với cơ chế tự chủ. Qua thực tiễn nghiên cứu, nhóm tác giả đề xuất các giải pháp liên quan đến 3 vấn đề cơ bản, đó là: Huy động nguồn lực tài chính; sử dung nguồn lực tài chính; và sử dụng các công cụ kiểm soát việc quản lý tài chính.
Tác giả Phạm Xuân Quý (2021) với bài “Quản lý tài chính ở các trường đại học công lập hướng tới tự chủ”, Tạp chí Tài chính số 3/2021. Tác giả đánh giá chất lượng quản lý tài chính đại học ở Việt Nam hiện nay đã thay đôi rõ rệt nhưng mức độ tự chủ tài chính ở các trường đại học công lập ở nước ta vẫn còn thấp. Các trường đại học công lập, về cơ bản được Nhà nước đầu tư cơ sở vật chất ban đầu nhưng đa phần đã đến thời điểm xuống cấp, cần tu bổ, sửa chữa hoặc đầu tư mới. Trên cơ sở đánh giá, tác giả đề xuất 8 giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại nhà trường.
Đánh giá chung tình hình nghiên cứu và hướng nghiên cứu của đề tài Qua khảo cứu các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài cho thấy, đã có nhiều nghiên cứu về công tác quản lý tài chính (hay nhiều đề tài gọi là quan lý thu - chi) tại các co sở giáo dục nói chung và các trường trung cấp nghề nói riêng. Tuy nhiên, tất cả các đề tài đều đề cập đến đối tượng nghiên cứu là các có sở giáo dục công lập 100% ngân sách nhà nước hoặc tự chủ một phan, còn lai van lệ thuộc lớn vao tài chính từ ngân sách cấp. Với các nghiên cứu về quản lý tài chính của các trường trung cấp tư thục khá ít. Đây là một khoảng trống nghiên cứu mà luận văn đã lựa chọn bởi đặc thù nguồn tài chính của trường trung cấp tư thục với trường trung cấp công lập tự chủ một phần tài chính là hoàn toàn khác nhau.
Do vậy, đề tài nghiên cứu bảo đảm được tính mới, tính khoa học của một luận văn thạc sĩ. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại cơ sở đào tạo 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý tài chính tại cơ sở đào tạo 1.