CHƯƠNG 1 MOT SO CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TÀI CHÍNH CỦA DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 1. RỦI RO TÀI CHÍNH CỦA DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRINH DAN DUNG CO THU 1. Một số kh: iệm 1. Những khái niệm cơ bản Sự chắc chắn: là không có nghi ngờ, có tính chất khẳng định.
Đó là một khái niệm chủ quan vì vậy không thể đo lường trực tiếp. Sự xác định: là sự chắc chất ết quả sẽ đạt được trong tương lai Sự bất định: phản nghĩa của sự chắc chắn là sự bắt định là tình huống. bắt ngờ xuất hiện trong quá trình vận động của hiện tượng hay sự vật mà người ta không thể biết được xác suất xuất hiện của nó. Thuật ngữ “sự bất định” mô tả một trạng thái tư tưởng; là tình huống ta không biết chắc chắn chuyện gì xảy ra cũng như khả năng xảy ra những biến cố này.
R o: là những biến động tiềm ân ở những kết quả. Rủi ro hiện diện hầu hết trong mọi hoạt động của con người. Khi có rủi ro, người ta không thể dự đoán chính xác kết quả. Rủi ro là tỉnh huống bắt ngờ xuất hiện mà người ta có thể đo được mức độ và xác suất xuất hiện.
Như vậy, bất định chứa đựng. nhiều yếu tố chưa biết hơn là rủi ro. Trong một giới hạn nhất định có thể coi bắt định bao trùm rủi ro. Khi đó, rủi ro chính là những bất định mà ta có thể đo lường được mức độ và xác suất xuất hiện.
[1]; [L1] Đến nay, có 3 nhóm quan điểm khác nhau vẻ rủi ro: ~ Quan điểm truyền thống: thiên về khía cạnh mắt mát, thiệt hại, nguy hiểm do rủi ro gây ra, quan điểm này chủ yếu chỉ đề cập đến mặt tiêu cực của rủi ro, và cho rằng rủi ro là không thể đo lường được. = Quan điễm trang lập: cũng nêu lên mặt tiêu cực của rủi ro, nhưng. đồng thời bước đầu có đề cập đến cả khía cạnh tích cực. Cái mới của quan điểm trung lập là họ coi rủi ro là sự bắt trắc có thể đo lường được.
~ Quan điểm mở rộng: cho rằng rủi ro có cả hai mặt tiêu cực và tích cực, có thể tính được hoặc cụ thể hơn, coi rủi ro là sự bắt trắc có thể đo lường. được, nó có thê tạo ra những tôn thất, mắt mát, thiệt hại hoặc làm mắt mát di những cơ hội sinh lời, nhưng cũng có thể đưa đến những lợi ích, những cơ hội thuận lợi trong hoạt động kinh doanh. [1 I] -> Xu hướng chung được thừa nhận Ì rủi ro là sự bất trắc có thể đo. Rủi ro vừa mang tính tích cực vừa mang tính tiêu cực.
Rủi ro có thể mang tới những tổn thất, tắt mát, nguy hiểm. nhưng cũng có thể mang đến những cơ hội”.1: Sự khác biệt giữa bất định và rủi ro “Tiêu chí so sánh Rủi ro Bất định Định lượng Có thể định lượng Không có khả năng định lượng Số liệu thống kê | Có số liệu thông kê. Đánh | Không có số liệu thông kê. giá được về thông kê Không đánh giá được bằng thống kê Do tin cay Có độ un cậy.
Mang tính |Độ tin cây phụ thuộc vào khách quan nghiên cứu của cá nhân. Mang tính chủ quan "Trong thực tiễn phân tích kinh tễ tài chính của dự án, van dé cơ ban doi với người quản lý là tìm kiếm sự cân đối hợp lý giữa rủi ro và lợi nhuận. * M6t vai khái niệm khác liên quan đến rủi ro: Rủi ro động (suy tính/ suy đoán) và rủi ro tĩnh (thuận/ thuần túy); ~ Rủi ro động: là những rủi ro vừa có thẻ dẫn đến khả năng tốn thất vừa có thể dẫn đến một khả năng kiếm lời. Cũng vì khả năng kiếm lời đó mà người ta còn gọi những rủi ro này là rủi ro suy tinh/ suy đoán hay một rủi ro đầu cơ.
~ Rúi ro tĩnh: là những rủi ro chỉ có khả năng dẫn đến tôn thất hoặc không. tốn thất chứ không có khả năng kiếm lời. Do nó luôn luôn và chỉ gắn liền với một khả năng xấu, khả năng tổn thất nên người ta gọi là rủi ro thuần túy. Rui ro có thể xác định được và rủi ro không thể xác định được: - Rủi ro có thê xác định được: là rủi ro mà tần số xuất hiện của nó có thể tiên đoán được ở một mức độ tin cậy nhất định.
~ Rủi ro không thể xác định được: là rủi ro mà tần số của nó quá bất thường và rất khó dự đoán được Rui ro phân tán và rủi ro không phân tán: ~ Rủi ro phan tan: là rủi ro có thể giảm qua những thỏa hiệp góp quỹ chung hay chia sẻ rủi ro ~ Rủi ro không phân tán: là rủi ro có thể không giảm qua những thỏa hiệp góp quỹ chung hay chia sẻ rủi ro. * Nguồn gốc của rủi ro: Chúng ta cần tìm hiểu nguồn gốc và nguyên nhân của rủi ro để có cơ sở. xây dựng các chiến lược đối phó với chúng một cách có hiệu quả. Mỗi biến số cơ bản đưa vào phân tích tài chính đều có nguồn gốc rủi ro và có tằm quan trọng lớn hoặc nhỏ.
Các nguyên nhân của rủi ro thường là: - Lam phát, là giá cả phần lớn các khoản mục đầu vào hay đầu ra tăng theo thời gian và gây ra sự thay đổi không tương ứng vẺ giá cả. Mức tăng chính xác của giá cả luôn không thể nhận biết được. ~ Những thay đổi trong công nghệ công nghệ lập lúc lập báo cáo nghiên cứu tiền kha thi hoặc khả thi đã không còn phù hợp trong giai đoạn triển khai thực hiện dự án ~ Năng lực dự tính, dùng trong khi đánh giá dự án không bao giờ đạt 9 được, sẽ ảnh hưởng đến chỉ phí vận hành và doanh thu. ~ Vốn đầu tư cần thiết bị tính thiếu, thời gian thi công xây dựng và chạy thử thường đài hơn đáng kể so với dự định, ảnh hưởng đến vốn đầu tư, chỉ phí vận hành và cả thu nhập.
* Nguồn gốc của sự bắt định: - Sự không chính xác có thê của các ước lượng được dùng trong nghiên cứu kinh tế ~ Loại hình kinh doanh của dự án liên quan đến tình hình tương lai của nên kinh tế. ~ Loại máy móc thiết bị được sử dụng trong dự án. ~ Độ đài của giai đoạn nghiên cứu được giả thiết của dự án.2, Rãi ro của dự án đầu tư xây dựng: Theo Hiệp hội quản lý dự án Anh quốc (APM) cho ring: “Rui ro của. dự án là một sự kiện không chắc chắn hoặc tập hợp các hoàn cảnh tác động.
làm thay đổi mục tiêu của dự án”. [13] 'Như vậy có thể hiểu, rủi ro của dự án là những sự kiện không chắc chắn hoặc tập hợp các hoàn cảnh tác động làm cho hoạt động của dự án không đi theo đúng kế hoạch ban đầu của dự án, từ đó làm thay đổi mục tiêu của dự án. Sự thay đổi về mục tiêu này có thể là tích cực hoặc tiêu cực. * Các nguyên nhân gây ra rủi ro của dự án: a.
Rủi ro từ bên ngoài: ~ Nhóm rủi ro liên quan đến nhà nước, thị trường: + Cac quy định pháp luật + Các công việc liên quan đến công việc cấp nước, thoát nước, cấp. cho công trình thi công. +_ Thuê đất, giao đất + Giấy phép xây dựng. 10 + Lạm phát, ngoại tệ.
~ Nhóm rủi ro liên quan đến nhà cung cấp: + Tư vấn lập dự án. + Tư vấn khảo sát: kết quả khảo sát. + Tư vấn thiết kế: thiếu sót trong thiết kế; ước lượng giá cá không. chính xác; thay đổi thiết kế do chủ đầu tư; tiến độ thi công do TVTK lap.
+ Tu van gidm sat. + _ Nhà cung cấp vật liệu: tiến độ; chất lượng; số lượng. + Các nhà thầu tư vấn khác có liên quan đến công việc xây dựng. ~ Nhóm rủi ro liên quan đến lựa chọn nhà thầu tư vấn (đầu thât +_ Năng lực thực hiện.
+ Thai d6, ý thức với công việc. + Chiến lược đấu thầu. + Các tình huống trong đấu thầu. + Các vấn đề khác liên quan.
+_ Bỏ thầu thiếu. + Một số hành động không đảm bảo cạnh tranh trong đấu thâu. - Hợp đồng: +_ Bảo đảm thực hiện. + Loại hợp đồng.
+ _ Thời hạn bảo hành. + Trach nl vi phạm. + Phuong thức thanh toán. +_ Điều kiện nghiệm thu + Thời hạn thực hiện hợp đồng.
~ Nhóm rủi ro liên quan đến đền bù, giải toa mat bang. 1 b, Rủi ro từ nội bộ: ~ Rủi ro từ tổ chức thi công + Nhân lực (trình độ tay nghề, thái độ làm việc, số lượng, an toàn lao động) + Vật liệu cung cấp (tiến độ, chất lượng). + Cách thức quản lý tại công trường. + Tiến độ thi công, +_ Máy móc thi công.
+ ˆ Quản lý, bảo quản nguyên vật liệu tại công trường. + Các công việc liên quan đến thủ tục, hồ sơ. + Hao hut trong thi công. - Rủi ro từ khâu cung ứng: +_ Tiếp nhận yêu cầu cấp vật tư.
+ Các vấn đề liên quan khác. ~ Rúi ro từ lập kế hoạch và quản lý dự án: Lập kế hoạch, triển khai thực hiện dự án: lập Dự toán thi công. + + Các vấn đề liên quan. - Rui ro từ chuẩn bị, thực hiện ý tưởng đầu tư: + _ Thu thập thông tin đưa vào dự án Hợp đồng liên kết + Quá trình đấu thầu dự án, thuê đắt.
Rui ro tài chính của dục án đầu tr xây dựng công trình Rủi ro tài chính của dự án đầu tư xây dựng công trình là những sự kiện không chắc chắn hoặc tập hợp hoàn cảnh tác động làm cho hoạt động của dự 12 án đầu tư xây dựng công trình không đi theo đúng kế hoạch ban đầu của dự án, từ đó làm thay đổi hiệu quả tài chính của dự án. Sự thay đổi về hiệu quả tài chính của dự án có thẻ là tích cực hoặc tiêu cực. 'Những rủi ro thường gặp trong tài chính + Một là, rủi ro về cân đối dòng tiền + Hai la, rủi ro về lãi suất tiền vay. + Ba la, riti ro về sức mua của thị trường.
+ Bốn là, rủi ro về tỷ giá hối đoái. + Nam là, rủi ro về khả năng tái đầu tư. * Khả năng xuất hiện rủi ro: Rủi ro có thể xảy ra trong tất cả các giai đoạn của dự án đầu tư, bao gồm giai đoạn chuẩn bị dự án, giai đoạn thực hiện dự án và giai đoạn khai thác dự án.