Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động rèn luyện kĩ năng nghề nghiệp cho học viên các trường Cảnh sát nhân dân - Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động rèn luyện kĩ năng nghề nghiệp cho học viên các trường Cảnh sát nhân dân. - Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động rèn luyện kĩ năng nghề nghiệp cho học viên các trường Cảnh sát nhân dân. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG RÈN LUYỆN KĨ NĂNG NGHỀ NGHIỆP CHO HỌC VIÊN CÁC TRƯỜNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1.
Nghiên cứu về đào tạo nghề cảnh sát 1. Trên thế giới Cảnh sát là một lực lượng quan trọng của mỗi quốc gia, yếu tố đảm bảo cho việc thực thi pháp luật và bảo đảm an toàn cho xã hội. Vì thế, đào tạo CS là một lĩnh vực của GD&ĐT, đồng thời là nhiệm vụ xã hội do chính quyền giao phó. Viết trong lời giới thiệu của công trình nghiên cứu Hệ thống giáo dục và đào tạo cảnh sát OSCE, (thuộc Dự án đào tạo cảnh sát OSCE tại Ukraine (PCU) ), Khatia Dekanoidze cho rằng: “GD&ĐT cảnh sát là nền tảng của một hệ thống an ninh và an toàn trong nước hiệu quả” (Dekanoidze, 2018, p.
Trong Báo cáo tổng thuật của Dự án này, K. Khelashvili đã nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về các mô hình giáo dục CS để hỗ trợ cải cách và xác định các giải pháp quốc gia cho mô hình GD&ĐT CS ở Ucraina. Những kinh nghiệm đó thuộc các lĩnh vực: Quá trình xây dựng chương trình, GD&ĐT; Phát triển nghề nghiệp và đào tạo nâng cao chuyên môn; Cơ sở hạ tầng đào tạo CS. Trong nội dung của báo cáo này, tác giả đã trình bày những thông tin về các mô hình GD&ĐT ở 8 quốc gia châu Âu, cùng với Mỹ và Canada, với cấu trúc 4 phần: Tổng quan về hoạt động của hệ thống GD&ĐT ngành CS; Phân tích chương trình đào tạo CS cơ bản và chuyên ngành; Đánh giá về đào tạo và phát triển năng lực của CS tại chức; Đánh giá công tác quản lý nhân sự trong các cơ sở GD&ĐT ngành CS.
Tài liệu Tổng thuật của Dự án này là một công trình khoa học có nhiều giá trị, kể cả giá trị thực tiễn và giá trị khoa học, nhất là đối với khoa học quản lý, khi nó đặt ra nhiều vấn đề về quản lý mục tiêu và chương trình đào tạo CS tương lai. Từ những công trình nghiên cứu nói trên đã giúp chúng ta hình dung được bức tranh tổng thể về đào tạo CS ở các nước phương Tây. 11 Đào tạo CS ở phương Tây đã có từ lâu và không ngừng được cải tiến để đạt mục tiêu chất lượng. Mỗi quốc gia đều có các học viện CS làm trung tâm cùng với các cơ sở đào tạo CS là các trường đại học, cao đẳng.
Các chương trình giáo dục chuyên biệt tại các cơ sở đào tạo CS ở châu Âu và các chương trình đào tạo chuyên biệt ở Mỹ và Canada có sự khác biệt đáng kể. Ở châu Âu, các chương trình chuyên biệt được kết nối với trình độ sơ cấp tối thiểu, thời gian học tập, thời gian dành cho lực lượng CS như một khóa đào tạo thực tế ngoài các nghiên cứu trong trường; cấp bậc CS được cấp cho sinh viên trong và sau khi tốt nghiệp theo nội dung giáo dục và mức độ của chương trình, bằng cấp và chuyên môn đạt được. Ở Mỹ và Canada, các chương trình đào tạo chuyên biệt không có liên quan đến trình độ học vấn hoặc bằng cấp giáo dục. Mục đích của đào tạo chuyên ngành này là nâng cao kiến thức và kĩ năng chuyên sâu để làm việc trong các đơn vị chuyên môn.
Về chương trình đào tạo cảnh sát, thời lượng của các chương trình có sự tương đồng giữa các cơ sở đào tạo CS ở châu Âu và Mỹ, Canada. Các chương trình giáo dục đại học chuyên nghiệp kéo dài khoảng ba năm (EASS, Estonia; Đại học Cảnh sát Bang Latvia), các chương trình cử nhân kéo dài ba năm (SIAK ở Áo, Học viện Cảnh sát ở Croatia, FHPol ở Đức) hoặc bốn năm (De Politieacademie, Hà Lan), trong khi các chương trình cấp bằng Thạc sĩ kéo dài hai năm (SIAK, Áo; Học viện Cảnh sát ở Croatia, EASS; Estonia) hoặc một năm (De Politieacademie, Hà Lan). Một số chương trình, ví dụ như chương trình cấp bằng Cử nhân của FHPol, Đức, bao gồm một thời gian được đánh giá từ hoạt động thực tiễn cho nội dung thực hành. Những người tham gia chương trình cấp độ Cử nhân và Thạc sĩ tại SIAK, Áo học song song với nghĩa vụ CS bình thường của họ.
Về hình thức đào tạo và thời lượng chương trình đào tạo cảnh sát, một số quốc gia có GD&ĐT CS tiên tiến như Mỹ, Canada,. Ở Mỹ, có nhiều hình thức đào tạo khác nhau tại các học viện, bao gồm đào tạo toàn thời gian trong sáu tháng, đào tạo bán thời gian trong 12 tháng và học viện nội trú, khá giống với các trại huấn luyện quân sự. Mặc dù việc đào tạo của các học viện rất khác nhau giữa các bang, nhưng thời lượng trung bình của các chương trình đào tạo như vậy ở Mỹ là 840 giờ (Reaves, 2013). Mặc dù nội dung đào tạo của học viện CS thường do các cơ quan quản lý của 12 tiểu bang hoặc liên bang bắt buộc, phần lớn các học viện CS ở Mỹ vẫn tiếp tục đào tạo tân binh bằng cách tiếp cận bán quân sự/ trại huấn luyện.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, huấn luyện bán quân sự hoặc dựa trên căng thẳng liên quan đến các yêu cầu cao về tâm lý và thể chất vẫn được thực hiện ở gần một nửa số học viện CS trên toàn quốc (Reaves, 2013). 33% tân binh CS khác được đào tạo trong môi trường cân bằng giữa căng thẳng và không căng thẳng và chỉ 18% được đào tạo trong một học viện khuyến khích cách tiếp cận đào tạo ít căng thẳng hơn (ít quân sự hơn) (Reaves, 2013). Việc hoàn thành và thành công qua đào tạo được học viện chứng nhận sĩ quan và khi đó họ có quyền hạn của một CS trong khu vực tài phán nhất định. Về quản lý chương trình đào tạo, ở California, học viện CS đào tạo có hai khía cạnh chung.
Thành phần học thuật diễn ra trong môi trường lớp học và yêu cầu người được tuyển dụng (hoặc, trong một số học viện)“học viên” để học những điều cơ bản về luật, thủ tục, mã vô tuyến, mã hình sự, v. ví dụ, những người được tuyển dụng phải chi tiêu tối thiểu 664 giờ cho các nội dung học tập của 42 lĩnh vực học tập riêng biệt (California Commission on Peace Officer Standards and Training, 2018). Một số kĩ năng này, chẳng hạn như lái xe, cầm súng chiến thuật, bắt giữ và kiểm soát phạm nhân, được coi là dễ bị sai sót và yêu cầu các sĩ quan đương nhiệm phải được đào tạo bồi dưỡng định kì trong suốt sự nghiệp của họ Về các chuyên ngành đào tạo, một số học viện CS ở Châu Âu cung cấp các chuyên ngành cấp bằng Cử nhân về “Lãnh đạo cảnh sát” (SIAK, Áo), “Dịch vụ cảnh sát” (FHPol, Đức), “Điều tra hình sự” (Học viện Cảnh sát ở Croatia), “Tội phạm học” và “An ninh nội bộ” (WSPOL, Ba Lan) và các chuyên ngành Thạc sĩ về “Điều tra hình sự” (Học viện Cảnh sát ở Croatia), “An ninh nội bộ” (EASS, Estonia), “Quản lý an ninh nội bộ” (WSPOL, Ba Lan), “Quản lý chiến lược và an ninh” (SIAK, Áo ). Về tuyển sinh đầu vào của đào tạo nghề cảnh sát, việc tuyển sinh vào các trường CS cũng dựa vào các tiêu chuẩn nhất định, tùy theo quy định của mỗi trường.
Chẳng hạn như Học viện cảnh sát Polis Akademisi ở Thổ Nhĩ Kỳ, ngoài việc đào tạo sĩ quan CS thì Học viện còn có các trung tâm huấn luyện và trung tâm đào tạo CS trưởng (cảnh sát quản lý), liên kết với các trường đại học và trường cao đẳng dạy 13 nghề CS. Các trường đào tạo đại học nghề CS (Police Vocational Schools of Higher Education – Viết tắt là PVSHE) là các trường cấp bằng liên kết của Học viện Cảnh sát, nơi các sĩ quan CS được đào tạo cho CS quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ thông qua các khóa học nghề ứng dụng. Tất cả các thí sinh đã tốt nghiệp trung học phổ thông hoặc tương đương đạt điểm cao hơn điểm cơ bản (được xác định theo đề nghị của Chủ tịch Học viện và sự chấp thuận của Tổng giám đốc) trong các phần liên quan của kì thi tuyển sinh đại học hàng năm liên quan do Cơ quan Đo lường, Tuyển chọn và Trung tâm xếp lớp, và đáp ứng các yêu cầu nêu tại Điều 8 của Quy chế đầu vào Trường Đại học nghề Cảnh sát (Police Vocational Schools of Higher Education - PVSHE), đủ điều kiện đăng ký tham gia kì thi đầu vào PVSHE. Về thời gian đào tạo, học viên học tại Trường Trung cấp nghề Cảnh sát là hai năm, Cao đẳng là 3 năm và Đại học là 4 năm.
Những sinh viên hoàn thành chương trình và thành công trong kì kiểm tra đầu ra khi kết thúc chương trình học của họ, được bổ nhiệm làm CS hoặc ứng cử viên vào các chức danh, đơn vị CS (Ali Çağlar, 2015). Về cấp có thẩm quyền phê duyệt chương trình đào tạo cảnh sát,mặc dù do bộ GD&ĐT cùng với Bộ Nội vụ phê duyệt nhưng chương trình đào tạo luôn được thay đổi hoặc cập nhật để phù hợp với các yêu cầu của thực tiễn đời sống xã hội đặt ra. Không chỉ ở các học viện, các trường đại học mà các địa phương, các cơ sở tham gia cung cấp nhiều loại hình đào tạo phát triển chuyên môn khác nhau. Những thứ phổ biến nhất là Tội phạm mạng (ví dụ: FHPol ở Đức, Đại học Cảnh sát Bang Latvia, WSPOL ở Ba Lan, Học viện Cảnh sát ở Montenegro), Điều tra tội phạm (ví dụ, FHPol ở Đức, Đại học Cảnh sát Bang Latvia, WSPOL ở Ba Lan, De Politieacademie ở Hà Lan), Bạo lực gia đình (ví dụ: Học viện cảnh sát ở Montenegro; WSPOL, Ba Lan), Công nghệ và CNTT (ví dụ: FHPol, Đức; Đại học cảnh sát bang Latvia), Quy định giao thông (ví dụ: FHPol ở Đức, WSPOL ở Ba Lan, De Politieacademie ở Hà Lan), Lãnh đạo và quản lý (ví dụ: SIAK ở Áo, Học viện Cảnh sát ở Montenegro, De Politieacademie ở Hà Lan) (Dekanoidze, 2018).
