Chương 1: Một số vấn đề về quản lý của UBND cấp huyện đối với PTTMBV. Chương 2: Thực trạng quản lý của UBND huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên đối với PTTMBV. Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý của UBND huyện Phù Cừ đối với PTTMBV. 9 10 CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ QUẢN LÝ CỦA UBND CẤP HUYỆN ĐỐI VỚI PHÁT TRIỂN THƢƠNG MẠI BỀN VỮNG 1.
Sự cần thiết quản lý của UBND huyện đối với phát triển thƣơng mại bền vững 1. Quản lý nhà nước về phát triển thương mại 1. Quản lý nhà nước “Quản lý nhà nước (QLNN) là một phạm trù gắn liền với sự xuất hiện của Nhà nước. Theo nghĩa rộng, QLNN được thực hiện bởi tất cả các cơ quan nhà nước.
Theo nghĩa hẹp, QLNN là hoạt động chấp hành và điều hành, được đặc trưng bởi các yếu tố có tính tổ chức để thi hành pháp luật; được bảo đảm thực hiện chủ yếu bởi hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước (hoặc một số tổ chức xã hội trong trường hợp được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước). QLNN cũng là sản phẩm của việc phân công lao động nhằm liên kết và phối hợp các đối tượng bị quản lý. Quản lý nhà nước đối với phát triển thương mại bền vững Là hoạt động sắp xếp tổ chức, chỉ huy, điều hành, hướng dẫn, kiểm tra của cơ quan QLNN tác động lên các chủ thể kinh tế thương mại và các nguồn lực nhằm phát triển thương mại ở địa phương theo hướng bền vững. Các khái niệm liên quan đến phát triển thương mại bền vững 1.
Khái niệm về Phát triển bền vững Phát triển bền vững được hình thành từ thực tiễn đời sống xã hội và có tính tất yếu. Hiện nay, thuật ngữ PTBV là thuật ngữ được chú ý và được sử dụng nhiều nhất trên thế giới không chỉ PTBV nói chung mà thuật ngữ này 11 còn được vận dụng trong các ngành, lĩnh vực cụ thể. PTBV bao gồm ba cấu thành cơ bản: - Phát triển bền vững về mặt kinh tế: phát triển dựa chủ yếu vào việc tăng năng suất lao động và áp dụng những tiến bộ KHCN vào sản xuất. Nền kinh tế được xem là phát triển có hiệu suất khi độ gia tăng của nó nhiều hơn là tổng phần tăng đầu vào, tức các phần tăng của các yếu tố sản xuất.
Phần nhiều hơn đó có được do áp dụng ngày càng nhiều các tiến bộ KHCN, trí thức quản lý kinh doanh, tư bản và tài nguyên dùng có hiệu suất hơn và trình độ lao động ngày càng cao hơn nhờ đẩy mạnh giáo dục và đào tạo. - Phát triển bền vững về mặt xã hội: phát triển đảm bảo mức sống dân cư ngày được nâng cao, tình trạng đói nghèo, bất bình đẳng giàu nghèo phải là điều kiện tiên quyết cho việc phát triển bền vững. Phát triển không thể coi là bền vững khi kinh tế phát triển thịnh vượng nhưng nhiều người dân sống trong đói nghèo và bất bình đẳng. Phát triển của thế hệ ngày này phải đảm bảo nguồn lực để phát triển cho thế hệ mai sau.
Phát triển những cái mới nhưng cũng phải bảo tồn, gìn giữ những truyền thống văn hóa. PTBV về mặt môi trường: phát triển phải đảm bảo không gây tổn hại đến môi trường sống, các nguồn tài nguyên được khai thác có hiệu quả, kết hợp khai thác và tái tạo những tài nguyên có thể tái tạo được. Không tác động xấu đến môi trường như: khí thải nhà kính, hiện tượng sa mạc hóa, sự thay đổi khi hậu, sự nóng lên của Trái đất do sự khai thác cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên của con người. Luật Bảo vệ môi trường số 52 của Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam, định nghĩa: “Phát triển bền vững là phát triển đáp ứng được nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu đó của thế hệ tương lai trên cơ sở kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, 12 bảo đảm tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường”.
Môi trường PTBV Xã hội Kinh tế Hình 1. Mô hình phát triển bền vững Nguồn: Minh họa của tác giả. Như vậy, Phát triển bền vững là tăng trưởng theo những cách thức mới, yêu cầu mới. PTBV đòi hỏi tốc độ kinh tế tăng trưởng nhanh nhưng bền vững cả về XH và môi trường.
Khái niệm về phát triển thương mại bền vững PTTMBV được giải thích như là một cách tiếp cận hay mô hình đối với quá trình phát triển thương mại. Phát triển thương mại bền vững phải đảm bảo không chỉ là quy mô thương mại mà còn đảm bảo cả chất lượng trong quá trình phát triển. Phát triển thương mại bền vững cần chú trọng tăng trưởng cả lượng và chất. Con người cần chú trọng nhiều hơn đến cách thức khai thác và sử dụng sao cho ít “ảnh hưởng nhất”, tiết kiệm nhất và lâu dài hơn đem lại hiệu quả tổng thể cao nhất.
Kết hợp hài hòa 13 các yếu tố KT, XH và môi trường giúp cho tăng trưởng kinh tế tốt hơn, xả thải ô nhiễm ít hơn, góp phần thúc đẩy quá trình CNH, HĐH đất nước được bền vững. Từ những nghiên cứu, phân tích của các cá nhân, tổ chức, tác giả khái quát về phát triển thương mại bền vững: “Phát triển thương mại bền vững là sự phát triển ổn định, hợp lý, lâu dài về quy mô, chất lượng, cơ cấu và mức độ thân thiện với môi trường của thương mại”. - Khái niệm phát triển thương mại bền vững của cấp huyện Vận dụng lý thuyết về PTBV, tác giả đưa ra: PTTMBV cấp huyện là sự phát triển ổn định, hợp lý, lâu dài về quy mô, chất lượng, cơ cấu và mức độ thân thiện với môi trường của thương mại ở phạm vi cấp huyện, trên cơ sở thực hiện vận dụng chương trình, mục tiêu, định hướng PTTMBV của tỉnh, của đất nước, góp phần tích cực vào việc PTTMBV của tỉnh, của đất nước nói chung. Theo định nghĩa này, PTTMBV cấp huyện có các nội dung sau: Thứ nhất, đảm bảo yêu cầu chung về KT - XH và môi trường, các nội dung PTTMBV trong phạm vi cấp huyện.
Thứ hai, đảm bảo sự hài hoà trong PTTMBV của huyện trên cơ sở thực hiện vận dụng các chương trình, mục tiêu, định hướng PTTM chung của tỉnh, của đất nước. Nghĩa là đặt sự PTTM của huyện trong mối quan hệ tổng thể với PTTM của tỉnh, của đất nước, đồng thời phối hợp với các huyện bạn để phù hợp với CNH, HĐH của tỉnh và đất nước. PTTMBV cấp huyện là một bộ phận trong PTTMBV nói chung, thực hiện đồng thời trên cả ba mặt: KT - XH và môi trường. Nếu chỉ tập trung cho tăng trưởng kinh tế, không gắn với chương trình giảm nghèo bền vững và công bằng xã hội.
Ngoài ra, cấp ủy Đảng, chính quyền cần có sự cam kết và tăng cường QLNN nhằm PTTMBV. 14 PTTMBV phải phù hợp với định hướng, chiến lược PTTMBV cấp tỉnh, quốc gia. Như vậy, PTTMBV cấp huyện là sự kết hợp sự PTTMBV của các huyện lân cận, cấp tỉnh, quốc gia. Ở mỗi giai đoạn khác nhau, sự kết hợp giữa các mặt của PTTMBV là khác nhau.
Thời kỳ đầu của quá trình CNH, HĐH, chỉ chú trọng về quy mô, số lượng sản phẩm, doanh thu và lợi nhuận, mà chưa chú ý đến chất lượng, môi trường. PTTMBV cần phải theo chiều sâu, hạn chế khai thác tài nguyên, áp dụng những tiến bộ KH - CN tiên tiến, xả thải ô nhiễm ít hơn, không gây ô nhiễm môi trường. Sự cần thiết quản lý của UBND huyện đối với phát triển thương mại bền vững QLNN của UBND cấp huyện về thương mại trong nền KTTT là cần thiết khách quan, phát triển thương mại cần phải có vai trò QLNN về thương mại. Nhà nước thống nhất chỉ đạo và phối hợp giữa các bộ phận QLNN về thương mại giúp hàng hóa lưu thông thuận lợi ở phạm vi địa phương với nhau, nhằm tận dụng những thế so sánh trong PTTM của tỉnh, quốc gia với quốc tế, đảm bảo môi trường thuận lợi.
Trong bối cảnh toàn cầu hoá và khu vực hoá trên thế giới diễn ra ngày càng sâu sắc, theo cơ chế KTTT và có sự mở cửa, hội nhập sâu sắc với khu vực và thế giới, vì vậy phải tăng cường năng lực và hiệu quả QLNN về thương mại nhằm đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn quản lý. Từ đó, tập trung khuyến khích và kêu gọi đầu tư vào huyện từng bước đi vào chiều sâu và bảo vệ môi trường và PTBV. Nội dung quản lý của UBND huyện đối với phát triển thƣơng mại bền vững 1. Tổ chức bộ máy quản lý của UBND huyện đối với phát triển thương mại bền vững 15 - Hệ thống tổ chức bộ máy quản lý Nhà nước về thương mại hiện nay “Tại Điều 8, Luật thương mại số 36/2005/QH11 được Quốc hội khóa XI thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2005, quy định Cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động thương mại: - Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về hoạt động thương mại.
- Bộ Công thương chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện việc quản lý nhà nước về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động thương mại cụ thể được quy định tại Luật này. - Bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm thực hiện việc quản lý nhà nước về các hoạt động thương mại trong lĩnh vực được phân công. - Uỷ ban nhân dân các cấp thực hiện việc quản lý nhà nước về các hoạt động thương mại tại địa phương theo sự phân cấp của Chính phủ ”[26]. - Cơ quan chuyên môn tham mưu UBND huyện về phát triển thương mại bền vững “Phòng Kinh tế và Hạ tầng là cơ quan chuyên môn tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân huyện thực hiện quản lý nhà nước về: Quy hoạch xây dựng, kiến trúc; hoạt động đầu tư xây dựng; phát triển đô thị; hạ tầng kỹ thuật đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao (bao gồm: Cấp nước, thoát nước đô thị và khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao, cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng; chiếu sáng đô thị, cây xanh đô thị; quản lý nghĩa trang (trừ nghĩa trang liệt sĩ); quản lý xây dựng ngầm đô thị; quản lý sử dụng chung cơ sở hạ tầng kỹ thuật đô thị); nhà ở; công sở; thị trường bất động sản; vật liệu xây dựng, công thương, khoa học và công nghệ, giao thông vận tải và các lĩnh vực khác được giao trên địa bàn huyện theo quy định của pháp luật.