Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội

Bài viết phân tích vai trò quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân tại quận Hoàng Mai, Hà Nội, và những thách thức hiện nay.

• Tác giả: Nguyễn Tiến Anh
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Tất Thịnh
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý nhà nước về Kinh tế
• Đề tài: Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN
• 1.1. Khái quát về doanh nghiệp tư nhân
• 1.2. Khái niệm doanh nghiệp tư nhân
• 1.3. Đặc điểm của doanh nghiệp tư nhân
• 1.4. Vai trò của doanh nghiệp tư nhân
• 1.5. Lý luận chung về quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân
• 1.5.1. Khái niệm quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân
• 1.5.2. Nguyên tắc quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân
• 1.5.3. Hoạt động khuyến khích của nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân
• 1.5.4. Nội dung quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân
• 1.5.5. Xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến doanh nghiệp tư nhân
• 1.5.6. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân tại địa phương
• 1.5.7. Xây dựng, ban hành và thực thi các chính sách hỗ trợ, tạo lập môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp tư nhân
• 1.5.8. Kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động của doanh nghiệp tư nhân
• 1.5.9. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân
• 1.6. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân ở một số quận của thành phố Hà Nội
• 1.6.1. Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Long Biên, thành phố Hà Nội
• 1.6.2. Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội
• 1.6.3. Bài học kinh nghiệm cho quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HOÀNG MAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Dân số và lực lượng lao động
• 2.1.3. Cơ cấu kinh tế
• 2.2. Khái quát về doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội
• 2.2.1. Số lượng doanh nghiệp và quy mô lao động
• 2.2.2. Cơ cấu ngành nghề và quy mô vốn
• 2.2.3. Đóng góp của các doanh nghiệp sau khi đăng ký thành lập
• 2.3. Thực trạng quản lý nhà nước về doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội
• 2.3.1. Thực trạng việc tổ chức thực hiện quy định của pháp luật về doanh nghiệp tư nhân
• 2.3.2. Thực trạng việc triển khai thực hiện các chương trình, kế hoạch phát triển doanh nghiệp tư nhân
• 2.3.3. Thực trạng tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân
• 2.3.4. Thực trạng việc xây dựng chính sách hỗ trợ, tạo lập môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp tư nhân
• 2.3.5. Thực trạng công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát và xử lý vi phạm đối với doanh nghiệp tư nhân
• 2.3.6. Đánh giá chung về tình hình quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội
• 2.3.6.1. Những mặt đạt được
• 2.3.6.2. Những tồn tại, hạn chế
• 2.3.6.3. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HOÀNG MAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Các căn cứ để xây dựng giải pháp quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân
• 3.2. Định hướng phát triển doanh nghiệp thành phố Hà Nội đến năm 2024
• 3.3. Mục tiêu phát triển doanh nghiệp tư nhân
• 3.4. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội
• 3.4.1. Rà soát, đề xuất hoàn thiện hệ thống pháp luật về doanh nghiệp
• 3.4.2. Đổi mới chất lượng tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân
• 3.4.3. Hoàn thiện việc hoạch định chiến lược, chương trình, kế hoạch phát triển doanh nghiệp
• 3.4.4. Tăng cường xây dựng chính sách hỗ trợ, tạo lập môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp tư nhân
• 3.4.5. Đơn giản hóa thủ tục hành chính, đặc biệt là thủ tục về thuế
• 3.4.6. Nâng cao hiệu quả trong kiểm tra, thanh tra, giám sát hoạt động của doanh nghiệp tư nhân
• 3.4.7. Một số giải pháp khác
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân tại quận Hoàng Mai

Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân tại quận Hoàng Mai, Hà Nội, là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Quận Hoàng Mai, với sự phát triển nhanh chóng của các doanh nghiệp tư nhân, đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, việc quản lý nhà nước cần phải được cải thiện để hỗ trợ tốt hơn cho các doanh nghiệp này.

1.1. Khái niệm và vai trò của doanh nghiệp tư nhân

Doanh nghiệp tư nhân là tổ chức kinh tế do một cá nhân làm chủ, có trách nhiệm vô hạn về mọi hoạt động của doanh nghiệp. Vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong nền kinh tế là rất lớn, từ việc tạo ra việc làm đến việc đóng góp vào ngân sách nhà nước.

1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp tư nhân tại quận Hoàng Mai

Các doanh nghiệp tư nhân tại quận Hoàng Mai thường có quy mô nhỏ và vừa, hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Đặc điểm này tạo ra sự đa dạng trong nền kinh tế địa phương, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức trong quản lý.

II. Thách thức trong quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân tại quận Hoàng Mai

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân tại quận Hoàng Mai vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này cần được nhận diện và giải quyết để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của doanh nghiệp.

2.1. Thiếu hụt chính sách hỗ trợ doanh nghiệp

Nhiều doanh nghiệp tư nhân tại quận Hoàng Mai chưa nhận được sự hỗ trợ cần thiết từ chính sách của nhà nước, dẫn đến khó khăn trong việc phát triển và mở rộng quy mô.

2.2. Khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn

Việc tiếp cận nguồn vốn cho doanh nghiệp tư nhân vẫn còn nhiều rào cản, khiến cho các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc đầu tư và phát triển.

III. Phương pháp quản lý nhà nước hiệu quả đối với doanh nghiệp tư nhân

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và phù hợp với thực tiễn. Những phương pháp này sẽ giúp cải thiện môi trường kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.

3.1. Xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp

Cần xây dựng và thực hiện các chính sách hỗ trợ cụ thể cho doanh nghiệp tư nhân, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh và phát triển bền vững.

3.2. Tăng cường kiểm tra giám sát hoạt động doanh nghiệp

Việc tăng cường công tác kiểm tra và giám sát sẽ giúp đảm bảo các doanh nghiệp tư nhân hoạt động đúng quy định, đồng thời phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý nhà nước

Nghiên cứu thực tiễn về quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân tại quận Hoàng Mai cho thấy nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng chỉ ra những điểm cần cải thiện. Việc áp dụng các giải pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

4.1. Kết quả đạt được từ chính sách hỗ trợ

Các chính sách hỗ trợ đã giúp nhiều doanh nghiệp tư nhân tại quận Hoàng Mai phát triển, tạo ra việc làm và đóng góp vào ngân sách nhà nước.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân sẽ là cơ sở để hoàn thiện các chính sách trong tương lai.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý nhà nước

Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân tại quận Hoàng Mai cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế hiện đại. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững.

5.1. Định hướng phát triển doanh nghiệp tư nhân

Cần có định hướng rõ ràng cho sự phát triển của doanh nghiệp tư nhân, nhằm phát huy tối đa tiềm năng của họ trong nền kinh tế.

5.2. Tăng cường hợp tác giữa nhà nước và doanh nghiệp

Việc tăng cường hợp tác giữa quản lý nhà nước và doanh nghiệp tư nhân sẽ tạo ra nhiều cơ hội phát triển cho cả hai bên.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Quản lý nhà nước về Kinh tế của tác giả Nguyễn Tiến Anh (Học viện Hành chính Quốc gia, niên khóa 2017 – 2021) tập trung vào chủ đề "Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội", dưới sự hướng dẫn khoa học của ThS. Nguyễn Tất Thịnh.

Lý do chọn đề tài và bối cảnh thực tiễn: Trong quá trình thực hiện công cuộc đổi mới và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, khu vực kinh tế tư nhân đã phát triển nhanh chóng, trở thành một bộ phận cấu thành của nền kinh tế quốc dân, tham gia giải quyết việc làm, huy động vốn, tăng thu nhập và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế. Luật Doanh nghiệp năm 2020 và Luật Đầu tư năm 2020 được ban hành đã giảm thiểu rào cản gia nhập thị trường và hỗ trợ đầu tư. Tại thành phố Hà Nội, quận Hoàng Mai là địa bàn có tốc độ đô thị hóa nhanh và quy mô diện tích lớn với số lượng doanh nghiệp tư nhân hoạt động đông đảo. Tuy nhiên, hoạt động quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân sau đăng ký thành lập tại địa bàn cấp quận vẫn còn tồn tại những bất cập về cơ chế, chính sách hỗ trợ và công tác kiểm tra, giám sát. Do đó, việc nghiên cứu hoạt động quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai mang tính cấp thiết về mặt lý luận và thực tiễn.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân.
2. Đưa ra thực trạng quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.
3. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội nói riêng và đối với doanh nghiệp tư nhân nói chung; tạo môi trường thuận lợi cho đối tượng doanh nghiệp tư nhân kinh doanh đúng hướng, có hiệu quả.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.
• Phạm vi về nội dung: Hoạt động quản lý nhà nước ở cấp quận đối với doanh nghiệp tư nhân sau khi đăng ký thành lập.
• Phạm vi về không gian: Địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội (có so sánh đối chứng với quận Long Biên và quận Thanh Xuân).
• Phạm vi về thời gian: Các dữ liệu thực tiễn và số liệu thống kê được thu thập trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và căn cứ pháp lý: Tác giả tiếp cận đối tượng nghiên cứu dựa trên quy định của Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 (đặc biệt là Khoản 10, Khoản 12 Điều 4 về khái niệm doanh nghiệp và doanh nghiệp Việt Nam), Luật Doanh nghiệp năm 2014, Luật Đầu tư năm 2020, Luật Đất đai năm 2013 cùng hệ thống các văn bản pháp luật chuyên ngành: Luật Quản lý thuế, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Kế toán, Luật Thống kê, Luật Thương mại, Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Cạnh tranh, Luật Phá sản, Luật Thanh tra, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo.

Về mặt lý luận hành chính, khóa luận sử dụng mô hình quản lý nhà nước theo "vòng đời" doanh nghiệp (từ đăng ký thành lập, quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh đến giải thể, phá sản) và mô hình phân cấp quản lý hành chính nhà nước từ Trung ương đến cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã. Khung nội dung quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân được xác lập qua 5 nội dung chính:

• Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật.
• Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước tại địa phương.
• Hoạch định chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển doanh nghiệp tư nhân.
• Xây dựng, thực thi chính sách hỗ trợ và tạo lập môi trường kinh doanh.
• Kiểm tra, thanh tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp luận: Vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác – Lênin, gắn liền với các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước.
• Phương pháp chuyên ngành: Phương pháp thống kê mô tả, phương pháp phân tích và tổng hợp dữ liệu, phương pháp so sánh và đối chứng thực tiễn giữa các đơn vị hành chính cấp quận.
• Phương pháp kết hợp lý luận với thực tiễn: Khảo sát, thu thập thông tin qua tài liệu báo cáo của các cơ quan quản lý nhà nước và số liệu điều tra thống kê kinh tế - xã hội.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu được trích xuất từ Niên giám thống kê quận Hoàng Mai các năm 2015, 2017, 2020; Báo cáo chính trị Đại hội Đảng bộ quận Hoàng Mai năm 2020; Chi cục Thống kê quận Hoàng Mai; Chi cục Thuế quận Hoàng Mai; Phòng Tài chính - Kế hoạch quận Hoàng Mai; cùng các quyết định hành chính như Quyết định số 35/2013/QĐ-UBND, Quyết định số 1002/QĐ-UBND năm 2014 và Kế hoạch số 85/KH-UBND năm 2016 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội.

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở khoa học về quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân

Chương I hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về doanh nghiệp tư nhân và quản lý nhà nước đối với khu vực kinh tế này:

• Bản chất pháp lý của doanh nghiệp tư nhân: Là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ, tự chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp, không có tư cách pháp nhân và không được phát hành chứng khoán để huy động vốn.
• Vai trò: Là nhân tố thúc đẩy cạnh tranh, đóng góp vào tăng trưởng GDP, tham gia chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm, huy động nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội và hình thành tầng lớp doanh nhân.
• Nguyên tắc quản lý nhà nước: Bảo đảm quyền tự chủ kinh doanh theo cơ chế thị trường; quản lý bằng pháp luật; phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý theo ngành và lãnh thổ; kết hợp quản lý nhà nước với sự giám sát của xã hội; bảo đảm nguồn thu ngân sách bền vững và sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế.
• Các nhân tố ảnh hưởng: Khả năng tiếp cận nguồn tín dụng thương mại; quỹ đất và mặt bằng sản xuất kinh doanh; sự minh bạch và ổn định của hệ thống chính sách thuế; các rào cản thương mại quốc tế (chống bán phá giá, rào cản kỹ thuật).
• Kinh nghiệm thực tiễn: Phân tích kinh nghiệm quản lý doanh nghiệp tư nhân tại quận Long Biên (đơn giản hóa thủ tục hành chính, thực hiện cơ chế một cửa liên thông, năm 2017 thành lập trên 2.000 doanh nghiệp với gần 900 doanh nghiệp đi vào hoạt động) và quận Thanh Xuân (tăng trưởng doanh nghiệp từ 4.208 năm 2015 lên 5.514 năm 2017; chú trọng đào tạo năng lực cán bộ quản lý và phổ biến Luật Doanh nghiệp). Từ đó, tác giả rút ra ba bài học kinh nghiệm cho quận Hoàng Mai: đơn giản hóa thủ tục hành chính, đào tạo nâng cao trình độ công chức và khuyến khích xã hội hóa công tác giám sát.

Chương II: Thực trạng quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội

Chương II phân tích điều kiện kinh tế - xã hội, thực trạng phát triển của doanh nghiệp tư nhân và thực trạng quản lý nhà nước trên địa bàn quận Hoàng Mai qua các mốc số liệu:

1. Điều kiện kinh tế - xã hội và cơ cấu kinh tế quận Hoàng Mai:

• Diện tích: 41,04 km², gồm 14 phường, chia cắt bởi các trục giao thông chính như đường Giải Phóng, Tam Trinh.
• Dân số thường trú (năm 2019): Khoảng 424.000 người.
• Thu ngân sách nhà nước năm 2020: Đạt 6.160 tỷ đồng (đạt 102% dự toán giao).
• Cơ cấu kinh tế năm 2020: Thương mại - Dịch vụ chiếm 52,65% (tốc độ tăng trưởng bình quân 18,3%/năm, giá trị sản xuất đạt 92.268 tỷ đồng); Công nghiệp - Xây dựng chiếm 47,09%; Nông nghiệp chiếm 0,25%.

Chỉ tiêu kinh tế	Tỷ trọng năm 2020
Thương mại - Du lịch - Dịch vụ	52,65%
Công nghiệp - Xây dựng	47,09%
Nông nghiệp	0,25%

2. Thực trạng phát triển doanh nghiệp tư nhân tại quận Hoàng Mai:

• Số lượng doanh nghiệp: Tăng trưởng liên tục từ 3.105 doanh nghiệp (năm 2013) lên 4.802 doanh nghiệp (năm 2015) và đạt 6.174 doanh nghiệp (năm 2017). Riêng giai đoạn 2014 – 2015 tăng thêm 1.081 doanh nghiệp.
• Quy mô lao động: Đến cuối năm 2017, các doanh nghiệp tư nhân sử dụng hơn 17.000 lao động (tăng gấp đôi so với mức 8.400 lao động năm 2011). Thu nhập bình quân của người lao động đạt từ 7 đến 15 triệu đồng/tháng.
• Phân bố theo cơ cấu ngành nghề (năm 2020): Lĩnh vực Thương mại - Dịch vụ chiếm 58,2%; lĩnh vực Công nghiệp - Xây dựng chiếm 41,8%; lĩnh vực Nông - Lâm - Thủy sản chiếm 0%.

Năm	Số lượng doanh nghiệp tư nhân	Tổng số lao động sử dụng (người)
2013	3.105	> 11.000
2015	4.802	~ 14.000
2017	6.174	> 17.000

• Cơ cấu quy mô vốn điều lệ (năm 2015):
  • Dưới 0,5 tỷ đồng: 10,2%
  • Từ 0,5 tỷ đến dưới 1 tỷ đồng: 11,4%
  • Từ 1 tỷ đến dưới 5 tỷ đồng: 40,6%
  • Từ 5 tỷ đến dưới 10 tỷ đồng: 22,8%
  • Từ 10 tỷ đến dưới 50 tỷ đồng: 13,5%
  • Từ 50 tỷ đến dưới 100 tỷ đồng: 1,5%
• Đóng góp ngân sách: Năm 2015 nộp 684 tỷ đồng (chiếm 73% tổng thu ngân sách địa phương); năm 2016 nộp 720 tỷ đồng; năm 2017 nộp 735 tỷ đồng.

3. Tình trạng hoạt động thực tế của doanh nghiệp tư nhân tính đến 31/12/2017:

Tình trạng hoạt động	Tỷ lệ (%)
Đang hoạt động thực tế	65,7%
Đã đăng ký nhưng chưa hoạt động	17,2%
Không tìm thấy tại địa chỉ đăng ký kinh doanh	7,4%
Đang làm thủ tục chờ giải thể	5,9%
Tạm ngừng sản xuất kinh doanh	3,8%

4. Đánh giá công tác quản lý nhà nước tại quận:

• Tổ chức bộ máy: Thực hiện theo phân cấp giữa UBND quận, Phòng Tài chính - Kế hoạch và Chi cục Thuế quận, có sự phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư, Cục Thuế thành phố Hà Nội.
• Hoạt động hỗ trợ và đối thoại: Triển khai cơ sở dữ liệu pháp luật miễn phí, cung ứng các lớp bồi dưỡng quản trị và khởi sự kinh doanh. Năm 2017, quận đã tổ chức 27 cuộc đối thoại trực tiếp với doanh nghiệp.
• Hạn chế và nguyên nhân: Công tác phối hợp kiểm tra sau đăng ký thành lập (hậu kiểm) còn chồng chéo giữa các cơ quan quản lý chuyên ngành; tỷ lệ doanh nghiệp không hoạt động tại trụ sở còn ở mức 7,4%; thủ tục hành chính về thuế và tiếp cận vốn vay còn rào cản; trình độ chuyên môn của một bộ phận công chức quản lý cấp cơ sở còn chưa đồng đều trước các phương thức gian lận thương mại mới.

Chương III: Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội

Dựa trên định hướng phát triển doanh nghiệp của thành phố Hà Nội đến năm 2024, tác giả đề xuất các nhóm giải pháp:

• Rà soát, kiến nghị hoàn thiện pháp luật về doanh nghiệp: Đề xuất sửa đổi các quy định pháp lý về điều kiện kinh doanh, bảo vệ sở hữu trí tuệ và chế tài xử lý nghiêm minh các vi phạm về đăng ký kinh doanh.
• Đổi mới tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng cán bộ: Tăng cường đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng thanh tra cho đội ngũ cán bộ Phòng Tài chính - Kế hoạch và Chi cục Thuế quận; xóa bỏ định kiến hành chính đối với khu vực kinh tế tư nhân.
• Nâng cao chất lượng hoạch định chiến lược và kế hoạch: Xây dựng quy hoạch phát triển kinh tế quận bám sát quy hoạch phân khu đô thị và mục tiêu chuyển dịch cơ cấu thương mại - dịch vụ.
• Hoàn thiện chính sách hỗ trợ và tạo lập môi trường kinh doanh: Mở rộng hỗ trợ mặt bằng sản xuất, đẩy mạnh xúc tiến thương mại thông qua cổng thông tin điện tử, kết nối các hiệp hội doanh nghiệp.
• Đơn giản hóa thủ tục hành chính: Ứng dụng công nghệ thông tin trong kê khai và nộp thuế điện tử, cắt giảm thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính.
• Tăng cường hiệu lực thanh tra, kiểm tra và hậu kiểm: Xây dựng quy chế phối hợp liên ngành giữa UBND quận, Công an quận, Chi cục Thuế và cơ quan quản lý thị trường nhằm tránh thanh tra trùng lặp, xử lý dứt điểm các trường hợp doanh nghiệp "ma" không tồn tại tại địa chỉ đăng ký.

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính:

• Phản ánh bức tranh toàn diện về số lượng và quy mô của 6.174 doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Hoàng Mai đến năm 2017, trong đó chỉ rõ 40,6% doanh nghiệp có quy mô vốn từ 1 đến dưới 5 tỷ đồng và 58,2% hoạt động trong mảng thương mại - dịch vụ.
• Đánh giá cụ thể mức đóng góp của doanh nghiệp tư nhân vào ngân sách quận đạt 735 tỷ đồng (năm 2017) và giải quyết việc làm cho hơn 17.000 lao động.
• Xác định tỷ lệ phân bổ thực trạng hoạt động của doanh nghiệp sau đăng ký, chỉ ra 17,2% doanh nghiệp chưa đi vào hoạt động và 7,4% doanh nghiệp vắng mặt tại địa chỉ đăng ký kinh doanh.

Đóng góp về mặt giải pháp:

• Hệ thống hóa sơ đồ phân công trách nhiệm giữa các cơ quan hành chính cấp quận (UBND quận, Phòng Tài chính - Kế hoạch, Chi cục Thuế) trong chu trình quản lý doanh nghiệp.
• Đề xuất các giải pháp giải quyết tình trạng chồng chéo trong công tác thanh tra, hậu kiểm và thúc đẩy hình thức đối thoại định kỳ giữa chính quyền cấp quận với doanh nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Các chuỗi dữ liệu thống kê chi tiết về cơ cấu vốn, số lượng lao động và tình trạng hoạt động của doanh nghiệp tập trung chủ yếu trong giai đoạn 2013 – 2017 do giới hạn tiếp cận số liệu thống kê hành chính đầy đủ ở thời điểm tác giả thực hiện khóa luận (năm 2021).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng đánh giá tác động của việc thực thi Luật Doanh nghiệp 2020 và các chính sách chuyển đổi số trong quản lý thuế, đăng ký kinh doanh tại địa bàn quận Hoàng Mai giai đoạn sau năm 2020.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Quản lý nhà nước, Quản lý kinh tế, Kinh tế phát triển khi nghiên cứu về vai trò quản lý nhà nước đối với kinh tế tư nhân ở cấp quận/huyện.
• Cán bộ, công chức làm công tác quản trị hành chính công, tài chính - kế hoạch và thuế tại các cơ quan quản lý địa phương tham khảo quy trình phân cấp và giải pháp tổ chức hậu kiểm doanh nghiệp.
• Các nhà nghiên cứu quan tâm đến thực trạng phát triển kinh tế tư nhân tại các đô thị đang trong quá trình đô thị hóa nhanh tại Hà Nội.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ trọng đóng góp của các ngành kinh tế trong cơ cấu kinh tế quận Hoàng Mai năm 2020 là bao nhiêu? Năm 2020, ngành Thương mại - Dịch vụ chiếm 52,65% cơ cấu kinh tế của quận, ngành Công nghiệp - Xây dựng chiếm 47,09%, và ngành Nông nghiệp chiếm 0,25%.

2. Đến cuối năm 2017, quận Hoàng Mai có bao nhiêu doanh nghiệp tư nhân và sử dụng bao nhiêu lao động? Tính đến hết năm 2017, trên địa bàn quận Hoàng Mai có 6.174 doanh nghiệp tư nhân đăng ký hoạt động, tạo việc làm cho hơn 17.000 lao động.

3. Quy mô vốn điều lệ của các doanh nghiệp tư nhân tại quận Hoàng Mai năm 2015 tập trung chủ yếu ở phân khúc nào? Năm 2015, phần lớn doanh nghiệp tư nhân có quy mô vốn điều lệ từ 1 tỷ đến dưới 5 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 40,6%; trong khi nhóm doanh nghiệp có vốn từ 50 tỷ đến dưới 100 tỷ đồng chỉ chiếm 1,5%.

4. Tỷ lệ doanh nghiệp tư nhân thực tế đang hoạt động và doanh nghiệp không tìm thấy tại địa chỉ đăng ký kinh doanh tại quận Hoàng Mai năm 2017 là bao nhiêu? Theo số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2017, tỷ lệ doanh nghiệp tư nhân thực tế đang hoạt động là 65,7%, và tỷ lệ doanh nghiệp không tìm thấy tại địa chỉ đăng ký kinh doanh là 7,4%.

5. Trong năm 2017, chính quyền quận Hoàng Mai đã tổ chức bao nhiêu cuộc đối thoại với doanh nghiệp? Trong năm 2017, quận Hoàng Mai đã triển khai tổ chức 27 cuộc đối thoại trực tiếp với các doanh nghiệp để giải đáp các vướng mắc và kiến nghị.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Tiến Anh đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về doanh nghiệp tư nhân và chức năng quản lý nhà nước đối với khu vực kinh tế này ở cấp địa phương. Thông qua hệ thống số liệu thống kê giai đoạn 2013 – 2020, nghiên cứu đã phản ánh toàn diện thực trạng phát triển, cơ cấu ngành nghề, quy mô vốn và những bất cập trong công tác hậu kiểm doanh nghiệp tại quận Hoàng Mai. Trên cơ sở đó, các nhóm giải pháp về kiện toàn bộ máy, cải cách thủ tục hành chính và tăng cường phối hợp liên ngành được đề xuất nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp tư nhân trong bối cảnh đô thị hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN 1. Khái quát về doanh nghiệp tư nhân 1. Khái niệm doanh nghiệp tư nhân - Khoản 10 Điều 4 Luật số 59/2020/QH14 của Quốc hội ban hành ngày 17 tháng 6 năm 2020 về Luật Doanh nghiệp quy định: “Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được thành lập hoặc đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh”. - Khoản 12 Điều 4 Luật số 59/2020/QH14 của Quốc hội ban hành ngày 17 tháng 6 năm 2020 về Luật Doanh nghiệp quy định: “Doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp được thành lập hoặc đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam và có trụ sở chính tại Việt Nam”.

- Vì vậy, doanh nghiệp tư nhân là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch tại Việt Nam, được đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh, do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm vô hạn trước pháp luật bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp. Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp không có tư cách pháp nhân. Doanh nghiệp tư nhân có ưu điểm: - Doanh nghiệp tư nhân hoàn toàn chủ động trong việc quyết định các vấn đề liên quan đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. - Doanh nghiệp tư nhân ít chịu sự ràng buộc chặt chẽ bởi pháp luật.

- Doanh nghiệp tư nhân tạo sự tin tưởng cho đối tác, khách hàng bởi chế độ trách nhiệm vô hạn. - Chủ doanh nghiệp tư nhân có toàn quyền quyết định mức vốn đầu tư kinh doanh, quyết định cơ cấu tổ chức, quản lý, toàn quyền định đoạt đối với doanh nghiệp tư nhân. 4 Doanh nghiệp tư nhân có nhược điểm: - Do không có tư cách pháp nhân nên mức độ chịu rủi ro của chủ doanh nghiệp tư nhân cao. - Doanh nghiệp tư nhân chịu trách nhiệm về các khoản nợ bằng tài sản của công ty và bằng cả tài sản của chủ doanh nghiệp.

Đặc điểm của doanh nghiệp tư nhân Doanh nghiệp tư nhân trước hết mang những đặc điểm của doanh nghiệp nói chung: - Có tính tổ chức: Doanh nghiệp là thực thể được thiết chế dưới dạng một tổ chức, có tính độc lập tương đối về mặt xã hội, thực hiện công việc quản lý, tổ chức, điều phối, giám sát hoạt động sản xuất, kinh doanh đảm bảo tính hiệu quả về mặt kinh tế của cách thức tổ chức sản xuất chuyên môn hóa. - Có chức năng sản xuất, kinh doanh hoặc cung ứng dịch vụ. - Có mục tiêu hoạt động vì lợi nhuận của nhà đầu tư. - Có tính hợp pháp, hay nói cách khác là được nhà nước thừa nhận khi đáp ứng đủ các điều kiện thành lập và hoạt động theo quy định pháp luật hiện hành.

Ngoài ra, doanh nghiệp tư nhân còn có những đặc điểm sau: - Thứ nhất, doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân bỏ vốn ra thành lập và đầu tư sản xuất kinh doanh. Chủ doanh nghiệp tư nhân là đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp. Chủ doanh nghiệp tư nhân có toàn quyền quyết định đối với tất cả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp; có toàn quyền quyết định việc sử dụng lợi nhuận sau khi đã nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật. Mỗi một cá nhân chỉ được thành lập một doanh nghiệp tư nhân.

Chủ doanh nghiệp tư nhân không thể đồng thời là chủ hộ kinh doanh, thành viên công ty hợp danh,. Tổ chức không được thành lập doanh nghiệp tư nhân. - Thứ hai, vốn của doanh nghiệp tư nhân do chủ doanh nghiệp tư nhân tự khai, chủ doanh nghiệp có nghĩa vụ khai báo chính xác tổng số vốn đầu tư, 5 trong đó nêu rõ: số vốn bằng tiền Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng và các tài sản khác. Đối với vốn bằng tài sản khác cũng phải ghi rõ loại tài sản, số lượng, giá trị còn lại của mỗi loại tài sản.

Toàn bộ vốn và tài sản, kể cả vốn vay và tài sản thuê, được sử dụng vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân đều phải được ghi chép đầy đủ vào sổ kế toán và báo cáo tài chính của doanh nghiệp tư nhân. Trong quá trình hoạt động, chủ doanh nghiệp tư nhân có quyền tăng hoặc giảm vốn đầu tư của mình vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Việc tăng, giảm vốn đầu tư của chủ doanh nghiệp phải được ghi chép vào sổ kế toán. Trường hợp giảm vốn đầu tư xuống thấp hơn vốn đầu tư đó đăng ký thì chủ doanh nghiệp tư nhân chỉ được giảm vốn sau khi đã khai báo với cơ quan quản lý đăng ký doanh nghiệp.

Doanh nghiệp tư nhân không có quyền góp vốn thành lập hoặc mua cổ phần, phần vốn góp trong công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn do nhà nước thành lập, công ty cổ phần,. - Thứ ba, chủ doanh nghiệp tư nhân phải chịu trách nhiệm vô hạn về mọi khoản nợ đến hạn của doanh nghiệp. Điều này có nghĩa là chủ doanh nghiệp tư nhân phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của doanh nghiệp và của chủ doanh nghiệp chứ không giới hạn số vốn mà chủ doanh nghiệp đã đầu tư vào doanh nghiệp. Chủ doanh nghiệp tư nhân có thể trực tiếp hoặc thuê người khác quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh.

Trường hợp thuê người khác làm Giám đốc quản lý doanh nghiệp thì chủ doanh nghiệp tư nhân vẫn phải chịu trách nhiệm về mọi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. - Thứ tư, doanh nghiệp tư nhân không được phát hành chứng khoán để huy động vốn trong kinh doanh. - Thứ năm, doanh nghiệp tư nhân là loại hình doanh nghiệp không có tư cách pháp nhân. 6 Nhưng chúng ta đã biết, một tổ chức được công nhận là pháp nhân khi đã có đủ các điều kiện sau: (1) Được thành lập hợp pháp; (2) Có cơ cấu tổ chức rõ ràng; (3) Có tài sản độc lập với cá nhân, tổ chức khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản đó; (4) Nhân danh mình khi tham gia quan hệ pháp luật một cách độc lập.

Như vậy, doanh nghiệp tư nhân không thỏa mãn điều kiện thứ ba để được công nhận là một pháp nhân khi tham gia các quan hệ pháp luật. Tiêu chuẩn đầu tiên để xét tính độc lập về tài sản của một doanh nghiệp là tài sản của doanh nghiệp đó phải độc lập trong quan hệ với tài sản của chủ doanh nghiệp. Tài sản của doanh nghiệp tư nhân không tách bạch rõ ràng với tài sản của chủ doanh nghiệp. Tài sản mà chủ doanh nghiệp đầu tư vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân không phải làm thủ tục chuyển quyền sở hữu cho doanh nghiệp.

Vai trò của doanh nghiệp tư nhân Là một bộ phận hợp thành trong hệ thống doanh nghiệp, trước hết doanh nghiệp tư nhân có những vai trò của doanh nghiệp nói chung. Ở đây, tác giả chỉ đề cập đến vai trò tích cực của doanh nghiệp đối với nền kinh tế và đối với xã hội: Vai trò của doanh nghiệp đối với nền kinh tế: - Doanh nghiệp sinh ra để chủ động hoạt động sản xuất kinh doanh vì lợi nhuận của nhà đầu tư và đóng thuế cho ngân sách nhà nước, bổ sung vào nguồn dự trữ quốc gia. - Doanh nghiệp là nơi có đủ điều kiện về phương tiện để khai thác tài nguyên thiên nhiên, sản xuất ra hàng hóa, nâng cao giá trị của tài nguyên thiên nhiên. - Trong điều kiện kinh tế thị trường, doanh nghiệp tự do cạnh tranh và phát triển.

Chỉ có thông qua doanh nghiệp, các nguồn lực đầu tư mới được phát huy. - Doanh nghiệp là mô hình phù hợp cho việc phát triển kinh tế đất nước, là nơi có khả năng thu hút được nhiều vốn đầu tư của xã hội. 7 Doanh nghiệp tích cực tăng cường đầu tư vào đổi mới tài sản cố định, đổi mới thiết bị kỹ thuật công nghệ sẽ tạo động lực cho sự tăng trưởng của doanh nghiệp, từ đó quyết định sự tăng trưởng cao của nền kinh tế. Sự tham gia hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế không chỉ tạo sự phát triển cho từng thành phần kinh tế mà còn tạo ra sự tăng trưởng cho nền kinh tế quốc dân.

Những hoạt động của doanh nghiệp (như thúc đẩy cung ứng dịch vụ, kinh doanh trong tất cả các ngành nghề nhà nước không cấm, tìm đến những vùng nguyên liệu thị trường lao động có lợi cho kinh doanh) đặt trong sự quản lý của nhà nước sẽ tạo ra hiệu quả trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế quốc dân, bao gồm cơ cấu ngành, cơ cấu thành phần và cơ cấu vùng kinh tế. Vai trò của doanh nghiệp đối với xã hội: - Sự đa dạng về ngành nghề, quy mô kinh doanh trong các doanh nghiệp là cơ hội việc làm của mọi đối tượng lao động ở những trình độ và điều kiện sức lao động khác nhau. - Sự có mặt của các doanh nghiệp trên các vùng miền, địa phương khác nhau không chỉ tạo ra việc làm mà còn tăng thu nhập cho người dân, góp phần xóa đói giảm nghèo, rút ngắn khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền của đất nước. - Doanh nghiệp tham gia hoạt động từ thiện, cùng với nhà nước góp phần giải quyết các vấn đề xã hội.

- Doanh nghiệp tạo môi trường cho người lao động rèn luyện và trưởng thành, tạo ra những giá trị cá nhân trong cộng đồng xã hội. - Khi tham gia vào thị trường xuất nhập khẩu, các doanh nghiệp đá đánh giá được tiềm năng và mở ra những ngành nghề kinh doanh xuất khẩu. - Thông qua hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, những làng nghề truyền thống đã được khôi phục và phát triển, khơi dậy những giá trị văn hóa, duy trì và phát triển bản sắc văn hóa dân tộc. - Hệ thống doanh nghiệp là nơi sản xuất, cung ứng các hàng hóa, dịch vụ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của xã hội.

8 - Đối với những quốc gia tham gia vào Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), với 90% khối lượng thương mại toàn cầu, thì các giao dịch thương mại quốc tế trở nên phổ biến. Thông qua quan hệ thương mại của doanh nghiệp, có thể thúc đẩy các quốc gia tham gia mở rộng quan hệ quốc tế. - Doanh nghiệp có khả năng làm thay đổi thói quen tiêu dùng, mang lại những văn minh cho con người và cho toàn xã hội.