Luận văn thạc sĩ vnu ls một số khía cạnh của quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường ở việt nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu vnu ls một số khía cạnh của quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Đoàn Thị Lan Anh
• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Đăng Dung
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Một Số Khía Cạnh Pháp Lý Của Quản Lý Nhà Nước Đối Với Doanh Nghiệp Nhà Nước Trong Nền Kinh Tế Thị Trường Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: VAI TRÒ VÀ NỘI DUNG CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
• 1.1. Vai trò của quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước
• 1.1.1. Lý luận về quản lý nhà nước
• 1.1.2. Vai trò của quản lý nhà nước
• 1.1.3. Doanh nghiệp nhà nước
• 1.1.4. Nội dung của quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước
• 1.1.4.1. Nhà nước thành lập doanh nghiệp nhà nước để hoạt động đáp ứng nhu cầu thị trường và hoàn thành sứ mệnh chính trị
• 1.1.4.2. Nhà nước xây dựng pháp luật làm cơ sở cho doanh nghiệp nhà nước hoạt động
• 1.1.4.3. Nhà nước quản lý cán bộ hoạt động trong doanh nghiệp nhà nước
• 1.1.4.4. Nhà nước quản lý nguồn vốn nhà nước tại doanh nghiệp nhà nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Doanh nghiệp nhà nước hoạt động thiếu sự cạnh tranh
• 2.2. Việc quản lý cán bộ tại doanh nghiệp nhà nước lỏng lẻo và không hiệu quả
• 2.3. Không phân biệt chức năng quản lý nhà nước và hoạt động kinh tế
• 2.4. Việc quản lý nguồn vốn nhà nước tại doanh nghiệp nhà nước không hiệu quả
• 2.5. Một số bất cập khác
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
• 3.1. Phương hướng và yêu cầu đổi mới doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam
• 3.2. Phương hướng đổi mới doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam
• 3.3. Yêu cầu đổi mới quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam
• 3.4. Những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước trong thời gian tới ở Việt Nam
• 3.4.1. Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về đổi mới và quản lý doanh nghiệp nhà nước
• 3.4.2. Hoàn thiện cơ chế quản lý doanh nghiệp nhà nước trong thời gian tới
• 3.4.3. Tăng cường sự chỉ đạo thực hiện đổi mới quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước
• 3.4.4. Chỉ đạo thực hiện đúng pháp luật trong quá trình sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp nhà nước và đổi mới quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước
• 3.4.5. Đổi mới phương thức quản lý nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước
• 3.4.6. Thực hiện mạnh mẽ việc cải cách thủ tục hành chính nhằm phục vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
• 3.4.7. Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và phòng, chống tham nhũng trong quá trình đổi mới doanh nghiệp nhà nước
• 3.4.8. Tăng cường giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước
• 3.4.9. Phát huy vai trò của các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội trong các doanh nghiệp sau đổi mới
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước

Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường Việt Nam là một chủ đề quan trọng, phản ánh sự tương tác giữa nhà nước và các doanh nghiệp. Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường, vai trò của nhà nước không chỉ là quản lý mà còn là định hướng phát triển cho các doanh nghiệp nhà nước. Điều này bao gồm việc xây dựng các chính sách kinh tế, pháp luật và cơ chế quản lý nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và hiệu quả cho các doanh nghiệp này.

1.1. Khái niệm và vai trò của doanh nghiệp nhà nước

Doanh nghiệp nhà nước là một phần quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, đóng góp vào sự phát triển kinh tế và xã hội. Chúng không chỉ thực hiện các chức năng kinh tế mà còn có vai trò chính trị và xã hội, giúp thực hiện các mục tiêu phát triển của nhà nước.

1.2. Đặc điểm của quản lý nhà nước trong nền kinh tế thị trường

Quản lý nhà nước trong nền kinh tế thị trường có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm sự chuyển đổi từ quản lý hành chính sang quản lý theo cơ chế thị trường. Điều này đòi hỏi nhà nước phải có những chính sách linh hoạt và hiệu quả để hỗ trợ doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong môi trường cạnh tranh.

II. Thách thức trong quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng doanh nghiệp nhà nước vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý. Những thách thức này bao gồm sự thiếu minh bạch trong quản lý, sự cạnh tranh không công bằng và việc quản lý nguồn vốn nhà nước không hiệu quả. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước.

2.1. Thiếu minh bạch trong quản lý

Thiếu minh bạch trong quản lý nhà nước dẫn đến sự nghi ngờ và không tin tưởng từ phía các nhà đầu tư và công chúng. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư và phát triển bền vững của doanh nghiệp nhà nước.

2.2. Cạnh tranh không công bằng

Sự cạnh tranh không công bằng giữa doanh nghiệp nhà nước và các doanh nghiệp tư nhân có thể dẫn đến sự kém hiệu quả trong hoạt động kinh doanh. Nhà nước cần có các biện pháp để đảm bảo sự công bằng trong cạnh tranh.

III. Phương pháp cải cách quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước, cần thực hiện các phương pháp cải cách mạnh mẽ. Những cải cách này bao gồm việc hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp này.

3.1. Hoàn thiện khung pháp lý

Cần xây dựng và hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến doanh nghiệp nhà nước để tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng. Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn.

3.2. Tăng cường giám sát và đánh giá

Việc tăng cường giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước là cần thiết để phát hiện và khắc phục kịp thời các vấn đề phát sinh trong quá trình hoạt động.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về doanh nghiệp nhà nước

Nghiên cứu về quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực cũng như những vấn đề cần khắc phục. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này có thể giúp cải thiện hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp trong tương lai.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ các mô hình doanh nghiệp

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các mô hình doanh nghiệp nhà nước hoạt động hiệu quả hơn khi có sự can thiệp hợp lý từ nhà nước. Các mô hình này cần được nhân rộng và áp dụng rộng rãi.

4.2. Ứng dụng các giải pháp cải cách

Các giải pháp cải cách đã được áp dụng thành công tại một số doanh nghiệp nhà nước, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu thất thoát nguồn vốn nhà nước.

V. Kết luận và tương lai của quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước

Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức. Tương lai của quản lý nhà nước sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và cải cách của các doanh nghiệp này trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.

5.1. Tương lai của doanh nghiệp nhà nước

Doanh nghiệp nhà nước cần phải đổi mới và cải cách để tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh khốc liệt. Sự hỗ trợ từ nhà nước là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.2. Định hướng phát triển trong thời gian tới

Định hướng phát triển của doanh nghiệp nhà nước trong thời gian tới cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả hoạt động, cải thiện quản lý và tăng cường sự minh bạch trong các hoạt động kinh doanh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhà nước giữ vị trí trọng yếu và được coi là xương sống của nền kinh tế Việt Nam trong nhiều thập kỷ. Tính đến cuối năm 2010, cả nước còn khoảng 2.000 doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ với tổng quy mô vốn lên tới khoảng 220.000 tỷ đồng theo thời giá năm 2004. Mặc dù từng đóng góp khoảng 40% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và gần 40% nguồn thu ngân sách quốc gia, hiệu quả hoạt động của khối doanh nghiệp này trong giai đoạn hội nhập WTO sau năm 2006 bộc lộ nhiều suy giảm rõ rệt. Những vụ việc thất thoát nghiêm trọng, điển hình là khoản nợ kỷ lục của Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam (Vinashin) tương đương 4,8% GDP cả nước, đã đặt ra yêu cầu cấp bách về việc tái cấu trúc thể chế kinh tế.

Vấn đề cốt lõi nảy sinh từ sự bất cập trong hệ thống pháp luật và cơ chế can thiệp hành chính, dẫn đến tình trạng nhập nhằng giữa chức năng quản lý vĩ mô của Nhà nước và quyền tự chủ kinh doanh của doanh nghiệp. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của luận văn tập trung vào việc làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp công, đánh giá toàn diện thực trạng khung pháp lý tại Việt Nam trong giai đoạn 2000-2012, và đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện thể chế nhằm nâng cao hiệu lực quản lý.

Phạm vi nghiên cứu bao quát các tập đoàn, tổng công ty nhà nước trên phạm vi toàn quốc với trọng tâm phân tích dữ liệu pháp lý và tài chính giai đoạn 2000-2012. Ý nghĩa nghiên cứu mang lại cơ sở khoa học thiết thực giúp giải quyết bài toán chênh lệch hiệu quả, khi mức lỗ bình quân của một doanh nghiệp nhà nước cao gấp 12 lần doanh nghiệp tư nhân, hướng tới mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế bền vững từ 6,5% đến 7,5% mỗi năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng có chọn lọc hệ thống lý thuyết Mác - Lênin về Nhà nước và pháp luật, tập trung vào bản chất quyền lực nhà nước với đặc trưng quyền uy và phục tùng trong quản lý xã hội. Bên cạnh đó, nghiên cứu áp dụng lý thuyết kinh tế thị trường hiện đại về sự can thiệp của Nhà nước nhằm khắc phục các khuyết tật thị trường, kết hợp với mô hình quản trị công hiện đại về phân định chức năng kép của Nhà nước: vai trò quản lý hành chính công quyền và vai trò chủ sở hữu vốn đầu tư.

Khung phân tích được xây dựng xoay quanh bốn khái niệm pháp lý then chốt: (1) Quản lý nhà nước về kinh tế bằng pháp luật; (2) Quyền lực nhà nước trong chấp hành và điều hành; (3) Doanh nghiệp nhà nước theo tiêu chí sở hữu trên 50% vốn điều lệ hoặc cổ phần chi phối; (4) Tính đặc thù trong tư cách pháp nhân không đầy đủ của doanh nghiệp nhà nước trên thực tế khi chịu sự can thiệp trực tiếp từ cơ quan chủ quản.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chính thống từ các báo cáo tổng kết của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển Doanh nghiệp, cùng các báo cáo khảo sát thực nghiệm chuyên sâu của Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM). Về cỡ mẫu, luận văn bao quát số liệu tổng thể của hơn 2.000 doanh nghiệp nhà nước trên cả nước, đồng thời chọn mẫu phân tích chuyên sâu tại 31 tập đoàn kinh tế và tổng công ty nhà nước lớn chiếm hơn 80% tổng nguồn vốn công.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm tập trung vào các đơn vị mũi nhọn có tầm ảnh hưởng lớn nhất đến an toàn tài chính quốc gia. Phương pháp phân tích kết hợp giữa định tính (phân tích quy phạm pháp luật, so sánh luật học, phương pháp quy nạp và diễn dịch) và định lượng (thống kê mô tả số liệu đầu tư ngoài ngành, phân tích tỷ trọng thua lỗ và nợ vay). Việc lựa chọn phương pháp này xuất phát từ yêu cầu phải bóc tách sự mâu thuẫn giữa quy định pháp luật trên văn bản và thực tiễn thực thi trong suốt tiến trình 12 năm từ năm 2000 đến năm 2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, khu vực doanh nghiệp nhà nước nắm giữ nguồn lực kinh tế khổng lồ nhưng hiệu quả sinh lời và đóng góp ngân sách suy giảm nghiêm trọng. Dù chỉ có khoảng 12% doanh nghiệp nhà nước báo lỗ hàng năm (thấp hơn tỷ lệ 25% của khối doanh nghiệp tư nhân), nhưng mức lỗ bình quân của một doanh nghiệp nhà nước lại cao gấp 12 lần doanh nghiệp ngoài nhà nước do quy mô tài sản vượt trội và việc tiếp cận vốn vay ưu đãi quá dễ dàng.

Thứ hai, tình trạng đầu tư dàn trải ngoài ngành kinh doanh chính diễn ra phổ biến, tạo ra rủi ro hệ thống cho nền kinh tế. Báo cáo chính thức chỉ ra có tới 21 trên tổng số 31 tập đoàn, tổng công ty và ngân hàng nhà nước thực hiện đầu tư ngoài ngành với tổng số vốn vượt mức 22.000 tỷ đồng vào bất động sản và tài chính. Điển hình như dự án Nhà máy Xi măng Đồng Bành với quy mô đầu tư hơn 1.500 tỷ đồng nhưng chỉ sau gần 1 năm vận hành đã ghi nhận lỗ hơn 141 tỷ đồng và thâm hụt tới 607 tỷ đồng trong nghĩa vụ trả nợ giai đoạn 2011-2015.

Thứ ba, sự khiếm khuyết trong chuỗi quản trị và quyền đại diện chủ sở hữu nhà nước bị vô hiệu hóa nghiêm trọng. Kết quả khảo sát thực tế của CIEM cho thấy có tới 27% cơ quan đại diện chủ sở hữu không có vai trò trong việc quyết định chiến lược kinh doanh; 21% không tham gia ý kiến về các dự án đầu tư lớn; 40% không kiểm soát các giao dịch với bên liên quan; và chỉ có 47% đơn vị thực sự có tiếng nói trong việc phân phối lợi nhuận sau thuế.

Thứ tư, sự chia cắt về thẩm quyền quản lý giữa các bộ ngành và địa phương theo Nghị định 101/2009/NĐ-CP đã triệt tiêu tính độc lập của doanh nghiệp. Hậu quả là khối nợ của các tập đoàn lớn, đỉnh điểm là vụ việc Vinashin với nghĩa vụ nợ tương đương 4,8% GDP, trở thành gánh nặng tài khóa trực tiếp cho ngân sách quốc gia.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân sâu xa của tình trạng trên bắt nguồn từ tư duy duy trì 5 đặc quyền tuyệt đối cho doanh nghiệp công: không chịu áp lực phá sản, chuyển hóa độc quyền nhà nước thành độc quyền doanh nghiệp, lạm dụng cơ chế xin - cho, ưu tiên tiếp cận tín dụng với lãi suất thấp hoặc 0%, và thiếu vắng cơ chế kiểm tra độc lập. Cơ chế "vừa đá bóng, vừa thổi còi" khiến các bộ quản lý ngành vừa làm chính sách, vừa bổ nhiệm cán bộ quản trị, dẫn đến sự lẫn lộn giữa quản trị công và quản trị kinh doanh.

Các dữ liệu thực nghiệm trong luận văn có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua biểu đồ cột chồng so sánh tỷ lệ vốn đầu tư ngành chính và 22.000 tỷ đồng vốn đầu tư ngoài ngành của 21 tập đoàn, kết hợp bảng ma trận thể hiện 4 mức độ tham gia mờ nhạt của chủ sở hữu nhà nước (dao động từ 21% đến 47% theo số liệu khảo sát). So sánh với mô hình công ty đầu tư vốn chuyên nghiệp quốc tế như Temasek tại Singapore, Việt Nam đã chậm trễ trong việc bàn giao vốn nhà nước về Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC). Điều này khẳng định sự cần thiết phải sớm ban hành Luật Đầu tư công nhằm xác lập ranh giới pháp lý minh bạch cho dòng vốn nhà nước.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật về quản lý vốn công. Quốc hội và Bộ Tư pháp cần khẩn trương xây dựng, ban hành Luật Đầu tư công và Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất kinh doanh trong giai đoạn 2013-2015. Mục tiêu đặt ra là chuẩn hóa 100% quy trình thẩm định, phê duyệt và giám sát các dự án đầu tư sử dụng vốn ngân sách, ngăn chặn triệt để tình trạng đầu tư dàn trải.

Thứ hai, xóa bỏ triệt để chế độ bộ chủ quản và phân định rõ quyền đại diện chủ sở hữu. Chính phủ chỉ đạo các bộ ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện chuyển giao 100% quyền đại diện phần vốn nhà nước tại các doanh nghiệp hoạt động thương mại về SCIC trong lộ trình 3 năm từ 2012 đến 2015. Đồng thời, yêu cầu 21 tập đoàn kinh tế hoàn tất kế hoạch thoái 22.000 tỷ đồng vốn đầu tư ngoài ngành nghề kinh doanh chính trước năm 2015.

Thứ ba, thiết lập kỷ luật thị trường và bảo đảm môi trường cạnh tranh bình đẳng. Bộ Công Thương và Ngân hàng Nhà nước cần chấm dứt hoàn toàn các chính sách bao cấp tín dụng chỉ định lãi suất 0% hoặc khoanh nợ vô điều kiện. Áp dụng nghiêm ngặt Luật Cạnh tranh năm 2004 và các thủ tục phá sản theo luật định nhằm kéo giảm tỷ lệ doanh nghiệp nhà nước thua lỗ xuống dưới 5% trong giai đoạn 2015-2020.

Thứ tư, đổi mới phương thức quản lý cán bộ và kiểm soát tài chính. Bộ Nội vụ phối hợp với Đảng ủy Khối Doanh nghiệp Trung ương chuẩn hóa tiêu chuẩn giám đốc điều hành như một nghề chuyên nghiệp, tách bạch vị trí quản lý nhà nước với chủ tịch hội đồng thành viên. Thực hiện kiểm toán độc lập bắt buộc và công khai minh bạch 100% báo cáo tài chính thường niên đối với tất cả các tập đoàn, tổng công ty nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan lập pháp và hoạch định chính sách, bao gồm các ủy ban chuyên trách của Quốc hội, Bộ Tư pháp và Văn phòng Chính phủ. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học và cơ sở thực tiễn vững chắc phục vụ quá trình soạn thảo, thẩm tra các dự án luật trọng điểm nhằm quản lý an toàn hơn 220.000 tỷ đồng vốn công.

Nhóm cơ quan giám sát, thanh tra và quản lý vốn nhà nước, đặc biệt là SCIC, Kiểm toán Nhà nước và Thanh tra Chính phủ. Bốn phát hiện về lỗ hổng quản trị và các chỉ số khảo sát thực tế là tài liệu hữu ích để xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ, ngăn ngừa nguy cơ thất thoát vốn tại 31 tập đoàn kinh tế đầu ngành.

Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, người đại diện phần vốn nhà nước tại các doanh nghiệp. Nghiên cứu giúp nhận diện rõ các rủi ro pháp lý liên quan đến hoạt động thế chấp tài sản công, vay vốn thương mại và định hướng thiết lập mô hình quản trị minh bạch theo chuẩn mực kinh tế thị trường.

Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Luật Kinh tế, Lý luận và Lịch sử Nhà nước và Pháp luật. Công trình là nguồn tài liệu học thuật giá trị với chuỗi dữ liệu thực chứng giai đoạn 2000-2012, phục vụ đắc lực cho các đề tài nghiên cứu về cải cách thể chế kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp nhà nước được xác định thế nào theo Luật Doanh nghiệp nhà nước năm 2003? Theo Điều 1 Luật Doanh nghiệp nhà nước năm 2003, doanh nghiệp nhà nước là tổ chức kinh tế do Nhà nước sở hữu toàn bộ vốn điều lệ hoặc có cổ phần, vốn góp chi phối (chiếm trên 50% vốn điều lệ), hoạt động dưới hình thức công ty nhà nước, công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn. Quy định này đã mở rộng phạm vi so với Luật năm 1995 vốn chỉ giới hạn ở mô hình sở hữu 100% vốn.

Tại sao mức lỗ bình quân của một doanh nghiệp nhà nước lại cao gấp 12 lần doanh nghiệp ngoài nhà nước? Báo cáo thống kê cho thấy dù chỉ có khoảng 12% doanh nghiệp nhà nước thua lỗ so với 25% của khối tư nhân, nhưng giá trị thua lỗ bình quân cao gấp 12 lần do quy mô vốn của doanh nghiệp nhà nước rất lớn và được bảo hộ tín dụng kéo dài. Điển hình như Nhà máy Xi măng Đồng Bành có vốn hơn 1.500 tỷ đồng nhưng đã lỗ hơn 141 tỷ đồng sau chưa đầy một năm hoạt động.

Bất cập lớn nhất khi các bộ ngành đồng thời làm đại diện chủ sở hữu là gì? Bất cập lớn nhất là tình trạng chồng chéo chức năng khi cơ quan hành chính vừa ban hành quy chế, vừa bổ nhiệm nhân sự và phê duyệt dự án đầu tư. Số liệu khảo sát của CIEM chứng minh có tới 40% chủ sở hữu không kiểm soát được các giao dịch liên quan, tạo kẽ hở dẫn đến 22.000 tỷ đồng bị đầu tư dàn trải ngoài ngành tại 21 tập đoàn.

Bài học pháp lý lớn nhất rút ra từ vụ việc tái cấu trúc nợ của Vinashin là gì? Vụ việc Vinashin để lại khoản nợ tương đương 4,8% GDP đã chứng minh sự nguy hiểm của việc phân tán quyền sở hữu và thiếu hụt khung pháp lý kiểm soát đầu tư công. Bài học then chốt là phải nhanh chóng xóa bỏ chế độ cơ quan chủ quản, áp đặt kỷ luật thị trường và cụ thể hóa trách nhiệm pháp lý cá nhân của người đại diện vốn.

SCIC giữ vai trò gì trong việc đổi mới phương thức quản lý vốn nhà nước? SCIC được thành lập nhằm tập trung quản lý và đầu tư vốn nhà nước theo cơ chế kinh doanh chuyên nghiệp, tách khỏi sự can thiệp hành chính của các bộ ngành. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, cần ban hành quy định bắt buộc các bộ chuyển giao toàn bộ quyền đại diện vốn tại các doanh nghiệp thương mại về SCIC theo lộ trình 2012-2015.

Kết luận

• Luận văn làm sáng tỏ nền tảng lý luận về bản chất quyền lực nhà nước và tính tất yếu của việc tách bạch quản lý hành chính với quyền chủ sở hữu vốn trong nền kinh tế thị trường.
• Đánh giá thực trạng hơn 2.000 doanh nghiệp nhà nước quản lý 220.000 tỷ đồng vốn, chỉ ra tình trạng đầu tư ngoài ngành vượt mức 22.000 tỷ đồng tại 21 trên 31 tập đoàn lớn.
• Bóc tách nguyên nhân thể chế từ 5 đặc quyền tuyệt đối và sự khiếm khuyết trong công tác đào tạo, giám sát người đại diện phần vốn nhà nước.
• Xây dựng hệ thống giải pháp toàn diện, trọng tâm là kiến nghị ban hành Luật Đầu tư công và chuyển giao quyền chủ sở hữu về một đầu mối chuyên nghiệp như SCIC.
• Đề xuất lộ trình đổi mới quản lý giai đoạn 2012-2020 nhằm thiết lập môi trường kinh doanh minh bạch và bình đẳng giữa mọi thành phần kinh tế.

Đóng góp khoa học cốt lõi của công trình là cung cấp hệ thống luận cứ pháp lý và mô hình quản trị thực tiễn cho tiến trình tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước tại Việt Nam. Các cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác toàn văn luận văn thạc sĩ để ứng dụng các giải pháp chuyên sâu vào công tác hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 VAI TRÒ VÀ NỘI DUNG CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC 1. VAI TRÒ CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC 1. Lý luận về quản lý nhà nƣớc - Khái niệm quản lý Quản lý là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học tự nhiên và xã hội. Dưới góc độ nghiên cứu riêng của mình, mỗi ngành khoa học lại đưa ra khái niệm về quản lý khác nhau.

Tuy nhiên, hiểu theo một cách chung nhất và thống nhất nhất, quản lý là sự tác động định hướng bất kỳ lên một hệ thống nào đó nhằm trật tự hóa nó và hướng nó phát triển phù hợp với những quy luật nhất định. Quan niệm như trên vừa phù hợp với quá trình tự động hóa của máy móc, vừa phù hợp với cả giới động vật, với xã hội loài người, tức là với quản lý xã hội nói chung. - Khái niệm quản lý xã hội. Quản lý xã hội là một thuật ngữ có thể được hiểu theo ba nghĩa khác nhau: quản lý trong xã hội; quản lý mang tính chất xã hội; quản lý khách thể hoặc đối tượng là xã hội.

Quản lý xã hội được hiểu theo nghĩa quản lý trong xã hội là cách hiểu chung nhất và phổ biến nhất của thuật ngữ này. Nó bao hàm cả khái niệm quản lý trong Nhà nước, quản lý mang tính chất Nhà nước và quản lý khách thể và đối tượng bị quản lý là Nhà nước, vì Nhà nước nằm trong xã hội. Bản chất của quản lý trong xã hội là tính quyền uy. Vì quản lý là hoạt động lao động được xã hội hóa, là hoạt động có tổ chức.

Muốn tổ 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chức, định hướng hoạt động của hàng chục, hàng trăm, thậm chí hàng triệu người theo một ý chí chung, nghĩa là để tác động có định hướng đến các khách thể của quản lý xã hội, cần phải có quyền uy - là sức mạnh ý chí hoặc vật chất để buộc các cá nhân riêng lẻ phải tuân theo ý chí chung mà chủ thể quản lý là đại diện. Quyền uy là sự trói buộc, sự áp đặt ý chí của kẻ này cho kẻ khác buộc kẻ khác phải phục tùng. Vì vậy, quyền uy và phục tùng như hai mặt của một bàn tay, chúng không thể tồn tại thiếu nhau và quyền uy lấy phục tùng làm tiền đề. Không thể có quản lý nếu không có quyền uy và sự phục tùng.

Quyền uy được vất chất hóa còn gọi là quyền lực. Nhờ có quyền lực nên ý chí của chủ thể quản lý trở thành ý chí thống trị buộc đối tượng quản lý phải phục tùng, và chính bản thân hoạt động quản lý là sự thực hiện quyền lực này. Do đó, quyền uy - phục tùng là đặc trưng trong xã hội. Từ đó, quyền lực - phục tùng là phương pháp quản lý trong xã hội, là đặc trưng của quan hệ quản lý trong xã hội.

Trong xã hội chưa có Nhà nước thì quyền lực nhà nước mang tính chất xã hội, chúng ta gọi đó là quyền lực xã hội. Đó là bản chất của quản lý trong xã hội tiền Nhà nước. Nó được củng cố, bảo đảm bằng uy tín của chủ thể quản lý, bằng sự tôn trọng của các thành viên trong cộng đồng, bằng mọi thói quen, tập quán, truyền thống, đạo đức, tôn giáo… mà đa phần được điều chỉnh bằng những quy phạm xã hội. Khi cần thiết, quyền lực xã hội cũng được thể hiền bằng những hình thức cưỡng chế đặc biệt của thị tộc, bộ lạc áp dụng đối với những người hoặc nhóm người vi phạm những quy tắc quản lý xã hội nguyên thủy.