Luận văn thạc sĩ vnu ls một số khía cạnh của quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường ở việt nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu vnu ls một số khía cạnh của quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Đoàn Thị Lan Anh
• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Đăng Dung
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Một Số Khía Cạnh Pháp Lý Của Quản Lý Nhà Nước Đối Với Doanh Nghiệp Nhà Nước Trong Nền Kinh Tế Thị Trường Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: VAI TRÒ VÀ NỘI DUNG CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
• 1.1. Vai trò của quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước
• 1.1.1. Lý luận về quản lý nhà nước
• 1.1.2. Vai trò của quản lý nhà nước
• 1.1.3. Doanh nghiệp nhà nước
• 1.1.4. Nội dung của quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước
• 1.1.4.1. Nhà nước thành lập doanh nghiệp nhà nước để hoạt động đáp ứng nhu cầu thị trường và hoàn thành sứ mệnh chính trị
• 1.1.4.2. Nhà nước xây dựng pháp luật làm cơ sở cho doanh nghiệp nhà nước hoạt động
• 1.1.4.3. Nhà nước quản lý cán bộ hoạt động trong doanh nghiệp nhà nước
• 1.1.4.4. Nhà nước quản lý nguồn vốn nhà nước tại doanh nghiệp nhà nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Doanh nghiệp nhà nước hoạt động thiếu sự cạnh tranh
• 2.2. Việc quản lý cán bộ tại doanh nghiệp nhà nước lỏng lẻo và không hiệu quả
• 2.3. Không phân biệt chức năng quản lý nhà nước và hoạt động kinh tế
• 2.4. Việc quản lý nguồn vốn nhà nước tại doanh nghiệp nhà nước không hiệu quả
• 2.5. Một số bất cập khác
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
• 3.1. Phương hướng và yêu cầu đổi mới doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam
• 3.2. Phương hướng đổi mới doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam
• 3.3. Yêu cầu đổi mới quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam
• 3.4. Những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước trong thời gian tới ở Việt Nam
• 3.4.1. Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về đổi mới và quản lý doanh nghiệp nhà nước
• 3.4.2. Hoàn thiện cơ chế quản lý doanh nghiệp nhà nước trong thời gian tới
• 3.4.3. Tăng cường sự chỉ đạo thực hiện đổi mới quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước
• 3.4.4. Chỉ đạo thực hiện đúng pháp luật trong quá trình sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp nhà nước và đổi mới quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước
• 3.4.5. Đổi mới phương thức quản lý nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước
• 3.4.6. Thực hiện mạnh mẽ việc cải cách thủ tục hành chính nhằm phục vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
• 3.4.7. Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và phòng, chống tham nhũng trong quá trình đổi mới doanh nghiệp nhà nước
• 3.4.8. Tăng cường giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước
• 3.4.9. Phát huy vai trò của các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội trong các doanh nghiệp sau đổi mới
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước

Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường Việt Nam là một chủ đề quan trọng, phản ánh sự tương tác giữa nhà nước và các doanh nghiệp. Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường, vai trò của nhà nước không chỉ là quản lý mà còn là định hướng phát triển cho các doanh nghiệp nhà nước. Điều này bao gồm việc xây dựng các chính sách kinh tế, pháp luật và cơ chế quản lý nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và hiệu quả cho các doanh nghiệp này.

1.1. Khái niệm và vai trò của doanh nghiệp nhà nước

Doanh nghiệp nhà nước là một phần quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, đóng góp vào sự phát triển kinh tế và xã hội. Chúng không chỉ thực hiện các chức năng kinh tế mà còn có vai trò chính trị và xã hội, giúp thực hiện các mục tiêu phát triển của nhà nước.

1.2. Đặc điểm của quản lý nhà nước trong nền kinh tế thị trường

Quản lý nhà nước trong nền kinh tế thị trường có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm sự chuyển đổi từ quản lý hành chính sang quản lý theo cơ chế thị trường. Điều này đòi hỏi nhà nước phải có những chính sách linh hoạt và hiệu quả để hỗ trợ doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong môi trường cạnh tranh.

II. Thách thức trong quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng doanh nghiệp nhà nước vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý. Những thách thức này bao gồm sự thiếu minh bạch trong quản lý, sự cạnh tranh không công bằng và việc quản lý nguồn vốn nhà nước không hiệu quả. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước.

2.1. Thiếu minh bạch trong quản lý

Thiếu minh bạch trong quản lý nhà nước dẫn đến sự nghi ngờ và không tin tưởng từ phía các nhà đầu tư và công chúng. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư và phát triển bền vững của doanh nghiệp nhà nước.

2.2. Cạnh tranh không công bằng

Sự cạnh tranh không công bằng giữa doanh nghiệp nhà nước và các doanh nghiệp tư nhân có thể dẫn đến sự kém hiệu quả trong hoạt động kinh doanh. Nhà nước cần có các biện pháp để đảm bảo sự công bằng trong cạnh tranh.

III. Phương pháp cải cách quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước, cần thực hiện các phương pháp cải cách mạnh mẽ. Những cải cách này bao gồm việc hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp này.

3.1. Hoàn thiện khung pháp lý

Cần xây dựng và hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến doanh nghiệp nhà nước để tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng. Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn.

3.2. Tăng cường giám sát và đánh giá

Việc tăng cường giám sát và đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước là cần thiết để phát hiện và khắc phục kịp thời các vấn đề phát sinh trong quá trình hoạt động.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về doanh nghiệp nhà nước

Nghiên cứu về quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực cũng như những vấn đề cần khắc phục. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này có thể giúp cải thiện hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp trong tương lai.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ các mô hình doanh nghiệp

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các mô hình doanh nghiệp nhà nước hoạt động hiệu quả hơn khi có sự can thiệp hợp lý từ nhà nước. Các mô hình này cần được nhân rộng và áp dụng rộng rãi.

4.2. Ứng dụng các giải pháp cải cách

Các giải pháp cải cách đã được áp dụng thành công tại một số doanh nghiệp nhà nước, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu thất thoát nguồn vốn nhà nước.

V. Kết luận và tương lai của quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước

Quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức. Tương lai của quản lý nhà nước sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và cải cách của các doanh nghiệp này trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.

5.1. Tương lai của doanh nghiệp nhà nước

Doanh nghiệp nhà nước cần phải đổi mới và cải cách để tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh khốc liệt. Sự hỗ trợ từ nhà nước là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.2. Định hướng phát triển trong thời gian tới

Định hướng phát triển của doanh nghiệp nhà nước trong thời gian tới cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả hoạt động, cải thiện quản lý và tăng cường sự minh bạch trong các hoạt động kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 VAI TRÒ VÀ NỘI DUNG CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC 1. VAI TRÒ CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC 1. Lý luận về quản lý nhà nƣớc - Khái niệm quản lý Quản lý là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học tự nhiên và xã hội. Dưới góc độ nghiên cứu riêng của mình, mỗi ngành khoa học lại đưa ra khái niệm về quản lý khác nhau.

Tuy nhiên, hiểu theo một cách chung nhất và thống nhất nhất, quản lý là sự tác động định hướng bất kỳ lên một hệ thống nào đó nhằm trật tự hóa nó và hướng nó phát triển phù hợp với những quy luật nhất định. Quan niệm như trên vừa phù hợp với quá trình tự động hóa của máy móc, vừa phù hợp với cả giới động vật, với xã hội loài người, tức là với quản lý xã hội nói chung. - Khái niệm quản lý xã hội. Quản lý xã hội là một thuật ngữ có thể được hiểu theo ba nghĩa khác nhau: quản lý trong xã hội; quản lý mang tính chất xã hội; quản lý khách thể hoặc đối tượng là xã hội.

Quản lý xã hội được hiểu theo nghĩa quản lý trong xã hội là cách hiểu chung nhất và phổ biến nhất của thuật ngữ này. Nó bao hàm cả khái niệm quản lý trong Nhà nước, quản lý mang tính chất Nhà nước và quản lý khách thể và đối tượng bị quản lý là Nhà nước, vì Nhà nước nằm trong xã hội. Bản chất của quản lý trong xã hội là tính quyền uy. Vì quản lý là hoạt động lao động được xã hội hóa, là hoạt động có tổ chức.

Muốn tổ 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chức, định hướng hoạt động của hàng chục, hàng trăm, thậm chí hàng triệu người theo một ý chí chung, nghĩa là để tác động có định hướng đến các khách thể của quản lý xã hội, cần phải có quyền uy - là sức mạnh ý chí hoặc vật chất để buộc các cá nhân riêng lẻ phải tuân theo ý chí chung mà chủ thể quản lý là đại diện. Quyền uy là sự trói buộc, sự áp đặt ý chí của kẻ này cho kẻ khác buộc kẻ khác phải phục tùng. Vì vậy, quyền uy và phục tùng như hai mặt của một bàn tay, chúng không thể tồn tại thiếu nhau và quyền uy lấy phục tùng làm tiền đề. Không thể có quản lý nếu không có quyền uy và sự phục tùng.

Quyền uy được vất chất hóa còn gọi là quyền lực. Nhờ có quyền lực nên ý chí của chủ thể quản lý trở thành ý chí thống trị buộc đối tượng quản lý phải phục tùng, và chính bản thân hoạt động quản lý là sự thực hiện quyền lực này. Do đó, quyền uy - phục tùng là đặc trưng trong xã hội. Từ đó, quyền lực - phục tùng là phương pháp quản lý trong xã hội, là đặc trưng của quan hệ quản lý trong xã hội.

Trong xã hội chưa có Nhà nước thì quyền lực nhà nước mang tính chất xã hội, chúng ta gọi đó là quyền lực xã hội. Đó là bản chất của quản lý trong xã hội tiền Nhà nước. Nó được củng cố, bảo đảm bằng uy tín của chủ thể quản lý, bằng sự tôn trọng của các thành viên trong cộng đồng, bằng mọi thói quen, tập quán, truyền thống, đạo đức, tôn giáo… mà đa phần được điều chỉnh bằng những quy phạm xã hội. Khi cần thiết, quyền lực xã hội cũng được thể hiền bằng những hình thức cưỡng chế đặc biệt của thị tộc, bộ lạc áp dụng đối với những người hoặc nhóm người vi phạm những quy tắc quản lý xã hội nguyên thủy.

Chủ thể của quản lý xã hội trong thời đại này, có thể là cả động đồng hoặc thường là tù trưởng và hội đồng thị tộc, hội đồng trưởng lão, già làng. Theo một cách hiểu chung nhất, quản lý là sự tác động có mục đích của các chủ thể quản lý đối với các đối tượng quản lý, được thực hiện bằng tổ chức và quyền uy. Quản lý xuất hiện ở bất kỳ nơi nào, lúc nào nếu ở nơi đó và lúc đó có hoạt động chung của con người. Mục đích và nhiệm vụ của quản lý là điều khiển, chỉ đạo hoạt động chung của con người, phối hợp các 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hoạt động riêng lẻ của từng cá nhân tạo thành một hoạt động chung thống nhất của cả tập thể và hướng hoạt động chung đó theo những phương hướng thống nhất nhằm đạt được mục tiêu đã định trước.

- Quản lý nhà nước và bản chất của quản lý nhà nước Khi Nhà nước ra đời, phần cơ bản và quan trọng nhất của quản lý xã hội được Nhà nước thực hiện. Đó là phần quản lý xã hội mang tính chất nhà nước, do Nhà nước và các cơ quan, tổ chức, cá nhân được Nhà nước trao quyền thực hiện, để thực hiện mục đích, nhiệm vụ của Nhà nước - đó là quản lý nhà nước. Theo lý thuyết Mác - Lênin, đến giai đoạn xã hội cộng sản chủ nghĩa, khi Nhà nước không còn thì quản lý nhà nước cũng tiêu vong. Khi đó, các chức năng xã hội tương tự như các chức năng quản lý nhà nước về kinh tế và văn hóa vẫn tồn tại, tuy không còn mang tính Nhà nước - tính chính trị.

Về điều này, theo Ph.Ăngghen, Nhà nước và cùng với Nhà nước là quyền uy chính trị, sẽ mất đi sau cuộc cách mạng xã hội tương lai, nghĩa là chức năng xã hội sẽ mất tính chất chính trị và sẽ biến thành những chức năng quản lý đơn thuần chăm lo đến lợi ích của xã hội. Công việc đó sẽ do các cơ quan tự quản xã hội thực hiện. Lúc đó, quản lý xã hội lại trở về trạng thái ban đầu là quản lý mang tính chất xã hội, nhưng ở trình độ cao hơn hẳn. Bản chất của quản lý nhà nước là quyền lực nhà nước.

Quyền lực nhà nước được ghi nhận, củng cố bằng pháp luật và được thực hiện bởi bộ máy nhà nước với cơ sở vật chất - tài chính to lớn, bằng phương pháp thuyết phục và cưỡng chế. Xã hội càng phát triển, nhất là trong thời đại công nghiệp hóa, kinh tế thị trường, mở cửa, dân chủ hóa … thì càng cần có trật tự, kỷ cương. Do đó, xã hội càng hiện đại, càng cần đến quản lý, có nghĩa là càng cần đến quyền uy. Bàn về vấn đề này, trong tác phẩm "Bàn về quyền uy", Ph.Ăngghen có viết: Muốn tiêu diệt quyền uy trong đại công nghiệp, chính là tiêu diệt nhà máy sợi để quay về với cái xe kéo sợi.

Về nghĩa rộng, quản lý nhà nước là toàn bộ hoạt động của Nhà nước nói chung, mọi hoạt động mang tính chất Nhà nước, nhằm thực hiện 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] các nhiệm vụ, chức năng của Nhà nước. Như vậy, quản lý xã hội trong xã hội đã có Nhà nước là một khái niệm rộng bao hàm quản lý mang tính chất nhà nước, tức là quản lý nhà nước theo nghĩa rộng và quản lý mang tính chất xã hội. Chủ thể của quản lý nhà nước theo nghĩa rộng là tất cả các cơ quan nhà nước của bộ máy nhà nước, tức là tất cả ba hệ thống cơ quan: lập pháp, hành pháp và tư pháp. Khi thực hiện quyền trưng cầu dân ý, bỏ phiếu toàn dân, hoặc tham gia quản lý nhà nước bằng các hình thức khác, nhân dân cũng là chủ thể của quản lý nhà nước theo nghĩa rộng.

Các tổ chức xã hội, các cơ quan xã hội. cũng là chủ thể của quản lý nhà nước theo nghĩa rộng nếu được Nhà nước trao quyền thực hiện chức năng Nhà nước. Quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp là hoạt động quản lý do một loại cơ quan đặc biệt thực hiện mà hiến pháp và pháp luật nước ta gọi là các cơ quan hành chính nhà nước. Đó là hoạt động chấp hành hiến pháp, pháp luật và điều hành trên cơ sở hiến pháp và các luật đó, vì thế còn gọi là hoạt động chấp hành và điều hành nhà nước, hay thường gọi đơn giản là hoạt động chấp hành và điều hành.

Do đó, quản lý nhà nước theo nghĩa rộng bao hàm quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp. Cách hiểu này của khái niệm quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp chính là nghĩa vốn có của thuật ngữ quản lý nhà nước trong khoa học luật hành chính xã hội chủ nghĩa cũng như ở Việt Nam. Chủ thể của quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp chủ yếu là toàn bộ hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước đứng đầu là Chính phủ và các cơ quan phái sinh từ chúng, các cơ quan, đơn vị, tổ chức và các cán bộ, công chức trực thuộc. Vì vậy, trong thực tiễn quản lý và lý luận khoa học pháp lý, chúng còn được gọi là các cơ quan quản lý nhà nước.

Nguyên thủ quốc gia ở nhiều nước là người đứng đầu hệ thống hành pháp thì cũng là chủ thể của quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp. Nguyên thủ quốc gia nước ta tuy không phải là người đứng đầu hệ thống hành pháp, nhưng vẫn có nhiều quyền trong lĩnh vực hành pháp nên cũng có thể coi là một chủ thể tham gia và quản lý nhà nước theo nghĩa hẹp. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Như vậy, hiểu một cách đơn giản nhất, quản lý nhà nước là hoạt động của Nhà nước trên các lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp nhằm thực hiện các chức năng đối nội và đối ngoại của Nhà nước. Hay nói cách khác, quản lý nhà nước là sự tác động của các chủ thể mang tính quyền lực nhà nước, chủ yếu bằng pháp luật tới các đối tượng quản lý nhằm thực hiện các chức năng đối nội và đối ngoại của Nhà nước.

Như vậy, có thể thấy tất cả các cơ quan nhà nước đều làm chức năng quản lý nhà nước. Vai trò của quản lý nhà nƣớc Quản lý nhà nước đóng vai trò quyết định trong mọi hoạt động của đời sống xã hội. Trong từng lĩnh vực, quản lý nhà nước lại đóng vai trò khác nhau. Vai trò của quản lý nhà nước về kinh tế Việt Nam đang trong quá trình xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Giống như các nền kinh tế thị trường truyền thống, sự can thiệp của Nhà nước vào nền kinh tế là nhằm hạn chế những tồn tại của kinh tế thị trường và đi tới mục tiêu cuối cùng: Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.