Mở đầu Phần 2. Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi ngân sách nhà nước Phần 3. Phương pháp nghiên cứu Phần 4. Kết quả nghiên cứu Phần 5.
Kết luận và kiến nghị 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com PHẦN 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 2. Các khái niệm liên quan 2. Khái niệm về Ngân sách nhà nước Ngân sách Nhà nước là một phạm trù kinh tế và là phạm trù lịch sử, là một thành phần trong hệ thống tài chính. Thuật ngữ “Ngân sách nhà nước” được sử dụng rộng rãi trong đời sống kinh tế, xã hội ở mọi quốc gia.
Song quan niệm về NSNN lại chưa thống nhất, người ta đã đưa ra nhiều định nghĩa về NSNN tùy theo các trường phái và các lĩnh vực nghiên cứu. Các nhà kinh tế Nga quan niệm: Ngân sách nhà nước là bảng liệt kê các khoản thu, chi bằng tiền trong một giai đoạn nhất định của quốc gia. Trong luận văn này tác giả dựa theo Luật Ngân sách nhà nước Việt Nam: Tại Khoản 14 Điều 4 của Luật Ngân sách Nhà nước số 83/2015/QH13 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII thông qua ngày 25/6/2015 định nghĩa: “Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước trong dự toán đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước”. NSNN vừa là nguồn lực để nuôi dưỡng bộ máy nhà nước vừa là công cụ hữu hiệu để Nhà nước quản lý điều tiết nền kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội.
NSNN luôn gắn chặt với sở hữu nhà nước, luôn chứa đựng những lợi ích chung, lợi ích công cộng. NSNN cũng có những đặc điểm như các quỹ tiền tệ khác. Nét khác biệt của NSNN với tư cách là một quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước là được chia thành nhiều quỹ nhỏ có tác dụng riêng, sau đó mới được chi dùng cho những mục đích đã định. Hoạt động NSNN là hoạt động phân phối lại các nguồn tài chính, nó thể hiện ở hai lĩnh vực thu và chi của Nhà nước.
Hoạt động thu chi của NSNN luôn gắn chặt với quyền lực kinh tế - chính trị của Nhà nước và việc thực hiện các chức năng của Nhà nước, được Nhà nước tiến hành trên cơ sở những luật lệ nhất định và theo nguyên tắc không hoàn trả trực tiếp là chủ yếu. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Khái niệm chi ngân sách nhà nước Chi NSNN là việc phân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm đảm bảo thực hiện chức năng của nhà nước theo những nguyên tắc nhất định. Chi NSNN là quá trình phân phối lại các nguồn tài chính đã được tập trung vào NSNN và đưa chúng đến mục đích sử dụng.
Do đó, chi NSNN là những việc cụ thể không chỉ dừng lại trên các định hướng mà phải phân bổ cho từng mục tiêu, từng hoạt động và từng công việc thuộc chức năng của nhà nước. Dựa vào khái niệm chi NSNN đã nêu ở trên có thể thấy chi NSNN có một số đặc điểm sau: - Chi NSNN là hoạt động phân phối và sử dụng quỹ NSNN, hoạt động chi này dựa trên cơ sở quy định pháp luật và dự toán NSNN đã được cơ quan có quyền lực nhà nước có thẩm quyền quyết định. - Chi NSNN là hoạt động được tiến hành bởi những chủ thể quyền lực gồm hai nhóm: + Nhóm chủ thể đại diện cho Nhà nước thực hiện chức năng quản lý, cấp phát, thanh toán các khoản chi NSNN. Đó là những cơ quan đại diện cho nhà nước thực thi quyền hạn có liên quan tới việc xuất quỹ NSNN cho các mục tiêu đã được phê duyệt.
Nhóm chủ thể này bao gồm: Bộ Tài chính, Sở tài chính tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Phòng tài chính huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, Sở kế hoạch và đầu tư, Kho bạc nhà nước. + Nhóm chủ thể sử dụng NSNN. Đó là những chủ thể được hưởng kinh phí từ NSNN để trang trải những chi phí trong quá trình hoạt động của mình. Nhóm chủ thể này rất đa dạng nhưng có thể chia thành ba loại chủ yếu sau: Các cơ quan nhà nước, kể cả cơ quan hành chính thực hiện khoán biên chế và kinh phí quản lý hành chính; Các đơn vị, kể cả đơn vị sự nghiệp có thu; Các chủ dự án sử dụng kinh phí NSNN.
- Mục tiêu cơ bản của chi NSNN là đáp ứng nhu cầu tài chính cho sự hoạt động của bộ máy nhà nước, đảm bảo cho nhà nước thực hiện được chức năng và nhiệm vụ của mình. Chi NSNN luôn gắn liền với bộ máy nhà nước. Nhà nước thông qua hoạt động chi ngân sách để đảm bảo hoạt động của mình trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng. Ngoài ra, thông qua việc thể chế hóa bằng pháp luật đối với chi ngân sách, nhà nước còn hướng đến những mục tiêu 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khác, trong đó bao gồm mục tiêu quản lý hiệu quả việc sử dụng công quỹ và tăng cường kỷ luật ngân sách, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về chi ngân sách, góp phần hạn chế tình trạng tham nhũng, lãng phí tài sản nhà nước.
Căn cứ vào nội dung kinh tế các khoản chi, chi NSNN được chia thành: Chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển và chi khác. (Vũ Thị Thu Trang, 2015a) * Chi thường xuyên: là quá trình phân phối, sử dụng vốn ngân sách Nhà nước để đáp ứng cho các nhu cầu chi gắn liền với thực hiện các nhiệm vụ của Nhà nước về lập pháp, hành pháp, tư pháp và một số dịch vụ công cộng khác mà Nhà nước vẫn phải cung ứng. Cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, các nhiệm vụ thường xuyên mà Nhà nước phải đảm nhận ngày càng tăng, đã làm phong phú thêm nội dung chi thường xuyên của ngân sách Nhà nước. Xét theo từng lĩnh vực chi thì nội dung chi thường xuyên của NSNN bao gồm: - Chi quản lý hành chính Nhà nước - Chi quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội - Chi sự nghiệp văn hóa xã hội: bao gồm các khoản chi cho các hoạt động sự nghiệp: sự nghiệp khoa học công nghệ, sự nghiệp giáo dục đào tạo, y tế, văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao, thông tấn, báo chí, phát thanh, truyền hình và các hoạt động khác.
- Chi sự nghiệp kinh tế của Nhà nước - Chi khác như chi trợ giá theo chính sách của Nhà nước, chi trả tiền lãi do Chính phủ vay, chi hỗ trợ quỹ bảo hiểm xã hội,. * Chi đầu tư phát triển: là quá trình phân phối và sử dụng một phần vốn tiền tệ từ NSNN để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội, phát triển sản xuất và dự trữ vật tư hàng hoá của Nhà nước, nhằm thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội. Xét theo mục đích, chi đầu tư phát triển bao gồm: Chi xây dựng các công trình thuộc kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội không có khả năng hoàn vốn; Đầu tư, hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp Nhà nước, góp vốn cổ phần, góp vốn liên doanh vào các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực cần thiết có sự tham gia của Nhà nước; Chi hỗ trợ các quỹ hỗ trợ phát triển; Chi dự trữ Nhà nước. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com * Các khoản chi khác: bao gồm những khoản chi còn lại không xếp được vào nhóm chi kể trên bao gồm như: chi trả nợ gốc và lãi; chi viện trợ; chi cho vay; chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính; chi bổ sung cho Ngân sách cấp dưới; chi chuyển nguồn từ ngân sách năm trước sang ngân sách năm sau.
Việc phân loại các khoản chi thành chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển là rất cần thiết trong quản lý chi ngân sách nhà nước. Nó cho phép đánh giá, so sánh các khoản chi thường xuyên phải bỏ ra cho các hoạt động quản lý kinh tế - xã hội của nhà nước làm cơ sở để xác định được hiệu quả hoạt động của đơn vị. Khái niệm Thể thao Theo Nguyễn Xuân Cừ và cs. (2013), người ta phân biệt thể thao theo nghĩa hẹp và nghĩa rộng.
Theo nghĩa hẹp: Thể thao là một hoạt động thi đấu, hoạt động này được hình thành trong xã hội loài người mà thông qua thi đấu con người phô diễn, so sánh khả năng về thể chất và tinh thần. Khái niệm này chỉ nêu lên những đặc điểm bên ngoài để phân biệt thể thao với các hiện tượng khác, chưa bao quát được hết những biểu hiện cụ thể, phong phú của thể thao trong xã hội. Theo nghĩa rộng: Thể thao là bao gồm hoạt động thi đấu, là sự chuẩn bị tập luyện đặc biệt cho thi đấu, là mối quan hệ đặc biệt giữa người với người trong thi đấu cũng với ý nghĩa xã hội và thành tích thi đấu gộp chung lại. Để đạt tới thành tích thể thao cao, con người phải tập luyện một cách có hệ thống qua lượng vận động lớn, khắc phục khó khăn về tâm lý.
Vì vậy, thể thao chính là phương tiện, phương pháp hữu hiệu nhất để phát triển thể chất, đạo đức, thẩm mỹ cho con người. Trong xã hội, thể thao bao gồm hai bộ phận: Thể thao thành tích cao (thể thao đỉnh cao) và thể thao cho mọi người (thể thao quần chúng). Thể thao thành tích cao có mục đích trực tiếp là thành tích tuyệt đối. Hoạt động thể thao thành tích cao chiếm một giai đoạn lớn trong cuộc đời vận động viên.
Đối với vận động viên thể thao thành tích cao thì thể thao chính là nghề nghiệp của họ. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thể thao cho mọi người khác với thể thao thành tích cao ở mức độ thành tích cần vươn tới. Thể thao thành tích cao lấy kỷ lục nhân loại, kỷ lục châu lục, khu vực làm đích phấn đấu. Trong khi đó, mục đích của thể thao quần chúng được xác định phù hợp với khả năng cá nhân, hướng tới sức khỏe là chủ yếu.
Thể thao không chỉ thuộc lĩnh vực văn hóa – xã hội, nâng tầm vóc và thể chất con người, làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần, tăng ý thức dân tộc và sự hòa hợp, giao lưu trong nhân dân, giao lưu quốc tế.