phần mở đầu, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận văn dự kiến trình bày trong 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên ở trường Đại học Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên tại Trung tâm Khảo thí ở trường Đại học Y Hải Phòng Chƣơng 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên tại Trung tâm Khảo thí ở trường Đại học Y Hải Phòng 4 Soá hoùa bôûi Trung taâm Hoïc lieäu http://lrc.vn/ CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC 1. Tổng quan về nghiên cứu vấn đề Quản lý kiểm tra đánh giá là một quá trình hoạt động thu thập thông tin và giải quyết thông tin có liên quan đến việc dạy và học của giáo viên và học sinh, đồng thời qua công tác này Ban giám hiệu nhà trường, đặc biệt là Hiệu trưởng nắm vững chất lượng giáo dục nói chung và kết quả học tập của học sinh nói riêng để từ đó có biện pháp phù hợp giúp giáo viên và học sinh đảm bảo mục tiêu giáo dục. Trên thế giới khoa học kiểm tra, đánh giá đã ra đời từ rất sớm, nó cũng phát triển như nhiều ngành khoa học giáo dục khác như ở các nước Châu Âu và Mỹ. Nhưng ở Việt Nam những năm trước đây thì các thành tựu này đến với người học, người dạy và người quản lý giáo dục chưa nhiều.
Đến năm 1994 trở lại đây thì vấn đề KT, ĐG trong nhà trường mới được chú trọng nghiên cứu sâu ở các cuộc hội thảo kiểm tra, đánh giá do Bộ giáo dục và đào tạo tổ chức. Một số tài liệu nghiên cứu có tính ứng dụng rộng, hiệu quả trong thực tế như các tác giả: Nguyễn Đức Chính- đo lường đánh giá trong giáo dục, tập bài giảng lưu hành nội bộ - Khoa sư phạm, Hà nội, 2004 [16]; Đặng Vũ Hoạt đã nêu hệ thống chức năng kiểm tra, đánh giá [22]; Trần Thị Tuyết Oanh trong tác phẩm “Đánh giá và đo lường kết quả học tập” [28] đề cập đến vấn đề cơ bản về KT, ĐG một cách hệ thống; Dương Thiệu Tống, Trắc nghiệm và đo lường thành quả học tập, Nxb khoa học xã hội, 2005[35]. Bên cạnh những tác phẩm trên còn có một số bài báo, những ý kiến tranh luận, những kinh nghiệm thực tiễn trong vấn đề KT, ĐG ở các tạp chí phát triển giáo dục như bài “Đổi mới phương pháp đánh giá kết quả học tập ở các trường đại học nước ta” của tác 5 Soá hoùa bôûi Trung taâm Hoïc lieäu http://lrc.vn/ giả Lâm Quang Thiệp bàn về phương hướng phát triển khoa học về đo lường trong giáo dục ở nước ta [38]. Cơ sở lí luận về công cụ KTĐG có thể kể đến tác giả Rowntree [33 ]: mục đích của “Asessment” - Đánh giá là nhằm đánh giá thành tích, năng lực và sự tiến bộ của người học; “Evaluation” - Đánh giá bao hàm luôn cả những yếu tố của hoạt động dạy học có tác động đến chất lượng học tập.
Ngoài ra, khi nói đến cơ sở lý luận chung về QLGD, QL nhà trường không thể kể đến tác giả: Andrew Taylor và Frances Hill với công trình “Quản lý chất lượng trong giáo dục”[1]; tác giả Bren Davis và Linda Ellison với công trình “Quản lí các trường học thế kỉ XXI”[12]. Quản lý hoạt động KT, ĐG kết quả học tập gắn liền với mục tiêu và nội dung đào tạo. Trong những năm đầu thế kỷ XXI, bối cảnh kinh tế - xã hội trong nước và quốc tế đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho Giáo dục Việt Nam và có những bước phát triển quan trọng về quy mô, chất lượng cũng như các điều kiện đảm bảo chất lượng. Đây là một vấn đề rộng lớn, phức tạp, phạm vi ứng dụng còn hạn hẹp vì vậy công tác đảm bảo chất lượng, KT, ĐG chất lượng trong giáo dục nói chung và giáo dục đại học nói riêng vẫn còn là một lĩnh vực chưa được mở rộng, chưa thực sự được nhiều người thậm chí những nhà quản lý trực tiếp ở các cấp biết đến và quan tâm một cách đúng mức.
Gần đây cũng đã có một số đề tài nghiên cứu chuyên biệt về việc kiểm tra đánh giá tri thức, kỹ năng, kỹ xảo của sinh viên như: - “Một số biện pháp quản lí của Hiệu trưởng trong việc kiểm tra, đánh giá quá trình dạy học ở trường THPT”. Luận văn Thạc sĩ QLGD Nguyễn Minh Phi (2008) [29] - “Đổi mới quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh THCS huyện An Lão-Hải Phòng”. Luận văn Thạc sĩ Khoa học Giáo dục Vũ Trọng Dũng [17] - “Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên tại trường Cao đẳng sư phạm Trung Ương”. Luận văn Thạc sĩ Khoa học Giáo dục Vũ Thị Hòa [19] 6 Soá hoùa bôûi Trung taâm Hoïc lieäu http://lrc.vn/ - “Biện pháp quản lí của phòng Đào tạo về hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên ở trường Cao đẳng Sơn La”.
Luận văn Thạc sĩ Khoa học Giáo dục Đỗ Minh Tiến (2009) [34] Hiện nay công tác nghiên cứu về Quản lý hoạt động KT, ĐG kết quả học tập của sinh viên ở trường ĐH Y Hải Phòng vẫn chưa được nghiên cứu một cách cụ thể. Đồng thời hoạt động này có một số cán bộ quản lý, giáo viên còn xem nhẹ. Nhiều giáo viên còn cho biết họ phải “gánh” một khối lượng công việc khá nặng nề từ việc KT, ĐG. Bên cạnh đó KT, ĐG đòi hỏi rất công phu nên giáo viên không đảm bảo triển khai một cách hiệu quả nhất.
Vậy làm thế nào để giúp mọi người hiểu được bản chất, sự tuân thủ và vận hành hệ thống đảm bảo chất lượng nhằm phát huy tính hiệu quả cao nhất và có thể đảm bảo chất lượng giáo dục đại học. Cần phải có biện pháp quản lý với một quy trình phù hợp, khách quan, công bằng hơn trong KT, ĐG kết quả học tập của sinh viên. Đây chính là tính cấp thiết và tầm quan trọng của đề tài luận văn nêu trên. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1.
Khái niệm quản lý giáo dục - Quản lý Xuất phát từ các lĩnh vực khác nhau và cách tiếp cận khác nhau người ta đã đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý: Tác giả Bùi Văn Quân đã định nghĩa khái niệm: Quản lý là quá trình tiến hành những hoạt động khai thác, lựa chọn, tổ chức và thực hiện các nguồn lực, các tác động của chủ thể quản lý theo kế hoạch chủ động và phù hợp với quy luật khách quan để gây ảnh hưởng đến đối tượng quản lý nhằm tạo ra sự thay đổi hay tạo ra hiệu quả cần thiết vì sự tồn tại, ổn định và phát triển của tổ chức trong một môi trường luôn biến động [31]. Theo tác giả Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ trong tác phẩm “Những vấn đề cốt yếu của quản lý” đã nêu: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu. Quản lý là một hệ thống, là quá trình tác động đến hệ thống 7 Soá hoùa bôûi Trung taâm Hoïc lieäu http://lrc.vn/ nhằm đạt được những mục tiêu nhất định. Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lý mong muốn” [21].
Còn tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến [30]. Các định nghĩa trên tuy có khác nhau về cách diễn đạt nhưng đều phản ánh mối quan hệ giữa chủ thể quản lý và đối tượng quản lý. Từ các khái niệm về quản lý, Trần Khánh Đức đã khái quát lại: “Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm định hướng, tổ chức, sử dụng các nguồn lực và phối hợp hành động của một người hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất”[18;328]. Vậy chúng ta có thể hiểu như sau: Quản lý một tổ chức với tư cách là một hệ thống xã hội là khoa học và nghệ thuật tác động vào hệ thống, vào từng thành tố của hệ thống bằng phương pháp thích hợp nhằm đạt được các mục tiêu đề ra.
*Các chức năng cơ bản của quản lý: Theo Trần Quốc Thành: Chức năng quản lý là một thể thống nhất những hoạt động tất yếu của chủ thể quản lý nảy sinh từ sự phân công, chuyên môn hóa trong hoạt động quản lý nhằm thực hiện mục tiêu chung của quản lý [37]. Có 4 chức năng cơ bản liên quan mật thiết với nhau tạo thành quá trình quản lý đó là: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra. Trong đó chức năng KT có vai trò quan trọng trong hoạt động QL. Bên cạnh đó cùng các yếu tố khác là thông tin và quyết định.
Thông tin là mạch máu của quản lý. + Lập kế hoạch: Lập KH là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tương lai của tổ chức và các hướng đi, biện pháp, cách thức để đạt được MT của MĐ đó. Nội dung chủ yếu của lập KH là xác định và bảo đảm về các nguồn lực của tổ chức, quyết định xem các nguồn lực nào là cần thiết để đạt được mục tiêu đó. 8 Soá hoùa bôûi Trung taâm Hoïc lieäu http://lrc.vn/ + Tổ chức: Tổ chức chính là quy trình biến ý tưởng của kế hoạch thành hiện thực.
Về phương diện QL, tổ chức chính là quá trình hình thành cấu trúc quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức làm cho họ thực hiện thành công kế hoạch và mục tiêu tổng thể của tổ chức. Nhờ tổ chức có hiệu quả, người quản lý có thể phối hợp, điều phối tốt hơn các nguồn lực. + Chỉ đạo: Chỉ đạo thực chất là hoạt động dẫn dắt điều khiển của người QL đối với hoạt động và các thành viên của tổ chức để đạt được mục tiêu QL. Hoạt động chỉ đạo nảy sinh từ khi thai nghén MT đến quá trình lập kế hoạch, tổ chức nhân sự, KT và ĐG kết quả.
Chỉ đạo là một hoạt động thường xuyên mang tính kế thừa và phát triển. + Kiểm tra: Kiểm tra là một chức năng quan trọng của quản lý. Kiểm tra chính là thiết lập mối quan hệ ngược trong quản lý.