Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh hiện nay ở trường THPT. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học đáp ứng yêu cầu hiện nay ở trường Trung học phổ thông Tam Nông, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh hiện nay ở trường Trung học phổ thông Tam Nông, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG KẾ HOẠCH DẠY HỌC CỦA NHÀ TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Vấn đề xây dựng kế hoạch dạy học và quản lý hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học ở các trường THPT theo hướng phát triển năng lực học sinh hiện nay là một trong những vấn đề đã được các học giả, các nhà giáo cũng như các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước chú ý, quan tâm. Trong đó việc chú trọng đến các biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả trong hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học ở mỗi nhà trường THPT hiện nay là rất quan trọng và có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển tri thức, nâng cao ý thức tự giác học tập và rèn luyện ý chí của học sinh. Cho đến hiện nay đã có rất nhiều nhà khoa học với những công trình nghiên cứu về vấn đề xây dựng kế hoạch dạy học và quản lí hoạt động xây dựng kế hoạch dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT như: 1. Các nghiên cứu về xây dựng kế hoạch dạy học THPT theo hướng phát triển năng lực Mô hình dạy học theo hướng phát triển năng lực người học đã rất phát triển ở các nước trên thế giới như Mỹ, Nhật, Anh.
Ở Việt Nam, việc đổi mới trong hệ thống giáo dục ở các trường THPT mà cốt lõi là vấn đề phát triển năng lực học sinh bắt đầu được tiến hành từ tháng 6 năm 2006 với sự hướng dẫn và giúp đỡ của chuyên gia người Nhật. Một số công trình nghiên cứu khoa học, bài viết có liên quan đến vấn đề dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh như: Trần Văn Biều, Trần Thị Ngọc Hà (2016), Đổi mới giáo dục và tổ chức các hoạt động dạy học để phát triển năng lực, phẩm chất người học, Tạp chí 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khoa học Đại học sư phạm Tp Hồ Chí Minh. Các tác giả đã đưa ra quan niệm và làm rõ vấn đề dạy học phát triển năng lực, phẩm chất người học là một xu hướng tất yếu của giáo dục Việt Nam và của các nước phát triển trên thế giới. Bài viết làm rõ sự khác nhau giữa dạy học định hướng nội dung và dạy học phát triển năng lực, phẩm chất người học.
Các phẩm chất và năng lực quan trọng cần phát triển cho học sinh THPT cùng với việc tổ chức các hoạt động dạy học để phát triển các phẩm chất, năng lực này [5]. Trần Khánh Đức, Nghiên cứu nhu cầu và xây dựng mô hình đào tạo theo năng lực trong lĩnh vực giáo dục, Đề tài trong Kỷ yếu Hội thảo khoa học tổ chức tại Học viện Quản lý giáo dục, Hà Nội năm 2014. Tác giả đưa ra một số quan niệm về năng lực, phát triển năng lực học sinh. Theo tác giả năng lực là khả năng tiếp nhận và vận dụng tổng hợp có hiệu quả mọi tiềm năng của con người để thực hiện công việc hoặc đối phó với một tình huống, trạng thái nào đó trong cuộc sống.
Đồng thời tác giả cho thấy mô hình đào tạo theo năng lực này có những điểm tích cực gì đáng được học hỏi cũng như một số hạn chế và nguyên nhân của ưu điểm, hạn chế. Đưa ra một số giải pháp để mô hình này được triển khai một cách tốt hơn [14]. Hà Thế Truyền, Tổ chức đổi mới phương pháp dạy học nhằm chú trọng phát triển năng lực học sinh THPT, Đề tài trong Kỷ yếu Hội thảo khoa học tổ chức tại Học viện Quản lý giáo dục, Hà Nội năm 2014. Tác giả đã đưa ra một số khái niệm cơ bản như dạy học, năng lực, phát triển năng lực,.
trong đó tác giả có đưa ra quan niệm về dạy học là một quá trình thống nhất biện chứng của hai thành tố cơ bản trong quá trình dạy học đó là hoạt động dạy và hoạt động học. Dạy và học là hai hoạt động phối hợp và tác động với nhau. Quá trình dạy học không thể diễn ra nếu thiếu một trong hai hoạt động trên. Tác giả đưa ra thực trạng trong công tác dạy học ở các trường THPT và đưa ra một số giải pháp để củng cố phương pháp dạy học sao cho phù hợp với năng lực học sinh [25].
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Lương Ngọc Bình, Dạy học theo hướng tiếp cận năng lực: Thực trạng và giải pháp. Trước tiên tác giả đưa ra quan niệm dạy học và dạy học năng lực là gì và diễn giải quan niệm đó. Trọng tâm vấn đề là tác giả đã cho thấy được thực trạng của phương pháp dạy học theo hướng tiếp cận năng lực có những ưu điểm và hạn chế gì. Từ đó tác giả đề xuất một số giải pháp cơ bản [6].
Lê Thị Mai Phương, Phương pháp dạy học theo hướng tiếp cận năng lực cho sinh viên khoa quản lý – Học viện quản lí giáo dục. Trong phần trình bày của mình tác giả đã đưa ra những khái niệm cần thiết như dạy học, năng lực là gì? Sinh viên có những năng lực cần thiết nào. Tác giả đã đưa ra thực trạng trong quá trình dạy học theo hướng tiếp cận năng lực ở trường học để rồi từ đó đưa ra những giải pháp quan trọng về phương pháp dạy học để quá trình dạy học diễn ra tốt nhất [22]. Nguyễn Thị Tuyết Hạnh, Đổi mới dạy học và đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực của người học trong đào tạo đại học theo hệ thống tín chỉ.
Tác giả đưa ra những quan niệm khác nhau về dạy học, năng lực, phát triển năng lực là gì rồi phân tích những quan niệm ấy. Tác giả cho thấy sự lạc hậu trong một số phương pháp dạy học truyền thống và tầm quan trọng của việc đổi mới dạy học. Từ đó đưa ra một số giải pháp đổi mới dạy học cần thiết [15]. Như vậy, với những nghiên cứu trên đều cho thấy được tầm quan trọng của công tác dạy học theo hướng phát triển năng lực người học như thế nào trong giai đoạn hiện nay và cần phải phát huy hơn nữa phương pháp này để đem lại hiệu quả giáo dục như mong muốn.
Do đó cần phải xây dựng được một kế hoạch dạy học và quản lý kế hoạch dạy học của nhà trường đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh hiện nay nhằm theo hướng phát triển năng lực của người học. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các nghiên cứu về quản lý xây dựng kế hoạch dạy học THPT theo hướng phát triển năng lực Tác giả Nguyễn Phương Huyền khi nghiên cứu về “Kỹ năng quản lý, lãnh đạo của nhà trường phổ thông” đã xác định kỹ năng quản lý chương trình giáo dục nhà trường là trong những kỹ năng cơ bản của hiệu trưởng trường phổ thông trong giai đoạn hiện nay. Những kỹ năng thành phần được nhóm nghiên cứu đưa ra bao gồm: - Xác định các mục tiêu chung và yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông - Đánh giá được các nhu cầu, đặc điểm người học và thế mạnh kinh tế văn hóa của cộng đồng địa phương - Lựa chọn nội dung chương trình phù hợp - Đảm bảo rằng tất cả các học sinh, (bất kể dân tộc, thành phần hay giới tính) đều đạt được kết quả học tập ở mức cao nhất mà họ có thể.
- Tổ chức thực hiện các hình thức đánh giá khác nhau để xác định nhu cầu, đặc điểm, kinh nghiệm học tập của người học. - Tổ chức cho giáo viên khai thác các phương pháp dạy học và tiếp thu các chương trình giáo dục hiện đại, có ưu thế phù hợp với thực tiễn tại Nhà trường. - Khai thác tối ưu hóa các điều kiện cơ sở vật chất hiện có của nhà trường để phục vụ cho việc thực hiện chương trình Nhà trường - Huy động các lực lượng bên ngoài nhà trường, cộng đồng địa phương cùng tham gia vào việc thiết kế và thực hiện chương trình nhà trường. - Tiêu chuẩn hóa các mục tiêu cần đạt ở chương trình nhà trường - Thiết kế và phân công giảng dạy phù hợp với năng lực, sở trường của giáo viên.
Trần Trung Dũng (2016), Quản lý hoạt động dạy học ở trưởng THPT theo hướng phát triển năng lực học sinh, luận án Tiến sĩ Khoa học giáo 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dục, Đại học Vinh. Trong luận án tác giả triển khai nghiên cứu theo các hướng như đưa ra cơ sở lí luận vấn đề hoạt động dạy học ở trường THPT theo hướng phát triển năng lực. Trong chương này tác giả đưa ra một số khái niệm cơ bản và phân tích khái niệm đó, đồng thời đưa ra các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động dạy theo hướng phát triển năng lực. Trên cơ sở thấy được thực trạng trong công tác giáo dục, tác giả đưa ra những giải pháp cần thiết để quản lý hoạt động dạy học theo hướng phát triển năng lực ở trường THPT tốt hơn [10].
Hoàng Văn Dương, Quản lý hoạt động học tập theo hướng phát triển năng lực tự học của học sinh THPT Nguyễn Trãi, huyện Trực Ninh, Tỉnh Nam Định, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục. Tác giả cho thấy hoạt động học tập theo hướng phát triển năng lực tự học của học sinh hiện nay không chỉ là quá trình tiếp nhận những kiến thức đã có sẵn trong sách giáo khoa hay nghe cô giáo giảng bài mà kiến thức có được còn nhờ vào sự tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập. Đặc biệt là nhờ vào năng lực tự học của học sinh – một trong những năng lực đem lại hiệu quả cao trong giáo dục. Bởi để phát huy được năng lực này học sinh học không chỉ hiểu, biết mà còn có thể vận dụng những kiến thức đã học và trong thực tiễn.